|
PANORAMA 6
uitgebreide kennis, vooral voor het groot-bedrijf, den
leider van een fabriek, van het grootste nut. De leerlingen
ontvangen behalve practische, ook theoretische opleiding,
zooals het prospectus van het onderwijs aangeeft. Zoo is
ook het Station voor Maalderij en Bakkerij een van die
instellingen, bij het groote publiek weinig bekend, doch
van een nuttige werkzaamheid voor de gemeenschap. V.
IN EEN ANDER LICHT
:: DOOR CISSY VAN MARXVELDT ::
t
angzaam zeurde zijn stem voort over de orders, die dien
dag waren binnengekomen ; de meeste had hij kunnen
> uitvoeren, een paar moesten blijven liggen. Hun fietsen
gleden naast elkaar over den harden weg. — Om
hen was de pracht van een zomeravond.
»
Ze hoorde vaag zijn eentonige
stem beweren. Soms dacht ze
even kriegel, hoe hij toch elk
moment van zijn onderwerp afdwaalde,
zich begevend op tallooze
zijpaadjes, om dan met een : „O
ja, waar had ik het ook weer over,”
tot zijn uitgangspunt terug te keeren.
Maar meest keek ze uit over de
landen, die zich rechts van den
weg uitstrekten, wijde, vredige,
groene weilanden. Of ze tuurde
over het water, waarlangs wherries
geroeid werden met forsche, krachtige
slagen, waarover een slanke,
spitse skiff voortschoot. Motorbootjes
zoemden gonzend voorbij.
En de wherries en de skiffs en
een enkele kano in de verte, dansten
licht en vlug op en neer in de
deining, die achter de motorbooten
aangolfde.
„Nu morgen — ja laat eens kijken
— zou ik het morgen kunnen
bijbrengen — ’t is zoo druk tegenwoordig
en Haverland is er morgen
ook niet. Ijverige man die Haverland,
ik kan hem alles toevertrouwen,
maar wat ik zeggen wou. . .”
„O, wat een zalige deining,”
zei ze ; haar stem klonk hoog en
helder tegen zijn saaie zeurstem in.
„Een wat?” vroeg hij verwonderd,
niet direct in haar gedachten
verplaatst.
„Die deining daar,” ze wees op
het water. „Zie je die wherries op
en neer hopsen ? Eenig.”
„Wat ik zeggen wou,” begon hij
weer te betoogen. „Ik bedoel.. .”
„O zeg het maar niet,” verzocht
ze. Het klonk vinnig een beetje,
en hij voelde zich wat beleedigd.
Drukte stijf zijn lippen op elkaar
en zweeg. Maar nu dartelde haar
vroolijk geluid om hem heen —
het waren wel kinderlijke opmerkingen,
die ze maakte, en hy
vond ze wat onbeduidend — maar
ze was zelf ook nog zoo’n groot
kind eigenlijk, dacht hij —het was
maar goed, dat hij wat ernstiger
en bezadigder was. \
„O Jan, ik zie jou op zoo’n
ding zitten. Skiff heet het hè?
Zou je durven ?” Ze draaide zich
om op haar fiets, keek een lenigen,
forschen roeier na. „Echt om er af
te vallen. Toe, je moest eigenlijk
ook gaan roeien.” De grappige
onlogica van die twee zinnetjes
trof hem niet. „Ja, maar dan
moet je ook kunnen zwemmen,”
zei hij.,,En je weet. ...”
„O nee, dat kun je niet.” Er klonk teleurstelling in haar
stem, en ze schokte even met haar schouders, alsof ze iets
van zich schudde, wat niet prettig was.
Maar van verre klonk muziek, en al weer afgeleid, begon
ze te neuriën. Af en toe tinkelde ze zacht haar fietsbel
mee op de maat van de muziek. Muziek deed haar altijd
goed, fleurde haar op, als ze triest was. Zelfs een schorstraatorgel
kon haar in een tevreden stemming brengen.
Bij de uitspanning, die aan het water gelegen was, rumoerde
het druk van fietsers en roeiers en wandelaars. —
Een paar auto’s stonden aan den kant van den weg, vroolijke
japonnetjes lichtten overal, de muziek speelde lustige
operette-wijsjes, lampions straalden rood en goudgeel en
oranje — het geheel was als een feest middenin een stil
dorp. Ze stapten ook af, zochten een tafeltje in den tuin.
