Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2951 tot 2955 van 11897
Nummer
1917, nr.7, 14 feb. 1917
Blad
12
Tekst
PANORAMA No; ZEVENTIEN UIT HET ENGELSCH VAN LOUIS TRACY HOOFDSTUK I. (Vervolg). Ijfet den regen, die nu in stroomen neerviel, was het wachten op het trottoir niet aanlokkelijk. Desniettegenstaande zag hij tersluiks dat de ander naderkwam, af en toe even stilstaand om naar de nummers te kijken, die op een lamp boven de eerste deur stonden. „Goeden avond, mijnheer, dank U wel !” zei de bestuurder. De taxi reed weg, terwijl Theydon de lange trap opliep. De „Innesmore Mansions” konden zich niet op liften beroemen. De étage-woningen waren geriefelijk, maar niet overdreven duur, en hun bewoners klommen lustig de trappen op ; op zijn hoogst moesten ze tot de tweede verdieping klimmen. Ieder blok was voorzien van een portier in uniform, die, op zóó’n nacht, zelfs in Mei, door een bel uit zijn legerstede geroepen moest worden als men hem noodig had. Theydon ging met twee treden tegelijk de trap op , deed de deur van No. 18 open, dat, met No. 17, de bovenste verdieping voimde. Als huisknecht en kok deed voor hem dienst een ex-sergeant en diens vrouw, een uitstekend menschenpaar, Bates genaamd ; de man verscheen vóórdat Theydon zijn jas en hoed in de kleine vestibule afgedaan had. „Breng mij het blaadje maar over een kwartier, Bates, meer heb ik van avond niet noodig/* zei Theydon. „Ja, mijnheer/* zëi Bates, „wat een verandering in het weer, mijnheer/* „Ellendig. Wie kon zulk een bui verwachten na zoo*n prachtigen dag ?” Bates nam de jas en den hoed, en Theydon ging zijn zitkamer binnen, een ruim, vierkant vertrek, dat op de tuinen uitzag. Hij had met opzet Bates verhinderd dadelijk met zijn avondeten te komen, dat gewoonlijk bestond uit een glas melk en een schaaltje brood. Om de waarheid te zeggen, bevat het artistieke temperament een greintje nieuwsgierigheid, wat in zekeren zin een oefening van het waarnemingsvermogen is. Theydon wilde even een raam openschuiven en er uit kijken, iets ongewoons, waarvan Bates zeker de reden zou gevraagd hebben. Bij hooge uitzondering was hij, die zich weinig bemoeide met de zaken van anderen, nieuwsgierig, en wilde zich er van vergewissen of de onbekende al of niet den een of anderen bewoner van de Innesmore Mansions kwam bezoeken. Het was een onschuldig staaltje van spionnage. Theydon kende van de bewoners van zijn eigen blok nauwelijks de namen, en wat betreft de huurders van de andere étage-woningen, acht en veertig in getal, daar was hij nog veel minder van op de hoogte. Toch w’as ’t voor een schrijver als hij w?el van belang om achter de geheimzinnige handelingen van den langen vreemde te komen ; hij opende dus een raam en stak zijn hoofd er uit en was juist bijtijds om den eigenaar van den automobiel, die over een kwartiertje hem aan de „Constitutional” club zou komen halen, de stoep die naar de No. 13—18 leidde, op te zien gaan. Deze ontdekking deed Theydon een oogenblik vreemd aan. Zou de vader van dat aardige meisje soms hem komen opzoeken ? Iets wat hem van te voren ónmogelijk had toegeschenen, scheen nu zeer waarschijnlijk. Hij sloot het raam, en wachtte, ja, wachtte heusch totdat de bel zou gaan ! De aeur van de zitkamer die recht tegenover die van de vestibule was, stond open. Voetstappen klonken duidelijk op de steenen treden der trap ; toen Theydon iemand naar de bovenste verdieping hoorde klauteren, was hij overtuigd dat als gewoonlijk, het onverwachte zou gaan gebeuren. Het gebeurde ook, maar op een bijzondere manier. De onbekende trok aan de bel van No. 17, en werd, na een oogenblik van wachten, binnengelaten. Theydon glimlachte over de teleurstelling. Een alledaagsch mysterie ontwikkelde zich op gew-one wijze. E< n nogal knappe en beslist goed-gekleede dame, een zekere Mevrouw 1 .ester, woonde op No. 17. Zij wToonde alleen, geloofde hij. In ieder geval had hij nooit iemand anders, behalve een bejaarde dienstbode, de kamers tegenover hem zien ingaan of uitkomen, en hij had de bewoonster zelf zóó zelden ontmoet, dat hij niet zeker was, of hij haar wel op een andere plaats herkennen zou dan op de trap, waar zij elkaar van tijd tot tijd tegenkwamen. Toen zuchtte hij. Hij, die zoo veel hield van alles wat romantisch was, scheen daarmee in ’t gewone leven nooit in aanraking te mogen komen. Hij wist nog niet, dat de geest van ’t avontuurlijke hem niet alleen