Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2981 tot 2985 van 11897
Nummer
1917, nr.10, 7 mrt. 1917
Blad
06
Tekst
gekucht, het arme dier, dat je hart in je lijf omdraaide van meelijden. Ik geloof, dat hij mij de doktersrekening nog wou laten betalen ook .... Maar hij is er, Goddank, weer bovenop gekomen. Zijn jas kreeg hij terug, hè ... . Die jas was mijn handgeld. Ik had ’n maand-. Ik heb ’m uitgezeten. Maar of jelui het hebben afgesproken, ik hoefde nergens meer aan te komen om .... wat anders te doen dan te stelen, hè. Jelui móet me niet meer, sedert ik gezeten heb. Nou, en bij dien éénen keer bleef het toen niet. „Wie sta, zie toe, dat hij niet valle,” staat er in den Bijbel. Maar jullie zegt' „zorg dat wie eenmaal valt ook nooit weer opstaat.” JPuh 1 Een mooie wereld, hoor. Jij en je kornuiten van dit en van dat.... Een armen drommel er heelemaal onder helpen, omdat hij eens een keer -in een barren winter ook eens een overjas aan wou hebben. . . . Ellendelingen .... Zóó, en nou vertel ik je niets meer.” Hartstochtelijk, woest in één adem had hij dat alles uitgestooten. Teen hij zweeg was het doodstil in het vertrek . Ineens klonk een wilde windvlaag huilend, huilend, huilend in den schoorsteen. „Toe, laat de politie nu maar binnenkomen. En verveel me niet langer,” zei de kerel schamper, en keek brutaal hoonend Reding aan. „Ik héb geen politie laten komen,” zei deze bedaard, „en ik zal het niet doen ook.” Met liep hij rustig naar de deur, en opende die. „Je kunt weggaan. Ik zal je uitlaten,” klonk kalm de stem nu van den burgemeester. Met zijn groote inktzwarte oogen wijdopen van verbazing, keek de inbreker hem aan. Even leken zijn gelaatstrekken zich dan te verzachten, maar dan ineens waren zij weder hard als daareven, en met een koude scherpe stem zei de kerel: „Dank je wel, maar ik doe het niet.... Ik heb me al aan het denkbeeld gewend, naar het politiebureau te gaan ; het is er warmer dan op den weg. Hoor dien wind eens. Die bijt door je kleeren heen je vleesch stuk. Ja als ik die winterjas van dien millionnair nu nog had ! Maar nu ... . Bah! ik dank ervoor om den weg op te gaan . . . .” De wind jammerde rondom het huis. Dan hoorde men hem langs de velden ver weg rollen. „Ik stuur je den weg niet op,” zei Reding zacht en vriendelijk. „Nee . .. dat merk ik,” smaalde de kerel. „Wil je . . . wil je hier overnachten ?” vroeg de burgemeester, en keek den inbreker daarbij aan met een klaren, kalmen blik. „Hè ?” schrikte de man. „Wil je hier overnachten, dan kun je het doen,” herhaalde Reding rustig. De man richtte zijn groote donkere oogen op hem, en stamelde : . . „je . . . meent. . . het . . . niet!....” „Ik meen het wèl,” klonk het heel eenvoudig. „Maar haat je me dan niet ? Minacht je me dan niet ? Schuw je me dan niet als een besmettelijke ziekte ? Maar ik ben een nietswaardige, een ellendige, een verworpene, een uitvaagsel...” „Dat ben je niét,” zei Reding met nadrukkelijke en toch zachte stem, terwijl hij den kerel vast aankeek. „W&t zeg je ? Ben ik dat niét ?”