|
5 PANORAMA
aardappel-stoom. Ik herinnerde me het stoomkoker-principe,
drie pannen boven elkaar en kreeg een ingenieuzen
inval van imitatie. De groentenpan paste niet in de
aardappelpan maar met een ring van plaatijzer op de
plaats van het deksel was zij wèl passend en sluitend
te maken, 'tWordt prachtig heet en een gaspit behoeft
niet aan!
Ik zal hier niet opsommen wat alzoo voor de hooikist
en voor de in-kranten-kokerij geschikt is. Wie er belang
in stelt (en ik raad het ieder sterk aan er mee te beginnen:
uit eigenbelang en omdat hij nu de gemeenschap er mee
dient) schrijve aan den Volksbond (Secretariaat: Biitstraat,
Utrecht.) —• En ook: letten op kleinigheden. Warempel,
Koken in kranten: Hoe de kranten uitgelegd worden.
Stuk voor stuk omvouwen.
Mijn geïmproviseerde hooikist
in dezen tijd is dat niet pietluttig. Is het b.v. geen
zonde, dat men, zij het onwetend, 30% gas-verlies heeft
door een klein pannetje op een groote vlam te zetten,
zoodat deze er om heen speelt, terwijl er evenveel nuttig
effect is wanneer de vlam den bodem bedekt? Zeker, het
duurt iets langer met kleiner vlam, maar in die langeren
tijd wordt er toch niet zooveel gas verbruik-t als in den
korte ren tijd met te groote vlam!
Tenslotte: als ik ’s avonds alleen ben of ook in hettheeuurtje
als allen thuis zijn, gaat de petroleum-schemerlamp
op. ïk zag een trekje minachtenden spot, toen een (royaalgewende)
vriendin even kwam aanloopen. Ik lachte in
mezelf. Gelukkig. Want zelfs dit is geen opoffering gebleken.
Eerder het tegendeel! Om het vertrouwde, intieme
van het zachte licht, waaraan ik juist mijn ,.rantsoen
petroleum'’ {% Liter in drie dagen!) besteden kan. En.,
(proza en poëzie)! driemaal zoo goedkoop als mijn gaslicht
voor normale prijs, tien- a twintigmaal goedkooper dan
boven-de-percentage-prijs.
Maar, ik verzeker u, ik kom niet boven het percentage.
Hoogstens 60%! Ik heb lager gasrekening dan anders.
En het zegevierend gevoel van geslaagd te zijn.
. Tine V.
Koken in kranten: Hoe de pan wordt weggezet.
w....
(Eenige bladzijden uit het dagboek van den beeldhouwer Arend
Melkander, en eenige uit dat van Clotilde. die geen Clotilde heette.)
Arend’s dagboek:
1 Februari. Ik zit nu weer in mijn atelier.
Tusschen mijn spulletjes. Hier is het eigenlijk
nog maar het eenige hoekje in de heele wijde
wereld waar ik me nu echt op mijn gemak
voel. Niemand kijkt me aan; niemand neemt
notitie van me ; mijn beeldjes en vormen stooten mekaar
niet aan en wijzen niet naar mij of ze zeggen willen: „wat
doet hij in de kou.”
Trouwens dat laatste begrijp ik zelf soms niet; mèestal
niet; nooit eigenlijk. Ik zóu het best doen, maar altijd
hier te blijven om te werken. Maar ’n mensch wil er ook
wel eens op uit. En dan . . . wat zou er van mijn levensideaal
terecht komen ... Hoe zou ik ooit kunnen naderen tot de
godin van mijn hart . . . Clotilde met den zwanenhals
en de hertenoogen, met de schoone gebaren als
van een Grieksche, en de klassieke rust van een
edele Pallas... ja, maar zou zij Clotilde heeten ?
— Ook Elvira is niet heelemaal onmogelijk ......
Clotilde is anders verhèvener. Ja, verhèvener....
En verheven is zij. Daar gaat niets van af. O, zooals
zij vanavond in den schouwburg zat, in het parterre
of eigenlijk op de klapstoelen, ernaast. O, wat
was ik er zeker van, dat ik den moed zou hebben
haar toe te spreken, terwijl ik haar daar in al haar
schoonheid tusschen al die leelijkerds-zonder-
éen-klassieke-lijn zag zitten ; maar o, wat was ik
er onzeker van het te durven, toen ik haar na afloop
aan den uitgang opwachtte ; en o, wat ben ik
er nu zéker van, dat ik niét durfde toen zij naar
buiten kwam.........Ai mij, kwam zij wel naar buiten
? Was zij het wel, de dame die ik voor haar
hield, maar waarvan ik niets dan een donkeren rok
en zwarte rijgschoenen zag . . . Ai, ai, ik zou mezelven
wel kunnen te lijf gaan, afranselen, op wateren
brood zetten of op een andere manier kastijden, zóo
afschuwelijk boos ben ik op mijzelven, over mijn gebrek
aan moed ....