al de laatste twintig minuten gezelschap gehouden had, maar zelfs van plan was hem vele, vele dagen als zijn schaduw te vergezellen. Theydon fronste de wenkbrauwen. Hij vond het niet goed, dat de vader van dat mooie meisje de aantrekkelijke mevrouw Lester opzocht onder omstandigheden, die iets ondershands en clandestien hadden. De man had opzettelijk zijp dochter wat wijs gemaakt. Hij had haar met een leugen op de lippen verlaten ; hoe kon het uiterlijk zóó bedrieglijk zijn ; de vreemdeling zag er uit als iemand op wiens woord men aan kon. „Och wat, wat heb ik er eigenlijk mee te maken?” bromde Theydon, en hij lachte bitter, toen hij ging zitten om een brief te schrijven, dien Bates naar de post zou moeten brengen en die als voorwendsel moest dienen tegenover Bates voor het uitstellen van zijn avondeten. Het was ’n onbelangrijk epistel, dat even goed tot den volgenden morgen uitgesteld had kunnen worden, alleen maar een mededeeling aan een uitgeversfirma, dat hij wat verder in de week over zaken zou komen spreken. In minder dan vijf minuten waren dit briefje en nog een, waarin hij een afspraak voor Woensdag maakte (terwijl het nu pas Maandagavond was), geschreven, dichtgemaakt, geadresseerd en van postzegels voorzien. Hij belde. Bates kwam binnen, beladen en wel, denkende dat er om het blad gebeld was. „Wees zoo goed deze brieven voor mij naar de bus te brengen,*’ zei Theydon. „Neem vooral een paraplu mee. Het is hondenweer.” 12 HETSPOORWÉGVIADUCTTE ROTTERDAM DEFECT. Door het bevriezen van het tusschen het metselwerk der peilers en het ijzeren omhulsel gedrongen water, zijn van eenige peilers van het Rotterdamsche spoorwegviaduct de mantels gescheurd (foto links), waardoor’t verkeer gestremd is. Direct is men begonnen het viaduct te steunen, waarbij men, omdat de fundeeringen intact gebleven zijn. volstaan kan met het aanbrengen van stevige houten stutten tusschen mantel en fundeering (foto rechts). De man had de deur open gevonden, en liet haar openstaan, toen hij binnenkwam. Vóór hij kon antwoorden, werd de deur van No. 17 opengedaan en gesloten, met het gerinkel, dat onafscheidelijk is van een «deur met kleine, in lood gevatte ruitjes ; er klonken voetstappen op de trap. Om de een of andere reden — waarschijnlijk om het ongewone van het feit, dat iemand de kamers van mevrouw Lester zoo laat in den avond verliet, luisterden beide mannen. Toen bedwong Bates zijn nieuwsgierigheid. „Ja, mijnheer,” zei hij. Getroffen door de opvallende stilte zeide Theydon : „Die bezoeker van mevrouw Lester is ook niet lang gebleven. Hij kwam vlak achter mij aan.” „Ik dacht al, dat het een heer was,” zei Bates. „Waarom een „heer’* ?” lachte Theydon. „Ik bedoel, mijnheer, dat die stap niet op dien van een dame leek.” „O, bedoel je dat.” Theydon begreep, dat hij zich verraden had en trachtte het goed te praten door te zeggen : „Ik heb eigenlijk niet iemand op de trap gezien, maar ik hoorde iemand, en kwam toen tot dezelfde gevolgtrekking als jij, Bates.” Stilzwijgend waren heer en knecht van dezelfde meening — het was goed, dat de mannelijke bezoekers van Mevrouw Lester, die haar op ’t vreemde uur van half twaalf ’s nachts kwamen opzoeken, zoo spoedig weer uitgelaten werden. De „Innesmore Mansions” waren bijzonder netjes. Geen dame kon daar alleen wonen als haar geloofsbrieven niet goedgekeurd waren door een scherpzinnigen secretaris. Bovendien verweet Theydon zich, dat hij een oogenblik slechte gedachten had gekoesterd over den gedistingeerd uitzienden vader van dat bijzonder knappe meisje, en het deed hem genoegen te merken dat hij zich vergist iiad. Bates ging de kamer uit, de deur achter zich dichttrekkend ; hij deed een overjas aan, voorzag zich van een paraplu, en ging toen naar beneden, de straat op. Weer toegevende aan een opwelling, opende Theydon nogmaals het raam en gluurde er uit. Om dén hoek, bij de brievenbus, stond een politieagent, glimmend in zijn regenjas. De lange man, die een eind boven den dikken agent uitstak, talmde een oogenblik vóór hij een brief in de bus deed. Toevallig of opzettelijk hield hij zijn paraplu zóó, dat de ander zijn gezicht niet kon zien. Toen verdween hij. Bates kwam in ’t zicht. Hij liet Theydon’s brieven in de bus vallen, en wisselde een paar woorden met den politieagent, naar zijn heer vermoedde, zeker een klacht over het nare weer. Al was Theydon een schrijver van naam, hij sloeg met zijn