|
5 PANORAMA
voor het film, de volmaking der woordkunst niet den
doorslag gaf. Wel echter werd gezocht naar een rijkdom
van stof, welke zich voor uitbeelding leent, veel* afwisseling
biedt, en de groote menigte vooral pakt. Want
het film als „gekeken” roman, spreekt vooral tot de groote
menigte en komt steeds meer in de plaats van den „gerezen”
roman. De schrijvers dn schrijfsters, die deze
boeken maakten, zullen er toen wel niet aan gedacht
hebben, dat hun werken nog eens op deze wijze over de
wereld verspreid zouden worden. Als ze dit hadden kunnen
voorzien, wie weet, of we nog niet veel meer „romans"
in onze literatuur hadden bezeten,
die voorbeschikt waren
geweest om uitgebeeld te worden
voor de bioscoop. Dit is
misschien wei één van de redenen,
waarom de HollandiaFilmfabriek
gemeend heeft zich
niet te moeten bepalen bij de
Nederlandsche literatuur, doch
ook reeds begonnen is, door ’n
Engelsch Syndicaat aangezocht
voor de verfilming van het boek
„Sparrows” van Horace C. Newte,
waarvan het aantal exemplaren,
dat uitgegeven is, bij
honderdduizenden is te tellen,
evenals dat van Applin „The
Girl who saved his Honour”,
hetwelk eveneens kolossalen
opgang in Engeland gemaakt
heeft, nog meer naar den smaak
van het buitenlandsche publiek
te werken.
Is het dus geen overwinning
voor de Nederlandsche literatuur,
dan is het toch een overwinning
voor de Nederlandsche
industrie en ondernemingsgeest,
terwijl toch de Nederlandsche
literatuur er niet slecht afgekomen
is, en op den duur ook
nog wel eens aan de beurt
zal komen. In 1895 werd te Schoonhoven
der Goud- en Ziiverindustrie.
De Inbreker
door JOB STEYNEN
p’n barren winteravond
als de familie Reding gezellig in de
huiskamer bijeenzat, kwam met een doodelijk
ontsteld gelaat Jim de huisknecht zóó maar
zonder kloppen naar binnen loopen, en bleef
ademloos voor
den heer des huizes staan.
„Burgemeester, er is een
inbreker in huis,” bracht hij.
stamelend uit.
Allen, — mevrouw, de oude
grootma, de vijf kinderen, waarvan
de oudste veertien jaar
was, — kwamen overeind van
hun stoel, en met oogen, waarin
de angst weerkaatste, en zenuwachtig
verwrongen monden
stonden ze den vader aan te
staren. De kleinsten van de kinderen
drongen plotseling schreiend
om de moeder samen. Mijnheer
Reding, die bij het bericht
van den knecht ook een weinig
verschrikt was, had zich echter
bijna onmiddellijk weer hersteld.
Een koele rustige blik naar zijn
gezin bedwong het uitbrekend
angstgegil ; dan wendde hij zich
vragend tot den onthutsten
knecht.
„Waar is hij ?”
Buiten spookte het geweldig.
Een windvlaag jammerde in
het geboomte en sjorde dan
woedend aan de vensterluiken.
Allen rilden.
„In de provisiekamer in het
sousterrain, mijnheer, — hij zit
opgesloten. Toen ik hem daar
bezig zag, heb ik dadelijk de
deur op slot gedraaid. Nu, en
door de tralievensters zal hij
ook niet breken ...”
„Dus. . . . dus. ... je hadt
geen enkele reden om ons overstuur
te komen maken,” deed
mevrouw, onmiddellijk weer
hooghartig tegenover den knecht nu ze begreep dat er geen
gevaar dreigde.
De angstige gezichten ontspanden zich.
„Verontschuldig . . . me .... mevrouw. . . .,” stamelde
Jim, „maar. . . in mijn schrik . . . .”
„Ja, natuurlijk, dat is niet erg,” viel de burgemeester
vergoelijkend in, „natuurlijk. . .. .” Dan, ópstaand : „We
zullen maar eens kijken wat voor vleesch we in de kuip
hebben.”
Men ziet
„Ik wilde op de fiets de veldwachters gaan waarschuwen,
mijnheer," zei Jim, „maar eerder dan over een kwartier
kunnen ze niet hier zijn met dat hondenweer.”
