Panorama

Blad 
 van 2380
Records 3086 tot 3090 van 11897
Nummer
1917, nr.18, 2 mei 1917
Blad
01
Tekst
es* Zie in dit nummer de hoosst-interessante serie speciaal opnamen van de Duitsche Luchtvloot, No. 44 (18) 2 MEI 1917 AFZONDERLIJKE NUMMERS 12'/2 CENT ABONNEMENT PER KWARTAAL f 1.50 PER WEEK 12 CENT A.W. SIJTHOFF’S UITGEVERS MAATSCHAPPIJ LEIDEN DE CENTRALE KEUKEN TE AMSTERDAM Vrijdag 27 April zijn in de Centrale Keuken te Amsterdam voor het eerst proeven genomen met het bereiden van spijzen op groote schaal. Het eten. dat door verschillende officieele personen werd geproefd, en uitstekend uitgevallen was, werd gratis uitgedeeld, waarvoor natuurlijk veel liefhebbers waren. Onze foto’s geven, links: Het schillen der groote hoeveelheden aardappelen. Rechts: Het stampen van het eten. De schaar kinderen, die met potten, emmers en pannen te wachten stonden op het eten, dat gratis zou worden uitgedeeld.
PDF
Nummer
1917, nr.18, 2 mei 1917
Blad
04
Tekst
PANORAMA 4 Kunstschatten in onze Musea De Primitieven in het Rijksmuseum te Amsterdam I n één opzicht heeft de schilderkunst der Primitieven overeenkomst met die der ultra-modernen als cubisten. futuristen, enz. Ze lijkt paradoxaal, deze bewering, en daarom haasten we ons er aan toe te voegen, dat deze overeenkomst alléén te vinden is bij de mindere mate (of in de volkomen afwezigheid) van waardeering bij het groote publiek. In hoeverre daartoe reden is, waar het betreft deze modernen, willen we hier niet nader bespreken, maar we zullen wél trachten in dit artikel aan te toonen, dat men èn zichzelf èn den Primitieven onrecht aandoet, hun werk, waarvan menige interessante proeve in de Schilderijafdeeling van het Rijksmuseum te Amsterdam aanwezig is, schouderophalend voorbij te gaan. Want, het zij hier meteen gezegd: voor hem, die zich onbevooroordeeld en onbevangen stelt tegenover dit schilderwerk uit het tijdvak van 140C tot het begin van 1600, is er zeer veel schoons te genieten. Maar men dient dan ook werkelijk onbevangen te zijn. * * • * Thans worden de Primitieven door de groote massa weinig gewaardeerd, maar het is nog niet zoo- heel lang geleden, dat zelfs in bevoegde kunstkringen, de meening overheerschend was, dat ze half-ontwikkelde of barbaarsche schilders waren. Zelfs ging men zóó ver, dat men aankomenden schilders durfde ontraden zich meesters als Holbein en Dürer, wier werk thans algemeen wordt gewaardeerd, als voorbeeld te stellen. Waarin deze volkomen geringschatting der Primitieven haar oorzaak vond, laat zich niet moeilijk begrij pen. De periode in de schilderkunst, die opbloeide na het tijdvak der Primitieven, dus na 1600, was er een van een gekunsteldheid in de manier van schilderen. Men zocht vóór alles naar uiterlijké, ijdele praal, een rondende teekening en een vloeiend, smeltend modelé. Ook de tijdgeest was door de groote winsten die onze voorouders maakten in de dagen van de Oostindische Compagnie, sterk onder den invloed van overdadige weelde gekomen en de vraag was groot naar Stillevens, waarop de kunstenaar overvloedig spijzen en dranken geschilderd had (de verstoffelijking van de sterk-materialistische zucht dier dagen). Deze, en op *t doek gebrachte verjaar- en andere partijen, kermissen, enz. vonden gereedenaftrekbijde rijk-geworden kooplui. Stel daartegenover den tijd der Primitieven. Deze was