vermoeden toch dikwijls de plank mis dien avond. De politieagent had den onbekende uit de deur van No 13—18 zien komen, en had zijn houding en voorkomen opgemerkt. „Wie is die fijne mijnheer die daar juist bij jullie uitging ?” zei hij toen Bates aankwam. „Ik weet ’t niet,” zei Bates. „Iemand die Mevrouw Lester opgezocht heeft, geloof ik. Waarom ?” „O, niets. Alleen maar, als ik in mijn beste plunje was op zóó’n avond, zou ik in een bakje kruipen.” „Ikzelf heb hem niet gezien,” vertelde Bates. „Mijn heer hoorde hem komen en wij hoorden hem allebei weggaan. Hij is niet langer dan vijf minuten gebleven.” „Ik wou dat ik in zijn plaats was. Ik.moet hier tot morgenochtend 6 uur blijven,” grinnikte de agent. „Nou, hou je maar taai.” * „Gegroet.” Bates kwam nog even bij zijn heer binnen, voordat hij naar bed ging. „Om hoe laat zal ik U roepen, mijnheer,” vroeg hij. Theydon zat een pijp te rooken en te lezen, nadat hij zijn rok voor een huisjasje verwisseld had. Hij las een artikel over de luchtvaart, en had, als iedere nieuweling, al een vliegmethode bedacht, die alle bekende uitvindingen zou overtreffen. „Nietlater dan acht uur,” zei hij. „Ik moet om negen uur uit. En, a propos, ik kan ’t je meteen wel zeggen : Na de lunch ga ik morgen naar Brooklands. Ik kom terug aan ’t Waterloo-station om 6.40. Daar ik in het West-End moet dineeren om 7.30, en mijn trein een paar minuten te laat kan zijn, zou ik wel willen dat jij mij met mijn toilet-benoodigdheden bij den kapper op het eerste perron opwachtte. Ik kan me daar verkleeden en direct naar het huis van mijn kennis gaan. Het zou een beetje krapaan zijn, als ik probeerde om eerst nog hier te komen.” „Ik zal zorgen dat alles klaar is, mijnheer.” Bates was buitengewoon betrouwbaar in zulke dingen. Men kon erop aan dat hij geen boordenknoopje vergeten zou. De storm, die ’s nachts gewoed had, was den volgenden ochtend voorbij gedreven en Theydon had nooit zooveel genoten van een uitstapje als van dit tochtje naar de beroemde automobielenbaan. Het doel van zijn tocht was echter de luchtvaart. Een populair tijdschrift had hem opgedragen een artikel te schrijven over den vooruitgang en het practisch nut van vliegeniers, en hij had middag en avond aan ’t verzamelen van inlichtingen gewijd. Eenige vakmenschen en een fotograaf hadden hem al heel wat stof voor zijn stuk aan de hand gedaan, maar hij verheugde zich bijzonder op een ongestoord gesprek dien avond met mijnheer James Creighton Forbes, een millionnair en philanthroop, wiens eigenaardige maar krachtige theorieën, wat de vredelievende overwinning van de lucht betreft, op ’t oogenblik de aandacht van de geheele pers trokken. Hij had mijnheer Forbes nooit ontmoet. Toen hij op ’t punt stond hem om een onderhoud te vragen, was ’t hem gelukkig te binnengeschoten, dat de groote man een oud vriend was van den Professor in de natuurkunde aan zijn (Theydon’s) universiteit, en al heel spoedig had de post hem een allerhartelijksten brief gebracht om hem bij mijnheer Forbes te introduceeren. Toen kwam de uitnoodiging om te komen middagmalen. „Dinsdagavond zijn we onder elkaar,” had mijnheer Forbes geschreven, „kom dus, als U vrij bent, om half acht bij ons eten, en dan kunnen we daarna rustig praten.” De trein was niet te laat. Bates stond, kaarsrecht en stram, op de afgesproken plaats. Naast hem stonden twee personen die Theydon nooit te voren gezien had. De een, een zware, sterke man met een blozend gezicht had iets van een militair over zich ; de ander was precies het tegenovergestelde, klein, in elkaar geschrompeld en tanig. De groote man had een rond hoofd, uitpuilende helderblauwe oogen, en de kaakbeenderen, de kin en de zware lichamelijke ontwikkeling van een
PDF
Nummer
1917, nr.7, 14 feb. 1917
Blad
13
Tekst
