Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2976 tot 2980 van 11897
Nummer
1917, nr.9, 28 feb. 1917
Blad
13
Tekst
Kunt U ons precies zeggen, hoe laat het was toen U thuiskwam ?” „’t ls me toevallig door de klok op den schoorsteenmantel opgevallen, dat ik om 5 minuten over half 12 binnenkwam.” Winter vergeleek den tijd docr de pendule aangegeven met dien van zijn horloge. „Was U naar een theater geweest ?” zei hij. „Ja, naar het Daly-theater.” „Het regende nogal erg. Hebt U een rijtuig genomen ?” „Ja.” „Werdt U opgehouden ? Het stuk eindigde om vijf minuten over elf.” „Er heeft een ongeluk van weinig beteekenis met mijn taxi plaats gehad ” „Wat voor een ongeluk ?” Theydon legde het nader uit. „Hoogstwaarschijnlijk kunt U den bestuurder wel ontdekken,” lachte hij, „en kan hij mijn alibi bewijzen.” Zijn toon scheen Furneaux te ergeren ; hij kwam tusschenbeide : „U schrijft immers romans ?” „Ja” „Sensatie-romans ?” „Soms wel.” „Dan moest ’t U dol van nieuwsgierigheid maken om in zoo’n eersten rangs moord-zaak gewikkeld te zijn. Dit is geen gewone misdaad. Verscheidene menschen zullen ouder en wijzer zijn vóór de schuldige gevonden en opgehangen is.” „Wat mijnheer Furneaux op ’t oog heeft,” zei Winter vroolijk, „is een eigenaardige gewoonte van sommige getuigen als zij door de politie verhoord worden. Zij wapenen zich om zoo te zeggen tegen een aanval. U moet weten, Mijnheer Theydon, dat wij niemand verdenken. Wij trachten feiten bij elkaar te krijgen en hopen daaruit een theorie op te bouwen. Telkens vergissen wij ons. Wij zijn heusch niet slimmer dan andere menschen. Ons eenige voordeel is een groote ondervinding van crimineele zaken. De detective uit romans — vergeef me — bestaat eenvoudig niet in het gewone leven.” •,Ik neem Uw terechtwijzing aan,” zei Theydon. „Ik geloof dat de grijze auto mij nog door ’t hoofd speelde. Van dit oogenblik af begin ik opnieuw. In ieder geval zoudt U door den man, die mij uit den schouwburg thuisbracht, mijn herinnering wat den tijd betreft kunnen controleeren.” Winter knikte. Het deed hem blijkbaar genoegen, dat Theydon geneigd was zijn inzicht over de moeilijkheden, die de politie in haar strijd tegen boosdoeners ondervindt, te deelen. „Hebt U iemand in ’t bijzonder gezien of bent U iemand tegengekomen, toen Uw taxi dit huis naderde of toen U de trap opging ?” „Neen,” zei Theydon. Hij voelde instinctief, dat als de detective den man opzocht, die hem van den schouwburg naar huis gebracht had ’t mogelijk zou zijn, dat die bestuurder Forbes had opgemerkt, die eenige minuten later ook de aandacht getrokken had van een politieagent. Hij haastte zich dus er aan toe te voegen : „U zei, iemand in ’t bijzonder. Ik heb wel een langen, goedgekleeden heer gezien op den hoek van de straat, maar daarin was niets buitengewoons.” „Welken kant liep hij op ?” „In deze richting.” „Dan zou ’t wel kunnen zijn, dat dat de man was, die Mevrouw Lester kwam opzoeken ?” „Ja.” „Bent U niet zoo goed als zeker dat hij ’t was ?” Theydon keek verbaasd op. „Ik ?” zei hij. „Hoe zou ik dat zeker weten ? Als U meent dat hij ’t kón zijn, te oordeelen naar het tijdsverloop tusschen het oogenblik dat ik hem op den hoek zag en dat van ’t geluid der voetstappen op de trap, gevolgd door ’t opendoen van de deur van No. 17, ben ik ’t met U eens.” Winter knikte weer. Blijkbaar was hij tevreden met Theydon’s verbetering. „Daar ’t weer zoo slecht was, bent U zeker gauw' naar binnengegaan, toen de taxi ophield ?” zei hij. „Dat is net eender alsof U me voor wijs genoeg aanziet om niet in den regen te blijven staan,” glimlachte Theydon. „Juist. En U droeg een overjas, die U uitdeedt in de vestibule?” „Ja,” en Theydon’s stem toonde eenige verbazing over de aandacht, die er aan al die kleinigheden werd geschonken. „Als U dan niet bepaald acht sloeg op de bewegingen van den langen