|
ondergebracht in een gewoon heerenhuis. Een vertimmerd
heerenhuis dan. De suite is laboratorium, in de serre zijn
zuurkasten en centrifuges. Met de ruimte heeft men moeten
woekeren, zoodat de wanden en tafels over-bezet zijn
met toestellen. De zware expeditie-kisten hebben heel op
den zolder hun plaats. De kast van onderzochte monsters
in het spreekkamertje is meer dan vol. Aan de voortvarendheid
waarmee de zaken behartigd en de onderzoekingen
verricht worden, doet dit gelukkig geen afbreuk.
Doch er is een ruimte-grens en die wordt bijna bereikt,
zoo niet overschreden. Wij voor ons hebben den indruk,
dat een zoo belangrijke instelling als het
Rijksbureau, waarvan we dank zij de medewerking
van den directeur Dr. Voerman wat
kunnen vertellen en in beeld brengen, moderner
en ruimer gehuisvest diende te zijn.
Vr.
De verloren Zoon
DOOR JOB STEYNEN :
|ngedurig, met nauwelijks nog een
schijn van aandacht zelfs voor
den leeraar, zaten de jongens
van de hoogste klas op hun
banken heen en weer te schuiven,
want elk oogenblik kon de
eerste siag verwacht worden van de twaalf, die
hen voor dien heelen middag bevrijden zouden.
Het leek wel of de leeraar zelf, in het
blijde vooruitzicht van een vrijen middag, zoowaar
min of meer de hand ermee lichtte* want
zonder ook maar een zweempje van ontroering las hij
een vers van een der meest befaamde, en gehate, klassieken
voor.........
Bing . . . daar klonk de eerste slag, oen siddering ging
door de jongens, en ik ben er niet zoo heel zeker van dat
ook de leeraar niet even contact kreeg. De jongens borgen
fluks hun boeken in de kastjes, draaiden die op slot, en
stortten zich in een tempo als zat de duivel hen op de hielen
haar de gangdeur. Een clubje van vijf jongens maakte echter
door hun gedragswijze een uitzondering op de anderen;
bij hèn geen zweem van luidruchtigheid, van blijdschap om
de ophanden vrijheid zelfs ; koel en keurig wandelden zij
naar den uitgang, en zochten hun gezamenlijke slaapkamer
op. Daar begonnen zij met een hoogst belangrijke
bezigheid : ze gingen zich kleeden om uit te gaan, om te
lunchen in de stad, wat hun op hun verzoek door den directeur
op vrije middagen veroorloofd was. De andere jongens
van hunne en lagere klassen deden op die vrije middagen
allerlei spelen in de open lucht, roeiden, zwommen, oefenden
hun spierkracht en energie in wedstrijden, of dartelden
als jonge honden rond. Maar zoo iets was ver beneden de
waardigheid der vijf vrienden; die schepten geen behagen
meer in dat kinderachtig geravot, zooals ze het noemden ,
zij bezochten de café’s waar ze de kellners bij den naam
noemden, en hooghartige standjes uitreikten als er iets aan
de bediening haperde ; zij keken de
vrouwen en meisjes onder den hoed,
en spraken over alle levensverschijnselen
op den geblaseerden toon
van grijsaards die gedurende hun
leven den vreugdebeker tot den
bodem hebben leeggepijpt. De zorg
voor hun kleeding was bij hen tot
een gewetensvolle dagtaak, ja, tot
een soort van afgodendienst geworden.
Een overhemd, een das, de
stof voor een nieuw costuum, een
paar handschoenen uit te kiezen was
voor deze knapen reeds een fijn
pleiziertje, Ze waren om door een
ringetje te halen als hun voordien,
leeftijd zeer omvangrijk en tijdroovend
toilet voltooid was, en ze keken
vanuit de hoogte, ais vanuit de
Zeppelin hunner hoovaardij, op een
ieder neer, die nu Ja eens een vlekje
op zijn boord had, of wiens hakken
eenigszins waren scheefgeloopen.
Men moest ze daar nu weer zien
rondspankeren in de ruimten naast,
hun ledikanten, en met noesten
ijver doend om zich te borstelen,
te kappen, te poetsen en te polijsten.
„Geef mij je nagelvijltje eens,
Jaap,” vroeg Karei, een nuffig
knaapje met bleeken neus en over»
ernstige gelaatstrekken.
„Eerst zelf gebruiken, jongen,”
antwoordde Jaap, een blozend*
blank miniatuur-fatje met haren
glanzend van de brillantine. Karei begon zich nu eerst
maar te pommadeeren en trok daarbij in zijn spiegel tegen
zijn eigen persoonlijkheid een gezicht vol appreciatie.
Jan en Ot waren aan het ruilen van dassen.
„Die blauwe met witte moesjes neem ik voor deze,” stelde
Ot, een lange,, fijngebouwde, ietwat teere knaap aan zijn
robusteren, gezonder-uitzienden vrind Jan voor, terwijl
hij,hem een roodbruin satijnen strikje onder den neus hield.
