Panorama

Blad 
 van 2380
Records 3101 tot 3105 van 11897
Nummer
1917, nr.19, 9 mei 1917
Blad
06
Tekst
PANORAMA 6 schier eerbiedige gedachten over hem verdiept, zag ze niet, dat achter haar een slanke jonge man naderde, langzaam aan en zachtjes, zachtjes, opdat ze hem niet hooren zou, haar liefste. Hij wilde hstar bekijken zonder door haar gezien te worden en het gelukte hem zich achter een heg te verschuilen, zonder dat ze hem bemerkt had. Hij stelde zich voor daar eenige oogenblikken haar te mogen bewonderen, zoo maar heel stil, doch toen hij slechts even haar lief gezichtje had gezien, waarop ’t zonlicht speelde, toen wist hij dat het thans geen tijd was voor stille bewondering. Met een sprong was hij achter de heg vandaan en had haar omvat. „Mijn vrouwtje,” zei hij eindelijk, „wat heb ik je lang laten wachten, hoe dank ik je voor je trouw.” En Line zei maar niets. Ze schreide. Ze schreide haast nog meer als bij hun afscheid, doch Fritz troostte haar nu niet, omdat hij wist, dat het tranen van geluk waren. Stil hield hij haar tegen zich aangedrukt, tot, ze eindelijk haar betraand gezichtje ophief en hem aanzag, met zulk een groot geluk in haar lieve oogen, dat Fritz ontroerde en zich afvroeg hoe het toch mogelijk kon zijn dat hij het was, die het groote en eenige waardevolle in dit kinderlijk leven brengen kon. „Ben je heusch gekomen, Fritz, en blijf je hier?” „Ja, lieveling, en spoedig zal het bruiloft zijn.” EEN VERJAARGESCHENK AAN H.K. H. PRINSES JULIANA. De heer C. Prince, bekend om hetgeen hij op huisviijtgebied doet voor onze gemobiliseerde soldaten, heeft een auto geconstrueerd van afval-blik, die in ’t geheel (aan schroefjes) slechts 24 cents kostte. Deze auto is bij uitzondering door H. M. de Koningin aanvaard als verjaargeschenk voor H. K. H. Prinses Juliana. De auto diende aan ruim 10.000 soldaten tot leermiddel, was o.a. geëtaleerd op de tentoonstelling van Handarbeid Leger en Vloot, op de militaire huisv1ijttentoonstelling te Amsterdam (Jan. 1917, Stedelijk Museum) en is door Prince’s leerlingen in de Oranje Nassau Kazerne nagemaakt op particuliere bestelling. — Onze foto geeft den auto volledig uitgerust als reiswagen. „O;” en even kwam er een verschrikte uitdrukking op haar gelaat, „en je Papa?” „Die vindt het alles goed, schat! Hij is niet iemand met conservatieve begrippen. Ik heb je toch gezegd kindje, dat Papa niet harteloos is? Hij zei: „als je die oude liefde nog in je hart bewaard hebt, beste jongen, haal je meisje dan maar hier.” Dus, liefste, ga maar mee, mijn ouders wachten je.” Wel zag Line er tegenop, de eerste maal dat groote, elegante huis binnen te gaan, doch Fritz’ ouders kwamen haar vriendelijk tegen en schertstenomhaarinpalmen van hun jongen, die nu al dadelijk ook met trouwplannen in zijn hoofd rondliep. Ze vroegen haar ot 2e niet nog een paar jaar wachten zouden, maar Fritz zei lachend, dat ze al lang genoeg gewacht hadden en dat hij niet van plan was er een kóperen engagement* féést van te maken. Hij wilde trouwen, en dat wel binnen enkele maanden. „Nu moet je hooren, Line, wat een toon dat jongmensch direct al aanslaat,” zei Fritz’ vader lachend. „En weet je nu hoe dat komt? Omdat hij weet, dat ik bezig ben het 1-MEI-BETOOGING TE AMSTERDAM. Overzicht van den stoet met zijn vaandels en banieren. DE VERJAARDAG VAN H. K. H. PRINSES JULIANA. De Koninklijke familie, staande vóór het Paleis in het Noordeinde, woont het .défilé bij van de regimenten Grenadiers en Jagers ter gelegenheid