„Wacht daar nog even mee.” gebood de heer Reding,
en hij stapte bedaard .naar de huiskamerdeur.
„Wachten ? Wachten .... met de politie te laten komen ?”
.........riep mevrouw nerveus.
„Ja, wachten,” antwoordde haar echtgenoot op kalmen
toon, zonder haar daarbij aan te zien.
Als Jim voor hem de deur geopend had, stapte hij achter
zijn meester de gang in.
De opleiding onzer toekomstige Goud- en Zilversmeden.
n door de Nijverheids-vereeniging een teekenschooi gesticht, welke moest ingericht worden ten dienste van de behoeften
ie. Subsidiën van het Rijk, van de Provincie, de.Gemeente, van de Nijverheids-vereeniging en van de Maatschappij
Tot Nut van het Algemeen, bleven niet achterwege, terwijl vele ingezetenen door particuliere bijdragen blijk gaven* van hun hooge ingenomenheid
met
—
de instelling. Terecht meende men, dat voor een goea werkman een degelijke theoretische ontwikkeling dient gepaard te gaan met een practische
aan een fabriek. De school verkeert thans in bloeienden staat; er wordt meer en meer gebroken met verouderde ideeën, het gezichtsveld
er geworden. Het onderwijs aan de school omvat de navolgende vakken: handteekenen, rechtlijnig- en bouwkundig teekenen, meetkundig
i en boetseeren; graveeren, metaaidrijven, ciseleeren en ontwerpen. Hierbij komen nog onderscheidene hulpvakken als stijlleer, projectieleer,
opleiding aan een fabriek. De school verkeert thans in bloeienden staat; er wordt meer en meer gebroken met verouderde ideeën, het gezichtsveld
is ruimer geworden. Het onderwijs aan de school omvat de navolgende vakken: handteekenen, rechtlijnig- en bouwkundig teekenen,
rekenen en boetseeren; graveeren, metaaidrijven, ciseleeren en ontwerpen. Hierbij komen nog onderscheidene hulpvakken als stijlleer, proj'
perspectief enz., in één woord, kundigheden welke onmisbaar zijn voor een degelijke beoefening der hoofdvakken. Geen zware inspannende studiën
voor examens worden hier geeischt. maar er wordt naar gestreefd om geleidelijk te komen tot het doel: de vorming van goede werklieden en bekwame
industrieëelen, op het gebied der Kunstnijverheid en in het bijzonder der Goud- en Ziiverindustrie. Aan het hoofd dezer school staat de
volijverige en bekwame directeur de Heer Fred. A. Tepe. — Hierboven: een kijkje tijdens het lesuur in metaalbewerking. De jeugdige goud- en
zilversmeden .leéren hier de theorie in practijk brengen.
„Is het iemand uit de streek ? Ken je hem ?” vroeg deze.
„Voor zoover ik in dat oogenblik kon zien, neen, mijnheer.”
„Maar hoe zag je hem ? Het is toch donker in de provisiekamer
. . .
De opleiding onzer toekomstige Goud- en Zilversmeden.
De Jongskens. — 'n Aardige klasse met hummels die ternauwernood uit de school ontsnapt, reeds ferm in hun kunstnijverheidsvak vorderen. Men
ziet de knapen hier bezig met metaaidrijven, als bekers, schotels, platen enz., waarbij ze met verbazende zekerheid reeds, aardig werk verrichten.
dat de voorwerpen in en om caoutchoucachtige bollen zijn geklemd, waardoor het doorslaan van het metaal wordt voorkomen, terwijl
de ondergrond het metaal tevens zóóveel weerstand biedt, dat het indeuken wordt ondervangen. (foto's H.LP.B.)
„Hij had juist een lucifer aangestoken, en nam de om-
. geving eens op.”
„Zoo? Hm!”
Ze waren de groote holle gang doorgeloopen, en daalden
nu de trap naar het sousterrain af. In de keuken iiet
de heer des huizes zich een blaker geven, en de kaars erop
aansteken. Met het licht in de hand stapte hij de sombere,
doodsche gang in. Het wakkelende schijnsel speelde over de
witte kalkmuren ; in hoeken en deurnissen sprongen grillige
schaduwen heen en weer. Vóór de deur der provisiekamer
gekomen, luisterde Jim met uitgerekten hals. In het kaarslicht
zag men zijn oogen beven in zijn bleek gelaat.