ingetogen, religieus, dus eerlijk en naïef, ongekunsteld. En de werken uit dit tijdvak waren geheel en al doordrongen van deze hoedanigheden. Is het dan wonder, dat ’t geslacht, dat leefde na de zestiende eeuw, en dat sterk beïnvloed was door die ijdele vertoonzucht, geen schoonheidsontroering kon .ondervinden van de schilderwijze der Primitieven, welke door het* vrij stijve en strakke der Tafereel ter nagedachtenis van de Heeren van Montfóort, gesneuveld in den tocht tegen de Friezen in het jaar 1345. figuren, de vlakke wijze van werken en de naïveteit, juist het tegengestelde was van de zestiende-eeuwsche schilderkunst? Dat alles was het latere geslacht nieuw, en zooals overal, wekte ook hier het vreemde wantrouwen en afkeer. Lang heeft deze afkeer doorgewerkt, en zelfs nu nog is hij niet geheel verdwenen en staat hij bij velen nog in den weg om tot' recht genieten te kunnen komen. Doch we zeiden het reeds hierboven: voor wie zich los weet te maken van alles wat aan een zekeren tijd herinnert, voor wie zich wendt tot de werken-zelf en deze Jan Mostaert (?) — De Aanbidding der Drie Koningen. beschouwt in het verband der toenmaals heerschende begrippen en cultuur, is* er veel, zeer veel schoons te genieten. De naïveteit vormt een hoofd-element van het werk der Primitieven, zeiden we. En juist met deze naïveteit, die is de oorsprong van alle kunst —- immers, kunst is spontaan en ongekunsteld, feitelijk onbewust, al vordert de techniek om het ondervondene te kunnen uitdrukken, natuurlijk een zekere kennis, dus bèwustheid — dient men rekening te houden, wanneer men de bedoeling van den schilder — natuurlijk een eerste vereischte om de schoonheid van een werk te kunnen ondervinden — wil begrijpen. Deze naïveteit uitte zich meestal in de wijze waarop de schilder zijn onderwerp componeerde. Laten we, om dit duidelijk te kunnen maken, eens nagaan hoe de schilder van de ,,Aanbidding der Wijzen” (vermoedelijk de Haarlemmer Geertgen tot Sint Jans) is te werk gegaan. We hebben dan meteen een algemeen idee gegeven van de werkwijze der Primitieven. De schilder is waarschijnlijk bekoord geworden door het verhaal van de Aanbidding van het Kindeke Jezus door de Drie Wijzen uit het Oosten, en deze bekoring (ontroering) heeft hij op doek willen vereeuwigen, doch niet alléén het bloote feit der Aanbidding, maar ook het verhaal zélf: hoe ze gekomen zijn uit het Oosten, beladen met geschenken voor het Kindje in den stal. Aan dit verhaal heeft hij zich, der traditie getrouw, vastgehouden, zonder zich een enkele afwijking te veroorloven, want — en dit dient men te weten — ook het verhalend karakter vindt men bij eiken Primitief terug, waardoor men, zooals opk bij de Aanbidding, twee handelingen van éen drama op hetzelfde doek vindt vastgelegd als gebeurend tegelijkertijd. Men ziet namelijk op den voorgrond de Wijzen in aanbidding neergeknield, terwijl zij op den achtergrond nogmaals — maar dan gedurende hun tocht naar Bethlehem — worden voorgesteld. Bij vergelijking der zelfde figuren treft ons de volkomen overeenkomst der gelaatstrekken, zoodat aan de identiteit der personen geen twijfel mogelijk is. Eerst toen de schilder, getrouw aan het verhaal, de verdeeling van het doek had vastgesteld, kon hij zichzelf laten gaan, was zijn artistieke vrijheid niet meer aan de traditie gebonden, en kon