heer, dien U genoemd hebt, waarom hebt U dan een van de ramen opengedaan en eruit gekeken, zoodra Bates naar de post gegaan was ?” Theydon kreeg een kleur als een schooljongen, die door zijn meester op een leugen betrapt wordt. „Hoe weet U in ’s hemelsnaam dat ik uit ’t raam gekeken heb ?” hijgde hij bijna. „Ik wil ’t U graag vertellen. Mijnheer Furneaux, niet ik, heeft die ontdekking gedaan. Toen wij hier vanmorgen kwamen, en hoorden dat U gisterenavond laat uit geweest waart, vroegen wij Uw knecht of hij ons over Uw doen en laten kon inlichten. Dat heeft hij gedafitn. Zoover hij wist ging U op Uw club eten en daarna naar het Daly-theater. Hij was er ook zeker van, dat U niet naar huis geloopen hadt door den regen, en dus was ’t gemakkelijk om de gevolgtrekking te maken, dat U in een overdekt voertuig thuisgekomen waart. Mijnheer Furneaux vroeg Bates de kleeren voor den dag te halen, die U gedragen hadt en die, ten gevolge van den schrik en de drukte door het bericht van den moord, nog niet afgeborsteld en weggeborgen waren. Bijgevolg droegen de zijden kraag en een gedeelte van den rug van Uw rok de sporen van regendruppels. Hoe waren die daarop gekomen ? De eenig logische gevolgtrekking was, dat U Uw hoofd en schouders uit een raam gestoken hadt, en de tijd waarop dit plaats heeft gehad, kan bijna zonder twijfel vastgesteld worden, omdat U Uw jas verwisseld hadt, toen Bates terugkwam van de brievenbus. Het moet geweest zijn óf dadelijk, toen U thuis kwam, óf terwijl Bates weg was. Natuurlijk zoudt U twee keer uit ’t raam gekeken kunnen hebben. Is dat zoo ? Of ’t eens of twee keer was, waarom hebt U ’t gedaan ?” 13 DE OVERGANG OVER DEN RIJN. (foto „Rembrandt"). Het pontveer op eenigen afstand van Lobith. De eenige plek in de rivier, die opengehouden werd. Theydon’s gevoelens ondergingen een snelle verandering terwijl Winter deze zeer overtuigende verklaring van een paar gewone feiten gaf. Van een betrapten schooljongen had hij nu ’t gevoel gekregen van iemand, die zich door een kreupelbosch een weg moet banen, en die zich op den rand van een afgrond bevindt. Hij herinnerde zich vaag, dat Bates iets aan ’t station gezegd had over de wijze, waarop de detectives, VGoral Furneaux, hem ondervraagd hadden. Maar het was te laat om die waarschuwing toe te passen. Als hij nu weifelde, zou men hem in ’t geheel niet meer gelooven. De mannen zouden de waarheid van. zijn verbaasde gezicht lezen, alsof zij erop gedrukt stond. Hij was zóó ontdaan, dat hij verwachtte Winter, of dien kleinen duivel Furneaux spottend te hooren zeggen : „Waarom probeert U James Creighton Forbes te beschermen ? Wat kan hij U schelen ? Wat doen zijn roem of maatschappelijke rang ter zake ? Wij zijn hier om er voor te zorgen dat er recht gedaan wordt: Vooruit, zeg de waarheid, het doet er niet toe, wie er onder lijden moet.” Maar geen van beiden zeiden ze iets dergelijks. Alleen wierp Furneaux een sarcastische opmerking tusschenbeide. „U ziet, mijnheer Theydon, dat zelfs in een voorbeeld van ondergeschikt belang als dit wat redeneeren betreft, de man, die alleen maar ruikt aan de tabak eerder dan de man die haar rookt het raadsel oplost.” Theydon stak zijn handen uit ten teeken dat hij ’t opgaf. Hij bedacht nog een middel om aan de moeilijkheid te ontkomen, en besloot er zonder aarzelen gebruik van te maken. „Ik ben overwonnen,” zei hij. „U dwingt mij toe te geven dat ik iets meer weet, al is ’t maar heel weinig, dan ik tot nog toe bekend heb van den man, die Mevrouw Lester gisterenavond bezocht heeft. Ik heb daar tot nog toe niets van gezegd, omdat ik niet beschuldigd wou worden van een nieuwsgierigheid, die meer bij een babbelende dienstbode past. Ik heb den man, dien ik U beschreven heb, zien staren naar ’t naambordje van de straat, toen mijn taxi den hoek omdraaide. Ik kende hem niet. Ik had hem nog nooit