bokser. Zijn metgezel, wiens donkere, diepliggende oogen ook opmerkelijk helder waren, was klein en nietig en had eenigszins het uiterlijk van een dansmeester. Natuurlijk dacht hij, dat het bekenden van zijn knecht waren, die deze toevallig op het perron van het Waterloo-station ontmoet had. Hij was dus eenigszins verbaasd toen de twee zich, tegelijk met Bates, naar hem toekeerden. Hun tegenwoordigheid werd hem echter spoedig duidelijk gemaakt. „Deze heeren, mijnheer^ zijn de Hoofd-Inspecteur Winter en de Detective-Inspecteur Furneaux, van „Scotland Yard,” zeide de ex-sergeant, op den toon vol ontzag, dien sommige menschen altijd aannemen als ze over de dienaren van het gerecht spreken. Hoewel de zon nog niet onder was, was ’t nogal donker in dien hoek van ’t station, en Theydon zag nu, wat hij niet dadelijk opgemerkt had, dat de gewoonlijk zoo statige Bates er bleek en ontdaan uitzag. „Wel, wat is er aan de hand ?” vroeg hij, van ’t eene onheilspellende gezicht naar het andere kijkende. „Hebt U de avondbladen niet gelezen, mijnheer Theydon ?” zei Winter, de reus van de twee. „Neen. Ik ben van twee uur af in Brooklands geweest. Maar wat is er dan toch ?” „Weet U dan niet, dat er een moord is gepleegd in de „Innesmore Mansions”, vannacht of vroeg in den morgen ?” „Groote God, neen ! Wie is er vermoord ?” „Een zekere Mevrouw Lester, de dame. . „Mevrouw Lester, die op No. 17 woont?” — ,,Ja ” „Hoe ontzettend ! Eergisteren ben ik haar nog op de trap tegengekomen.” Dit was een banaal gezegde, en Theydon voelde ’t, maar hij zei maar ’t eerste ’t beste wat er bij hem opkwam om de vreeselijke gedachte te verbergen, die zich aan hem opdrong. En toen kwam er een beeld hem voor de oogen, niet van de mooie, elegante vrouw, die vermoord was, maar van een meisje met een lieve stem, die tegen een knappen man naast haar zei : „Vader, gaat U niet met me mee naar huis ?” Hij hoorde een verward gegons om zich heen; tusschen de gewone geluiden van het station door de gebiedende stem van den Hoofd-Inspecteur : „Mijnheer Furneaux en ik hebben het onderzoek in handen, mijnheer Theydon,” zei de detective. „Wij zijn bij U aan huis geweest, en Bates heeft ons verteld van de geluiden, die U beiden om omstreeks half twaalf gisterenavond gehoord hebt. Ik vrees dat we U wat aan ’t schrikken gemaakt hebben door hier te komen, maar Bates kon niet zeggen, hoe laat of U thuis kwam en dus dacht ik dat U ’t wel niet kwalijk zoudt nemen dat wij met hem meegegaan zijn om hier met U af te spreken wanneer ’t U schikken zou ons bij U aan huis vanavond te ontvangen.” „U hebt me stellig aan ’t schrikken gemaakt,” bracht Theydon hijgend uit. „Die arme vrouw dood, vermoord ! Het is verschrikkelijk. Hoe is ze vermoord ? „Zij is geworgd.” „O, hoe ontzettend ! Zal ik aan mijn gastheer telegrafeeren, dat ik niet kan komen ?” „Dat is niet noodig, mijnheer Theydon,” zei Winter vriendelijk. „Het spijt me dat we ons akelig nieuws verteld hebben. Maar U moest het weten, en het is strikt noodzakelijk, dat wij Uw inlichtingen vanavond nog krijgen. Kunt U om elf uur thuis zijn ?” „Zeker, u kunt er op rekenen.” „Dank U. We moeten in den tusschentijd nog heel wat nasporingen doen. Goedenavond dus, tot straks.” De twee mannen gingen heen. Winter had steeds ’t woord gevoerd, maar Theydon was te ontdaan om op te merken dat Furneaux, na een vluggen blik, hem als „quantité négligable” scheen te beschouwen. Het drong tot hem door, dat de detectives blijkbaar veronderstelden dat hij iets belangrijks te vertellen moest hebben en hem dus wilden ondervragen, terwijl de herinneringen aan den vorigen avond hem nog versch in ’t geheugen lagen. En hij had zoo weinig, en toch zoo veel te vertellen. Op zijn getuigenis alleen zou het betrekkelijk gemakkelijk zijn om zonder twijfel de identiteit van Mevrouw Lester’s laatsten bezoeker vast te stellen. En wat zou het gevolg daarvan zijn ? Hij durfde zijn eigen te levendige verbeelding niet vertrouwen of zijn getuigenis al of niet de politie voorthielp, het eenige onvermijdelijke gevolg zou er van zijn, dat ergens in Londen een meisje, Evelijn geheeten, een zekeren jongen man, genaamd Francis Berrold Theydon, als een afschuwelijken en verachtelijken spion zou beschouwen. Bates, eenigszins opgelucht door het vertrek van de afgezanten van „Scotland Yard”, riep zijn meester terug tot de belangen van het oogenblik. „Het is bijna zeven uur,” zei hij. „Ik heb een kleedkamer besproken.” „Ik weet wat, Bates,” zei Theydon afgetrokken, „ik geloof vast, dat een glaasje brandewijn met water ons allebei goed zou doen.” „Dat geloof ik ook, mijnheer.” Het plan werd ten uitvoer gebracht. Terwijl Theydon zich kleedde, vertelde Bates hem het weinige dat hij wist van de tragedie, die ontdekt was door de dienstbode van Mevrouw Lester toen ze om tien uur een kopje thee tiaar de slaapkamer van haar Mevrouw bracht. Bates zelf was de eerste geweest tot wien de verbijsterde vrouw zich gewend had, en hij was zoo verstandig geweest het lijk en de omgeving onaangeroerd te laten, totdat de dokter en de