Panorama

Blad 
 van 2380
Records 3121 tot 3125 van 11897
Nummer
1917, nr.20, 16 mei 1917
Blad
14
Tekst
PANORAMA 14 Een typisch beeld van het „vrije” verkeer in Rotterdam: links-, inplaats van rechtshouden op de smalle voetpaden der bruggen. Iets heel gewoons in Rotterdam: een fiets, die van het rijwielpad moet, links moet uithalen voor een sleeoer, die links houdt en niet op het rijwielpad rijden mag. De arm, die aan het beruchte Rotterdamsche verkeer eindelijk leiding geeft. dammers, inderdaad van hef bootwerkers-genre, die u liever van de kleine steentjes loopen, dan êén stap opzij te gaan? Kent gij dan niet de stoïcijnsche sleepers, die doodnuchter een paar honderd meter voor de tram blijven voortsukkelen en dan eens omkijken of zij uitwijken zullen ? Die bij voorkeur de rijwielpaden opzoeken en de wielrijders noodzaken opzij te gaan ? Al die dingen gebeuren immers alleen in onze „goede stad” Rotterdam. . . . En waarachtig, daar is me aan dat alles ineens een eind gekomen. Geen termijnen waren gesteld, geen data genoemd. Den dag te voren een kort berichtje in de kranten, een schetsteekeningetje en den 7en Mei stond warempel op een piëdestal een agent, iets verder een agent te paard, in een kring van borden, en wees den onthutsten overrompelden sleepers, koetsiers, wielrijders, dienstmannen, bakkers, slagers, telegrambestellers met een majestueus gebaar den weg, dien ze nemen moesten. En het lukte, ja hef lukte. Sommigen schudHet begin: Een aapje wordt onverbiddelijk teruggestuurd; onderwijl tracht een handkar door te snappen ... zonder succes Sen historische dag voor botterdam, p indelijk, ein-de-lijk... En toch nog onverwachts... Het onwaarschijnlijke is gebeurd, het stumperige wordt afgeleerd, hef provinciale te niet gedaan, het eigenwijze den kop ingedrukf. Amsterdam zal niet meer smalend en geringschattend op de eerste handelsstad kunnen afgeven, den Haag niet met dédain kunnen neerzien op die boofwerkers-sfad, waarin men niet weet waf rechts of links is. Want men is begonnen in Rotterdam den menschen te leeren rechtshouden. .. er zijn verkeersagenten aangesteld. Gij lezer, die dat misschien heel gewoon vindt, die wijst op Londen, Parijs, New York, Amsterdam, zelfs den Haag, waar de witte stok al over- en overbekend is, gij hebt geen flauw besef wat dat beteekenf voor Rotterdam, voor de sfad van de vrije straat en het vrije trottoir. Kent gij de legende niet van den beroemden, of wilt ge: beruchfen, advocaat, die bij de eerste verordening, jaren her, om rechts te houden op de smalle zijpaden der Maasbrug, opzettelijk links liep en zich lief verbaliseeren. En dat proces, helaas, y?on, waarmee de zege van de vrije straat, oftewel de janboel in hef verkeer, verzekerd was ? Kent gij dan niet de ras-echfe Rotter- Een historische figuur op de Maasbrug: de agent, die de voetgangers er toe krijgt om rechts te houden! Zelfs een motorfietser (zie rechts) moest erop gewezen worden. den wel protesfeerend den dwarsen kop, anderen probeerden toch door te snappen, maar dan was onmiddellijk de agent-te-paard erbij en deed ze, al waren ze er bijna door, de route terug nemen en onverbiddelijk rechtshouden. En het publiek kwam en stond in stomme bewondering hef succes aan te staren. Zag telkens weer den arm van den agentmetden coqueffen witten handschoen wijzen, hoorde nu en dan het waarschuwend fluitsignaal, had pleizier als een onwillige teruggezonden werd. En onvermoeid ging hef onderwijs aan de passanten door. Streng maar welwillend. Zelfs uitleg werd gegeven om den menschen het nut én de veiligheid duidelijk te maken . . . Toen hef dien eersten dag goed gegaan was heeft men ook op de Willemsbrug getracht den fatalen geest van den recalcifranten advocaat te bestrijden. En ook daar had nu de gebiedende witte, wijzende hand succes. De oprichting van de Handelshoogeschool is een groofsch moment geweest; de bouw van ’t Stadhuis een fiere beweging; de nieuwe Waalhaven een bewijs van enorme kracht ... Maar het leeren rechtshouden van Rotterdammers is een overwinning, die men evenzeer historische waarde moet toekennen. 7 Mei 1917 was de dag. . . V. Terug . .. Borden met opschriften en pijlen plus een agent zullen het verkeer in goede banen leiden.