Ik ben vermoeid van het denken en van kwaadheid
en van zenuwen en van alles ... Ik ga naar bed,
en ik zal geen oog dicht doen, voor ik mezelven zooveel
moed heb ingesproken, dat ik eindelijk eens
een besluit zal durven nemen. Zóo is het leven
niets; zóo is het nog minder dan niets. Oh! schoone
Clotilde . . . (ja, Clotilde . . daarbij houd ik het voortaan)
.... ik ben bang van je . . uit liefde.
Dienzelfden avond schreef Clotilde, die heelemaal
geen Clotilde heette, in haar dagboek:
1 Februari. Naar den schouwburg geweest. Een
prul van een blijspelletje gezien. Mij meer dan erg
verveeld. Ondanks mijn nieuwe crèpe-de-chine blouse
en mijn kapsel, dat ik vanavond voor het eerst modern
had. Het leven is toch niet veel zaaks.
Nu Arend weer:
6 Februari. Er heeft een groote verandering in mijn
leven plaats gehad. Zij heeft mij aangekeken. De schoone
Clotilde heeft hare gazellenoogen op mij laten rusten. Wel
niet lang, maar toch lang genoeg om mij op te merken, zij
het dan ook vluchtig. En ik heb alle reden om aan te nemen,
dat ze me ook werkelijk heeft opgemerkt. O, Clotilde, ge
hebt mij tot den gelukkigsten der stervelingen gemaakt.
Zóo is het in zijn werk gegaan. Ik liep op het Leidscheplein,
in de hoop haar daar te ontmoeten. In de vaste zekerheid,
kan ik wel zeggen, want zij woent in het Museumkwartier,
en gaat eiken dag de stad in ; moet dus wel over het Leidscheplein.
Ik was om tien uur daar aangekomen, en had vanaf
de brug tot aan de Leidschestraat al maar op het plein heen
en weer geloopen, en nauwkeurig alle voorbijgangsters
bezien. Het was tegen drieën in den middag geworden En
nog was ze niet voorbijgekomen. Mijn maag jeukte. Of liever ;
Zij jeukte niet, maar zou vermoedelijk op dat uur zeer
hebben gejeukt, wanneer mijn geest niet aldoor met Clotilde
was bezig geweest. Ik kuierde maar aldoor heen en weer, heen
en weer. Ineens bedacht ik. dat ze best met de tram naar de
stad kon zijn gegaan, of nog gaan moest. En vanaf dat
oogenblik verdeelde ik mijn aandacht tusschen de trams en
de wandelaarsters. Het was een groote inspanning. Vooral al
die menschen in de trams telkens te bekijken. Er was bijna
geen bijhouden aan. Zóó was de eene tram voorbij, of de
andere arriveerde weer. Ik moest daar tusschen door de
voorbijgangsters nog in het oog houden ook. Ik begon van
de inspanning duizelig te worden, en dacht er al over, het
voor dien dag maar op te geven, toen ik . . . haar zag. Ja,
haar zag. Ik schrijf dat nu op alsof het niets is, in ’n paar
woorden, maar het was heel vèel, hèel veel, want mijn beenen
Het Sneeuwklokje (Galanthus nivalis).
Ieder jaar opnieuw zien we verlangend uit naar den zoo lang verbeiden tijd, waarin we ons
weer kunnen verlustigen in het ontwaken der natuur, waarin dlles zich weer hult in een
nieuw kleed èn onze gevederde zangers, die den winter in Zuidelijker streken hebben doorgebracht,
langzamerhand alle weer tot ons terugkeeren. Bestaat er wel een bloempje dat
zoozeer het verlangen naar dien heerlijken tijd van bloeien en groeien, van vogelzang en
vogelmin in ons wakker roept, dan het Sneeuwklokje dat dikwijls reeds bloeit wanneer er
nog sneeuw en ijs liggen, wanneer de barre winter ons nog gevoelig zijn heerschappij kenbaar
maakt? Door het Sneeuwklokje wordt het voorjaar ingeluid. Overal, in tuinen en parken is
het te vinden en in bosschen, ook wel in ons land, kan men het in het wild groeiend aantreffen.
In Zwitserland wordt het ook wei Amselbloempje genoemd omdat het in bloei komt
wanneer de Amsel (Merel of Zwarte Lijster) gewoon is ons met haren melodieusen voorjaarszang
te boeien. Naar den duur van den bloeitijd van het Sneeuwklokje bepaalt de Zwitser den zomer.