.... Het gelaat van den man drukte matelooze verbazing uit. Spoedig daarna weer wantrouwen. „Neen, dat ben je niét.” „Maar ieder verstoot me, gruwt van me, jaagt me van zijn deur... als ik wat vraag...” „Ik niét.” — „Maar . . wantrouw je me dan niet ? Ben je niet bang voor me? Walg je. niet van me? Haat je me niet ?” „Neen, neen, néén.” Reding had het heel bedaard, maar ook vol overtuiging uitgesproken. De kerel aarzelde. Zijn oogen blonken wonderlijk in het schijnsel van de lamp, zijn gezicht veranderde ; zijn HET NIEUWE POMPSTATION DER WATERLEIDING TE VELZEN. Verleden week werd onder zeer veel blijken van belangstelling te Velzen het nieuwe pompstation van de waterleiding in gebruik genomen. Onze foto geeft een groep der officieele personen, die bij deze gebeurtenis tegenwoordig waren. houding veranderde. Vol spanning was nu de stilte in het vertrek. „Vriend,” zei Reding in de stilte, en zijn spreektoon, krachtig en mannelijk, was nochtans vol van een ontzaglijke goedheid, „vriend, laat mij je helpen.” En hij legde de hand op den schouder van den inbreker: Het was, of de kerel onder die hand. die nochtans zacht Het nieuwe pompstation der waterleiding te Velzen. — Exté­ rieur van het geopende gebouw. op zijn schouder drukte, schier bezweek. Hij dook langzaam ineen, zijn knieën bogen zich bevend, en tranen zonken zacht over de gore, ontvleesde wangen. Hevige snikken welden in zijn keel. Als verwezen keek hij Reding aan, en deze knikte bemoedigend vriendelijk ; dan stak hij het uitvaagsel de hand toe. Sprakeloos snikte de kerel al heviger en heviger; dan, met een onbeholpen zielig gebaar greep hij de aangeboden hand, en neep die krampachtig in zijn beenige vingers. De burgemeester leidde den man in een klein zijvertrek, waar een bed stond, liet hem door den verschrikten, weigerachtigen Jim een schotel warm avondeten brengen, en vroeg of hij nog iets noodig hebben mocht. Met een gezicht, schier verdwaasd van geluk en behaaglijkheid, keek de kerel hem aan. En hij, vorschend nog eens hem in de oogen ziend, knikte hem goeden nacht. „Hij is niet slecht. Ik dank God, dat Hij hem in mijn huis gebracht heeft,” mompelde hij. Mijnheer Reding had heel wat te stellen met Jim en het verdere personeel. Bang gemaakt door Jim, durfden zij niet te slapen in een huis, waarin een inbreker overnachtte. Maar hun meester vertelde hun wat er voorgevallen was. en verzekerde hun, dat de man geen kwaden streek uithalen zou. En al overtuigde hij hen niet heelemaal, toch lieten ze zich wel door hem tot rede brengen. „Jelui kunt toch je kamers op slot doen,” zei hij lachend, en ging. Ook met zijn familie had hij nog heel wat te stellen. Wel poogden de dames hem op allerlei manieren van zijn voornemen, den man in huis te houden, af te brengen, maar bespeurend, dat hij er hals starrig aan vasthield, berustten zij er ten slotte maar in, als hij dan maar beloofde dien nacht zelf in de woonkamer de wacht te blijven houden. Glimlachend beloofde hij dat dan ook. En de snibbige mevrouw Reding en de anders nogal eens gauw morrende grootma ginger betrekkeliik gedwee naar hun slaapkamers. Het leek ongelooflijk, maar zijn vaste vertrouwen in het goede had allen zonder uitzondering in het hart gegrepen, al wilden zij het niet erkennen......... Den volgenden dag nam hij den man mee in zijn rijtuig naar de naburige stad. In een kleerenwinkel kocht hij hem een pak, jas, hoed, laarzen, linnen, een geheele uitrusting. Dan reden zij verder. Onderweg sprak hij eenvoudig met hem zonder vertoon van gewichtigheid ; hij deed hem geen enkel verwijt. — „Je leven tot nog toe was een vergissing,” zei hij vol begrijpende vriendelijkheid, — „ik ken je beter dan jijzelf. Je hebt nu je eigen goeden aard teruggevonden. Je belooft me natuurlijk, dat je nu je heele leven braaf zult