Maar eerst liep hij behoedzaam met de fietsen aan zijn hand
rond om er een goed plaatsje voor te vinden. „Zet ze maar
ergens neer,” zei ze onverschillig. „Ze stelen hier niet.”
„Je kunt toch nooit weten,” en terwijl zij al zat, en zich
omvangen voelde door de levenslust, die om haar heen klaterde,
duwde hij de fietsen door het grint, turend naar een
geschikte bergplaats.* Hij bleef lang weg. Ze’ merkte het
niet eens. Onder de tafel trappelde haar voet de wijsjes
mee, terwijl ze keek naar een boot, die pas aangekomen
was. Twee heeren sprongen eruit, en dan hielpen ze twee
meisjes uitstappen, waarvan de een direct jolig een paar
danspassen maakte aan den wegkant. De meisjes hadden
lichte jersey’s aan, de éen een lichtblauw, de ander een rosé;
fleurig stonden ze op de witte japonnetjes. „Wat een eenig
stel,” dacht ze. Ze kwamen dicht bij haar te zitten, iets voor
haar, zoodat ze ongestoord kon blijven kijken. Dat eene
meisje was een schatje. Wat een prachthaar. Heerlijk zoo
zonder hoed. Ze ving schertsende woorden op. Plagerijtjes
vlogen over en weer. „Je was straks maar wat bang Loukie,”
zei de eene jonge man. „Zag je het ook Job ? Toen die stoomboot
voorbijging ?”
„Ja,” zei Job, „ze zag spièrwit.”
Het meisje lachte. „Hoe kan het I Bij twee zulke ridders
zonder vrees of blaam.”
„Nee, ’t pleit niet voor jullie,” zei het andere meisje,
*Nu de eerste mooiweers-dagen gekomen aijn..,.
en ze vertrok haar gezicht guitig. Ze bleef maar kijken
— er was een verlangen in haar om daar ook te, zitten —
mee te doen — zich middenin de pret en de jool en de
jonge vroolijkheid te voelen.
„Hè, hè,” zei toen een stem naast haar. „Ik heb nog
een plaatsje gevonden hoor. ’t Was er zoo vol. Allemaal
fietsen. Ik heb ze een jongen in bewaring gegeven.” Zwaar
zakte hij neer naast haar acn het tafeltje, streek een paar
maal met een grooten, witten zakdoek over zijn gezicht.
Toen tikte hij forsch : „Aanneme! Wat wil je drinken
Martha?”
„O, ’t kan me niet schelen,” zei ze. „Thee, koffie, fósco,
alles.” Hij haalde zijn schouders op. „Ja, maarwat wil jenu?”
„Thee.” Ze beet het woord kortaf. Ze had gezien, dat
zijn das van achter boven zijn jas uikwam, het irriteerde
haar. Zooals ook zijn degelijke, stijve, saaie bruine pak
haar kribbig maakte. Ze zag naar de roeiers in hun lichte,
luchtige roeipakken — daar voelde je het léven in, het jongzijn.
Bij Jan was alles even braaf en degelijk, van zijn witten
stroohoed met het zwarte lintje erom, af, tot de neuzen
van zijn zware, boxleeren schoenen toe.
Ze kreeg zin om het tafeltje omver te duwen, grint op
te schoppen, een sigaret te gaan rooken, of een hupsch
wijsje mee te fluiten — alleen om zijn zelfgenoegzame
bedaardheid verstoord te zien. Maar ze zei: ,,Ik ga in ’t
vervolg altijd zonder hoed fietsen.”
„Ja, maar dan gaat je haar zoo in de war zitten. Het
zit toch al zoo gauw slordig.”
Als eenig antwoord gooide ze haar panama op den stoel
naast zich, streek met beide handen door heur haar, zoodat
het als een vroolijke, wilde krans om haar hoofd deinde.
„Ziezoo,” zei ze, alsof die beweging haar goed gedaan had.
„En daar komt de thee.”
