Panorama

Blad 
 van 2380
Records 3146 tot 3150 van 11897
Nummer
1917, nr.23, 6 juni 1917
Blad
01
Tekst
Lees in dit nummer het interessante artikel over de Geldschaarschte na den oorlog en het Giro-systeem. No. 49 (23) 6 JUNI 1917 AFZONDERLIJKE NUMMERS l2'/2 CENT A.W. SIJTHOFF’S UITGEVERS MAATSCHAPPIJ LEIDEN ABONNEMENT PER KWARTAAL f 1.50 °ER WEEK 12 CENT MILITAIRE SPORTFEESTEN TE HAARLEM Van de te Haarlem op 2 Juni gehouden militaire sportfeesten, georganiseerd door de Centrale Sportcommissie in de stelling Amsterdam, geven wij een drietal interessante foto’s. Hierboven, links: H. M. de Koningin inspecteert den troep soldaten, die zoo juist is aangekomen na een 24-uurs-afstandsmarsCh. Rechts: Generaal Ophorst, commandant der stelling Amsterdam, reikt de prijzen uit. Een afdeeling infanterie, voorzien van gasmaskers en stalen helmen, slaat een aanval at.
PDF
Nummer
1917, nr.23, 6 juni 1917
Blad
04
Tekst
PANORAMA 4"
PDF
Nummer
1917, nr.23, 6 juni 1917
Blad
05
Tekst
5 PANORAMA is, dat daarop geen geld mag worden uitbetaaid, maar het aangegeven bedrag administratief verrekend moet worden. Onze regeering heeft zich bij de ziherschaarschte in Augustus 1914 door de vrees voor vervalschingen gelukkig niet in ’t minst laten weerhouden in het gebrek aan specie te voorzien door het uitgeven van de toen nog onbe kende zilverbons.” ,,Begrijp ik het goed, dan zal door de instelling van dezen nieuwen tak van dienst de circulatie van zilver toch niet geheel kunnen worden opgeheven I” „Geheel niet, althans niet in afzienbaren tijd. Wat in de toekomst hieruit geboren kan worden, is nu nog moeilijk te zeggen. Je moet niet uit het oog verliezen, dat deze nieuwe wijze van ruilverkeer nog vrijwel in de windselen Op het belastingkantoor staat men zich te verbijten om den tijd, dien men kwijtraakt om zijn geld kwijt te kunnen raken. HOE JANSEN AAN ZUN ... VROUW KWAM •• weet dat de geschiedenis waar is, want Jansen heeft ze mij zelf verteld en, de eene leugen die ik u meedeelen zal uitgenomen, liegt hij nooit. Daarom is hij geen journalist kunnen worden en maakt hij zijn tijd productief met het schrijven van zwaar degelijke boeken. We hadden zitten praten over de passie der Amerikanen om.hun tijd zoo economisch mogelijk te gebruiken, en ik vertelde hem dat sommigen van hen kaartjes bij zich dragen, waarop staat „i£ ben doof en stom”, ten einde van lastige gesprekken in spoorwegcoupé’s verschoond te blijven. Ik liet zoo’n kaartje zien, dat ik van een vriend uit Chicago gekregen had. „Geef mij dat kaartje 1” zei Jansen. ,Wat moet jij daarmee uitvoeren ?” vroeg ik. „Wel, ik moet morgen een halven dag tusschen de wielen, want ik ga mijn vriend Willemsen in Bennekom eens opzoeken en een paar weken bij hem doorbrengen. Misschien kan dat kaartje mij te pas komen als de een of andere vervelende reisgenoot mij van mijn lectuur wil afhouden.” „Ziedaar! Geluk er mee!” zei ik en gaf hem het kaartje. Welnu, geluk heeft hij er wel van gehad, ten minste het kaartje en de leugen, die er het gevolg van was, zijn de middellijke oorzaak geweest, dat Jansen een lieve vrouw gekregen heeft. Doch laat ik Jansen liever zelf aan ’t woord • laten. „Ik nam den volgenden morgen den trein van 8.15. Ik zo’chteen leege2de-klasse-coupé, want ik had’ den afgeloopen nacht slecht geslapen en wilde in den trein een kleine nabetrachting houden, waarvoor een reis door de Veluwsche hei bijzonder geschikt is. Het gelukte mij een leege