de eigene, persoonlijke voordracht haar recht nemen. Met welk een liefde en volledige overgave is a Geertgen toen aan het werk gegaan. De figuren, de dramatics personae der han - deling, leven als het ware in een schoon© werkelijkheid. Geheel en al vervuld van zijn werk, verdiepte hij zich in de pracht der kleurige gewaden met den rijken schitterenden plooienval, vermeide zich in de kleurenweelde welke zijn onderwerp hem gelegenheid gaf te scheppen. Aan ieder onderdeel der voorstelling vindt hij een of ander détail, waard om aangeduid te worden. Men beschouwe b.v. eens den glazen, bolformi-
PDF
Nummer
1917, nr.18, 2 mei 1917
Blad
05
Tekst
gen beker, dien de Negerkoning in de hand houdt. Hoe scherp en tevens gevoelig, is deze geschilderd. Zóo zelfs, dat men op de beste stillevens van den lateren tijd ver geefs een zoo minitieuze, tevens artistieke behandeling van een détail zal zoeken. Hier is de naïveteit verre te zoeken en de weergave is zelfs zóo der werkelijkheid getrouw, dat men zou kunnen spreken van realisme. De naïveteit van den Primitief uit zich dus slechts daar waar het de enscèneering geldt; bij de uitbeelding der personen- of voorwerpen zelf tracht hij echter een zoo waarschijnlijke voorstelling te geven als slechts mogelijk is We spraken hierboven over het strakke en stijve der gelaatsuitdrukking. Men heeft wel eens gemeend, dat dit in verband stond met de vrome, afgetrokken levensbeschouwing dier dagen. Dit is echter een valsche veronderstelling, want men vindt dezelfde gelaatstypen terug op profane en zelfs erotische schilderijen. Veeleer heeft men hier te doen met een handhaving van een door de traditie geijkt type. Het is echter zeer moeilijk om hier den schijn van het wezen te onderscheiden. Immers de werken van beroemdemeesters werden vaak door de een of andere kerk nabesteld en daar men ze natuurlijk nog niet kon vermenigvuldigen langs den weg der mechanische reproductie, werd het copieeren ervan dikwijls opgedragen aan minderwaardigen. Op deze wijze ontstonden de namaaksels, welke meestal wezenloos zijn en in hun onbeholpenheid en onmacht van uitdrukking als het ware een verstijfd masker geven van den rustigen, vreedzamen aanschijn der primitieve kunst. Er is hier natuurlijk een zekere mate van kennis noodig om te kunnen onderscheiden wat origineel en wat copie is, want het wezen-lóöze der navolgingen is niet hetzelfde als de rustige, onverstoorde gelaatstypen der oorspronkelijke meesterwerken. De primitieve schilderij dankt haar ontstaan aan de miniatuur, een illustratieve verluchting van den tekst, meestal bedoeld als verklaring van het geschreven woord. Deze kunst was voornamelijk in handen der kloosterbroeders, de schrijvers onder hen, die ook veeltijds de verluchters waren van hun handschriften. De stereotiepe gedaante van de miniatuui, gerekt van ledematen, met ovale gezichten, ellipsvormige oogen en lang-lijnige neuzen, zijn door de vroegste schildersvaak zonder een enkele afwijking overgenomen. De miniatuur-kunst ging omstreeks 1200 van de kloosterbroeders over in handen der leeken, die, door hun aanraking met de tastbare realiteit, begonnen de uitbeelding meer natuurgetrouw te geven. Eerst in 1400 ging de miniatuur over in de schilderij. De eerste proeven van schilderkunst waren iri werkelijkheid echter nog niet veel meer dan groote