„Dank je, jongen, geef jij die maar aan den vrijer van
een van jullie dienstmeiden,” smaalde Jan.
„Dienstmeiden ... dienstmeiden, , kwam Frits, een
ongedwongen, leutige knaap tusschenbeiden, „dienstmeiden,
Een respectabele collectie van „soda”-soorten, die alle ondeugdelijk bleken
. . . zeker die twee daghitten, die zijn moeder tegen etenstijd
naar huis toe stuurt........
„Ma stuurt niemand naar huis toe, behalve jou misschien
als je je onbeschaafde gezicht vertoonen zou,” bitste Ot,
die altijd zeer prikkelbaar werd, wanneer iemand met een
woord over de betrekkelijke hardheid van zijn ouders repte,
„wij zijn geen heereboeren, jongen, wat denk je?”
„Heeren niet, maar boeren des te secuurder,” hoonde Jan.
terwijl hij glimlachend de schouders eens ophaalde.
„Proleet,” bromde Ot, die bang voor Jans lichaamskracht
was, binnensmonds.
De overzichtelijke „reizende tentoonstelling” van het Rijksbureau, waarin de meest voorkomende
vervalschingen treffend zijn gedemonstreerd.
Frits, bezig met zijn halsboord, trok een gezicht alsof die
hem erg benauwde ; waardoor hij dan zijn plotselinge roode
kleur bedoelde te motiveeren. Dit „heereboeren” sloeg op
hem, zijn vader was een schatrijke boer, die op een groote
hoeve bij de stad woonde en hem, zijn eenigen jongen, dien
hij verafgoodde, op het dure jongeheeren-internaat van
Wenda had gedaan omdat hij van den jongen „iets beters”
maken wilde. Frits, die zich tegenover de jonge pretentieuze
dandy’s wel een beetje voor zijn familie geneerde,
sprak nooit over zijn huiselijke omstandigheden, werd steeds
verlegen als ze hem het een of ander met betrekking tot
zijn ouders vroegen, maar omdat hij voor zijn leeftijd steeds
enorm veel zakgeld had, wilden de anderen hem gaarne te
vrind houden, en veinsden maar zijn geheimzinnigheid
omtrent thuis niet te zien. En Frits was daar recht dankbaar
voor, uitte zijn erkentelijkheid door de kameraden te fuiven.
„Ik betaal straks bet koffiedrinken,” zei hij joviaal.
- „Hulde, Frits is een „homme du monde”,” prees Jaap.
en gaf een knipoogje van verstandhouding aan Karei,
terwijl hij dezen zijn nagelvijl toereikte.
„Hij is een gentleman, die Frits,” roemde Ot, terwijl hij
de vouwen van zijn pantalon, die hij daar juist uit den rekker
genomen had, aan Jaap toonde.
„Hè, je kunt ermee in je vingers snijden,” prees deze uitbundig,
en toch leek er ook wel ijverzucht in zijn spreekOmslagen
van oÉiigdeSji bevonden Soda-Surrogaten en Zeeppoeders.
toon. „Dat is iets, dat ons nog ontbreekt, Frits,” wendde
hij zich tot dezen, „het zou jou verduiveld sjiek staan bij die
lakschoenen"met die breede veters, jongen...”
„Ja, dat ontbreekt me nog, . . . zooals je zegt,” aarzelde
Frits, die niet gaarne bekennen wou, dat hij eigenlijk nog
maar een beginner was in de kunst der elegantie.
„Het gaat zeker a la carte straks, hè?” vroeg Jaap meteen
zacht peutje naar den gullen gastheer ter hoogte van diens
middenrif.
„Ja, ja, natuurlijk,” zei Karei, en terwijl hij den bleeken
neus eenige millimeters optrok, voegde hij erbij : „Die déjeuners
teg^n een vasten prijs zijn gewoonlijk niet veel zaaks.”
„Neen, dat is zoo.” viel Jan hem bij, „het moet a la carte
zijn, . . . dat is voornamer en smaakt lekkerder, ómdat het
voornamer èn omdat het beter is. . .
„Maar het is vèèl, vèèl duurder...” weerstreefde nog
zwakjes Frits, die soms wel eens een gevoel had dat de
vrinden hem exploiteerden.
„Juffert niet, geld is bijzaak.” meende Ot, die natuurlijk
makkelijk praten had.
„Over geld praten is eigenlijk ook niet gentlemanlike,”
zei Karei nogal gewaagd ; maar Frits werd over zulke terecht
wijzingen niet spoedig kwaad ; voelend, dat hij van deze
beschaafde jongelieden nog heel wat leeren kon,
zag hij nogal ééns wat van hen door de vingers.