gezien vóór gisterenavond, maar hij zag er zóó gedistingeerd uit en had zoo iets bijzonders in zijn gezicht, dat hij me interesseerde en ik daarom eens weten wilde waar hij heen ging, want hij was blijkbaar een adres in dit huis aan ’t zoeken. Daarom heb ik uit ’t raam gekeken en heb hem de deur hieronder zien ingaan. Na eenigen tijd hoorde ik hem aan Mevrouw' Lester’s deur komen — tenminste—ik neem aan dat hij ’t was. Vijf minuten later hoorden Bates en ik hem weggaan. Om zeker van mijn zaak te zijn, keek ik nog eens uit. Als U mij vraagt, waarom ik dat deed, kan ik ’t U niet zeggen. Ik woon al vijf maanden op deze kamers en ik heb nog nooit, zoover ik me herinner, het raam opgeschoven en er uitgehangen om het doen en laten van iemand anders na te gaan. Ik kan het niet verklaren, ’t Eenige wat ik zeggen kan, is dat ’t zoo gebeurd is.” „Zoudt Ü hem herkennen als U hem terug zag ?” ,Ja/’ Iheydon durfde dit gerust verzekeren. Het was ongelooflijk dat een van de detectives hem die eene vraag zou doen, waarop hij zich nu vast voorgenomen had, een onwaar antwoord te geven, en in dit geloof werd hij gerechtvaardigd, daar zelfs het angstigscherpzinnig verstand van Furneaux er niet opkwam, dat de man, die den vorigen avond door den regen geloopen was en de man, bij wien Theydon dien avond gedineerd had, dezelfde persoon was. „Ik neem U niet kwalijk, dat U begonnen bent ons de waarheid gedeeltelijk te verbergen,” zei de hoofdinspecteur droogjes. „U bent niet de eerste, en U zult zeker niet de laatste getuige zijn, uit wien de politie de feiten moet trekken. Nu wij beter met elkaar kunnen ópschieten, kunt U ons helpen met dien onbekende te beschrijven.” Theydon stemde dadelijk toe. Hij gaf een beschrijving van Forbes zoo juist, als men zou kunnen verwachten van een goed opmerker na één rechtstreekschen blik van nabij, en één uit de verte uit een raam van ’n tweede verdieping op een regenachtigen avond in een door lantaarns verlichte straat. „Tot zoo ver, best,” zei Winter. „U bent erin geslaagd verscheidene bijzonderheden te vertellen, die ontbraken in de beschrijving van den politieagent, die toevallig op den hóek stond, toen Mevrouw Lester’s bezoeker een brief op de bus deed. Hebt U dat gezien?” „Ja, het. ging mij zelfs door de gedachten dat hij met opzet zijn open paraplu zóó hield, dat de agent zijn gezicht niet kon zien.” „Het is heusch wonderbaarlijk wat U al niet weet als Uw herinnering opgefrischt is,” beet Furneaux hem toe. ' Theydon was volstrekt niet beleedigd door deze sarcastische opmerking. Hij keek den detective lachend aan. „Dat heb ik zeker verdiend,” zei hij onderdanig. „Waarom hebt U, wat U van Mevrouw Lester’s bezoeker wist, voor Uw knecht Bates verborgen gehouden ?” „Ik schaamde me een beetje over de uitvlucht, die ik genomen had om hem de kamer uit te krijgen terwijl ik het raam den eersten keer opendeed.” „Dat was gisterenavond begrijpelijk, maar ik kan Uw reden om te zwijgen niet volgen, toen wij U aan het Waterloo-Station verteld^fdden dat Mevrouw Lester vermoord was.” „Ik was geheel verslagen door het bericht. Ik had tijd noodig om na te denken. Ik was nooit van plan eenig belangrijk feit in dit onderhoud te verbergen.” „U hebt gemaakt dat ons onderzoek langer duurt dan noodig is en ons twaalf — vierentwintig uur doen verliezen. Ik begrijp U niet, Mijnheer Theydon. U zou geen woord over Uw nauwkeurige kennis van het uiterlijk van den geheimzinnigen onbekende gezegd hebben, als de regenbui van gisterenavond geen zichtbare sporen op Uw kleeren had achtergelaten. Kunt U mij verzekeren, dat die man U volkomen onbekend was ?” „U bent streng tegen mij, Mijnheer Furneaux, maar daar ik me in een valsche positie geplaatst heb, moet ik Uw aanmerkingen wel aanhooren. Ik verklaar, op mijn eerewoord, dat de man, dien ik gezien heb, mij absoluut onbekend was.” Gelukkig hoefde Theydon zijn woorden niet te kiezen. Hij keek den detective onbevangen in ’t gezicht. (Wordt vervolgd). PANORAMA
