Panorama

Nummer	1916, nr. 81, 11 oct. 1916
Blad	09
Tekst	Panorama MA. 11 OCTOBER 1916 9 üérieur der Runderhal. berculose, geheel ofgedeeltelijk door afkeuring 7.277 dieren aan de consumptie werden onttrokken; op de stallen vertoefden 25.247 beesten, voor de slachtbank bestemd; gewogen zijn 68.884 dieren, 52.902 vierendeelen, 884.570K.G. vleesch en 15.829 huiden. Het gewicht van het vleesch, in 1915 van het slachthuisterrein afgevoerd, bedroeg ongeveer 15.500.000 K.G. De opslag in het Koelhuis bestond uit behalve millioenen K. G. vleesch, één millioen K.G. rijst, een half millioen K.G. boter, honderdduizenden eieren, partijen boonen, erwten, diverse soorten groenten en vruchten, bloemen en zaden, uit alle deelen des lands en zelfs van buiten onze grenzen toegezonden. — Uit deze cijfers blijkt wel, van welk nut deze inrichting voor stad en land is. In de Varkenshal. — Hef slachfen der varkens, (foto's j. p. Susan). aan een Abattoir De directeur van het Openbaar Slachthuis, de heer H. G. van Harrevelt, in zijn werkkamer. cht voorzijde van het terrein Regen-condensators voor het zwaveligzuur.
PDF

Nummer	1916, nr. 81, 11 oct. 1916
Blad	10
Tekst	PANORAMA 10 Vervolg van pag. 6 ze dood vallen van honger en ellende, dat zou hij nooit kunnen, nee, in der eeuwigheid niet. Eén was er, wien hij misschien, maar dan buiten Janna om, zijn nood zou durven klagen. Dat was Meester. Maar Meester zou toch ook wel gehoord hebben, dat ze een koe hadden. Meester wist van zijn eigen huisje, en Meester zou het misschien niet eens kunnen gelooven, dat ze zoo arm waren. Nee, hij zou er toch niet over kunnen spreken zelfs met Meester niet, maar hard was het! Dien avond bracht Karst de Jong drie en veertig centen thuis, het loon dat hij verdiend .had met een langen, langen sjouwdag achter de broodkar. Sintavond kwam. Janna had de kinderen vroeg naar bed gestuurd. Zelfs Anna, die anders wel eens opbleef, was vroeg gaan slapen. Ze had het druk gehad in haar dienst en was moe thuisgekomen. Karst had van zijn bakker wat taaitaai meegekregen. Janna stopte in de kousen van de kinderen, zelfs in die van Anna, een paar taaimannetjes. Dan hadden ze toch een verrassing bij het wakker worden. ,,Hoe laat zouden de pakjes bezorgd worden ?” vroeg Karst, die aan niets anders meer kon denken. ,,Tegen achten, net als elk jaar zeker.” —Janna was kortaf. Ze wilde hem niet laten merken, hoe het idee, dat zij weer overgeslagen zouden worden, haar pijnigde. En als hij er nu aldoor over sprak, dan kon ze zich niet goed houden. Stil bleven ze bij elkaar zitten. Het was een koude, heldere avond, waarin alle geluiden duidelijk tot het kleine huisje doordrongen. In de verte naderden voetstappen. Ze keken elkaar aan. Ze wisten beiden, dat de pakjes rondgebracht werden. De voetstappen kwamen dichter en dichter bij. Ze hoorden dat het hekje naast het hunne opengeduwd werd, ze hoorden dat een deur opengestooten werd. De buren werden bedeeld, net als elk jaar. Toch, tegen beter weten in, konden ze beiden plots de gedachte niet meer van zich afzetten : „Als wij nu toch ook eens. ...” Het hekje, naast-an, klapte dicht. Nu kwamen de voetstappen nader, nader. . . ., zou hun hekje ook opengeduwd worden, zou.... De voetstappen gingen voorbij, gelijkmatig, tergend. . . . Karst de Jong keek naar zijn vrouw. „Da ’s weèr het werk van Kniers,” zei hij grimmig. „Kom, kom,” zei Janna sussend. „Je weet best, dat hij het nooit heeft kunnen vergeten,” hield Karst vol. Het was al meer dan drie jaar geleden, dat Karst de Jong in een laan dicht bij het dorp, Kniers tegengekomen was. Karst duwde zijn broodkar, Kniers fietste. Hij reed in het midden van de laan, ofschoon er een ruim fietspad aan den kant was. Maar Karst week niet. Kniers kwam dichterbij. Karst week geen duimbreed. Toen schreeuwde Kniers : „Zeg, kan je niet uit je oogen kijken. ...” Het „lummel” wat hij er bij had willen zeggen slikte hij wijselijk in. Karst was stil blijven staan. Den lOen October herdacht de heer J. H. D. NEP, schrijver aan het Dep. van Marine te’s-Gravenhage, het feit, dat hij 50 jaar onafgebroken in ’s Rijks dienst was. GRAFMONUMENT W. B. G. MOLKENBOER. „PRINS HENDRIK GARDE”. GRAFMONUMENT W. B. G. MOLKENBOER. Links: Op het kerkhof Buiienveldert te Amsterdam is een dezer dagen gereed gekomen het grafmonument voor wijlen den heer W. B. G. Molkenboer, in leven directeur der Rijks-Normaalschool voor Teekenonderwijzers te Amsterdam. Het monument, dat opgericht ïs door de familie Molkenboer, is gemaakt naar het ontwerp van den zoon van den overledene, den heer Theo Molkenboer. — Onze foto geeft het monument. Rechts: Het portret-relief naar het ontwerp