coupé te vinden en ik wenschte mijzelven reeds met deze vondst geluk, toen op het laatste oogenblik ’n hijgende dikke dame van middelbaren leeftijd zich mijn coupé inligt; hier te lande eigenlijk nog geboren moet worden. Toch zal misschien reeds heel spoedig een groot bedrag aan specie aan de circulatie kunnen worden onttrokken. Vergeet niet. dat tal van groot- en klein-industrieelen, kooplieden, winkeliers en particulieren voortdurend een soms beduidend, bedrag aan geld in huis moeten hebben voor dagelijks inkomende wissel en rekeningen Dit zal bij de in-werking-treding van den Girodienst niet meer noodig zijn De gelden, die anders thuis renteloos liggen, worden dan productief, want voor de gestorte bedragen krijgt men rente vergoed, terwijl, wat ook een niet te onder schatten voordeel is, diefstal van geldswaarden niet meer kan voorkomen?' „Apropos, moet men bij ontvangst van een postcheque deze steeds aan het Postkantoor verzilveren of kan men die weer in betaling geven?” „De postcheques luiden evenals de bankbiljetten en zilverbons aan toonder. Ze kunnen dus evenals deze gewoon in betaling gegeven worden, mits degene aan wien men ze in betaling geeft voldoende ver- /A trouwen heeft in den „girant”, '/ dat is de overdrager, de persoon, __ die de cheque heeft uitgegeven en van wiens te-goed de cheque moet worden uitbetaald. Natuurlijk zal, als dit systeem burgerrecht en daardoor vertrouwen gekregen heeft, het verhandelen van cheques meer en meer gebruikelijk worden.” „Je pleidooi is bewonderenswaardig. Jammer dat het aan een onwaardige verspild is.” „Waarom? Het is ook jouw plicht je vaderland te dienen,” ?,,De Hemel bewaar me' Der Mohr hat seine Schuldigkeit getan; ik ben vroeger schutter geweest!’* ,r,Nee, zoo bedoel ik het niet. je doet, door je aan te sluiten bij den Girodienst je land een werkte en aldus mijn hoop op rust deed vervliegen. Ik gevoel mij nooit erg op mijn gemak in het gezelschap van dames, en het vooruitzicht alleen met een dame in een coupé geruimen tijd te moeten doorbrengen, leek mij niet aanlokkelijk. Ten einde alle conversatie van den aanvang af te voorkomen, verborg ik mij geheel achter mijn wijduitgeslagen ochtendblad, een handeling, die echter negatief werkte, want nauwelijks had ik dit gedaan, of de dame begon : „Zoudt u mij eens precies willen zeggen hoe laat het is? De koetsier heeft een uur gerekend om mij naar het station te rijden. Ik geloof bepaald dat hij dronkenAvas, en den verkeerden weg genomen heeft. Onbeschaamde lui die koetsiers; dat volk is er steeds op uit je af te zetten ! En reclameeren geeft niemendal, hoor! Een vriendin van mij is het laatst gebeurd, dat. . . .” Dat beloofde een verschrikkelijke reis; snel besloten haalde ik dus het Amerikaansche kaartje voor den dag er overhandigde het de praatzieke dame. Zij las het, schudde meewarig het hoofd en zei: „O, werkelijk ? Dat spijt mij. Ik vraag wel excuus!” Zij zweeg en ik weer verborgen achter mijn courant, „VOOR DE HUISVROUW**. Overzicht van de te Apeldoorn geopende tentoonstelling „Voor de Huisvrouw dienst, omdat je meehelpt de specie-reserve van den Staat te vergrooten en bovendien bewerkt dat er steeds minder metaal door afslijting verloren gaat.” „Amice, na het gehoorde koester ik nog slechts één wensch, door een klein óorlogswinstje in staat gesteld te worden een rekening bij de Post te openen? „Heel groot behoeft die winst niet te wezen: men moet f 50.