PDF
Nummer
1917, nr.9, 28 feb. 1917
Blad
14
Tekst
DE OOSTENRIJKSCHE MISSIE. Z. D. H. Prins von Schwarzenberg, hoofd van de buitengewone ambassade uit Oostenrijk-Hongarije, welke belast is met de bekendmaking aan onze Koningin van de troonsbestijging van Keizer-Koning Karei Frans Jozef, poseert voor onzen fotograaf, even voordat Z. D. H. zich ter audiëntie begeeft. Op onze foto ziet men den Prins in het midden, zittend; rechts daarnaast Graaf George Festeticsvon Polna, die deel uitmaakt van de missie en eveneens in audiëntie door de Koningin ontvangen werd. Links: Gepensionneerd generaal A. L. Klerk de Reus, adjudant in buitengewonen dienst van H.M. de Koningin, aan de buitengewone missie toegevoegd, (foto HJ.P.B.) DE MUNITIE-AANMAAK IN ENGELAND. Koning George inspecteert een munitiefabriek in Engeland. De plaatsnaam is uit begrijpelijke militaire overwegingen door den censor geschrapt. EEN INDRUKWEKKENDE TENTOONSTELLING. In Berlijn wordt een tentoonstelling gehouden, de Deutsche Luftkriegsbeute-Ausstellung, waar alle door de Duitsche Luchtvloot veroverde vliegtuigen of onderdeden ervan zijn ondergebracht. Onze foto geeft een overzicht der tentoonstellingshal. In het midden ziet men een Engelschen observatieballon, die door de Duitschers in Vlaanderen is buitgemaakt. Daarvóór een valscherm, zooals men in gevallen van uitersten nood gebruikt. DE MUNITIE-AANMAAK IN ENGELAND. Over welk een reusachtige hoeveelheid munitie de Engelschen thans beschikken, heeft men meermalen kunnen opmaken uit de berichten in de pers. Zelfs de Duitschers hebben in hun communiqué’s moeten toegeven, dat de artillerie-acties, die soms dagen aanhouden, van ongekende hevigheid zijn. Dat tijdens zulke bombardementen heel wat granaten worden verschoten, kan men gemakkelijk begrijpen. Geen wonder dus, dat door heel Engeland de kreet gehoord wordt: granaten, granaten en nóg meer granaten. Twee en een half millioen menschen werken er in de munitiefabrieken, waaronder een half millioen vrouwen. Onze foto hierboven geeft een kijkje in een der reusachtige munitiefabrieken in het East-End van Londen, waar de granaten gevuld worden. De oppervlakte van de werkplaats bedraagt bijna 10 morgen.
PDF
Nummer
1917, nr.10, 7 mrt. 1917
Blad
01
Tekst
Zie in dit nummer de interessante foto’s van het 250-jarig bestaan onzer kolonie Suriname. No. 36 (10) 7 MAART 1917 AFZONDERLIJKE NUMMERS 12'/2 CENT A . W . SlJTHOFF’S UITGEVERS MAATSCHAPPIJ „.LEIDEN .......... —.................................-• .. ....... ... ■ .............. .............................. -...----------------------------- ABONNEMENT PER KWARTAAL f 1.50 PER WEEK 12 CENT KONINKLIJK BEZOEK AAN DE JAARBEURS Woensdagmorgen 28 Februari heeft H. M. de Koningin-Moeder de Eerste Nederlandsche Jaarbeurs te Utrecht met een bezoek vereerd. Wij geven hiervan, links-boven: De Raad van Beheer. Van I. n. r.: Jhr. A. H. Op ten Noort; C. R. Th. Baron Krayenhoff; J. C. Rijk Pzn.; Mr. Dr. W. A. van Zijst; Ir. E. A. Hamburger; W. Graadt van Roggen; Dr. C. Hoitsema. Rechts-boven: H. M. de Koningin-Moeder onderhoudt zich met den bekwamen Beiaarder Vincent bij het klokkenspel van de Firma Petit en Fritsen. Beneden: H. M. verlaat een der stands van de „Elka
PDF
Nummer
1917, nr.10, 7 mrt. 1917
Blad
04
Tekst