PDF
Nummer
1917, nr.21, 23 mei 1917
Blad
01
Tekst
Zie in dit nummer het rijk-geïliustreerde artikel over het Station voor Maalderij en Bakkerij te Wageningen No. 47 (21) 23 MCI 1917 ABONNEMENT PER KWARTAAL AFZONDERLIJKE NUMMERS 12'/2 CENT f 1.50 GEÏLLUSTREERD WEEKBLAD PER WEEK 12 CENT A. W. SlJTHOFF'S UITGEVERS MAATSCHAPPIJ LEIDEN DE VARSITY De belangstelling. De officieele tribune. <&> Bij de op deze pagina gereproduceerde foto’s van den op Hemelvaartsdag op hef Noordzeekanaal gehouden interacademiale studenten-roeiwedstrijden, vermelden wij nog de volgende bijzonderheden. De foto links-boven geeft de „Alkmaar’’ die, volgepropt met kijklustigen uit Amsterdam, op het wedstrijdterrein lag. Rechtsboven ziet men de officieeletribune.waar De strijd tusschen de acht-riemsgieken * op o.a. generaal-majoor Ophorst en Burgemeester Tellegen In het ovaal de strijd tusschen de achtriems gieken juniores, met Nereus vóór, die winnaar werd. Links-beneden: De oude-vier, welk nummer door Laga van Nereus met ongeveer 3’/2 lengte gewonnen werd. Rechts-beneden: De gelauwerde oude vier van Laga (Delft), winner van het hoofdnummer. 4 De strijd tusschen de vieren. De oude vier van Laga.
PDF
Nummer
1917, nr.21, 23 mei 1917
Blad
04
Tekst
PANORAMA + Links het Station voor Bakkerij (gesticht 1909); rechts het Station voor Maalderij (gesticht 1912); beide herhaaldeiijk uitgebreid. De broodcontröle. Onderzoek van het brood naar het vetgehalte. Het Station voor Maalderij en Bakkerij te Wageningen s dagelijksch brood. . . Neen, we zullen deze causerie over ,,wetenschappelijke broodbereiding” niet inleiden met een jeremiade, of ’n boutade over het tegenwoordige brood. We weten immers allen, dat het minder is dan in normale tijden en we weten sedert 1909 en is ontstaan onder den drang van particulier initiatief met het doel: 1. het publiek te vrijwaren van het koopen en verbruiken van vervalschté producten en grondstoffe^ ; 2. het oprichten en in stand houden van een vakschool. De vereeniging, die dit doel voorstond, beoogde dit te bereiken door het stichten van een laboratorium, een proefbakkerij en een vakschool te Wageningen, centrumvan de landbouwstudie. Daar worden technische en wetenschappelijke onderzoekingen op het gebied der maalderij en bakkerij verricht, zoowel wat betreft de grondstoffen als de producten dezer bedrijven. De belangrijkheid van zulk een instelling inziende, verleent de regeering een beduidende subsidie voor de exploitatie, zoowel als destijds voor den bouw. Wie gewoon zijn boterhammetje eet, moge, ook vóór den oorlog al eens klagen over niet gaar zijn, klefheid, smakeloosheid van het brood, over de voedingswaarde bekommert men zich in den regel weinig. En wat daaraan te kort kan schieten, daarvan hebben zelfs vele bakkers geen flauw besef en wat bewuste knoeiers eraan tekort doen, daarvan weten zij vaak veel te weinig! Met de oprichting nu van het Station werd de eerste groote stap immers ook, dat het niet anders kan! gedaan tot verbetering, immers tot controle. Hier toch wordt het brood wetenschappelijk onderzocht. Hoe omvangrijk zulk een onderzoek is en hoever het zich uitstrekt, moge uit het volgende blijken: De granen worden onderzocht op zuiverheid, watergehalte, volumegewioht, glazigheid, eiwitgehalte. Het meel (de bloem) op: water-, asch-, De meelcóntröle. Het registreeren der over het geheele land gestoken monsters. De brood- en meelcóntröle. De enorme massa monsters regeeringsmeel, regeeringsbloem, -brood en andere grondstoffen en producten ter onderzoek voor het laboratorium. De bestanddeelen, waaruit het regeeringsbrood tegenwoordig bestaat: 4772% tarwemeel, 15 % roggemeel, 30 % aardappelmeel, 772 % zemelen, voorts water, zout, gist. kleefstof-, eiwit- en vetgehalte; verder op zuurgraad, absorptie van water, halve melk en volle melk, op aanwezigheid van moederkoren; van aluin en andere vervalschingsmiddelen enz. Voorts worden ook de melk, boter, gist, honig, suiker, de oliën en vetten en het zout beoordeeld. Het brood-zelf wordt tenslotte gecontroleerd op: watergehalte, melkgehalte, zuurgraad, ruw-eiwitgehalte, asch-gehalte, soortelijk gewicht, enz. Men zal zeggen: wat heeft nu een gewone bakker aan die wetenschap? Terecht! Doch't station doet de uitkomsten van die onderzoekingen gepaard gaan met practische aanwijzingen voor de bereiding, zooals de wijze van dèegmaken, duur van het gisten, idem van het bakken enz. Maar, wat velen niet weten, is, hoe we over het geheele land aan die vrijwel uniforme brood-kwaliteit gekomen zijn, hoe geleidelijk de samenstelling gevonden is, die zich telkens weer richtte naar de voor dat doel beschikbare bestanddeelen. Bestanddeelen, welke vroeger zelden of nooit voor dat doel gebezigd werden en die niettemin bij een goede keuze en vermenging een uitstekend eetbaar product kunnen geven. Het is het Station voor Maalderij en Bakkerij te Wageningen, dat hier grootendeels de leiding in had. Wie de couranten goed leest, zal dan ook meermalen den naam van het Station hebben aangetroffen, telkens weer, wanneer er veranderingen in de samenstelling noodzakelijk bleken. Toch is het Station niet een van die instellingen, welke een direct gevolg zijn van dezen abnormalen tijd. Het bestaat reeds Links: In de afdeeling Maalderij (fourage). Op den achtergrond wasschen en drogen. Leerlingen-molenaars aan den arbeid. Midden: In de Maalderij. Gezicht op den „walsenstoel” en eenige „maalgangen” met steenen. Rechts: De Bakkerij voor het Station, waarin de bakproeven worden genomen en de leerlingen practisch onderricht krijgen. En in de vakschool worden jongelui opgeleid in een uitstekende, hoogstaande practijk, die ook in het bedrijf zelf groote waarde heeft. Dat aan een instelling als deze bij de tegenwoordige broodbereiding, waarbij van rijkswege allerlei voorschriften moesten worden verstrekt om met de ongewone bestanddeelen goede resultaten te bereiken, technische voorlichting werd opgedragen, ligt voor de hand. Omvangrijke proeven gingen b.v. de voorschriften tot het gebruik van aardappelmeel vooraf. Telkens weer worden er proeven genomen met nieuwe toevoegingen, worden nieuwe mengsels gebakken en onderzocht, steeds in verband met voorradige bestanddeelen. Zoo waren tijdens ons bezoek de proeven met toevoeging van ,,magere-melkpoeder” in vollen gang. Door de vermenging toch met aardappelmeel gaat het percentage eiwit zeer beduidend achteruit. Voor menschen, die reeds door andere voedingsstoffen, zooals kaas, vleesch, spek, melk e.a. voldoende eiwit tot zich nemen, is dit niet zoo erg, doch voor hen, die in brood een zeer belangrijke, ja een hoofd-voeding hebben, is dit van groot belang. Vandaar dat het oog gevallen is op de z.g. magere-melkpoeder of wel gedroogde ondermelk. Echter gaat dit weer met belangrijke kosten gepaard, wat de toeslag van de regeering weer belangrijk hooger zal maken. Omvangrijker nog dan het nemen van proeven en nauwelijks minder belangrijk is de controle, waartoe de regeering het Station
PDF
Nummer
1917, nr.21, 23 mei 1917
Blad
05
Tekst