— als waarborgsom storten; over alles wat men meer stort kan men disponeeren. Adio!’ H. v. d. Z. De hedendaagsche vrouw betaalt haar belasting door middel van een overschrijvingsbiljet. wenschte mij geluk met dezen Amerikaanschen truc. Een oogenblik plaagde mijn geweten mij dat een leugen uitspreken of ze gedrukt overhandigen eigenlijk precies hetzelfde was ; ik was echter zoo verheugd mij van mijn lastige medereizigster ontdaan te hebben, dat ik besloot alle gewetensknagingen te onderdrukken tot ik het doel mijner reis bereikt had. Helaas! Het kwaad loont zijn meester I Te Maarsbergen steeg een nieuwe passagier in, ditmaal was het een jonge dame, die klaarblijkelijk door mijn oudere reisgenoote verwacht werd, ten minste, deze laatste had, zoodra de trein stopte, het portier gevuld met haar weelderige vormen en voortdurend met haar zakdoek gewuifd. De beide dames kusten elkander, zooals dat *bij haar sekse te doen gebruikelijk is en waren oogenblikkelijk ineen druk gesprek gewikkeld. In het eerst sprak de jonge dame op fluisterenden toon, opdat ik de conversatie niet hooren zou, doch de ander merkte luid aan : „Geneer je niet voor dien man : hij is stokdoof en stom bovendien. We kunnen dus praten alsof we alleen waren.” De nieuwaangekomene keek mij met een nieuwsgierigen blik aan en beiden begonnen nu over familie-aangelegenheden te praten. Spoedig spraken de dames over dingen die zij nimmer zouden genoemd hebben in tegenwoordigheid van een vreemde, die zijn gehoor volkomen te zijner beschikking had. Waarover zij een volgend oogenblik zouden spreken, kon niemand voorzien. Ik vond mijzelven een luistervink, die in de onmogelijkheidverkeerdeaan deze onaangename positie een einde te maken. Als ik den dames vertelde dat ik uitstekend kon hooren, zouden zij mij ongetwijfeld voor een gek of een misdadiger gehouden hebben ; in elk geval zou ik mij in een nog onaangenamer positie bevinden. Bovendien, de jongedame was zoo’n allerliefst, bekoorlijk schepseltje, dat ik er niet toekomen kon te zeggen : „Ik ben niet doof en stom en heb alles gehoord!” Neen, dat kon ik niet en daarom besloot ik ijverig te lezen, ten einde zoo min mogelijk te hooren. Af en toe ving ik ondanks mijzelven iets van de conversatie op en ik was plotseling geheel oor, toen ik de oudere dame mijn naam hoorde noemen. „Ja,” zei ze, „ik moest vandaag wel thuis komen, want je
PDF
Nummer
1917, nr.23, 6 juni 1917
Blad
06
Tekst
PANORAMA oom heeft de dwaasheid gehad, dien vervelenden Jansen te vragen een week bij ons door te brengen.” „Maar, tante,” antwoordde het meisje, „hoe weet u, dat hij vervelend is, u heeft hem doch nog nooit ontmoet?” „Ik weet het, want de vrienden van mijn man zijn allemaal vervelend. Het lijkt wel of hij voor zijn gasten steeds de domste, onaangenaamste lui uitzoekt. En wat dien Jansen betreft, ik heb een paar van zijn boeken gelezen, iets vervelender kun je je niet voorstellen.” „Is hij jong of oud?” vroeg het meisje. „Ik weet het niet. Hij is ongetrouwd heb ik gehoord. Welk meisje zou ook zoo’n mallen kerel, zoo’n sul willen trouwen.” „Wie weet of ik hem nog niet trouw !” zei het meisje lachende. „Ik vind zoo iemand, die dwaze boeken schrijft, wel interessant. Wat krijg ik van u, tantelief, als ik u van dien man verlos en hem inpalm, terwijl hij in Bennekom is?” „Ik zou je erg dankbaar zijn, als het niet zoo dwaas was,” artwoordde tante. „Hij had niet ongelegener kunnen komenx net in den schoonmaaktijd. Nu