oppassen. Daar reken ik op. We zijn nu dadelijk op het kantoor van een vriend van me. Daar zal ik je een betrekking bezorgen. Ik reken op je. Geef me de hand.” . Zwijgend drukte de kerel de toegestoken hand van den heer naast hem in het rijtuig. De heer Reding haalde een getuigschrift-formulier, dat hij daartoe bij zich had gestoken, te voorschijn ; hij had het thuis al ingevuld. -—- „Hoe is je naam?” „Blum,” antwoordde de man. En mijnheer Reding schreef dien met zijn vulpenhouder ter plaatse in. Hij reikte het getuigschrift met een brief, aan den koopman geadresseerd, aan den man naast hem. Zij waren nu in een buitenwijk der stad gekomen, en hij liet zijn reisgenoot uitstappen. „Zoo, ze moeten je niet in een rijtuig zien,” zei hii, „het is vlak bij de markt aan het eind van gindsche straat. Ga erheen, en schrijf me eens spoedig hoe het je gaat. Tot weerziens, en geluk.” Stamelend en onbeholpen verlegen nam Blum afscheid, maar op zijn vervallen gelaat lag een glans van eindelooze dankbaarheid, toen hij verder ging. Zooals de burgemeester al spoedig uit een brief vernam, (Zie vervolg op pag. 10). DE OVERSTROOMING OP JAVA. A * In verband met de herhaaldelijk plaats hebbende overstroomingen, waardoor Java de laatste jaren wordt geteisterd, van dijken, zooals dit in ons land wel het geval is. Het geheele werk is aangenomen voor 1 millioen gulden en geven wij hierboven (links) een foto van de laatste overstrooming in het Semarangsche. De rechter foto geeft de moet dit jaar gereed zijn. Het wordt gebouwd te Babballan. in het Semarangsche, juist vóór de splitsing van de z.g. Wilanoengwerken. Dit groote kunstwerk moet na voltooiing dienen om de hevige overstroomingen in Semarang Kali (rivier) Serang en de Kali Babballan en Kali Woelan. Het moet in de toekomst de streken Prawatts en te voorkomen. Men ziet op de foto duidelijk, dat hier niet kan worden volstaan met het ophoogen en versterken Klamboe, zooal niet geheel, dan toch voor een groot deel voor inundatie vrijwaren.
PDF
Nummer
1917, nr.10, 7 mrt. 1917
Blad
07
Tekst
PANORAMA 7/—F-4- DE NEDERLANDSCHE MILITAIRE MISSIE. De Nederlandsche Militaire Missie, die kort geleden van een bezoek aan het Britsche, Fransche en Belgische front in ons land (erugkeerde. Zittend van l.n.r.: Luit.-kol. Jhr. J. H. Roëll. gen.-maj. j. Burger en kap. j. W, van Oorschot. Staande, zelfde volgorde, de Engelsche officieren: kolonel Raymond Greene, majoor H. Knox Liven en kapitein Montague Johnstone, HET VERKEER DER GEALLIEERDEN TER ZEE. De ijsschotsen in de haven van Rouaan, die thans gaan werken, maken dat de Britsche schepen die de verbinding met Frankrijk in stand hielden, niet kunnen uitvaren en werkeloos moeten blijven liggen. DE BRITSCHE VLOOT IN DE NOORDZEE. GEZICHT OP BASRA. DE OOSTENRIJKERS IN TIROL. Links-boven: Een Engelsche onderzeeër en eenige kleine kruisers tijdens een tocht in de Noordzee. Rechts-beneden: Gezicht op Basra in Mesopotamië. De haven aan den Tigris. Basra vormde de basis van de Engelsche operaties in Mesopotamië. Hierboven: De Inspecteur der Oostenrijksche artillerie, generaal Aartshertog Leopold Salvator, inspecteert een pantserkoepel van een der stellingen in Tirol. DE BLINDEN IN DUITSCHLAND. Een tweetal kijkjes in een metaalfabrieb in Duitschland, waar door den oorl$j blind geworden soldaten aan het werk zijn gezet. In verschillende takken van nijverheid zijn deze slachtoffers van den krijg reeds werkzaam.