miniaturen. De reden waarom bij de vroegste schilderproeven (e.n ook bij de miniatuur) het mensch- en dierbeeld, dus ook het portret, de voornaamste plaats inneemt, laat zich niet moeilijk verklaren. De schilderkunst is immers een vervolg, een voortzetting als het ware van de beeldhouwkunst, die in tastbare vormen de werkelijkheid te aanschouwen gaf. Evengoed als bij de beeldhouwkunst de enscèneering bijzaak is of zelfs vaak wordt verwaarloosd, evengoed is bij de vroegste schilderijen het landschap, de omgeving waarin zich de rolverVuIlers der handeling bevinden, slechts een aanvulsel van het geheel. De enscèneering diende dus vaak slechts om aan te duiden, heel vluchtig, waar de uitgebeelde handeling plaats vond. Het Paradijs b.v. wordt heel dikwijls slechts aangeduid door een enkelen boom, waar omheen zich een slang kronkelt. Doch dit is wel de meest sobere mise-en-scène. Langzamerhand, bij de latere schilderijen, wijdt de kunstenaar zijn aandacht ook aan de omringende werkelijkheid. Het landschap wordt meer overeenkomstig de werkelijkheid, dus begrensd door de slechts denkbeeldige afsluiting door den horizon. Een treffend voorbeeld van een stiefmoederlijke behandeling bij de vroegste schilders van de omringende werkelijkheid (hier een landschap) levert een der overgebleven Gorinchemsche muurschilderingen uit de dertiende eeuw, welke men aantreft in de kerkelijke afdeeling van bet Rijksmuseum. Er zou nog meer te vertellen zijn over de schilderkunst der Primitieven, maar onze ruimte is beperkt. Wij hopen evenwel met het bovenstaande bereikt te hebben onze bedoeling: dat onze lezers bij een bezoek aan het Rijksmuseum te Amsterdam niet de belangwekkende verzameling Primitieven met een gebaar van negatie zulleo voorbijgaan. C. S. W. DE HANDELSVRIEND VAN KEMP & Co. Tegen elf kuierde dien Zaterdagmorgen mijnheer Kemp, * lid der firma Kemp & Co., grossiers in metalen, naar het Centraalstation om zijn handelsvriend Nelissen af te halen. Geerfgen tof Sint Jan?. — Aanbidding der Wijzen. Het was nog ruim tien minuten voor de aankomst van den trein, en mijnheer Kemp trad de restauratiezaal binnen, bestelde een kop thee, en nam het ochtendblad van de leestafel. Met de krant voor zich uitgespreid zat hij, maar lezen deed hij niet. Hij dacht aan den ophanden uitgaansdag met Nelissen en dit deed hem nauw merkbaar glimlachen nu en dan. . . . Het was zoo aangekomen. Op zijn zakenreizen vroeg hij zijn allerbesten afnemers in de provincie wel eens, een daagje naar Amsterdam te komen om hen eens te onthalen en zoo de relaties met hen te versterken. Ook Nelissen in Zuidkappel, een ouden trouwen klant, die heel wat lood en vooral zink gebruiken kon, had hij al menigmaal uitgenoodigd, maar deze, een boersche, onverschillige, ietwat lompe kerel, had aldoor geweigerd. „Ik voel me niet thuis in de stad,” had hij altijd gezegd, — „ik ben geen man van uitloopen ; ik ben het best te spreken in mijn gewone omgeving; mijn karweitjes overdag, en mijn boterhammen en mijn bakkie koffie en mijn warm kliekie en mijn pijpie, en dan kan de rest voor mijn part naar de wiedeweerlicht loopen”.... „Dus je zoudt er geen zin in hebben om met mij eens bij Krasnapolsky of zoo een fijn diner te eten, dat Idinkt als een klok, en een lekkere flesch erbij, en dan ’s avonds na afloop naar een mooi stuk in den