5 PANORAMA aanwees. Behalve de talrijke ingezonden monsters, ook van gemeentebesturen, reizen er onafgebroken twee controleurs het land af om bij de verschillende molenaars en bakkers monsters te steken van het verstrekte regeeringsmeei, -bloem enz. Ook en vooral wat betreft de juiste vermenging. Dat dit noodig is, nu het meel schaarsch en kostbaar is, nu er gesmokkeld kan worden in verband met den toeslag, men behoeft er de jaarverslagen van den Directeur, den heer Boonstra, maar op na te lezen, om hiervan een overtuigenden indruk te ontvangen. Zoo lezen we o.a: „Zeer groot is het aantal malen geweest, dat leng („rek” of „draderigheid” van de kruim van het brood) geconstateerd werd in monsters brood; meermalen werd een voorbehoedmiddei tegen deze kwaal aanbevolen en met succes in toepassing gebracht, nj.: toevoeging van 0,15% azijnzuur, 150 gram per 100 kg. meel. Verder is op te merken, dat het gebruik van iets stijve deegen, stevig afbakken, vlug afkoelen na het bakken en koel bewaren van het brood deze kwaal mede helpen bedwingen. Grondige reiniging van den trog met heet sodawater is een eerste vereischte”. Ligt hierin voor den bakker, die met het verschijnsel tobt en het zijn er blijkens het verslag zeer velen, niet een waardevolle en uitvoerbare raad, waarmee ook de consumenten gebaat zijn? Dit is slechts één voorbeeld, dat aan te vullen zou zijn met meerdere, betreffende schadelijke bestanddeelen, het uitzeven van bloem of toevoegen van zemelen enz. Echter, de controle strekt zich ook uit over het Rijk zelf of liever over de verstrekte tarwe. Zoo had in het najaar van 1915 de bakkerij grooten last van „schot” dat zij verwerkt wordt. Op de gewone wijze bereid kan daarvan dan niet anders dan kief brood worden gebakken. Verwerkt men echter stijvere deegen en neemt men nog enkele andere voorzorgsmaatregelen, (voor dit bestek te technisch), dan is het mogelijk brood te verkrijgen» dat goed gaar is te bakken.” Door den leeraar-bakker werden op tal van plaatsen in ons land bakproeven dienaangaande gehouden en adviezen verstrekt. Dank zij de controle van het Station is ook een zeer belangrijk verlies voorkomen in de bakkerij, dat gerust geschat kan worden op 2% a 3 millioen ’s jaars. Dit zit zoo: Voordat het Station controle uitoefende op de verwerking der Regeeringstarwe, werd in velegevalin de verstrekte’ tarwe, waardoor öf geen gaar brood gebakken kon worden, öf alleen ten koste van een veel te geringe uitkomst, die geldelijk vrij groot nadeel beteekende. „Ofschoon (zoo lezen wij verder in het verslag) „geschoten” tarwe ais minderwaardige grondstof is te beschouwen, kan het in tijden van nood noodzakelijk zijn, Van Koeberg’s nieuwe, oorspronkelijke Koeberg's "Bloemenkind". opera „Bloemenkind”, waarvan verleden week in den Schouwburg te ’s Gravenhage de première ging, bieden wij onien lezers op deze pagina een viertal typeerende opnamen. Hierboven, links: Scène uit de tweede acte. Rechts: Het solo-kwartet met Frans. Midden: Mevrouw Riesz KIiekee en de heer Koeberg. len vóór en tijdens de vermaling dezer tarwe tot meel en bloem opzettelijk vrij wat water toegevoegd. De bakkerij betaalde dit meel en deze bloem tegen vastgestelden prijs; het brood was eveneens op maximumprijs gesteld. De bakkerij ondervond dus groote financieele schade van deze watertoevoeging. Ruw (maar niet te hoog) geschat, komt men tot het vorengenoemde cijfer. Zooals in de Bakkerij de jongelui theoretisch en practisch opgeleid worden in de broodbereiding, zoo wordt in de Maalderij les gegeven in de verschillende bewerkingen die de granen enz. moeten ondergaan. Ook dit is veel omvangrijker dan een leek zich kan voorstellen, te meer nu de eenvoudige molens meer en meer vervangen worden door moderne machines. En in den tegenwoordigen tijd met de menging der verschillende grondstoffen voor het regeeringsbrood is een „Bloemenkind” — Hef geheele gezelschap.