politie, door de telefoon geroepen, gekomen waren. Van dat oogenblik af was ’t een drukte van belang geweest, had hij zich aan een onderzoek van de politie moeten onderwerpen en journalisten de deur moeten wijzen. Hij had niet ingezien, waarom de plannen van zijn heer in de war gestuurd zouden moeten w'orden, en had dus niet geprobeerd hem in Brooklands te bereiken. „Die detectives waren erg zwaar op de hand, mijnheer,” zei Bates, eenigszins verontwaardigd. „Ze moesten bijna weten, wat we aan ’t ontbijt gegeten hadden.” Theydon lachte somber, en Bates’ gevoel voor humor weerhield hem om verder te beschrijven hoe Furneaux hem had uitgehoord. Bovendien werd ’t al laat. Om kwart over zevenen riep Theydon een taxi aan, die hem spoedig naar ’t huis van mijnheer Forbes in Belgravia bracht, terwijl Bates met het valies boven op een omnibus plaats nam. - Door het verkleeden en door den brandewijn voelde hij zich wel wat beter. Hoewel hij graag van het diner af had willen zijn, was hij overtuigd dat ’t niet kwaad was om zoo te zeggen zijn gedachten wat te onttrekken aan de nachtmerrie van een misdaad waarin „Evelijns” vader gewikkeld zou kunnen zijn, zelfs al was hij onschuldig. Hij. had nu tenminste enkele uren om zijn krachten te verzamelen voor een gesprek met. de vertegenwoordigers van Scotland Yard. Hij wist dat hij het moeilijke geval flink onder de oogen moest zien. Twee wegen stonden hem open. Hij kon óf even weinig van ’t geval weten als Bates, niet meer en niet minder, óf zijn verdere opmerkingen blootleggen. En waarom zou hij ’t laatste niet doen ? Waarom zou hij iemand moeten ontzien terwille 13 De groote belangstelling waarin zich de Shakespeare-Voor stellingen verheugen. welke dezer dagen in de verschillende steden plaats vinden, doet ons de attentie vestigen op de serie Tooneelspelen, die door A. W. Sijthoff’s Uitg.-Mij. te Leiden wordt uitgegeven. Elk stuk, zooals de Driekoningenavond, Macbeth, Hamlet, enz. is tegen een zeer matigen prijs verkrijgbaar gesteld. Wij twijfelen niet of de Schouwburgbezoekers zullen, hetzij vóór de opvoering, hetzij daarna, de klassieke vertaling van Prof. L. A. J, Burgersdijk ook willen lezen. van zijn maatschappelijke positie of van zijn mooie dochter ? Had die man misschien niet den dood veroorzaakt van een beschaafde, deftige dame, die daardoor voor altijd een tragischen indruk achtergelaten had in de herinnering van hem, dit' vijf maanden met haar onder hetzelfde dak had gewoond ? Moest hij ’t eigenlijk voor de wet niet doen ? Het was een moeilijk probleem, en toch was er maar één oplossing mogelijk. Hij moest vóór alles zijn plicht doen. Deze overtuiging nam hoe langer hoe meer de overhand bij Theydon, terwijl zijn taxi zich over de Theems spoedde en langs de* Birdcage Walk. Hij mocht zijn eerste plicht als burger niet verzaken. Hij voelde zich opgelucht, dat hij tot dit besluit was gekomen, toen hij de taxi weggezonden had en aan de bel van het huis van de familie Forbes trok. Hij zei zijn naam aan den knecht, die zijn jas en hoed aannam, en hem naar een salon op de eerste verdieping bracht. Zelfs met een vluchtigen blik op de gang en trap kon men al zien, dat hier blijken waren van artistieken smaak, gepaard aan grooten rijkdom. De meubelen, het porcelein, de schilderijen, alles was zeldzaam en met smaak uitgezocht. Als hij in de gelegenheid geweest was, zou hij onderweg eens zijn blijven stilstaan om nu eens een prachtig antiek Engelsch bureau te bewonderen, dan weer eens te genieten van de schitterende kleur van een Japansche vaas en dan weer de gewaagde en toch weer harmonieerende contrasten op te merken van een kleine Meissonier, die naast een sombere Corot hing. Maar hij moest den knecht in zwarte livrei volgen, en werd gelaten in een groote, hooge kamer in Louis-Quinze stijl. „Mijnheer Theydon,” kondigde de man aan, toen hij de deur wijd open wierp. Een dame, die gebogen zat over wat platen v et spreid op een tafeltje ver van de deur, wendde ziel ’-J.j deze woorden om, en haastte zich den gast te \ groeten. „Mijn vader verwacht U, mijnheer Theydon,” z-i zij. „Hij is wat lang in de City opgehouden, maar hi zal dadelijk wel komen.” Theydon was geen zenuwachtige jongen, wiens zenuwen dadelijk hem de baas werden juist als hi zelfbeheersching noodig had. Toch begon de geheele kamer, met alles Wat zij bevatte, niet ’t minst het el< - gante meisje, dat met uitgestrekte hand op