Zijn de lieve vastenavondgekjes, zooals Sneeuwklokjes ook wel genoemd worden, spoedig
uitgebloeid, dan duidt dat op een korten zomer. Duurt de bloei echter lang, dan mag een lange
zomer verwacht worden. (foto Tepe.)
beefden alsof er rukwinden doorhenen gingen ; mijn gezicht
werd groen, geloof ik. Ik bleef haar ditmaal echter aankijken.
Ze nam juist een kaartje ; de conducteur tikte aan zijn pet,
had zeker een fooitje gehad. En haar blik dwaalde van den
conducteur over het plein, en ... ik zou erop zweren, dat
ze mij gezien heeft. Ik werd door haar nu zéker opgemerkt.
O, die schoone oogen op me te voelen rusten, al was het
een heel eind weg, en, in de volle vaart van de tram; nog zoo
kort, het is voor mij tóch onvergetelijk . ... Ik ben door haar
opgemerkt, ik ben - door haar opgemerkt.........
En Clotilde boekte dien avond weer:
6 Februari. Mijn nieuwe donkerblauwe tailor-made voor
het eerst aangehad. Mijn petit gris bontstel wordt wat
shabby. Ik neem mij nu vast voor, eiken dag net zoo lang
aan ma’s hoofd te zaniken tot zè me een mof en een bont
van skunks geeft. Desnoods word ik ziek.
Nu Arend weer:
9 Februari. O, aangebedene. O, mijn engel. Ik zou den
grond willen kussen, waarop gij wandelt, evenals Quasimodo
den grond, waarop Esmeralda’s voeten gingen. O, hooge. o,
onbereikbare. Ik heb vandaag in klei uw conterfeitsel gemaakt.
Nu heb ik het ideaal in mijn nabijheid eiken dag.
Ik zit soms uren lang ervoor, verbonken in het beschouwen
van uwe schoonheid. Want uwe heele ochoonheid is daarin ;
zooals zij in mijn ziel was opgenomen, zoo heb ik ze neergeschreven
in dat beeld.
Ama was vanmiddag bij mij. Met zijn gewone lompe
onverschilligheid begon hij over het beeld, dat ik niet meer
intijds had kunnen wegbrengen of bedekken.
„Van wie is die portretbuste?” vroeg hij.
„Van niemand,” ontweek ik.
„De bouw van de jukken is niet goed.”
„Zoo?”
„De oogkassen zijn niet krachtig.”
„Zoo?”
„De kin is slap gemodeleerd.”
„Zoo ?”
,,Wie is het?”
„Niemand.”
„De neus drukt letterlijk niets uit, flauwtjes van
lijn. Wie is het ?”
„Het is mijn ideaal.”
„O, dan is het iets anders,” zei hij, — „idealen
hebben geen jukken, geen oogkassen, geen kin, geen
neus, geen niks. Dat is makkelijk. — Wie heeft er
model voor gezeten? — Niemand? — Nu, dan is
het nog makkelijker, of moeilijker, of niets, al naar
ie het noemen wilt. In ernst: Ken je die juffrouw?”
„Ja.”
„Vraag of ze poseeren wil. Misschien breng je er
dan iets van terecht” ....
Ama is spoedig daarop weggegaan. Poseeren ?
Vraag of ze poseeren wil.........Ik geloof, dat ik, als
ik dat probeerde haar te vragen, op hetzelfde oogenblik
dood zou blijven . . . Bah! Al dat aardsche ook.
Het is meer dan verachtelijk. En ver beneden den
kunstenaar ! Beneden den mensch ! Neen, hoog het
ideaal! Toen Ama weg was, ben ik niet eens meer
uitgegaan. Waartoe ook ? Wat was een persoonlijke
ontmoeting met haar van aangezicht tot aangezicht
? Ik ontmoette, ik zag haar elk oogenblik in
de ideëele gedaante op mijn atelier. En dat was een
zoo groote verrukkelijkheid, dat niets dat overtreffen
kon , . .
En Clotilde, of hoe zij heette, schreef dien avond
in haar dagboek :
9 Februari. Nog nooit zooveel op straat gewandeld
als vandaag. Wat ’n boodschappen. De stad
doorkruist in alle richtingen. En heerlijke petit-fours
gegeten en zalige thee gedronken bij Marchant. Ik
word §en echte straatmadelief, als ik zoo voort ga. Wat
’n boemelaarster ....
Arend :
5 Maart. Weken lang ben ik niet uit geweest, onafgebroken
was ik als verzonken in het aanschouwen van de beeltenis
van Clotilde. Ik heb 7 sonnetten erop geschreven, en ze
allemaal weer verscheurd. Overdag kijk ik naar niets anders,
’s nachts zie ik niets anders in mijn droom. Soms denk ik,
dat het leeft als Pygmalion’s Galatea. Soms is het of de
mond beweegt om wat te zeggen, vooral ’s avonds als de
De onbeantwoorde Liefde
|