PDF
Nummer
1917, nr.21, 23 mei 1917
Blad
06
Tekst
PANORAMA 6 uitgebreide kennis, vooral voor het groot-bedrijf, den leider van een fabriek, van het grootste nut. De leerlingen ontvangen behalve practische, ook theoretische opleiding, zooals het prospectus van het onderwijs aangeeft. Zoo is ook het Station voor Maalderij en Bakkerij een van die instellingen, bij het groote publiek weinig bekend, doch van een nuttige werkzaamheid voor de gemeenschap. V. IN EEN ANDER LICHT :: DOOR CISSY VAN MARXVELDT :: t angzaam zeurde zijn stem voort over de orders, die dien dag waren binnengekomen ; de meeste had hij kunnen > uitvoeren, een paar moesten blijven liggen. Hun fietsen gleden naast elkaar over den harden weg. — Om hen was de pracht van een zomeravond. » Ze hoorde vaag zijn eentonige stem beweren. Soms dacht ze even kriegel, hoe hij toch elk moment van zijn onderwerp afdwaalde, zich begevend op tallooze zijpaadjes, om dan met een : „O ja, waar had ik het ook weer over,” tot zijn uitgangspunt terug te keeren. Maar meest keek ze uit over de landen, die zich rechts van den weg uitstrekten, wijde, vredige, groene weilanden. Of ze tuurde over het water, waarlangs wherries geroeid werden met forsche, krachtige slagen, waarover een slanke, spitse skiff voortschoot. Motorbootjes zoemden gonzend voorbij. En de wherries en de skiffs en een enkele kano in de verte, dansten licht en vlug op en neer in de deining, die achter de motorbooten aangolfde. „Nu morgen — ja laat eens kijken — zou ik het morgen kunnen bijbrengen — ’t is zoo druk tegenwoordig en Haverland is er morgen ook niet. Ijverige man die Haverland, ik kan hem alles toevertrouwen, maar wat ik zeggen wou. . .” „O, wat een zalige deining,” zei ze ; haar stem klonk hoog en helder tegen zijn saaie zeurstem in. „Een wat?” vroeg hij verwonderd, niet direct in haar gedachten verplaatst. „Die deining daar,” ze wees op het water. „Zie je die wherries op en neer hopsen ? Eenig.” „Wat ik zeggen wou,” begon hij weer te betoogen. „Ik bedoel.. .” „O zeg het maar niet,” verzocht ze. Het klonk vinnig een beetje, en hij voelde zich wat beleedigd. Drukte stijf zijn lippen op elkaar en zweeg. Maar nu dartelde haar vroolijk geluid om hem heen — het waren wel kinderlijke opmerkingen, die ze maakte, en hy vond ze wat onbeduidend — maar ze was zelf ook nog zoo’n groot kind eigenlijk, dacht hij —het was maar goed, dat hij wat ernstiger en bezadigder was. \ „O Jan, ik zie jou op zoo’n ding zitten. Skiff heet het hè? Zou je durven ?” Ze draaide zich om op haar fiets, keek een lenigen, forschen roeier na. „Echt om er af te vallen. Toe, je moest eigenlijk ook gaan roeien.” De grappige onlogica van die twee zinnetjes trof hem niet. „Ja, maar dan moet je ook kunnen zwemmen,” zei hij.,,En je weet. ...” „O nee, dat kun je niet.” Er klonk teleurstelling in haar stem, en ze schokte even met haar schouders, alsof ze iets van zich schudde, wat niet prettig was. Maar van verre klonk muziek, en al weer afgeleid, begon ze te neuriën. Af en toe tinkelde ze zacht haar fietsbel mee op de maat van de muziek. Muziek deed haar altijd goed, fleurde haar op, als ze triest was. Zelfs een schorstraatorgel kon haar in een tevreden stemming brengen. Bij de uitspanning, die aan het water gelegen was, rumoerde het druk van fietsers en roeiers en wandelaars. — Een paar auto’s stonden aan den kant van den weg, vroolijke japonnetjes lichtten overal, de muziek speelde lustige