|
SB
EM9 -q-q o oo 0-0 Q-Q--Q-ooqo o QO SBES
( )
10 JUNI 1914 N°. 50 le JAARGANG (
(
f
) PANORAMA UITGAVE VAN A. W. SIJTHOFF’S UITGEVERS-MAATSCHAPPIJ
REDACTIE EN ADMINISTRATIE:
DOEZASTRAAT 1, TELEFOON INTERCOMMUNAAL 1, LEIDEN
(
f
)
( ) GEÏLLUSTREERD weekblad PRIJS PER NUMMER 10 CENT, VOOR BELGIË 20 CENTIEMEN ( )
s□ ^**~*^. ^***~*^ ^-**~*^ SB
ElB ES
HET TRANSPORT DER GROENTEN ONDER
LOOSDUINEN.
ZUID-HOLLAND’S
PRONKJUWEEL
:..............DOOR ==—
J. J. H. MARTIJN
GEZICHT OP DE KASSEN.
FOTO’S CH. SCHOUTEN
thans op een mooien zomerschen dag
de schilderachtig gelegen dorpen van
het Westland bezoekt en zich even
neerzet op een der hooge duinen of
onder het lommer der eeuwenoude
boomen, om deze zoo bij uitstek welvarende streek — met haar prachtige
stoomtramverbindingen — voor zoover
mogelijk te overzien, zal zich moeilijk kunnen voorstellen,
dat nog geen 30 a 40 jaar geleden vele dezer Noordzeedorpen vrijwel onbekend waren, althans niet meetelden
onder de kleine gemeenten in ons land.
En thans..., het geheele Westland in cultuur, reusachtige oppervlakten bedekt met de z.g. Warmhuizen —
reuzenbroeikasten —, de nieuwste toepassingen op het
gebied van stoom, electriciteit en watervoorziening in
dienst der kweekerijen, allerwegen veilingsgebouwen, verzendingsstations en, wat den uitvoer der producten betreft,
een w e r e 1 dhandel, — relaties die zich uitstrekken tot
Engeland, Duitschland, en zelfs tot ver in Rusland.
Inderdaad mochten we dan ook aan ’t hoofd van dit
artikel, waarin we ons voorstellen den lezers en lezeressen
iets over de cultures in deze eens zoo onvruchtbare streek
mee te deelen, het thans zoo schoone en vruchtbare Westland: „Zuid-Holland’s pronkjuweel” noemen.
De Westlandsche dorpen, welke thans het meest op
den voorgrond treden: Loosduinen — niet altijd tot het
Westland gerekend —, Naaldwijk, Poeldijk enz., hebben
een eerbiedwaardig verleden.
De grondsoort in hetWestland varieert tusschen stuivend
duinzand — de geleerden spreken ook van diluvisoh zand —
en lichten kleigrond. Bij een bezoek aan de streek merkt
men dan ook op, dat er op de in cultuur gebrachte zandvlakten nog steeds stroowisch wordt geplant, om het
schadelijk verstuiven te voorkomen.
Hieruit blijkt dus, dat de gesteldheid van den bodem
niet in de eerste plaats er heeft toe mee.gewerkt om van
het Westland te maken wat het n u is.
Dat heeft, naast God, Die den wasdom schonk, de
noeste vlijt en het taaie geduld van de kweekers gedaan.
In de laatste jaren wordt in ’t Westland zoowat van
alles verbouwd. Loosduinen heeft zijn gevestigde reputatie
op het gebied van fijnen groentenkweek, waaronder
de komkommers en tomaten de belangrijkste plaats
innemen.
De overige Westlandsche dorpen: Poeldijk, Monster,
’s-Gravenzande, Naaldwijk, Honselaarsdijk, Kwintsheul,
Wateringen en De Lier, kweeken hoofdzakelijk druiven,
perziken, meloenen en aardbeien, terwijl men er ook boomgaarden met bessen vindt en de groententeelt nog altijd
in eere wordt gehouden.