hem to kwam, voor zijn oogen te draaien. Want dit was „Eve lijn” en het was zoo duidelijk als iets, dat de geheimzinnige bezoeker van Mevrouw Léster Evelijns vader geweest moest zijn, James Creighton Forbes HOOFDSTUK II. *) Theydon was zóó ontsteld toen hij zich plotseling pal tegenover de laatste persoon bevond die hij verwacht had in die kamer te ontmoeten, dat hij over ee 11 stoeltje struikelde, waardoor dit juist tusschen hem en zijn gastvrouw inviel. Op ieder ander oogenbli'; zou zoo’n linkschheid hem bijzonder geërgerd hebben ; onder de tegenwoordige omstandigheden had er niets beters kunnen gebeuren, daar Evelijn Forbes hierdoor onbewust gelegenheid kreeg, hem te hulp te komen. „Ik heb wel twintig keer gezegd dat die stoel daar ellendig staat,” riep zij uit, terwijl zij elkaar de hanc gaven, „maar U weet hoe dom dienstboden zi n We zitten ’s middags dikwijls juist daar, omdat vandaar uit de Canaletto op den muur aan den overkant het best verlicht is. Als de lampen aan zijn, hoeft dh stoel daar heelemaal niet meer te staan en moet men er wel over vallen. U bent lang niet de eerste, wien d c overkomen is.” Theydon voelde, eenigszins geërgerd, dat het meisj zoo over het geval met dien stoel uitweidde om een blijkbaar verlegen jongmensch op zijn gemak te zetten. Dat een schrijver van naarn zich niet alleen als een boerenkinkel gedroeg, maar zelfs eenige tegemoetkoming noodig had om zich in een Londensch salon „thuis te voélen” was zóó bespottelijk, dat het hem een aansporing werd om zijn koelbloedigheid te herwinnen. „Ik heb het excuus van de Canaletto niet,” zei hij, zich dwingende tot een glimlach, „maar mag ik iets aanvoeren dat mij nog meer in de war gebracht heeft Ik kwam hier met ’tidee, een bejaarden heer te vinden, en daar sta ik plotseling tegenover een levende schilderij van Romney, voorstellende een schoone dame. Is het dan niet natuurlijk dat ik zoo’n nietig voorwerp als een stoel over ’t hoofd zag ?” Evelijn Forbes lachte, verbaasd en opgelucht. Theydon’s manier van spreken verschilde hemelsbreed van de uitdrukking van verbijstering, zoo niet van schrik, die bij zijn binnenkomen op zijn gezicht verschenen was. „Lijk ik heusch op een Romney ? Op welke schilderij van hem?” riep zij uit. „Op een van zijn meesterwerken.” „Nu ja, maar menschen die complimenten maken verdienen gestraft te worden. Ik moet een nadere uitlegging hebben,” „Lady Hamilton als Jeanne d’Arc.” Hij zei dit maar in ’t wilde weg, en ’t deed hem genoegen te zien dat het meisje hem niet begreep. „Ik ken die schilderij met,” zei zij, „maar ik kan me geen model voorstellen, minder geschikt voor dat onderwerp, dan ik.” „Romney heeft de beste eigenschappen van beiden onsterfelijk weergegeven,” antwoordde hij dadelijk. „Mag ik astublieft de Canaletto zien, die mij indirect in den weg gestaan heeft ?” Zij keerde zich om, om naar den anderen kant van de kamer te gaan, maar plotseling hield zij op en keek hem weer aan, zóó plotseling, dat hij zag dat ze een impulsief karakter moest hebben. „Nu herinner ik me,” zei zij, „dat Vader me verteld heeft, dat U romans geschreven hadt. Heeft U heusch ooit de schilderij van Romney van Lady Hamilton als Jeanne d’Arc gezien ?” Haar mooie oogen keken zóó doordringend in de zijne, dat hij ’t maar opgaf, haar iets wijs te maken. „Neen,” zei hij. „Dus heeft U de vergelijking maar genomen, als een excuus voor Uw botsing met dien stoel ?” „Ja ; ik hoop dat U mij vergeven zult.” „Het was nogal slim bedacht.” „Maar heelemaal niet Uwer waardig. Ik geef toe dat ik straf verdiend heb. Wat zal ’t wezen ? Twintig regels ?” „Ja,” antwoordde zij. „Kom dadelijk hier om een versje in mijn album te schrijven. Nu ik een beroemd schrijver betrapt heb, eisch ik een gepaste boetedoening.” (Wordt vervolgd). 1--------- - *) Het eigenaardig voorspellende gesprek betreffende de voorbereiding tot den oorlog, dat in dit hoofdstuk voorkomt, is geschreven vóórdat de tegenwoordige wereldoorlog uitgebroken was. PANORAMA Bij het schilderij op pag. 9. rans Hals, in 1580 of 1581 te Antwerpen geboren, gestorven te Haarlem den 29en Augustus 1666, was een der beroemdste portretschilders uit de School van Haarlem. Behalve een aantal portretten heeft Hals onderschei den regent- en schuttersstukken in Amsterdam, Delft en Haarlem gesel il derd. Het door ons op pag. 9 gereproduceerde schilderij bevindt zich in \e‘ Kaiser Friedrich Museum te Berlijn.