PDF
Nummer
1917, nr.10, 7 mrt. 1917
Blad
08
Tekst
PANORAMA. - HET 250-JARIG KOLONIE hen bacovenplant, waaraan een b< D en 27en Februari 1.1. was het 250 jaar < Zeeuwschen vlootvoogd Abraham Crijnsei sluiten van den vrede van Breda op 31 Me Nieuw-Nederland aan Engeland kwam. Beh name dus 21/2 eeuw Nederlandsche kolonie. Wanneer Abraham Crijnsen, die van 1 Mei rechterhand P. j. Lichtenberg vervangen wei storven. is niet bekend. Hij moet evenwel > blijkt uit een brief van een commies van ’s 1 lende over verantwoording van materieel s schrijft: feu M. Crijnssen, de bonne mémoii koloniaal feit had plaats op 2 Februari in Neder!. Letterkunde te Leiden en op 26 Fe in Den Haag, waarop lezingen werden geb gep. kap. ter Zee over „de Verovering van Si schans Dentï, administrateur aan het Militaii te lande, over „de Kolonisatie van Guyana.’’ bescheiden wij Een Indiaansche vrouw vóór haar hut. De Indiaan is de oorspronkelijke bewoner van Suriname. De f3uitensociëteit „Het Pari rivier een Nederland
PDF
Nummer
1917, nr.10, 7 mrt. 1917
Blad
09
Tekst
A, 7 MAART 1917 9 n a m r\o a MA BESTAAN ONZER SURINAME een bos rijpe bacoven (pisangs) hangt Officierskampement achter het lort Zeelandia te Paramaribo. et Park te Paramaribo. Op de Nederlandsch oorlogsschip. 550 jaar geleden, dat Suriname door den wakkeren 1 Crijnsen op de Engelschen werd veroverd. Bij bet op 31 Mei 1667 bleef Suriname in ons bezit, terwijl 'am. Behalve drie korte tusschentijdperken is Suri- ; kolonie. De verovering had ons éen man gekost’ m 1 Mei 1668-16 Februari 1669, toen hij door zijn ,ngen werd, kommandeur van Suriname was, is geevenwel vóór 14 Febr. 1670 gestorven zijn, hetgeen s van ’slands magazijnen, Nicolas Lombé, handeaterieel aan de Staten van Zeeland, waarin deze e mémoire. - - De herdenking van dit geschiedkundig bruari in de vergadering van de Maatschappij van op 26 Februari in een bijeenkomst van Oost-West :rden gehouden door den heer F. E. Baron Mulert, g van Suriname voor 250 jaar’’ en door Fred. Oud- ;t Militair Hospitaal re Paramaribo, rnet verlof hier luyana.” — Ook in Suriname zelf is deze dag op eiden wijze herdacht.
PDF
Nummer
1917, nr.10, 7 mrt. 1917
Blad
10
Tekst
PANORAMA 10 ging het Blum goed. Hij paste voorbeeldig op. Later kwam de man hem ook nu en dan bezoeken, eens bracht hij hem een bloemruiker mede. „Dank ’je hartelijk . . . voor dezen keer,” zei zijn vriend met zijn gewonen kalmen wakkeren glimlach, ..maar je mag me geen geschenken meer geven. Spreken we dat af ?” „O, als ik nog maar èens in mijn leven iets voor u doen kon!” zeide Blum, en hij keek met een blik, waarin een wereld van geluk glansde, narr zijn kalmen glimlachenden weldoener, „o, als ik u nog maar eens in mijn leven mijn dankbaarheid toonen kon. . . Neen, neen hij mocht er niet van spreken en moest hem beloven hem geen geschenken te geven, nooit van zijn leven . . . Tien jaren zijn voorbijgegaan, en al dien tijd had Blum trouw zijn woord gehouden, en ferm opgepast. Hij was overgeplaatst naar een ander kantoor in een verderaf gelegen plaats, reisde veel voor de zaak, en sinds geruimen tijd had de heer Reding r.iets van hem gehoord. Allengs waren de brieven schaarscher en schaarscher geworden, zoosls dat wel meer geschiedt in de dagelijksche levenssleur. En de burgemeester dacht wel eens even soms, dat zijn vriend hem vergeten had : dan, allengs, ging het geheele geval hem uit het hoofd ; andere nieuwe