„Hij roept,” fluisterde hij met een ontstelde stem, terwijl
hij een uitgestrekten wijsvinger bewoog in zonderlinge
gebaren.
„Och, wat ? Dat is de wind, die over de velden loeit.
Maak de deur open,” zei zijn meester kort.
Doodelijk bevreesd blikte Jim hem aan.
„Maar .... maar . . . . u zult hem toch niet laten ontsnappen
. . . —♦ „Maak do deur open.”
Jim morrelde wat aan het
slot.
„Maar, mijnheer, laten we
voor de zekerheid toch liever
de veldwachters halen . . . .”
drong hij stamelend aan.
„Doe open, Jim,” zei mijnheer
Reding nogeens, terwijl hij
een strengen blik naar den
knecht wierp, doch bij het zien
van diens doodelijk beangst
gezicht kon hij een glimlach
niet weerhouden.
De deur ging open en de
burgemeester trad een schrede
naar voren in het stikdonkere
vertrek.
Een hevige tochtvlaag, veroorzaakt
door het openen van
de deur, gonsde op hem aan,
en streek de kaarsvlam bijna
uit. Snel legde hij de hand er
omhenen, en zoo werd het licht
niet gebluscht. Jim trilde als een
rund bij onweer.
De burgemeester had het lich
wat naar voren omhoog gesto
ken, en pijlsnel vloog zijn
scherpe blik het vrij groote
vertrek door. Tegelijk dook een
groote schaduw naast hem op,
en wilde langs hem op de deur
toespringen.
„Sta stil, of ik schiet,” riep
mijnheer Reding, hoewel hij
heel geen vuurwapen meegenomen
had.
Dof brommend stond de
schaduw stil.
„Steek de petroleumlamp
op het aanrecht aan,” beval
—• Deze naderde; het glas
rikkelde in den koperen drager, dan vlamde het licht aan.
Jim stond besluiteloos.
„Ga jij je gang maar weer, Jim,” klonk de stem van den
burgemeester nu.
Jim verliet de kamer.
Het schijnsel der lamp kwam
nu alles besluipen; het aanrecht,
de glimmende messingen weegschaal,
de planken met bussen
en vaten en kleine kistjes, en...
in een der hoeken, vaag omschemerd,
een menschelijke gedaante.
Het was een lang, mager man
in een versleten colbertpak, met
een geelwitten gebreiden doek
om den hals, en een geruite
pet diep over het hoofd getrokken.
De houding van dezen
man was dreigend en toch ook
was er iets van aarzeling
daarin.
„Wie ben je ?” vroeg de burgemeester,
met een heldere stem
in de beklemmende stilte van
het vertrek.
„Dat gaat je niet aan,” barstte
de kerel uit met een rauw en
heesch geluid.
„Wat kwam je hier doen ?”
„Jullie wat brengen, in je
armoe,” klonk het cynisch.
„Zoo komen we niet verder.”
„Hoeft ook niet. Praat maar
niet zooveel, en laat de politie
nu maar komen om me mee
te nemen ...”
„Zoover is het nog niet.”
„Nóg niet. Maar wel over ’n
halfuurtje, denk ik. Je zult ze
wel al gewaarschuwd hebben.”
„En als ik dat nu eens niét
gedaan had . . . .”
„Als .... als ... . Ja, dat
kennen we. Toen ik bij den
millionnair Randstein een onnoozele jas van den kapstok
in de gang had gestolen, hebben ze me genomen of ik den
vent voor zijn leven doodongelukkig gemaakt had; ik
heb er een maand voor gebromd. Haha, jullie soort en de
politie weet het best met mekaar. Nee maar, dat is in orde,
hoor. Botertje tot op den boom. Om een jas 1 Om een lor
van veertig, vijftig gulden van een millionnair 1 Hij heeft
moedernaakt op de straat geloopen, toen ik zijn jas had
afgepakt, haha, en hij heeft een kou gepakt, gehoest en
mijnheer Reding aan Jim.
|