schouwburg?” aldus tempteerde mijnheer Kemp zijn klant. „Ja en neen,” deed die aarzelend, maar een breede glimlach van gulzigheid kliefde zijn mond, — „zin. . . .zin heb ik wel, hè? Maar. . . je komt daar niet zoo toe.” „Ach wat, ik haal je van den trein, en breng je er weer op. Op den laatsten ; die van 9 uur. We doen het op een Zaterdag. Dan kan je den volgenden dag uitslapen,” deed lokkend de beminnelijke bezoeker. „Als het dan niet hooger of lager kan, top dan,” viel Nelissen, na eenig wenkbrauwfronsen en aarzelendknippen met de oogen, eensklaps ongemotiveerd uit, „maar ik ben een rare; als ik uit ben, geef me de ruimte. In meer dan tien jaar ben ik het dorp niet uit geweest, maar als ik het doe, doe ik het goed.” De firmant van Kemp & Co lachte om de plotse geestdrift van Nelissen. „Aan mij zal het niet liggen, hoor, we zullen de blommetjes eens buiten zetten. Accoord. En niet zuinig ook.” „Weet wat je doet,” lachte Nelissen, „als je met me begint,... .nou”... De dag werd nu bepaald, de zaken werden afgedaan, en met een order, grootèr dan hij ooit van Nelissen gekregen had, op zak, vertrok de heer Kemp. „Je zal wat belèven, hoor,” riep Nelissen hem nog vanaf den drempel luidkeels lachend na, „want als ik begin, ben ik een rare?’ Schaterend om de onstuimige drukte van den anders nogal bedaarden klant liep de bezoeker voort, fiks aanbeenend om den sneltrein, naar Amsterdam nogtepakken. PANORAMA En zoo was hij dan dien Zaterdagmorgen naar het Centraalstation getippeld, en wachtte, achter zijn courant gedoken, glimlachend de aankomst van den trein. „Het kan waarlijk nog een amusante dag worden,” bedacht hij, „want als die brave man door het dolle heen is, dan kunnen we nog wat grappigs beleven. ...” Hij stelde zich werkelijk wel iets voor van het bezoek ; hij was zelf een goedlachsch man, ontvankelijk voor de kwiersche grappigheid en lompe luim van zijn boersche klanten ; zelf een correct, en keurig levend stadsmensch, gewend met beschaafde lui om te gaan, vond hij het bezoek van een zoogenaamden kever als Nelissen er een was, een genoeglijk, komisch experiment. Daar daverde de trein binnen; de wijde stationskap dreunde; het vinnig knarsen van de Westinghouse klonk doordringend. Blazend en puffend kwam de locomotief tot staan. Uit de opengeworpen portieren stroomden de reizigers het platform op. Mijnheer Kemp had zich achter een der controleurs aan den uitgang opgesteld, en keek vorschend den reizigers in het gezicht. Eindelijk verscheen een klein, breed, bijna vierkant kereltje met een mopneus en een dikken zwarten knevel als een lampenpoetser. Hij knipoogde eens naar mijnheer Kemp, stak een breede, korte hand naar hem uit, en zei grinnikend: „Morrie.” Kemp schudde hem hartelijk de hand. „Hoe gaat het, mijnheer Nelissen, hoe gaat het ?” deed hij monter. „Niet al te best, wat zenuwachtig,” antwoordde de gast, en keek daarbij werkelijk wat sip, „ik ben aan zoo’n hoop menscheri om me heen niet gewend. Ik moet eerst een beetje op streek komen.” „Dat went wel, dat went wel,” malde Kemp, die de ietwat suffige verslagenheid van het mannetje, dat thuis altijd nogal lomp en onverschillig was, als een quasi-geestigheid opvatte. Maar toen hij een eindje met hem de stad was ingekuierd, waarbij de Zuidkappelaar steeds zwijgend en verwezen naast hem geloopen had, ging hij gelooven, dat de vent waarlijk wat overstuur was vanwege de stadsdrukte. Hij trachtte hem door gezellige gesprekken wat te acclimatiseeren, maar zoo heel gemakkelijk ging dat niet. „Zóo is het er dan toch eindelijk eens van gekomen?’ zei hij opgeruimd, terwijl hij zijn gast een vriendelijken peut in de zijde gaf. „Nou, of het?’ antwoordde deze op zoo bedrukten toon, alsof inplaats van een fuifdag een levensgevaarlijke operatie hem wachtte. Mijnheer Kemp haalde de schouders eens op. Het trottoir was zeer vol. Langzame wandelaars, en vluggere zakenmenschen verdrongen elkaar, gonzend pratend met drukke gewichtigheid. Op het asphalt middenin gierden de electrische trams met hel en iel gedingel van hun bellen ;
PDF
Nummer
1917, nr.18, 2 mei 1917
Blad
06
Tekst
PANORAMA rammelendTolden rijtuigen voort, en als dreigende bliksemschichten zigzagden auto’s door de volten, blaffend, loeiend, gillend met de helsche claxons. Verwezen keek Nelissen het aan. „Brrr! wat ’n herrie,” kreunde hij zacht. ,,Willen we een auto nemen ?” vroeg Kemp, in de hoop den man op te beuren. „Voor geen gèld”, weerde de gast hem af. „Een rijtuigje dan ?” „Neen, neen, nog effentjes tot mezelf komen eerst. ...” „Dan gaan we daar iets eten” noodde de gastheer, met de hand in de richting van de American Lunchroom wijzend, want ze waren intusschen in de Kalverstraat aangeland. Nelissen verschrok. „Dadelijk,” zei hij schichtig, „dadelijk, ik durf nog niet goed.” Kemp barstte in een schater- Panorama van Laon. lach uit. „De overgang is bar groot. Het verschil met Zuidkappel is te erg,” zoo verklaarde Nelissen zijn verwardheid. „Kom, kom,” bemoedigde Kemp hem, en trok hem mee de lunchroom in. Het was er zeer vol, als gewoonlijk op dit uur. Tafeltjes vol zoemende etende en drinkende menschen, en de juffrouwtjes in hun leelijke katoenen jurken, heen en weer tippelend tusschen de tafeltjes en de buffetten. Jongens in witte jasjes en met bakkersmutsen op het hoofd torsten torens van vuile glazen, koppen en borden. Eèn liet ratelend een stortvloed van vuile messen op een marmer tafelblad vlak naast Nelissen vallen. Onze Zuidkappelaar slaakte een kreet. „Je bent hier je leven niet zeker,” mompelde hij bedrukt, „het is hier een onveilige beweging. Wil je wel gelooven, dat ik me bij ons op het hoogste plat van de dorpskerk beter op mijn gemak voel dan hier in deze kattekroeg op mijn stoel vlak bij den beganen grond.” Lachend vroeg Kemp wat hij eten wilde. Niets, hij zou het met geen stok door zijn keel kunnen krijgen, zei hij. En of Kemp ook al aanhield, hij bleef bij zijn stuk. Ja, een kop koffie zou hij wel lusten. De gastheer bestelde een kop koffie en een broodje met ham voor hemzelf en voor zijn handelsvriend een kop koffie, welke deze onmiddellijk na ontvangst half omkeerde op zijn schoteltje, en dan het bruine vocht daarvan afslorpte, tot eenige ontsteltenis van Kemp, die wat verlegen kuchte. Hij had hoe langer hoe minder fiducie in het geval; door Nelissen’s houding voelde hij zich min of meer gehoond, hij die zich voor de belangen van zijn firma uitsloofde, en (gegeven Nelissen’s luidruchtige opsnijerij toen hij hem had uitgenoodigd) zich dezen dag bovendien als een dolle komedie had voorgesteld. Na een poosje stonden ze op. Buiten gekomen probeerde hij nog eens, zijn zonderlingen gast op zijn gemak te zetten, maar de man was