gebeurtenissen vaagden de oude weg; het leven ging zijn gang ; het voorval met Blum had hij vergeten temidden van .de beslommeringen van zijn leven . . . Een ontzaglijk onheil was over het land gekomen. Een wilde oorlog was ontbrand, en een machtig leger van een naburigen staat had zich op de vreedzame bedrijvige streek geworpen. De soldaten verspreidden leed en rouw in de gezinnen ; ze joelden en dronken en bedreven de liederlijkste Hij volgde den soldaat naar buiten. Op het pleintje was een toeloop van volk. „Kijk. daar gaat hij net,” lachte de soldaat, en wees op een plek, waar een dichte groep volk stond. Reding naderde, en zag een peloton soldaten met het geweer aangelegd om vuur te geven, en tegen den muur voor hen een doodsbleek, geblinddoekt man. Een diep medelijden greep hem aan. Hij naderde, keek ... en het was of een hand hem de keel toekneep ; zijn hart sloeg wild van ontzetting... Hij had Blum, den inbreker, herkend. De schoten knalden, riktiktiktiktik, en als een neergemaaide halm zoo helde de man voorover en zonk ten gronde. Dood. Ondanks het verbod van zijn weldoener had hij hem nog éénmaal een geschenk gegeven, het laatste, het grootste, het èene, alles : het geschenk van zijn leven. W. H. OLIVIER Prof. JAN CA REL MATTHES.t Te Zürach is op 80-jarigen leeftijd overleden Prof. JAN CAREL MATTHES, oud-hoogleeraar in de Hebreeuwsche Taal en Letterkunde, de Israëhetische Oudheden. Letterkunde en hare geschiedenis. Hij was de stichter van de Universiteitsvereeniging, waarvan hij jaren lang het voorzitterschap bekleedde. — Te ’s-Gravenhage is overleden de heer W. H. OLIVIER, oudcommissaris van politie aldaar, die vele jaren deel uitmaakte van het Haagsche politiecorps. — Den 16en Februari overleed te Zwolle de heer F. j. W. VAN GOOR, directeur van het spoorwegpostkantoor no. 3 aldaar. F. J. W. VAN GOOR.t EENJUBILEUM. (foto D- Kreveld). Woensdag 28 Februari had in t Concertgebouw te Amsterdam de feestelijke herdenking plaats van het 25-jarig bestaan van „Court Charité 8010, Ancient order of forester's". Onze foto geeft een groep van bestuur en leden der vereeniging. Reding zich om ; achter hem in de gang klonk luid geschrei ; zijn vrouw en groote kinderen omklemden hem huilend en jammerend, en wilden hem niet laten gaan. Dan kwamen eenige soldaten naderbij, rukten hen los, en dreven hen met de kolven van hun geweren terug de gang in. Ontdaan volgde Reding den officier. Toen zij aan het dorpspleintje gekomen waren, snauwde deze hem toe, hem te volgen in een logement, waar vele soldaten voer de deur op wacht stonden. In een zijkamer, aan een met papieren en een landkaart bedekte tafel zat een andere officier, met dikke roode wangen en harde blauwe oogen. „Ben je de burgemeester?” schreeuwde hij hem toornig toe. Reding antwoordde bevestigend. „Dan is je dood niet ver meer,” bulderde de officier, terwijl hij nog rooder en dikker werd. „Die honden van boeren hier hebben een van onze soldaten doodgeschoten. We kunnen den dader niet vinden, en nu moet jij eraan gelooven. Als binnen een uur de dader niet gevonden is, word je gefusileerd. Zoo, en ga nu uit mijn oegen. En vlug.” Twee soldaten veerden den ontstelden heer Reding in een zijvertrek, waar hij ontdaan en bleek, doch naar het uiterlijk kordaat en kalm den dood ging afwachten. Na een poos kwam er een soldaat de kamer binnenkuieren, en met een lachend gezicht als gold het een spelletje, dat hij gewonnen