Bovendien, hij tracteerde graag; vanmorgen
had hij van zijn vader trouwens nog een
briefje met geld gestuurd gekregen ; dat had
hij ervoor bestemd, „’t Was maar gekheid. '
zeide hij, „het kan me niet schelen wat het
kost.” En erg luidruchtig deed hij eensklaps.
,,Hoera ! Hoera !” riepen de deftige jongeheeren.
die voor zooveel gulheid hun geblaseerden
levensstijl wel even terzijde konden
zetten. En Frits, aangehitst door hun toejuichingen,
zei, dat het er bij dit en bij dat op
paar pop niet aankwam.
Ze waren nu gereed voor den uittocht. Hu
aanblik was waarlijk schitterend, het giebelen
en den verbeten hoon der jongens, die zij ir.
de gang ontmoetten, ten spijt. Onberispelijk
zaten de pakken. Fleurige, keurige hoeden,
dassen, lichte handschoenen, piekfijne schoenen,
zijden sokken in de kleur der dassen, en
wandelstokken naar de laatste mode voltooiden
hen tot voor hun leeftijd ware chicards.
Even moesten zij nog bij den directeur van
hun vertrek kennis geven, en deze, een goedmoedig man,
die de zon heel wel in het water kon zien schijnen, zei :
„Vermaak je zoo goed je kunt, heeren (hij zei „heeren”,)
maar zorg ervoor op tijd voor het middagmaal terug te
wezen. ’ ’ De jongelieden dopten stijf en correct, waarbij zij den
wandelstok een weinig van den grond lichtten en dien dan
een wijle tegen de heup geklemd hielden, en vertrokken dan
ernstig en koel als diplomaten, die zoo juist een gewichtige
politieke zending hebben volvoerd.
Buiten gekomen, herhaalde Karei: „Zorg ervoor op tijd
terug te wezen”........wat ’n toon, zoo’n vent . . .”
.„Nou,” beaamde Jaap, „dan moet je hem zien met zijn
glimmend jacquet en zijn liggende burgermansboordje .
„Zijn vader was ’n gewone onderwijzer . . . wat verbeeldt
zoo’n man zich wel . . .” mopperde Ot.
„Als hij ons erg verveelt, dan staken we, dan kan hij zijn
keel wel aan den kapstok hangen . opperde Jan.
..Ejassus, staken . . . staken . . als dat maar ordinair
genoeg is,” viel Karei uit, en trok een meer dan vies gezicht.
„Nou,” zei Frits die zich in zijn betrekkelijke onbedreven,
heid nog maar het liefst bij Karei, den sjieken Karelhield,
„nou, of het ordinair is. Hij bedoelt misschien boycotten.”
„Die vent zelf is ook ordinair . zoo verdedigde Jan
zijn voorstel.
„Een Lebemann is hij zeker niet,”
hoonde Ot.
Ze wandelden pratend voort.
Een jongen van de vijfde klas, een
robbedoes met gebruinde wangen
en verwarde haren in een oude
sporttrui en flanellen kniebroek,
kwam hen juist tegemoet. Brutaal
bekeek hij ze van het hoofd tot de
voeten, en lachte zoo luid hij kon :
„Haha, de uitstalkast van den modewinkel
is leeggeloopen.”
„Smeerpoets,” beet Ot hem toe.
In de eerste de beste winkelstraat
werden sigaretten ingeslagen. Frits
betaalde maar vast voor Ot en Karei,
die allebei zeiden, geen geld bij
zich te hebben. Koutend en dampend
ging het gezelschap verder in
de richting der middenstad, waar
de goede restaurants waren.
Tok den levensstijl dezer jongelieden
scheen ook te behooren het
afgeven op alle voorbijgangers, die
zij om de een of andere uiterlijkheid,
kleeding, gang, doenwijze, beneden
zich achtten, en wien deden zij dit
niet ?
„Je komt hier weinig nette lui
tegen,” meende Ot, terwijl hij met
een bevriezenden blik de voorbijgangers
monsterde, „het is allemaal
nogal gewoon volkje ...”
,,Ja, het is een schrikkelijk burgerlijke
geschiedenis hier,” viel Karei hem bij, „trouwens
de winkels in deze straat zijn op end’op ordinair, dus wat
wou je voor passage? Wij zijn de eenige nette lui hier ...”
„Nou - ou -ou . . aldus trachtte Frits dezen aanval van
hoogmoedswaanzin te keer te gaan. „Nou . . nou . . . nou . .”
„Jij . . Jij ? maar jij voelt je zóó gauw ergens thuis . . .,”
hernam Karei smalend. Dan plotseling op vriendelijken toon
tot Frits vervolgend, voegde hij erbij : „Zonde en jammer, een
kerel van jouw uiterlijk en manieren ; iemand van jouw . . .
van jouw . . . financieele draagkracht moest zich hooger
stellen ...”
Frits zweeg. „Ja, ja,” mijmerde hij, „als hij het zegt, zal
PANORAMA
|