van den verjaardag van H.K. H. Prinses Juliana. contract van zijn compagnonschap in de zaak op te maken. D&t is het, hoor!” „Papa,” riep Fritz, „dat meent U niet. Die groote verantwoording op mijn leeftijd!” „Mensched, die over trouwen ---------- -- spreken zijn tot alles in staat, nietwaar moeder?” vroeg de heer Willner aan zijn vrouw*. Mevrouw knikte maar eens met een gelukkig lachje. Ze vond het zoo heerlijk haar zoon, haar eenige, weer terug te hebben en hem zoo in-gelukkig te zien.. Fritz had natuurlijk zijn wil doorgezet. Na verloop van enkele maanden waren ze getrouwd, Fritz en Line. Zij begreep nog niet ten volle haar geluk en wanneer ze samen in hun uitgestrekten tuin wandelden en Line tusschen de hoornen door de witte villa zag, die nu haar thuis was, dan kwamen haar vaak de #tranen in de oogen en zei ze: „Ach, Fritz, liefste, als het toch altijd maar zoo blijven kon, zoo heerlijk en gelukkig als het nu is. Ik heb zoo’n groot geluk niet verdiend.” Dan nam hij haar in zijn armen, noemde haar zijn bange vrouwtje en kuste haar tranen weg. Dan waren ze weer vroolijk en liepen elkaar na als blijde, jonge kinderen. En het was goed, dat ze een ruim, vrij park om hun huis hadden, want de oude boekhouders van de firma zouden wel hun eerbiedwaardige hoofden geschud hebben als zij den jongen patroon zoo hadden zien draven achter zijn vrouw aan. Zoo ging er een jaar van stil geluk voorbij. Vaak kwamen Fritz’ ouders bij Line op bezoek en zei den dan steeds dat Line Fritz bedierf, en wanneer Line er niet bij was, zeiden ze aan Fritz, dat hij zijn vrouw bedierf, doch tot elkaar zeiden de oudelui dat het toch een wonder was zoo innig veel als die twee van elkaar hielden. Maar het draven rond de perken was nu al een poos gedaan en vaker dan vroeger kwam mevrouw Willner haar schoondochter bezoeken. Lange gesprekken had de oude dame dan met het jonge vrouwtje. Fritz was zenuwachtig den laatsten tijd en zijn vader had hem gezegd, dat hij maar een paar weken vacantie moest nemen. „Toen jij werd geboren was ik tenminste lang niet zoo van streek, hoor!” Fritz gaf geen antwoord, doch toen hij den volgenden morgen het privé-kantoor binnenstormde en hij riep „Vader, een zoon, een zoon!” toen omarmden de beide, mannen elkaar en waren er tranen, ook in de oogen van den ouden man. „Nu, grootvader, nu ben je toch ook van streek !” riep Fritz, „je kunt je niet goedhouden !” — „Onzin,” bromde de oude heer, „’k ben verkouden. Hoe is ’t met Line?” „Prachtig, Papa, alles best! ’k Ga maar weer,” en weg was hij. ÊEN VERJAARGESCHENK AAN H. K. H. PRINSES JULIANA. De auto terwijl hij onderweg gerepareerd wordt. „Ja,” zei de heer Willner in zichzelf, „jij gaat maar weer. ’t Is toch een zegen ... ’t is een groote zegen.” * * * Nu was de kleine Fritz al een jaar oud, en wanneer zijn vader van ’t kantoor thuis kwam, strekten zich een paar mollige armpjes naar hem uit en het hooge, heldere stemmetje kraaide dan „Papa, papa!” En er speelden nu ’s middags drie menschen rond de grasperken, die zich gelukkig gevoelden en lachten en juichten met elkaar. Wanneer Fritz des avonds zijn jongen* op zijn knieën rijden liet, zag Line het met een gelukkigen glimlach aan, en ze schudde het lieve hoofd wanneer Fritz van een verre toekomst sprak en met zijn eerstgeboorne redeneerde alsof die hem volkomen begrijpen kon. Hij zei dan : „Ja, mijn jongen, later word jij mijn compagnon en dan zullen we werken samen, kereltje; dan zullen we de fabriek tot ongekenden bloei brengen en jij zult me daaraan helpen,” en omdat de oudere Fritz dit met zulk een nadruk zeggen wou, boog hij zijn hoofd tot vlak bij het blozend gezichtje van zijn jongen. Dan zag de kleine Fritz zijn kans schoon en greep hij met stevige knuistjes zijn vader in het haar, en Line maakte lachend de kleine vingertjes los en zei dat het nu tijd was voor den kleinen Fritz om te gaan slapen, want dat moeder met den (Zie vervolg op peg. 10.}