had, zei hij hem, dat het jammer was, maar dat hij niet gefusileerd worden zou. Een ander, een reizend koopman, die in het logement zijn intrek had. was zoo juist zich komen aanmelden als de dader. Burgemeester Reding mocht vertrekker. “Heete Z>omers, Tot de allerheetste zomers van vroegere tijden behoort de gedenkwaardige zomer van het jaar 1756, waarin de zevenjarige oorlog ’n aanvang nam. Bijna in elke maand van dat jaar vertoonde zich een hoogst aanzienlijk overschot aan warmte boven het gemiddelde van andere jaren. En hij was de voorlooper van 15 op elkaar volgende warme zomers, van 1756 tot 1770. Andere reeksen van warme zomers waren verder die van 1791—1798 (acht) van 1778—1783 en van 1872—1877 (telkens zes) van 1826—1828, van 1857—1859, van 1895—1897 en van 1904—1906, zijnde 4 reeksen van drie heete zomers. Verder waren er nog tienmaal telkens twee warme zomers, die op elkaar volgden. Door prof. O. Bahre is vastgesteld, dat er, van 80 heete zomers, niet minder dan 67, derhalve de groote meerderheid, groepsgewijs op elkaar W. A. A. LIERNUR, t Prof. Mr. G. A. VAN HAMEL. Mr. H. W. ANDRÉE WILTENS De heer W. A. A. LfERNUR, kunstschilder en oud-leeraar bij het hooger en middelbaar onderwijs, is te Deventer op 61-jarigen leeftijd overleden. —■ Na een korte ongesteldheid is te Amsterdam overleden Prol. Mr. G. A. VAN HAMEL, in 1842 te Haarlem geboren. De overledene was lid der Tweede Kamer en een zeer geziene persoonlijkheid in wetenschappelijke en kunstlievende kringen. — In den ouderdom van 65 jaar is te ’s-Gravenhage overleden Mr. H. W. ANDRÉE WILTENS, gepensionneerd lid van den Raad van Justitie te Batavia. daden, en zij lieten bij hunnen doortocht een bloedig spoor van ontzetting in het eens zoo welvarende land. Men telde de dooden in eenige dagen reeds bij vele duizenden ; aan de boomen bengelden de lijken van wie bij hun gruwelijke wandaden een woord van toorn of verzet hadden geuit. Wie zich in hun wanhoop hadden verweerd, waren bij dozijnen neergeschoten voor het oog van hun gezin en hun vrienden tot een bloedig, afschrikwekkend voorbepld. Op ’n morgen werd er wild aan de bel getrokken bij burgemeester Reding. Hij had vijandelijke soldaten op den weg gezien, en hij deed daarom zelf open. Een barsch uitziende vreemde officier met ’nwreeden mond en afschuwelijk groote onderkaak tikte aan zijn pet, en vroeg of hij de burgemeester was. Hij zeide van ja. „Volg mij dan onmiddellijk,” gebood hij hem. ,,de geisha*’ in den kampschouwburg te harderwijk. Verschrikt, doch Onder zeer veel belangstelling'is in den kampschouwburg te Harderwijk twee maal opgevoerd „De Geisha’’. Wij geven hiervan, links: Mevrouw Rosine kalm wendde Samehtini in de rol van „Molly Seamore”; midden: een groep der medespelenden; rechts: Corry Pinksen als „Mimosa”, (foto's Du Houx). volgen. De zomer van 1911 was evenwel van deze alle de warmste, en, ook in ’t algemeen, bracht ons dit jaar een periode van droogte die in de annalen der weerstoestanden haars gelijken niet vindt. Het puntje van een gauwe pen Is ’t felste wapen dat ik ken. C a t s. In ’t verleden Ligt het heden, In het nu wat worden zaf. BilÖerdijk, De afwezigheid is voor de liefde hetgeen de wind is voor het vuur: ze bluscht de kleine uit enwakkert de groote aan. B u s s i R a b u t i n. Ervarentheiten tijt den mensch veel dingen leeren. Vondel.
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2981 tot 2985 van 11897