5 PANORAMA voor het film, de volmaking der woordkunst niet den doorslag gaf. Wel echter werd gezocht naar een rijkdom van stof, welke zich voor uitbeelding leent, veel* afwisseling biedt, en de groote menigte vooral pakt. Want het film als „gekeken” roman, spreekt vooral tot de groote menigte en komt steeds meer in de plaats van den „gerezen” roman. De schrijvers dn schrijfsters, die deze boeken maakten, zullen er toen wel niet aan gedacht hebben, dat hun werken nog eens op deze wijze over de wereld verspreid zouden worden. Als ze dit hadden kunnen voorzien, wie weet, of we nog niet veel meer „romans" in onze literatuur hadden bezeten, die voorbeschikt waren geweest om uitgebeeld te worden voor de bioscoop. Dit is misschien wei één van de redenen, waarom de HollandiaFilmfabriek gemeend heeft zich niet te moeten bepalen bij de Nederlandsche literatuur, doch ook reeds begonnen is, door ’n Engelsch Syndicaat aangezocht voor de verfilming van het boek „Sparrows” van Horace C. Newte, waarvan het aantal exemplaren, dat uitgegeven is, bij honderdduizenden is te tellen, evenals dat van Applin „The Girl who saved his Honour”, hetwelk eveneens kolossalen opgang in Engeland gemaakt heeft, nog meer naar den smaak van het buitenlandsche publiek te werken. Is het dus geen overwinning voor de Nederlandsche literatuur, dan is het toch een overwinning voor de Nederlandsche industrie en ondernemingsgeest, terwijl toch de Nederlandsche literatuur er niet slecht afgekomen is, en op den duur ook nog wel eens aan de beurt zal komen. In 1895 werd te Schoonhoven der Goud- en Ziiverindustrie. De Inbreker door JOB STEYNEN p’n barren winteravond als de familie Reding gezellig in de huiskamer bijeenzat, kwam met een doodelijk ontsteld gelaat Jim de huisknecht zóó maar zonder kloppen naar binnen loopen, en bleef ademloos voor den heer des huizes staan. „Burgemeester, er is een inbreker in huis,” bracht hij. stamelend uit. Allen, — mevrouw, de oude grootma, de vijf kinderen, waarvan de oudste veertien jaar was, — kwamen overeind van hun stoel, en met oogen, waarin de angst weerkaatste, en zenuwachtig verwrongen monden stonden ze den vader aan te staren. De kleinsten van de kinderen drongen plotseling schreiend om de moeder samen. Mijnheer Reding, die bij het bericht van den knecht ook een weinig verschrikt was, had zich echter bijna onmiddellijk weer hersteld. Een koele rustige blik naar zijn gezin bedwong het uitbrekend angstgegil ; dan wendde hij zich vragend tot den onthutsten knecht. „Waar is hij ?” Buiten spookte het geweldig. Een windvlaag jammerde in het geboomte en sjorde dan woedend aan de vensterluiken. Allen rilden. „In de provisiekamer in het sousterrain, mijnheer, — hij zit opgesloten. Toen ik hem daar bezig zag, heb ik dadelijk de deur op slot gedraaid. Nu, en door de tralievensters zal hij ook niet breken ...” „Dus. . . . dus. ... je hadt geen enkele reden om ons overstuur te komen maken,” deed mevrouw, onmiddellijk weer hooghartig tegenover den knecht nu ze begreep dat er geen gevaar dreigde. De angstige gezichten ontspanden zich. „Verontschuldig . . . me .... mevrouw. . . .,” stamelde Jim, „maar. . . in mijn schrik . . . .” „Ja, natuurlijk, dat is niet erg,” viel de burgemeester vergoelijkend in, „natuurlijk. . .. .” Dan, ópstaand : „We zullen maar eens kijken wat voor vleesch we in de kuip hebben.” Men ziet „Ik wilde op de fiets de veldwachters gaan waarschuwen, mijnheer," zei Jim, „maar eerder dan over een kwartier kunnen ze niet hier zijn met dat hondenweer.” „Wacht daar nog even mee.” gebood de heer Reding, en hij stapte bedaard .naar de huiskamerdeur. „Wachten ? Wachten .... met de politie te laten komen ?” .........riep mevrouw nerveus. „Ja, wachten,” antwoordde haar echtgenoot op kalmen toon, zonder haar daarbij aan te zien. Als Jim voor hem de deur geopend had, stapte hij achter zijn meester de gang in. De opleiding onzer toekomstige Goud- en Zilversmeden. n door de Nijverheids-vereeniging een teekenschooi gesticht, welke moest ingericht worden ten dienste van de behoeften ie. Subsidiën van het Rijk, van de Provincie, de.Gemeente, van de Nijverheids-vereeniging en van de Maatschappij Tot Nut van het Algemeen, bleven niet achterwege, terwijl vele ingezetenen door particuliere bijdragen blijk gaven* van hun hooge ingenomenheid met — de