PDF
Nummer
1917, nr.19, 9 mei 1917
Blad
07
Tekst
7 PANORAMA ÖE GEMEENTELIJKE KEUKEN TE AMSTERDAM. Foto links: Verleden week hébben een aantal plaatselijke autoriteiten officieel het eten geproefd, dat verschaft wordt door de gemeentelijke keuken te Amsterdam. Op onze foto ziet men den Burgemeester van Amsterdam aan het hoofd van de tafel. Naast hem Mevrouw Tellegen-Fock. Foto rechts: Het eten wordt met auto’s naaf de distributieplaatsen gebracht. OTTO KNAAP.f HUBERT CUYPERS, Te Utrecht is op 50-iarigen leeftijd overleden de kundige journalist OTTO KNAAP, die vele jaren als correspondent voor Nederiandsche bladen in Parijs gewerkt heeft — De bekende toonkunstenaar HUBERT CUYPERS herdacht deze week in het concertgebouw te Amsterdam zijn 25-jarig jubileum als zoodanig. HULDEBLIJK ROOSEN, De fraaie beker, die den heer Leopoid Roosen door het personeel der Fransche Opera werd aangeboden bij zijn 25-jariq kunstenaarsjubileum. De beker is uitgevoerd door de Kon. Utr. Fabriek van Zilverwerken en Penningen van C. J. Begeer. COLLECTE VOOR „ONZE JONGENS TE VELDE’*. Door de Vereeniging „Ons Leger” te Kampen is op Prinses]esdag (30 April) een collecte gehouden ten bate van „Onze jongens te velde” en zij heeft dit weten te doen in zeer aantrekkelijken vorm. Een keurige praalwagen met als hoofdfiguur een kolossalen rijzenden leeuw onder breeduitplooiende nationale driekleur (het embleem van „Ons Leger”), omringd door eer. escorte van Landstorm-Vrijwilligers en voorafgegaan door een muziekcorps, trok door de straten onder enorme belangstelling van de burger- en militaire bevolking. MISSIE VAN NEDERL. OFFICIEREN AAN HET DUITSCHE FRONT. De Missie van Nederiandsche officieren, die op uitnoodiging van de Duitsche regeering een bezoek heeft gebracht aan de Duitsche gevechtsfronten. De 2e van rechts is de Duitsche officier, die aan de missie was toegevoegd. VELDLOOP H.A.V. Door de Haagsche Athletiek Vereeniging is Zondag 6 Mei een veldloop gehouden, waarvan wij geven, links: een moment uit den wedloop voor burgers, en rechts: de militaire deelnemers in de duinen. T
PDF
Nummer
1917, nr.19, 9 mei 1917
Blad
08
Tekst
8 PANORA De Molenstraat, waar eenige pakhuizen door brand verwoest werden. De commandant van Schouwen en Duiveland, le Luit. J. P. Louwerse. Verder: serg, P. J. Remijn, serg. J. C. Mink, (zittend) de soldaat Van Luyken, serg. D. Tellekamp, die met levensgevaar een tweetal vrouwen hebben gered. Zij staan tusschen de puinhoopen van het huisje, waaruit zij de twee oude vrouwtjes redden. In den nacht van 29 op 30 April heeft een vliegtuig, waarschijnlijk van Engelsche nationaliteit, b zijn verbrand, en ruim honderd meer of minder ernstig beschadigd; de materieele schade wordt oj ruïne door de bommen aa Het huis in de St.-Domiusstraat, waarin de familie Leydekkers zoo rampzalig om het leven kwam. Deze foto werd aan de achterzijde der woning genomen. Een oud vrouwtje en haar redder, die haar helpt zo Haar huisje brandde geheel uit. Half waanz BOMMEN OP ZIERIKZEE
PDF
Nummer
1917, nr.19, 9 mei 1917
Blad
09