moet ik met schoonmaken wachten tot die Jansen weg is en de hemel weet, wanneer hij weer heengaat. Apropos, hij is bepaald in dezen trein, want hij zou vanmorgen komen.” Aangename gewaarwording: ik zat in dezelfde coupé met Willemsen’s vrouw en nicht en de eerste beschouwde mijn komst ais een van de onaangenaamste episodes uit haar leven. Wat zou ze wel zeggen, als ze thuis gekomen bemerkte, dat de „doofstomme” man die vervelende Jansen was en dat. deze al haar lieflijkheden had gehoord ? Natuurlijk was het nu uitgesloten dat ik haar huis betreden zou, of dat ik mijn incognito zou opgeven. Ik besloot in het station Ede te wachten tot een volgenden trein mij terugvoerde en niet met de stoomtram naar Bennekom te gaan. Ik zou van uit Ede aan Willemsen telegrafeeren, door dringende zaken teruggeroepen te zijn en het genoegen van een kennismaking met zijn vrouw tot gelegener tijd te moeten uitstellen. De beide dames praatten onderwijl voort en schenen de tegenwoordigheid van den ongelukkigen medereiziger geheel vergeten te zijn. Opeens stond mevrouw Willemsen op om /haar nicht door het portierraam waar ik zat iets aan te wijzen; een slingering van den trein deed haar bijna voorover op mijn schoot vallen. „Wat schrikte die arme man van u, tante,” zei het meisje, toen haar tante haar plaats weer hernomen had. „Hij dacht bepaald dat u op zijn knieën wilde gaan zitten.” „Hij schijnt mij een stumperd,” zei de tante, „en toch bevalt mij zijn blik niet. Sommige doofstommen zijn niette vertrouwen. En vind je hem niet leelijk 1” „Neen,” antwoordde de nicht, „ik vind hem een knappen jongen. Jammer, dat hij doofstom is.” „En ik zeg je : zijn oogen bevallen mij niet. Ik vind het net iemand, die in staat is je valies en je paraplu mee te nemen en dan te zeggen, dat het een vergissing was.” De toestand werd hoe langer hoe onverkwikkelijker. Ik wist alreeds, dat mevrouw Willemsen den persoon Jansen, dien zij nooit gezien had, voor een vervelenden kerel hield, maar nu verdacht zij den Jansen, dien zij wel gezien had, een treindief te zijn. Gelukkig waren we dichtbij station Ede en zou ik weldra mijn onbewuste kwelgeesten voor het laatst zien. Juist op dat oogenblik begon de oudste dame zenuw’achtig en haastig te zoeken naar haar portemonnaie, waarin blijkbaar haar spoorkaartje zat. Zij zocht in haar taschje, in de zakken van rok en mantel, om eindelijk met ontsteld gelaat haar nicht aan te zien en te zeggen, dat zij haar portemonnaie kwijt was. „Er zit, behalve mijn spoorkaartje ongeveer vijf en twintig gulden in,” zei ze. „Ik weet zeker dat ik ze in mijn mantelzak had, toen ik hier in de coupé kwam.” „Misschien zit ze in uw valies of hebt u ze tüsschen uw blouse gestoken,” opperde haar nichtje. Mevrouw Willemsen schudde ontkennend het hoofd, maar niettemin zocht ze alle plaatsen af waar maar met eenige mogelijkheid een vrouwelijke beurs zich kon verschuilen, doch zonder het minste resultaat. „Ze is weg 1” zei ze eindelijk. „Ik ben er zeker van dat die verdachte kerel in dien hoek daar mijn portemonnaie gerold heeft, toen ik Panorama van het noodwoningen-dorp aan den overkant van het Y. daar aan zijn coupé-raam stond.” — „Hoe zou hij dat hebben kunnen doen,” zei nu het meisje. „Ik heb al dien tijd naar hem gekeken en hij heeft zijn oogen en zijn handen geen oogenblik van zijn krant -gehad!” „Maar, mijn lieve kind, denk je nu, dat je in staat bent, de bewegingen van een volleerden zakkenroller