operette-wijsjes, lampions straalden rood en goudgeel en oranje — het geheel was als een feest middenin een stil dorp. Ze stapten ook af, zochten een tafeltje in den tuin. Maar eerst liep hij behoedzaam met de fietsen aan zijn hand rond om er een goed plaatsje voor te vinden. „Zet ze maar ergens neer,” zei ze onverschillig. „Ze stelen hier niet.” „Je kunt toch nooit weten,” en terwijl zij al zat, en zich omvangen voelde door de levenslust, die om haar heen klaterde, duwde hij de fietsen door het grint, turend naar een geschikte bergplaats.* Hij bleef lang weg. Ze’ merkte het niet eens. Onder de tafel trappelde haar voet de wijsjes mee, terwijl ze keek naar een boot, die pas aangekomen was. Twee heeren sprongen eruit, en dan hielpen ze twee meisjes uitstappen, waarvan de een direct jolig een paar danspassen maakte aan den wegkant. De meisjes hadden lichte jersey’s aan, de éen een lichtblauw, de ander een rosé; fleurig stonden ze op de witte japonnetjes. „Wat een eenig stel,” dacht ze. Ze kwamen dicht bij haar te zitten, iets voor haar, zoodat ze ongestoord kon blijven kijken. Dat eene meisje was een schatje. Wat een prachthaar. Heerlijk zoo zonder hoed. Ze ving schertsende woorden op. Plagerijtjes vlogen over en weer. „Je was straks maar wat bang Loukie,” zei de eene jonge man. „Zag je het ook Job ? Toen die stoomboot voorbijging ?” „Ja,” zei Job, „ze zag spièrwit.” Het meisje lachte. „Hoe kan het I Bij twee zulke ridders zonder vrees of blaam.” „Nee, ’t pleit niet voor jullie,” zei het andere meisje, *Nu de eerste mooiweers-dagen gekomen aijn..,. en ze vertrok haar gezicht guitig. Ze bleef maar kijken — er was een verlangen in haar om daar ook te, zitten — mee te doen — zich middenin de pret en de jool en de jonge vroolijkheid te voelen. „Hè, hè,” zei toen een stem naast haar. „Ik heb nog een plaatsje gevonden hoor. ’t Was er zoo vol. Allemaal fietsen. Ik heb ze een jongen in bewaring gegeven.” Zwaar zakte hij neer naast haar acn het tafeltje, streek een paar maal met een grooten, witten zakdoek over zijn gezicht. Toen tikte hij forsch : „Aanneme! Wat wil je drinken Martha?” „O, ’t kan me niet schelen,” zei ze. „Thee, koffie, fósco, alles.” Hij haalde zijn schouders op. „Ja, maarwat wil jenu?” „Thee.” Ze beet het woord kortaf. Ze had gezien, dat zijn das van achter boven zijn jas uikwam, het irriteerde haar. Zooals ook zijn degelijke, stijve, saaie bruine pak haar kribbig maakte. Ze zag naar de roeiers in hun lichte, luchtige roeipakken — daar voelde je het léven in, het jongzijn. Bij Jan was alles even braaf en degelijk, van zijn witten stroohoed met het zwarte lintje erom, af, tot de neuzen van zijn zware, boxleeren schoenen toe. Ze kreeg zin om het tafeltje omver te duwen, grint op te schoppen, een sigaret te gaan rooken, of een hupsch wijsje mee te fluiten — alleen om zijn zelfgenoegzame bedaardheid verstoord te zien. Maar ze zei: ,,Ik ga in ’t vervolg altijd zonder hoed fietsen.” „Ja, maar dan gaat je haar zoo in de war zitten. Het zit toch al zoo gauw slordig.” Als eenig antwoord gooide ze haar panama op den stoel naast zich, streek met beide handen door heur haar, zoodat het als een vroolijke, wilde krans om haar hoofd deinde. „Ziezoo,” zei ze, alsof die beweging haar goed gedaan had. „En daar komt de thee.” Hij bedacht, dat ze den laatsten tijd toch wel wat erg rebelsch werd. Ze was nog wel jong, pas twintig, maar daarom behoefde ze toch niet altijd zulke kinderachtige