voor geen overreding vatbaar. „Ik ben om zoo te zeggen nog in ons dorp,” zei hij op matten toon, „als je daar zoolang achtereen dag-in dag-uit gezeten hebt, valt het moeilijk, je in een andere omgeving te verplaatsen. In mijn idee leg ik nou op het oogenblik in de alkoof mijn middagdutje te doen, en heb ik een benauwden droom. Al die vreemde menschen met hun haast en hun koue drukte, die je geen van allen goeiendag zeggen, — het is een benauwde droom, een nachtmerrie”. Mijnheer Kemp wanhoopte nu, of hij den man wel op temperatuur zou kunnen brengen. Maar een poging zou hij nochtans wagen. „Willen wij hier een glaasje bier gaan drinken ?” vroeg hij, toen zij op het Rembrandtplein voor Mille Colonwes stonden. DE STRIJD OM LAON. Op den achtergrond de fraaie kathedraal, die door het artillerievuur erg heeft geleden. „Neen, ik wou niet, dat ik zoo gek was.” „Ergens anders dan ?” „Ik zal het wel uit m’n lijf laten.” Kemp ergerde zich dood. Dat werd niets vandaag, ei HET KUNSTMUSEUM VAN LAON. Het om zijn groote kunstschatten zoo beroemde museum van Laon, dat ook ernstige schade heeft opgeloopen. wat had hij zich al niet van dit bezoek voorgesteld. Maar hij kon zijn teleurstelling tegenover zijn goeien klant toch niet laten merken. Hij moest zijn ziel in lijdzaamheid bezitten, en zijn gast bezighouden, hoe een vervelend karweitje het ook werd, daar zoo rond te spankeren met dien versuften en verzakten provinciaal, die wel een slaapwandelaar leek. Hij bracht hem in het Rijksmuseum. Liet hem de zoogenaamde „Nachtwacht” zien, de „Staalmeesters,” den ,,Schuttersmaaltijd’’ en „Het gebed zonder end,” en toen de man dat alles zonder een kriezeltje belangstelling aan zich had laten voorbijgaan, sleepte Kemp hem mee naar het Panopticum. Maar ook de wassen beelden vermochten het heimwee van Nelissen niet op te fleuren. Dan lokte hij hem mee in den „Artis”, doch ook de aanblik van deze uitgelezen sorteering wilde én makke beesten kon den geplaagden dorpeling niet over de verwarrende bevreemding, over wat hij een benauwden droom noemde, heenbrengen. Herhaaldelijk had Kemp gepoogd hem te overreden om een glas bier of Port te drinken, maartevergeefs. Eindelijk zegen zij amechtig neer in het Café-Concert, dat in de wandeling wel eens met den onverkwikkelijken bijnaam „de klamme hand” wordt aangeduid. Hij vroeg zijn gast heel niet wat hij gebruiken wilde, want hij had besloten hem nu te forceeren. Twee Portjes liet hij aanrukken, en luimig, opgeruimd, als had hij geen eeuwenlangen middag van walglijke verveling achter den rug, stiet hij zijn glas tegen dat van Nelissen, en dronk het in eèn teug leeg. En zie, het hielp. Ook Nelissen dronk in eènen trek het glas tot den bodem leeg. Kemp zegevierde ; deZuidkappelaar kreeg contact. In nauwelijks een paar minuten was deze een ander mensch geworden. Toen de muziek echter inzette, en een broodmager, gedecolleteerd vrouwspersoon in een menieroode jurk op het podium verscheen, riep hij balkend lachend naar Kemp : „Wat ’n mormel, wat ’n mormel! Nee maar, kijk eens, wat zèg je d’r van.” Een paar heerachtige mannen in zijn buurt keken hem geschandaliseerd aan. Hij knikte hen eens toe, en maakte malle grimassen naar hun kant. Met zijn zware, ruwe stem van thuis riep hij naar den kellner om nog twee Portjes, nam een sigaar van Kemp aan, en zei jubelend, dat