Het kleine ’s-Gravenzande heeft — zooals ook hier
bekend is — een wereldvermaardheid wegens zijn
met veel zorg en risico gekweekte vroege aardappelen
en asperges.
Opmerkelijk is het hoe de algemeene vraag naar vroege
groenten en vruchten, de beoefenaars van het bedrijf er
als van zelf toe gedreven heeft rekening te houden met
de vorderingen van tuin- en landbouwwetenschappen in
’t buitenland en hen de nieuwste vindingen, teelt-methodes
enz. ook hier deed toepassen.
Mocht in vroeger jaren nog veel op den kouden grond
gekweekt worden, en daarna, toen men begreep achteraan
te komen, ook met behulp van z.g. broeiramen, thans
wordt in ’t Westland hoofdzakelijk gekweekt in kassen,
zoodat men gerust kan zeggen dat nagenoeg heel het
gecultiveerde duin- en kleiland onder glas ligt.
Ook met die kassen en hun inrichting is het steeds
crescendo gegaan.
We hebben er op de bekende kweekerij van den heer
A. van Spronsen te Loosduinen — meermalen vereerd
met vorstelijk bezoek — de allernieuwste gezien, van
gewapend beton, ter lengte van ruim 80 en breedte van
10 a 15 meter.
Over ’t algemeen wordt in deze streek voor de verwarming nog gebruik gemaakt van heetwaterbuizen. Op
reeds genoemde kweekerij zijn echter kassen waar stoomverwarming wordt toegepast, hetgeen groote besparing
geeft aan brandstof en geleidingen.
Wie weet echter hoe spoedig ook dit beproefd systeem
voor een zuiniger en praktischer vinding zal moeten
wijken!
De bekende Rijkstuinbouwleeraar te Naaldwijk, de
heer K. Wiersma, toch houd zich sedert geruimen tijd
bezig met proefnemingen op het gebied van on de rgrondsche verwarming.
Waar men de kweekers altijd rusteloos bezig vindt met
het beproeven van nieuwe verwarmings-systemen en zij
zelfs verre buitenlandsche reizen ondernemen om de
resultaten van proefnemingen elders te aanschouwen,
ligt het voor de hand, dat de proeven van den heer
Wiersma thans hun volle belangstelling hebben.
Bij de zorgen Voor een doelmatige en goedkoope verwarming, komt nog de strijd tegen schadelijke insecten
en zwammen, waarvan vooral de komkommers en tomaten
te lijden hebben.
Met het zorgvuldig snoeien der tomaten enz. kan
veel tot den krachtigen groei der planten worden bijgedragen.
Tegen het komkommerkwaad moet men echter beslister
optreden. In ’t Westland zijn het vooral de z.g. „springers” (een gevleugeld insect, ook wel genoemd ’t rips),
die groote schade aanrichten.
Voor ’t eerst nu is een dezer dagen onder leiding van
den heer Wiersma de berooking der komkommerkassen met
blauwzuur toegepast, een en ander in verband met een
nieuwe wettelijke bepaling, diea^nden phyto-pathologischen
dienst voorschrijft de kweekers bij de bestrijding te
helpen.
Tegen 1 cent per k.m. en ƒ2.50 entree-geld wordt in deze
blauwzuurberooking — een hoogst gevaarlijk werk — van
Rijkswege voorzien, ’t Is dan ook een bedrijf, dat regeeringssteun ten volle verdient. Wanneer men de groote
kweekerijen in het Westland bezoekt en ziet welke aanzienlijke sommen daar ten koste zijn gelegd aan de
inrichting der kassen, aan den bouw van eigen watertorens, ketelhuizen, installaties voor electrisch licht en
beweegkracht, verbetering der gronden, oprichting van
veilingsgebouwen en nog oneindig veel meer, dan moet
men zich er over verwonderen dat van overheidswege niet
KAS MET ZAADKOMKOMMERS. HET VERZENDEN DER BLOEMKOOL.
|