PDF
Nummer
1917, nr.7, 14 feb. 1917
Blad
14
Tekst
PANORAMA 14 DE WAAL ALS VASTE VERKEERSWEG. De Waal was verleden week als vaste verkeersweg te gebruiken. Op 9 Februari ging de eerste auto er overheen. Onze fotograaf bracht dit interessante feit in beeld. EEN INTERESSANTE WEDSTRIJD Een kijkje tijdens den interessanten Bandy-wedstrijd van H. F. C. te Haarlem, verleden week op de Haarlemsche Ijsbaan gehouden. DE MARKER BRUILOFT. Den 7en Februari had op de Gouwzee en Monnikendam de Markerbruiioft plaats, welke uitstekend geslaagd mag heeten. Meer dan 25.000 bezoekers waren aanwezig. Verschillende groote firrnas hadden prijzen beschikbaar gesteld. Met den „burgemeester” aan het hoofd, vertrok de bruiloftstoet, gevolgd door duizenden schaatsenrijders, tientallen automobielen, motorfietsen, rijtuigen en arren, naar de gereedstaande versierde arren, terwijl het Marker fanfare-corps vroolijke wijsjes speelde. Bij tweeën was men te Monnikendam, waar de vereeniging „Olympia” voor een feestelijke ontvangst zorgde. — Hierboven: De stoet doet een rondgang over het eiland. De persoon aan het hoofd van den stoet is de bekende heer Van der Horst, die als burgemeester fingeerde. DE MARKER BRUILOFT. Links: Natuurlijk was het feest voor de liefhebbers van arren gelijktijdig een aanleiding voor een aangenamen tocht. Midden: Het bruiloftspaar met den „burgemeester” poseerend voor onzen fotograaf. Rechts: Van alle kanten kwamen, zelfs in auto’s en zeilsleden, belangstellenden het feest bijwonen. DE MERWEDE DICHT EN BEGAANBAAR. Links: Vastgevroren schepen in de haven van Werkendam, die de vlucht in de haven namen toen het varen op de Merwede onmogelijk werd. Rechts: De rivier de Merwede, nabij Werkendam, waar zij het breedst is, dichtgevroren. Het is 22 jaar geleden dat zij dicht is geweest. Op den achtergrond der foto het stadje Hardinxveld.
PDF
Nummer
1917, nr.8, 21 feb. 1917
Blad
01
Tekst
Lees in dit nummer het rük-geïllustreerde artikel over het Rijks*onderzoek van Handelswaren. *^1 No 34 (8) 21 FEBR. 1917 AFZONDERLIJKE NUMMERS 12'/2 CENT A.W. SldTHOF.F’S UITGEVERS MAATSCHAPPIJ LEIDEN ABONNEMENT PER KWARTAAL f 1.50 PER WEEK 12 CENT ZEILWEDSTRIJD VAN „DE KAAG” Donderdagmiddag 15 Februari had op het Kagermeer bij Warmond de wedstrijd in het ijszeilen plaats, uitgeschreven door de Zeilvereeniging „De Kaag“. De wedstrijd, waaraan ook door amateurs werd deelgenomen, had zeer veel belangstelling en werd begunstigd door fraai, helder weer. Velen woonden op schaatsen den strijd bij. Van de amateurs kampten slechts twee met elkaar, n.1. luitenant De Voogt te Delft en Van Hoolwerff te Leiden. In deze race werd luitenant De Voogt met de Z. 4. (zie de eerste foto) overwinnaar. De overige foto’s geven eenige interessante kijkjes gedurende den wedstrijd.
PDF
Nummer
1917, nr.8, 21 feb. 1917
Blad
04
Tekst
PANORAMA De „batterij” van titreertoestellen is voortdurend in werking. Het Rijksbureau tot Onderzoek van Handelswaren te Leiden. Het Rijksbureau tot Onderzoek : van Handellswaren : Het onderzoek van „vetten” en „ zeepen” neemt in den tegenwoordigen tijd meer toe dan ooit. offie met gebrande rogge vermengd; limonade of jam met conserveermiddelen als mieren- | zuurnatrium; soda, die geen soda is; honing met aardappelstroop; griesmeel met bolderik . . . het zijn allemaal dingen, die in u, lezer, een heftige verontwaardiging zouden opwekken, wanneer ge op de een of andere manier tot de conclusie zoudt komen, dat ge daaraan in goed vertrouwen uw geld besteed hadt. In goed vertrouwen, omdat er uiterlijk geen spoor van te ontdekken viel; hoogstens een bijsmaakje. Ge zoudt een rijks-contróle op alle voedingsmiddelen wenschen; ge zoudt schelden op den winkelier die het leverde, hem beschouwend als de verantwoordelijke persoon. . . . Hem. Is hij de schuldige? Is hij er zich van bewust? Of is hij wellicht evenzeer de dupe? In den regel het laatste. Zoo goed als de industrie en de techniek zich meer en meer volmaakten tot intensieve productie van allerlei gebruiksmiddelen, zoo goed werd wetenschap en techniek uitgebuit tot het maken van onmerkbare (op het oog althans) vervalschingen, waardoor het surrogaat wonderlijk-goed overeenkomt met het origineel-onvervalschte. Het zijn meerendeels de bereiders die dit bewerken en de winkelier is veelal de eerste, die de dupe is! Hij heeft slechts het vertrouwen in zijn leverancier, geen andere reëele waarborgen, geen ander houvast. Houvast te geven aan de winkeliers, aan de middenstanders, aan de menschen, die tusschen groothandel en verbruikers staan, ziedaar het motief, dat indertijd tot oprichting van het ,,Rijksbureau tot onderzoek van Handelswaren” leidde. Want juist de middenstanders waren de wrijfpalen. En hun ontbrak een betrouwbare bron van voorlichting, omdat zij immers niet steeds bij de particuliere laboratoria dure analyses konden laten maken. Op aandringen van den Middenstandsbond werd dan ook circa tien jaar geleden het Rijksbureau