Hij bedacht, dat ze den laatsten tijd toch wel wat erg
rebelsch werd. Ze was nog wel jong, pas twintig, maar
daarom behoefde ze toch niet altijd zulke kinderachtige
streken uit te halen. Nu weer met dat haar. Hij ergerde
zich aan den woesten nimbus om haar hoofd. Maar geen notitje
van nemen, dat was het beste. Gewoon doorvertellen
van zijn zaken, van een nieuwe connectie. En zijn stem lijsde
door den mooien zomeravond in
droog, zakelijk gezeur. Ze dronk
haar thee, knikte alleen maar af
en toe, wanneer hij even zweeg.
Onderwijl keek ze nog steeds naar
het frissche groepje van vier, dat
zoo dicht bij hen zat, en waarvan
ze zich zoo onmetelijk ver af gevoelde.
„Hè,” zei het eene meisje, en ze
zwaaide de ceintuur van haar jersey,
waarvan de lange einden opzij
afvielen, wild heen en weer,
„ik zou wel willen dansen.”
„Nou vooruit dan maar,” inviteerden
de anderen. „Wat krijgen
we ? Een geïmproviseerde Zomernachtdroom
? Een Zigeunerdans ?
Een nigger-step ? Een. ...”
„O ja, iets wilds, met tamboerijn
of castagnetten.” Ze maakte
de beweging erbij met haar vingers,
haar voeten schuifelden over
het grint.
Jan, opmerkzaam gemaakt, brak
even zijn betoog af. „Wat stellen
die zich aan,” zei hij nuchter.
Toen wenkte hij den kellner, en
ze ergerde zich aan de kleine fooi,
die hij gaf.
Langs het water weer fietsten
ze naar huis. Hier en daar sche
merden aan den overkant flauwe
lichtjes, als kleine, bleeke sterren.
Het waren de lampions van de
bootjes, die stil lagen aan den
oever. Af en toe klonk een heldere
zangstem over het wijde rustige
water, of de tonen van een guitaar
of mandoline zongen klagend door
de avondstilte.
Ze reden een wherry voorbij,
die, alom met lampions behangen,
een klein vuurscheepje leek.. Het
geplons van riemen kwam regelmatig
tot hen. Ze hoorden zeggen:
„Kom vooruit Bob, zing eens
wat.” Ze ging wat langzamer rijden
om niets te verliezen van het lied,
dat gezongen zou worden. En toen
ze de eerste tonen hoorde van den
hoogen, zuiveren tenor, die klonken
als een jubel van#, geluk, die
schalden, dartelden, schaterden
over het water, als een groote
verheerlijking van het jong-zijn,
toen voelde ze snelle tranen over
haar gezichtje vloeien.
Maar Jan’s verwonderde vraag
bij een mal, hoog snikje, dat ze
niet bedwingen kon : „Wat is er
Martha? Huil je?” weerde ze af
met een wrevelig: „Nee, ik lachte.”
Dien nacht lag ze lang wakker.
Waarom had ze zich met J an verloofd?
Omdat het prettig was een
gladden ring te dragen aan haar
linkerhand — omdat het interessant was te weten, dat
vroegere schoolvriendinnen zouden zeggen: „Heb je het
al gehoord? Martha van Gilse is ook geëngageerd.” —
Omdat hij een goede positie had — omdat hij zoo flink en
zoo degelijk was, zooals haar vader zei. O, als hij maar een
greintje minder degelijk, en een beetje meèr mensch was,
dan zou het nog wel gaan. Maar nu.... Ze bleef in het
donker liggen staren — ze zag zichzelf in een ander licht —
ze zag zichzelf los van het alledaagsche, waarin ze leefde
als een gewoon, berekenend meisje, dat trouwde om getrouwd
te willen zijn. Ze moest het afmaken, morgen, nee, nü nog,
ze kon opstaan en hem een briefje schrijven, haar gedachten
waren zoo helder en klaar. Dan zou ze het morgen direct
laten wegbrengen. Maar ze bleef liggen — en opeens doorleefde
ze weer, wat ze gevoeld had bij het hooren van die
rijke, volle stem, die als een klaroen over het water geschald
had. . . .
*
*
»
Den volgenden morgen schreef ze niet het briefje, dat ze
had willen schrijven. Ze leunde in de vensterbank en keek
(Zie vervolg op pag. 10)
|