te kunnen volgen ? Die man heeft pijn portemonnaie, ik ben er zeker van ; en ik zal het aangeven zoo gauw we aan Ede zijn.” EEN DORP VAN NOODWONINGEN. Aan den overkant van het Y (Amsterdam) is een klein dorp van noodwoningen verrezen, die aldaar gebouwd zijn om tegemoet te komen in den woningnood, die steeds dreigender begint te worden. Onze foto geeft een kijkje in dit dorpje. Het was duidelijk dat ik moest trachten de coupé te verlaten, voordat de trein stilstond en de dame gelegenheid had de hulp van een veldwachter in te roepen. De trein reed al langzamer en daarom zocht ik snel mijn reisbenoodigdheden bij elkaar om zoo gauw mogelijk te ontsnappen. „Neen, man, dat zal niet gaan,” zei de militante dame en zij nam bezit van de coupédeur door met de helft van haai imposante lichaam uit het raampje te gaan hangen. Ik zag dat het spel verloren was. Ik kon haar niet zondei geweld passeere^ en zij zou mij niet vrijwillig doorlaten, dan nadat er eén veldwachter verschenen was. Ik bleef dus De Erica-straat in hef vriendelijke noodwoningen-dorpje. zitten met de kalmte der wanhoop en wachtte de komst af van den beschermer der wet, die mevrouw reeds met stem en gebaar tot zich riep. „Deze man heeft mijn portemonnaie gestolen,” zei ze, zoodra de veldwachter aan hét portier verscheen. „Fouil leer hem en je zult mijn eigendom in zijn bezit vinden. Het is gemerkt A. W. en er zitten twee bankbiljetten van tien gulden, vier gulden'en wat los geld, benevens mijn spoorkaartje in.” „Wat hebt u hierop te zeggen?” vroeg de man der wet, klaarblijkelijk reeds overtuigd van mijn schuld. „Eenvoudig, dat het een leugen is,” antwoordde ik. „ïk weet niets van deze dame haar portemonnaie en ik kan bewijzen dat ik een respectabel persoon ben !” „Groote goedheid,” riep mijn plaaggeest uit. „Wat! de kerel is niet doof en stom! Veldwachter, hij beweerde doofstom te zijn ! Dat bewijst genoeg welk een booswicht hij is !” „U zult mij moeten volgen,” zei de veldwachter. „Ik raad u rustig met mij mee te gaan. U ook, mevrouw, moet mee gaan, om getuigenis af te leggen.” • Ik stond op om den man te volgen, toen mijn voet tegen iets hards stootte, ik bukte en raapte het op : het was mevrouw’s portemonnaie. „Is dat uw verloren eigendom, mpvrouw?” vroeg ik en hield het haar voor. ,,U moet het verloren hebben, toen u daar straks uit mijn raampje keek !” „Kom, geen praatjes !” zei de veldwachter. „Je hebt het natuurlijk laten vallen. We kennen die smoesjes wel. Ga mee en probeer geen kunsten uit te halen !” , „Wacht een oogenblik!” zei nu de jonge dame. „Tante, ik weet dat u het heeft laten vallen. Ik herinner mij nu, dat u ze in uw hand had, toen u naar het raampje ging. En het was in uw linkerhand, deze heer kan ze dus onmogelijk hebben aangeraakt!” „Is u daar zeker van, juffrouw?” vroeg de veldwachter. „Heel zeker! Dezen heer treft niet de minste blaam. U moogt hem niet arresteeren. Tante, erken dat het een vergissing is. Denk er aan, hoe vreeselijk het is, iemand te beschuldigen, die onschuldig is.” Mevrouw Willemsen opende haar portemonnaie, zag dat er niets uit ontvreemd was en zei aarzelend : „Ik vrees dat ik mij vergist heb ; hoewel ik het toch vreemd vind..” „Heelgoed, mevrouw! U trekt dus uw aanklacht in?” „Natuurlijk !” zei nu het meisje haastig. „Het spijt ons, dat we u hebben lastig gevallen.” Toen, zich tot mij wendende, ging zij voort: ,,We vragen u wel excuus voor den last dien wij u veroorzaakt