opgericht. Vooral twee punten waren hierbij van belang: in de eerste plaats: De talrijke monsters, die onderzocht moeten worden, waaronder van het Rijk van de douane, van winkeliers, e.a. kosteloos onderzoek van ingezonden monsters; in de tweede plaats: onderzoek van rijkswege. Onpartijdig onderzoek dus. Aanvankelijk werd het Rijksbureau ondergebracht in een kleine localiteit van het Pharmaceutisch Laboratorium der Universiteit te Leiden. Die localiteit was tegelijk laboratorium, bibliotheek, schrijfkamer, ontvangkamer enz. De levensvatbaarheid blqek al spoedig, zoodat na enkele jaren tot uitbreiding moest worden overgegaan. Een verplaatsing naar een eigen gebouw volgde. Die uitbreiding wees dus wel op een ,,voorzien ineen behoefte”. Wat niet te verwonderen was! We schreven Uit de monstercollectie van het Rijksbureau. Van links naar rechts: gemalen koffie, vervalscht met uitgetrokken koffiedik: flikjes met cacaoschil, aardappelmeel en vet: reuzel met katoenzaad-olie; rundvet met geharde traan; rietsuikerstroop, grootendèeis aardappelstroop; honing_ grootendeels kunsthoning; soda's vervalscht met glauberzout: peper sterk vermengd met maïsmeel. De onderste laag geeft het vervalschingsmiddel aan. het immers boven al: de winkeliers kregen in het Rijksbureau een bron van voorlichting, zonder kosten! Wat zou men eigenlijk meer verlangen? ’t Is waarlijk alleen schuld van den de-kat-uit-den-boomkijkerigen aard van de Hollanders, dat er door het Bureau nog propaganda gemaakt moest worden bij de belanghebbenden voor het werk dat het voor hen deed. Evenwel, met dien bestaandeo aard dient eenmaal rekening gehouden te worden en het is wijs beleid, dat dit door lezingen, vergaderingen, tentoonstellingen, ,,reizen met de bioscoop” (m.a.w. lichtbeelden!) gebeurd is. Nu echter heeft het Rijksbureau een ruime bekendheid en gaat de stroom van monsters, die ter onderzoek worden ingezonden onophoudelijk door in een enorme variëteit. De uitstaltafel van het laboratorium, waar de eerste analyse plaats vindt, biedt de meest curieuze groepeeringen van flesschen, zakken, bussen, kistjes met de meest uiteenlopende goederen, zoowel op het gebied van levensmiddelen, als verfstoffen en gebruiksartikelen als zijde, kapok enz. Het zou een zekere sensatie geven na te gaan wat er als resultaten van het onderzoek naar vervalschingen alzoo in de archieven en in de kasten van het Rijksbureau is genoteerd en uitgestald. We zouden dan echter wat te veelruimte in beslag nemen. En slechts een noodeloos wantrouwen wekken, omdat die lange opsomming allicht aanleiding zou geven tot het vermoeden, dat men links en rechts bedot wordt. Terwijl toch de meeste onderzoekingen op zichzelf staande gevallen zijn, die dan nog tot resultaat hebben, dat de winkelier nu op de hoogte gebracht is van de ondeugdelijke waar en die dus wijselijk niet verkoopt. — Wanneer we uit de jaarverslagen zien, dat er in de normale jaren circa 1000 monsters alleen voor de middenstanders onderzocht worden, dan is het te begrijpen, dat het Rijksbureau „in een behoefte, voorziet.” Alleen voor de middenstanders schrijven we. Want de werkingssfeer van het Bureau strekt zich ook verder uit. Behalve onderzoekingen voor de verschillende departementen zijn er ook betreffende geleverde waren aan gevangenissen, tuchtscholen: voor de Nijverheidsconsulenten en voor de ar: heids-inspectie. En in de laatste twee jaar zeer veel voor de douane in verband met de uitvoerverboden. Daarvoor alleen werden circa 2000 monsters in 1916 onderzocht van den meest uiteen loopenden aard. vooral echter: meelsoorten, oliën, traan, appelstroop, chocolade, chemicaliën, verven, zeep, schoensmeer, kleurstoffen enz. Daarbij bleek dat de vervalschingen dikwijls juist tegengesteld waren aan die, welke gewoon lijkaangetroffen werden, dank zij het abnormale prijsverschil hier en buitenslands. Naast al deze opdrachten staat ook het eigen initiatief van het Rijksbureau. En niet als hëf minst belangrijke! Zooveel als doenlijk is worden er enquêtes en eigen onderzoekingen gehouden. We noemen o.a, die over soda, menie, wijn. Hoe verrassend daarbij de totaal-resultaten zijn, toont een onzer foto’s op overtuigende wijze! Van de in den handel aanwezige soda-soorten bleek o.a. bij de laatste enquête circa de helft ondeugdelijk , en het is een goede gedachte die ondeugdelijke merken zooveel' mogelijk ten toon te stellen, zooals op tentoonstellingen en vergaderingen gebeurde. Gezien de werkzaamheden en niet minder de resultaten, zou het begrijpelijk, of liever: zou het te verwachten, te eischen zijn, dat het Rijksbureau beschikt over ruimte en model-laboratoria. Eilaci - in de stad der wetenschap met haar bijkans volmaakte inrichtingen voor wetenschappelijk onderzoek is het Rijksbureau Geen hoekje in het bureau, dat niet bezet is. Een sprekende demonstratie, deze foto, voor uitbreiding’
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2951 tot 2955 van 11897