instelling. Terecht meende men, dat voor een goea werkman een degelijke theoretische ontwikkeling dient gepaard te gaan met een practische aan een fabriek. De school verkeert thans in bloeienden staat; er wordt meer en meer gebroken met verouderde ideeën, het gezichtsveld er geworden. Het onderwijs aan de school omvat de navolgende vakken: handteekenen, rechtlijnig- en bouwkundig teekenen, meetkundig i en boetseeren; graveeren, metaaidrijven, ciseleeren en ontwerpen. Hierbij komen nog onderscheidene hulpvakken als stijlleer, projectieleer, opleiding aan een fabriek. De school verkeert thans in bloeienden staat; er wordt meer en meer gebroken met verouderde ideeën, het gezichtsveld is ruimer geworden. Het onderwijs aan de school omvat de navolgende vakken: handteekenen, rechtlijnig- en bouwkundig teekenen, rekenen en boetseeren; graveeren, metaaidrijven, ciseleeren en ontwerpen. Hierbij komen nog onderscheidene hulpvakken als stijlleer, proj' perspectief enz., in één woord, kundigheden welke onmisbaar zijn voor een degelijke beoefening der hoofdvakken. Geen zware inspannende studiën voor examens worden hier geeischt. maar er wordt naar gestreefd om geleidelijk te komen tot het doel: de vorming van goede werklieden en bekwame industrieëelen, op het gebied der Kunstnijverheid en in het bijzonder der Goud- en Ziiverindustrie. Aan het hoofd dezer school staat de volijverige en bekwame directeur de Heer Fred. A. Tepe. — Hierboven: een kijkje tijdens het lesuur in metaalbewerking. De jeugdige goud- en zilversmeden .leéren hier de theorie in practijk brengen. „Is het iemand uit de streek ? Ken je hem ?” vroeg deze. „Voor zoover ik in dat oogenblik kon zien, neen, mijnheer.” „Maar hoe zag je hem ? Het is toch donker in de provisiekamer . . . De opleiding onzer toekomstige Goud- en Zilversmeden. De Jongskens. — 'n Aardige klasse met hummels die ternauwernood uit de school ontsnapt, reeds ferm in hun kunstnijverheidsvak vorderen. Men ziet de knapen hier bezig met metaaidrijven, als bekers, schotels, platen enz., waarbij ze met verbazende zekerheid reeds, aardig werk verrichten. dat de voorwerpen in en om caoutchoucachtige bollen zijn geklemd, waardoor het doorslaan van het metaal wordt voorkomen, terwijl de ondergrond het metaal tevens zóóveel weerstand biedt, dat het indeuken wordt ondervangen. (foto's H.LP.B.) „Hij had juist een lucifer aangestoken, en nam de om- . geving eens op.” „Zoo? Hm!” Ze waren de groote holle gang doorgeloopen, en daalden nu de trap naar het sousterrain af. In de keuken iiet de heer des huizes zich een blaker geven, en de kaars erop aansteken. Met het licht in de hand stapte hij de sombere, doodsche gang in. Het wakkelende schijnsel speelde over de witte kalkmuren ; in hoeken en deurnissen sprongen grillige schaduwen heen en weer. Vóór de deur der provisiekamer gekomen, luisterde Jim met uitgerekten hals. In het kaarslicht zag men zijn oogen beven in zijn bleek gelaat. „Hij roept,” fluisterde hij met een ontstelde stem, terwijl hij een uitgestrekten wijsvinger bewoog in zonderlinge gebaren. „Och, wat ? Dat is de wind, die over de velden loeit. Maak de deur open,” zei zijn meester kort. Doodelijk bevreesd blikte Jim hem aan. „Maar .... maar . . . . u zult hem toch niet laten ontsnappen . . . —♦ „Maak do deur open.” Jim morrelde wat aan het slot. „Maar, mijnheer, laten we voor de zekerheid toch liever de veldwachters halen . . . .” drong hij stamelend aan. „Doe open, Jim,” zei mijnheer Reding nogeens, terwijl hij een strengen blik naar den knecht wierp, doch bij het zien van diens doodelijk beangst gezicht kon hij een glimlach niet weerhouden. De deur ging open en de burgemeester trad een schrede naar voren in het stikdonkere vertrek. Een hevige tochtvlaag, veroorzaakt door het openen van de deur, gonsde op hem aan, en streek de kaarsvlam bijna uit. Snel legde hij