streken uit te halen. Nu weer met dat haar. Hij ergerde zich aan den woesten nimbus om haar hoofd. Maar geen notitje van nemen, dat was het beste. Gewoon doorvertellen van zijn zaken, van een nieuwe connectie. En zijn stem lijsde door den mooien zomeravond in droog, zakelijk gezeur. Ze dronk haar thee, knikte alleen maar af en toe, wanneer hij even zweeg. Onderwijl keek ze nog steeds naar het frissche groepje van vier, dat zoo dicht bij hen zat, en waarvan ze zich zoo onmetelijk ver af gevoelde. „Hè,” zei het eene meisje, en ze zwaaide de ceintuur van haar jersey, waarvan de lange einden opzij afvielen, wild heen en weer, „ik zou wel willen dansen.” „Nou vooruit dan maar,” inviteerden de anderen. „Wat krijgen we ? Een geïmproviseerde Zomernachtdroom ? Een Zigeunerdans ? Een nigger-step ? Een. ...” „O ja, iets wilds, met tamboerijn of castagnetten.” Ze maakte de beweging erbij met haar vingers, haar voeten schuifelden over het grint. Jan, opmerkzaam gemaakt, brak even zijn betoog af. „Wat stellen die zich aan,” zei hij nuchter. Toen wenkte hij den kellner, en ze ergerde zich aan de kleine fooi, die hij gaf. Langs het water weer fietsten ze naar huis. Hier en daar sche merden aan den overkant flauwe lichtjes, als kleine, bleeke sterren. Het waren de lampions van de bootjes, die stil lagen aan den oever. Af en toe klonk een heldere zangstem over het wijde rustige water, of de tonen van een guitaar of mandoline zongen klagend door de avondstilte. Ze reden een wherry voorbij, die, alom met lampions behangen, een klein vuurscheepje leek.. Het geplons van riemen kwam regelmatig tot hen. Ze hoorden zeggen: „Kom vooruit Bob, zing eens wat.” Ze ging wat langzamer rijden om niets te verliezen van het lied, dat gezongen zou worden. En toen ze de eerste tonen hoorde van den hoogen, zuiveren tenor, die klonken als een jubel van#, geluk, die schalden, dartelden, schaterden over het water, als een groote verheerlijking van het jong-zijn, toen voelde ze snelle tranen over haar gezichtje vloeien. Maar Jan’s verwonderde vraag bij een mal, hoog snikje, dat ze niet bedwingen kon : „Wat is er Martha? Huil je?” weerde ze af met een wrevelig: „Nee, ik lachte.” Dien nacht lag ze lang wakker. Waarom had ze zich met J an verloofd? Omdat het prettig was een gladden ring te dragen aan haar linkerhand — omdat het interessant was te weten, dat vroegere schoolvriendinnen zouden zeggen: „Heb je het al gehoord? Martha van Gilse is ook geëngageerd.” — Omdat hij een goede positie had — omdat hij zoo flink en zoo degelijk was, zooals haar vader zei. O, als hij maar een greintje minder degelijk, en een beetje meèr mensch was, dan zou het nog wel gaan. Maar nu.... Ze bleef in het donker liggen staren — ze zag zichzelf in een ander licht — ze zag zichzelf los van het alledaagsche, waarin ze leefde als een gewoon, berekenend meisje, dat trouwde om getrouwd te willen zijn. Ze moest het afmaken, morgen, nee, nü nog, ze kon opstaan en hem een briefje schrijven, haar gedachten waren zoo helder en klaar. Dan zou ze het morgen direct laten wegbrengen. Maar ze bleef liggen — en opeens doorleefde ze weer, wat ze gevoeld had bij het hooren van die rijke, volle stem, die als een klaroen over het water geschald had. . . . * * » Den volgenden morgen schreef ze niet het briefje, dat ze had willen schrijven. Ze leunde in de vensterbank en keek (Zie vervolg op pag. 10)
PDF
Blad 
 van 2380
Records 3121 tot 3125 van 11897