hebben.” Ik vond het woord „last” niet den juisten term voor al de onaangenaamheden die ik gedurende de laatste uren had ondervonden ; ik was echter zoo blij met deze ontknooping en zoo verheugd over de hulp van deze beminnenswaardige jonge dame, dat ik haar antwoordde : „O, het was in ’t geheel geen last, integendeel! Tot uw dienst!” En op dit oogenblik fneende ik het werkelijk. ’ „Waarom zei hij dat hij doofstom was?” zei de nog steeds onverzoervlijke mevrouw Willemsen. „Dat zou ik wel eens willen weten !” „Ik zou hem willen aan raden dergelijke grappen niet meer uit te halen,” hernam nu de man der wet. „Laat mij u waarschuwen, mijnheer, niet meer onder valsche voorwendsels te reizen, anders zult u daar onaangenaamheden van ondervinden. In allen geval moet u mij uw naam en adres opgeven, voor het geval aan deze zaak alsnog gevolg gegeven wordt.” Ik gaf hem, zoodra de dames mij verlaten hadden het gevraagde plus een handvol sigaren, met het verzoek mijn naam niet aan mevrouw Willemsen mee te deelen. Nu verliet ik eveneens de coupé en stak haastig het perron over om mij in de wachtkamer te verbergen, tot een volgende trein mij weer terug zou voeren. Gelukkig was Willemsen niet op het perron, het zou mij anders moeite gekost hebben hem te overtuigen dat ik door dringende zaken genoodzaakt was terug te keeren. En met hem meegaan en zijn (Zie vervolg op pag. 10}
PDF
Nummer
1917, nr.23, 6 juni 1917
Blad
07
Tekst
7 PANORAMA AANBIEDING VACANTIEHUIS AAN DE VER. „ONS HUIS ’. Aan de-bekende Vereeniging „Ons Huis’. Rozenstraat te Amsterdam, is aangeboden een door den architect Lehman gebouwd Vacantiehuis, genaamd „De Lepe'rkoen”. Het huis is gelegen op een van de mooiste gedeelten van de Hei bij Lunteren, Links: Groep van officieele personen bij de overdracht. Bovenste rij, rechts, Mej. C. C. Voute, de schenkster van het gebouw. Zittend, . vooraan, de heer Lehman, architect van het vacantiehuis. Rechts: Extérieur van het gebouw. LOOPINGTHE LOOP. De bekende vliegenier Luit. F. A. van Heijst heeft in een nieuwe Spijker-machine een schitterend geslaagde'Looping the loop uitgevoerct Onze foto geeft den kranigen vfieger gereed om op te stijgen in zijn nieuwe machine. OPENLUCHT BIJEENKOMST TE AMSTERDAM. Te Amsterdam had een openluchtbijeenkomst plaats waar de heer Vliegen, wethouder der hoofdstad, sprak over de conferentie te Stockholm. M A. v. d. PERK, die met 1 Juni om gezondheidsredenen als secretaris der gemeentereiniging van Rotterdam aftrad. Aan hem is o.a. de uitstekende ontsmettingsdienst en de vuilverbranding te danken. St.-LUCAS-TENTOONSTELLING. In het Stedelijk Museum te Amsterdam is verleden week de tentoonstelling van St. Lucas geopend. Onze foto geeft een groep der officieele personen en genoodigden. DRAVERIJEN OP HOUTRUST. Zondag 3 Juni zijn op Houtrust interessante draverijen gehouden, waarvoor zeer veel belangstelling was.. De regeling was zeer goed, zoodat alles vlot van stapel liep. Hierboven: een spannend moment uit den wedstrijd. 75-JARIG BESTAAN SYNAGOGE TE GORCUM. De Nederlandsche Israëlietische Gemeente te Gorcum herdacht in de afgeloopen week het 75-jarig bestaan harer Synagoge. Onze foto geeft de leden van het kerkbestuur. 1O-JARIG BESTAAN „HILLEGÉRSBERG”. De Roei- en Zeilvereeniging „Hillegersberg” te Rotterdam vierde verleden week haar 10-jarig bestaan. Hierboven: de feestvierenden poseerend voor onzen fotograaf.
PDF
Blad 
 van 2380
Records 3146 tot 3150 van 11897