de hand er omhenen, en zoo werd het licht niet gebluscht. Jim trilde als een rund bij onweer. De burgemeester had het lich wat naar voren omhoog gesto ken, en pijlsnel vloog zijn scherpe blik het vrij groote vertrek door. Tegelijk dook een groote schaduw naast hem op, en wilde langs hem op de deur toespringen. „Sta stil, of ik schiet,” riep mijnheer Reding, hoewel hij heel geen vuurwapen meegenomen had. Dof brommend stond de schaduw stil. „Steek de petroleumlamp op het aanrecht aan,” beval —• Deze naderde; het glas rikkelde in den koperen drager, dan vlamde het licht aan. Jim stond besluiteloos. „Ga jij je gang maar weer, Jim,” klonk de stem van den burgemeester nu. Jim verliet de kamer. Het schijnsel der lamp kwam nu alles besluipen; het aanrecht, de glimmende messingen weegschaal, de planken met bussen en vaten en kleine kistjes, en... in een der hoeken, vaag omschemerd, een menschelijke gedaante. Het was een lang, mager man in een versleten colbertpak, met een geelwitten gebreiden doek om den hals, en een geruite pet diep over het hoofd getrokken. De houding van dezen man was dreigend en toch ook was er iets van aarzeling daarin. „Wie ben je ?” vroeg de burgemeester, met een heldere stem in de beklemmende stilte van het vertrek. „Dat gaat je niet aan,” barstte de kerel uit met een rauw en heesch geluid. „Wat kwam je hier doen ?” „Jullie wat brengen, in je armoe,” klonk het cynisch. „Zoo komen we niet verder.” „Hoeft ook niet. Praat maar niet zooveel, en laat de politie nu maar komen om me mee te nemen ...” „Zoover is het nog niet.” „Nóg niet. Maar wel over ’n halfuurtje, denk ik. Je zult ze wel al gewaarschuwd hebben.” „En als ik dat nu eens niét gedaan had . . . .” „Als .... als ... . Ja, dat kennen we. Toen ik bij den millionnair Randstein een onnoozele jas van den kapstok in de gang had gestolen, hebben ze me genomen of ik den vent voor zijn leven doodongelukkig gemaakt had; ik heb er een maand voor gebromd. Haha, jullie soort en de politie weet het best met mekaar. Nee maar, dat is in orde, hoor. Botertje tot op den boom. Om een jas 1 Om een lor van veertig, vijftig gulden van een millionnair 1 Hij heeft moedernaakt op de straat geloopen, toen ik zijn jas had afgepakt, haha, en hij heeft een kou gepakt, gehoest en mijnheer Reding aan Jim.
PDF
Nummer
1917, nr.10, 7 mrt. 1917
Blad
05
Tekst
PANORAMA 4 „Majoor Frans” van Mevr. Bosboom Toussaint. — Rolf (W, Hunsche) vertelt den generaal (Chrispijn Sr.) en Majoor Frans (Annie Bos) zijn avonturen uit Indië. „La Renzoni” van Meiati van Java. — De prins biedt La Renzoni (Annie Bos) een paarieollier aan. De Nederlandsche Literatuur :: in het Film :: ■ ïat het prentenboek is voor de kinderen, is ; het film voor de groote menschen. Tenminste, dit is het film in den laatsten tijd geworden, want de filmkunst is, vergeleken met andere takken van kunst,n og slechts een kind in de windselen, en gaat soms even heftig te keer als alle kinderen. Doch de verstandige lieden weten, dat het daarvan groeien moet, en maken zich niet ongerust. De filmkunst is dan ook reeds aardig op weg om groot te worden, nu het technisch reeds lang mogelijk is films van iedere denkbare lengte, en op iedere denkoare plaats opgenomen, samen te stellen. Aan ontwerpen voor het film, d.w.z. goede ontwerpen, heeft het echter wel eens ontbroken. In den beginne werden de meeste films gemaakt naar onderwerpen, gesproten uit de fantasie, van. ... nu ja, van menschen, die dachten, dat ze maar fantasie noodig hadden zonder een beetje gelijkenis op de werkelijkheid. Later gingen de filmregisseurs leentjebuur spelen bij de theaterwereld, en trachtten ze bekende tooneelstukken te verfilmen, liefst nog met bekende tooneelspelers er in, die dergelijke rollen tweeof driehonderd malen gespeeld hadden. En nog was het resultaat niet zoo, dat het aan de verwachtingen beantwoordde. Dit