Tekst
’ANORAMA 9 MEI 1917 9 OP ZIERIKZEE De St.-Domiusstraat, waar drie menschen, de rijtuigmaker Leydekkers, diens vrouw en pleegkind, werden gedood. elsche nationaliteit, bommen geworpen op Zierikzee. Er zijn drie dooden te betreuren, allen behoorende tot éen gezin. Vijf huizen eele schade wordt op rond fl. 100.000 geschat. — Hierboven: Panorama van de verwoesting in de arbeiderswijk. Men ziet de door de bommen aangericht en de gaten in de daken. Het echtpaar Leydekkers en hun pleegkind, die bij de ramp het leven verldren. Bovenstaande foto s werden tusschen de puinhoopen teruggevonden . r, die haar helpt zoeken naar nog bruikbare overblijfselen van haar bezittingen, leel uit. Half waanzinnig liep zij den geheelen dag door den chaos. De slaapkamer van de familie H. Polviiet, waar bijna niets gespaard bleet. De familie zelf ontkwam ternauwernood aan den dood. •
PDF
Nummer
1917, nr.19, 9 mei 1917
Blad
10
Tekst
PANORAMA 10 (Vervolg van pag. 6). grooten Fritz nog wat in den tuin wou wandelen. Dan maakten ze beiden in den zomer nog hun gewone avondwandeling door den tuin en het was een der heerlijkste uren van den ganschen blijden dag. Toen kwam, na ai die blijde, gelukkige dagen, hun donkere dag, de donkere dag voor velen. Dat was de dag toen het zwaard de scheede verliet, toen bij den vasten stap der millioenen de krijgsmuziek weerklonk en alles, wat weerbaar was, optrok tot den vreeselijken strijd der volkeren. En de ijzeren plicht vroeg niet naar geluk dat men achterliet, ook niet bij Fjdtz Willner. Hij was mede aangewezen tot de verdediging van zijn vaderland, en hij had te gehoorzamen. Dit was het vreeselijkste, wat Line kon overkomen, veel, veel ontzettender was het, dan de scheiding van acht jaren. Haar liefste nu vaarwel te moeten zeggen en te weten, dat hij in gevaar verkeerde, in doodsgevaar; dat er andere, vreemde soldaten zouden zijn, die zouden loeren achter heuvels en heggen om hem neer te schieten en zóó meedoogenloos te dooden hun schoon geluk. Fritz sprak haar moed in bij het afscheid, ofschoon het hem zeer, zeer moeilijk viel, toen hij ze zag staan, zijn teer vrouwtje met zijn stamhouder op den arm. Die lachte maar, die kleine Fritz, en greep naar al het blinkends, dat zoo vreemd en mooi was aan het lichaam van den grooten Fritz. Line hield zich flink ; ze was doodsbleek en gaf haar jongen even aan grootvader, toen ze haar liefste moest omhelzen, misschien voor ’t laatst. „Kom vrouwtje, ik leef nog hoor ! Ze zullen ons wel sparen. Zoo’n groot geluk wordt niet verstoord door een geweerkogel. Dat moet een groote bom zijn en die zie je wel aankomen,” schertste hij. „Ik vraag gauw verlof. Wie weet hoe spoedig of ik weer bij jou en den jongen terug ben.” Prof. C. W. WEIJS Prof. Jhr. Dr. J. SIX. Prof. Dr. H. BRUGMANS. Door den raad van Amsterdam is benoemd tot hoogleeraar aan de faculteit der letteren en wijsbegeerte van de Amsterdamsche Universiteit Jhr. dr. J. SÏX. thans buitengewoon hoogleeraar in de kunstgeschiedenis. — Op 16 Mei a.s. zal het 25 jaar geleden zijn, dat prof dr. H. BRUGMANS, sedert 1903 hoogleeraar in de geschiedenis te Amsterdam, te Groningen cum iaude werd bevorderd tot doctor in de Nederlandsche letteren. — Tot gewoon hoogleeraar aan de Technische Hoogeschool te Delft om onderwijs te geven in de waterbouwkunde, de rioleering en watervoorziening, is benoemd prof. C. W. WEIJS. Toen wendde hij zich tot zijn vader. „Vader, U zorgt voor Line en den kleinen bengel en U ook, moeder?” Line snikte