hij een 'rare was, als hij begon, keek uitdagend om zich heen, en riep den verrasten Kemp toe, dat hij heelemaal was bijgedraaid, dat zijn dorp en zijn zaak uit zijn hoofd waren, en hij kant en klaar stond om van het groote-stadsleven te genieten. „Hoera,” juichte Kemp, „hoera. Geef me de hand.” „Met plezier, met plezier,” riep de zonderlinge handelsvriend, „en proost, op je gezondheid, en die van je vrouw en je kinderen, en je schoonmoeder, en je schuldeischers, kortom op vrind en vijand.” De menschen keken verwonderd op. Enkelen riepen „ssst.” „Wót ssst ? wat ssst ?” gierde de handelsvriend als in trance, „ik begin pas. Ik begin pas. En geef me nou de ruimte. Mijn mechaniek weigerde, maar nou, nóu....” Druk gesticuleerend praatte hij voortdurend. De kellner kwam hem verzoeken, wat minder lawaai te maken. En leelijk in zijn wiek geschoten, verklaarde hij luidruchtig, dat hij geen seconde in dit „honden- en apentheater” meer zoek zou brengen. Hij wilde betalen. Kemp echter voorkwam hem, en zij vertrokken. Nelissen liep vooraan, en stampte onder een sopraan-aria met zijn hakken als een kurassier. * * * Een halfuur later zaten ze samen in een groot restaurant aan een gedekte tafel. Nelissen had een roos zoo groot als een vuist in zijn knoopsgat; zijn gezicht was rood van pret, en schier onafgebroken lachend, trok hij den mond onder den knevel zoo wijd open of hij in zijn schouders wilde bijten. DE BEGRAFENIS VAN GOUVÉRN EUR-GEN ERAAL VON BISSiNG. De plechtige bijzetting te Berlijn van het stoffelijk overschot van den overleden gouv.-gen. van België, Von Bissing. Links: De lijkstoet in de Scharnhorststrasse. Rechts: De dienst in de Gnadenkirche.
PDF
Nummer
1917, nr.18, 2 mei 1917
Blad
07
Tekst
7 PANORAMA DE HONDENTENTOONSTELLING TE ’s-GRAVENHAGE. De Nederlandsche Kennelclub Jmr.Mr.J. h.j.quarles VaN ufford. + Te ’s-Gravenhage is op 61-jarigen leeftijd overleden Jhr. Mr. J. H. J. Quarles van Ufford, lid van den Raad van State. C.W.VAN KESTEREN.t De heer C. W. van Resteren, oudredacteur van „De Locomotief”, oprichter en redacteur van „De Indische Gids”/ is te Arnhem overledeh. „Cynophilia” opende verleden week in combinatie met de Kon. Ned. Jachtvereeniging „Nimrod” in de zalen van den Dierentuin te ’s-Gravenhage haar voorjaarstentoonstelling, Links: Overzicht van het terrein. Rechts: Z. K. H. Prins Hendrik bezoekt de tentoonstelling. NEDERLANDSCH COMITÉ VAN VROUWEN VOOR DUÜRZAMEN VREDE. Het Congresbestuur van het Nederlandsche Comité van Vrouwen voor een Duurzamen Vrede» dat verleden week te s-Gravenhage geopend werd. V. 1. n. r., zittend: Mevr. Eschauzier, Mevr. Ramond, presidente, Mevr. Dr. Aletta Jacobs. Staande, zelfde volgorde, de dames Oppenheim, Manus, Hattinga Raven, Landschot Hubrecht. H.K.H. PRINSES JULIANA’S VERJAAR DAG. Wij bieden onzen lezers hierboven de nieuwste foto aan van ons Prinsesje, dat 30 April haar achtsten verjaardag vierde. BEGRAFENIS VAN KOLONEL F. R. VAN ROIJEN. Verleden week had op de Oosterbegraafplaats te Amsterdam de begrafenis plaats van Kolonel F. R. van Roijen, commandant in het 2e genie-commandement. Tegenwoordig waren o.a. Generaal Snijders en gen.-maj. A. R. Ophorst. H AN DELSSCHOOL TE ZWOLLE. Extérieur van de Handelsschool te Zwolle, die eerstdaags officieel zal worden geopend.
PDF
Blad 
 van 2380
Records 3086 tot 3090 van 11897