was dan ook niet te verwonderen. Het tooneel, waar het gesproken woord een groote. zoo niet de grootste rol vervult, lijkt eigenlijk niet op het film, waar alleen maar te zien valt. En gewoonlijk „gebeurt” er ook lang niet genoeg in een tooneelstuk om een film mede te vullen. Het was dus zeer zeker te verwachten, dat men de bronnen der literatuur zou aanboren in de hoop, dat deze rijker zouden zijn. En weldra bleek toen, dat deze onuitputtelijk waren. Sedert het groote succes van een film ais „Quo Vadis” van den pas overleden Poolschen schrijver Sienkiewicz, een film, dat iedereen zich nog wel herinnert, zijn er steeds meer boeken verfilmd. Wel was in den beginne de gelijkenis tusschen de boeken en het film slechts klein, doch dit lag dikwijls aan de keuze van het boek, waarvan het onderwerp een andere behandeling voor het film vereischte. Echter is het zeer goed mogelijk bij vele boeken om deze getrouw te volgen; het komt er hierbij vooral op „Krates” van Justus van Maurik. -r— LÖbel (W, Hunsche) leert Krates vioolspelen. aan, dat er in het boek „veel gebeurt” en dat lange beschouwinge-n of zielkundige studiën er een niet te groote plaats innemen. Ook de Filmfabriek „Hollandia” wist tijdig met deze strooming mede te gaan, en zocht vooral haar onderwerpen in de Nederlandsche literatuur. Het eerste film naar het werk van een Nederlandsch schrijver was „Krates”, naar het bekende werk van Justus van Maurik. Was dit slechts een eerste schrede op dezen weg, een „Gouden Ketenen” van Louise Stratenus. — Feestmaaltijd ter eere van de thuiskomst van den zoon des huizes. tweede, welbewuste stap was de verfilming van den roman „La Renzoni”, van Meiati van Java, een romantisch verhaal, hetwelk zich bij uitstek goed leende voor verfilming, door de vele en spannende gebeurtenissen, welke het bevat. De première van dit film, te Amsterdam door de schrijfster bijgewoond, was dan ook een succes, voor onze Nederlandsche literatuur en industrie tegelijk. „Majoor Frans”, van Mevr. Bosboom Toussaint, was hierna, om zoo te zeggen, als vanzelfsprekend aan de beurt. Dit boek, grootendeels in briefvorm geschreven, levert op het eerste gezicht groote moeilijkheden op om het voor het film gereed te maken. Doch deze moeilijkheden werden gemakkelijk overwonnen door de gebeurtenissen, in willekeurige volgorde in de brieven verhaald, chronologisch te rangschikken, waarna er slechts overbleef het leven van „Majoor Frans” van af haar geboorte, in beeld te brengen. Een vierde film had als onderwerp de geschiedenis uit „Gouden Ketenen” van Louise Stratenus. Hier echter is het boek zeer vrij gevolgd, daar het ónmogelijk bleek om aan het milieu van vorsten en prinsen, waarin het verhaal speelt, vast te houden. Voornamelijk omdat de censuur in het buitenland niet gaarne ziet, dat men vorsten en prinsen dezelfde menschelijke hoedanigheden en vooral gebreken toedicht, als anderen aardschen stervelingen. En daar de „Hollandia” hoofdzakelijk voor afzet naar het buitenland werkt, moest hierin toegegeven worden, op gevaar anders het film in verschillende landen verboden te zien. Het verhaal speelt nu in „voorname” kringen, waar ook wel eens verwikkelingen voorkomen volgens het spreekwoord; het boeiende van het stuk is er niet minder op geworden. In het film naar den roman van Mr. Scheidius „LUbo Garvema”, zien we de geschiedenis van een Frieschen gouverneur-schoolmeester, die met zijn pupil getrouwd, steeds achtervolgd wordt door den haatdragenden schoonvader, doch die, ten slotte zijn dochter gelukkig ziend, het onrecht herstelt. Het spreekt vanzelf, dat bij de keuze dezer boeken 'lbo Garvema” van Mr. Scheidius. — Erna (Lilly Bouwmeester) met haar grootmoeder (Paula de Waard) en haar vader (Vogeding) aan het sterfbed van haar broertje.
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2976 tot 2980 van 11897