krampachtig en ze wilde zich toch zoo graag sterk houden, voor hem, alleen voor hem. Straks zou ze haar droefheid wel uitschreien, straks als hij weg was. Hoe vreeselijk klonk dat: „als hij weg was.” Mevrouw Willner kón niet schreien, ze had geen tranen en staarde met groote droeve oogen in de heerlijke zomerpracht, daar buiten. Fritz’ vader knikte slechts en drukte vast de hand van zijn zoon in de zijne. Ze zagen elkaar aan, de beide mannen, en ze begrepen beiden dat het een strijd zou worden op leven en dood, de strijd dien de jongste van de twee ging strijden. Toen nam Fritz zijn jongen op en hief hem hoog boven zijn hoofd, zoodat hij kraaide van plezier. Lachend wilde hij heengaan, niemand moest zijn ontroering bemerken. „En jij kleine bengel. ..” begon hij. „Papa 1” kraaide de kleine. Toen was het gedaan met Fritz’ kordaatheid. Hij drukte het kind tegen zich aan en verborg zijn gelaat in de zachte kleertjes. „Ik kom terug, jongen,” kreunde hij, „ik kom terug naar jullie! Hier heb je ’m, vrouwtje, onzen schat, pas op hem en laat hem voor Paatje bidden.” Nog een kus. „Dag vader, dag moeder.” Toen was hij gegaan en Line was alleen, alleen met haar kind. Reeds waren ruim twee en een half jaar verloopen en Fritz' Dr. n. m. josephus.jitta, wethouder te Amsterdam, die dit jaar als zoodanig ^al aftreden, heeft den wensen te kennen gegeven, niet meer v5or dit ambt in aanmerking te komen. De heer Jitta was een zeer bekend en populair Amsterdammer. voorspelling was juist gebleken tot nu toe. Het geluk was niet door een geweerkogel gedood. Herhaaldelijk was Fritz met verlof thuis geweest en Line begon veel minder zenuwachtig te worden, en te gelooven dat ze het zich toch misschien wel wat te schrikwekkend had voorgesteld, dat weggaan van haar Fritz. De jongen begon flink te worden en Line draafde nu met hem rond de grasperken wanneer Papa niet met verlof thuis was. Toch schrok Line nog telkens wanneer ze den post in de verte het tuinhek zag openen. Ze liep hem altijd halverwege tegemoet en van verre knikte de postbode al geruststellend, omdat hij wist dat het de hand van haar man was waarnaar Mevrouw het eerste keek. Nu was het echter al twintig Februari en sinds den tienden had Line niets gehoord. Ze was onrustig en had een vaag voorgevoel van een onheil. Doch de oude heer Willner stelde haar gerust en zei lachend dat ze dat gevoel zoo dikwijls had. Dan bloosde Line en moest toegeven dat het waar was, wat haar schoonvader zei. Als dan een paar dagen over tijd de brief kwam, dan was haar angst weer verdwenen en lachend zei ze dan : „Kleine Fritz, hier is weer een brief van grooten Fritz, kom mee, dan zal ik hem voorlezen !” * * * ’t Waren stille dagen, den laatsten tijd aan het Westelijk front en Fritz zat met een paar kameraden enkele meters onder den grond. Zij lazen of schreven naar huis. Fritz deed het laatste, want 22 Februari was zijn moeder jarig en nu, op den 15den, wilde hij den brief posten, mèt een brief aan zijn vrouwtje. Nu en dan liet de vijand zich op verren afstand hooren en soms sloeg ook wel een bom in ; de manschappen waren echter veilig in hun onderaardsche holen. Slechts wanneer een bom juist binnen den vierkanten meter opening van hun grot zou slaan, ja dan . . ., maar zulk een treffer was ondenkbaar. Bovendien scheen de vijand' slechts te willen doen hóoren dat hij niet sliep en op zijn hoede was. Het was.met recht een stille dag. Plotseling. . . een vuurstraal, die als ’t ware vlak voor Fritz’ voeten uit den grond opsteeg, een ontzaglijke knal en de grot was gevuld met rook, terwijl drie, vier mannen zich kermend op den grond wentelden. Het was de ondenkbare treffer. Fritz had wel gelijk gehad. Geen geweerkogel had hun geluk gedood, dat moest een bom doen, en die had het gedaan . . . bijna. Twee der mannen, die als door een wonder gespaard waren, maakten alarm, doch de roode-kruissoldaten hadden reeds het onheil bemerkt en kwamen in snellen pas, met de draagbaren aan de schouderriemen bengelend, nader. Fritz was doodelijk gewond. Een stuk ijzer was hem in de zijde geslagen en zelfs de roode-kruismannen zagen dat menschelijke hulp voor hem niet meer baten kon. Hij opende de oogen en er was een vraag in. Een der mannen boog zich dicht aan zijn mond. „Laat mijn vader dit aan mijn vrouw zeggen. ...” fluisterde hij. „’t Zal gebeuren, kameraad, ’t zal gebeuren, stellig.” Toen was het gedaan, het geluk was tóch gebroken. * * * Dat was de zwaarste gang in het leven van den ouden heer Willner. Zijn vrouw was thuis in ijlende koorts achtergebleven en nu moest hij het vreeselijke gaan melden aan de jonge vrouw, moest hij haar gaan zeggen dat haar geluk nu dood was, dat zij nooit haar liefste, en de kleine bengel nooit zijn „Papa” meer zou zien. En hoe dichter de arme oude man het huis van zijn kinderen naderde, hoe dieper zich zijn gestalte boog. Line had hem reeds zien aankomen. Ze had den kleinen Fritz opgenomen om hem te laten wuiven naar grootvader. Maar dadelijk zette zij hem neer. Ze zag, dat er^ets niet in A. FERWERDA. ANNA BRUG MAN. Den lOen Mei a.s. hopen de heer A. FERWERDA en mejuffrouw A. BRUGMAN te Sneek den dag te herdenken, waarop zij VÖór 60 jaar in het huwelijk traden. Het echtpaar, dat het eenig overgeblevene is van de 16 paren,, die op dienzelfden dag te Sneek huwden, geniet met behulp van een Staatspensioen en eenige andere ondersteuningen, een gezelligen en onbezorgden levensavond. — In de afgeloopen maand herdacht de heer J. BEEK te Arnhem zijn 40-jarig ambtsjubileum als technisch ambtenaar, tevens gemeente-opzichter aldaar. orde was en een doodelijke angst kneep haar de keel dicht. Ze durfde hem niet tegemoet gaan, doch stil, met starende oogen naar de deur gericht, wachtte zij, tot hij zou binnenkomen. Eindelijk hoorde ze zijn tred in de gang, toen opende hij de deur. Line zei niets, staarde hem aan met brandende oogen en de oude man wist, dat hij niets te zeggen had, dat de waarheid met vurige letters hem op ’t aangezicht gegrift stond. „Ja kind,” zei hij heesch, „ik hoef ’t je niet meer te zeggen, je heb ’t al gezien. Line, staar zoo niet. ’t Is vreeselijk, kindje, we lijden evenveel als jij. Line, kom kind, zeg nu eens iets,staar niet zoo vreemd,” en teeder legde hij zijn hand op het hoofd van de jonge vrouw. Toen stond zij op en hij schrok van den blik in haar oogen. „O God, bewaar ons voor het ergste,” bad hij. Line sloeg haar beide handen boven haar hoofd tezamen en lachte, lang achtereen, een vreeselijken lach, want het was de lach van een krankzinnige......... * * * 15 Febr. (Westelijk front). Niets bijzonders. JUBILEUM ROOSEN. Dinsdagavond 1.1. had in den Koninklijken Schouwburg te ’s-Gravenhage de huldiging plaats van den heer Leopold Roosen, tegenwoordig directeur der Fransche Opera, naar aanleiding van het feit, dat het in ’t laatst van April 25 jaMr geleden was, dat hij voor het eerst als figurant en korist het tooneel betrad. ’ F J. BEEK.
PDF
Blad 
 van 2380
Records 3101 tot 3105 van 11897