van Theo Molkenboer, voorkomende op het monument. Midden: De commandant, de heer A. F. C. G. Brünings, met het kader van het Jongelings Weerbaarheidskorps „Prins Hendrik Garde” te Amsterdam, poseerend voor onzen fotograaf. DE MAATSCHAPPIJ VOOR DIERGENEESKUNDE. (foto „Rembrandt") Verleden week hield de Maatschappij voor Diergeneeskunde een druk bezochte algemeene vergadering in hotel de 1’Europe te Utrecht Een paar heldere, blauwe oogen keken Kniers aan. „Ik wacht van jou geen complimenten af,” zei Kniers flink. Kniers lachte gluiperig, terwijl zijn oogen afdwaalden. Hij durfde iemand nooit recht in het gezicht zien. Slaaf der rijken, vleiend, kruiperig, hondsch-onderdanig, was hij een tiran voor zijn minderen, die op hun beurt voor hem kropen, omdat hij bij den rijkdom wat in te brengen had. En nu werd Kniers dusdanig terechtgezet door een armen broodbezorger. Karst had gelijk, Kniers zou hem dit nooit vergeven. De stem van Janna onderbrak zijn overpeinzingen : „We - wisten het immers vooruit Karst. En wat geeft het nou, of we er al over klagen. Laten we liever dankbaar wezen, dat we allemaal gezond zijn. En als de winter voorbij is, dan moét het beter worden. Zoo lang houden we het nog wel uit, Karst!” Den volgenden dag vertelden de buren wat er al in het pak gezeten had ; ook geld dezen keer, en een groot stuk spek. Janna lachte op de haar eigen zonnige manier, toen ze Mr. a. j. van WEEL. + NOTARIS A MOLL. f Jhr. Mr. J. W. H. RUTGERS VAN ROZENBURG. Te Ooltgensplaat overleed in den ouderdom van 79 jaar Mr. A. j. VAN WEEL, oudlid der Provinciale Staten van Zuid-Holland, in leven notaris aldaar. — Tot Burgemeester van Baarn is benoemd Jhr. Mr. J. W. H. RUTGERS VAN ROZENBURG. — Op65-jarigen leeftijd is te Arnhem overleden notaris A. MOLL. De overledene was bekend door zijn vele geschriften op het gebied der rechtsgeleerdheid. het hoorde. — „Jullie bent maar fortuinlijk zei ze. Haar optimisme had haar al weer over de teleurstelling van den vorigen avond, want een teleurstelling was het toch wel even geweest, heengeholpen. ’s Morgens was haar eerste gang naar de koe geweest. De koe beteekende immers voor hen een fortuintje, al was het dan in de toekomst, want de koe zou kalven, het kalf zouden ze verkoopen, de koe zou melk geven. . . . Janna’s optimisme bracht haar zoo gemakkelijk over de nog te komen wintermaanden heen, alsof het een paar dagen waren. . . . Het werd een barre winter. Bij al de misères voegde zich nog een groote plaag. Het water. Door aanhoudende stormen werd het water opgezwiept en steeg, steeg. Jaren achtereen hadden ze ’s winters last van het hooge water gehad, maar zoo hoog als dien winter had het nooit gestaan. Het kwam in den kelder, zoodat de aardappelen en de bieten ronddreven, het kwam zelfs in de keuken, waar Janna onvermoeid aan het dweilen en uitscheppen was. Alleen in het schuurtje, dat wat hooger was, kwam het water niet. Janna vond dat ze al blij moesten zijn, dat de koe tenminste droog stond. Dit zei ze ook tegen Karst, toen hij klaagde over de natte aardappelen en bieten. Karst had zijn oude laarzen Mr. j. h. smidt. Verleden week herdacht de heer Mr. JAN HENDRIK SMIDT zijn 85sten verjaardag. De heer Smidt is onze oudste nog in leven zijnde oud-minister. weer opgezocht, daarmee baggerde hij door het water. Het loopen achter de broodkar viel hem daardoor wel moeilijker, maar hij bleef tenminste droog. Dries kon niet naar school gaan, Anna niet naar haar dienst. Ze zaten bijna geheel geïsoleerd,alleen Karst bracht s’avonds de nieuwtjes mee uit het dorp. Janna’sinnigste wenschwas, dat Karst niet weer ziek mocht worden. Hij zag er soms zoo akelig uit. De angst om zijn gezondheid kon haar vaak droefgeestig maken, kon haar heur heerlijken moed ontnemen. Eén avond kwam Karst zoo moe-slepend thuis, dat J anna zich geweld moest aandoen, om niet te verraden, hoé angstig ze zich weer voelde. „Is er iets?” vroeg ze, gauw zijn stoel bijschuivend, terwijl Dries al hielp bij het uittrekken der laarzen. „Nee,” zei hij, „er is niets.” Doch toen de kinderen naar bed waren, vertelde hij, dat er overal in het dorp onder de armen turf en hout uitgedeeld was, en dat er met Nieuwjaar groote spekuitdeeling gehouden zou worden. „Nou,” zei Janna, „en wat zou dat? wij hebben toch immers nog wel hout in ’t schuurtje. En spek ? Kom, dat zullen we ook nog wel eens weer eten, hoor !” Tegen Nieuwjaar zakte het water wat. Anna kon weer naar haar dienst gaan, Dries naar school, terwijl kleine zusje, die ook zoolang opgesloten was geweest, weer met Moeder naar het schuurtje trippelde, om de koe d’r voer te geven. Janna’s broer leverde lijnkoeken ; wanneer het kalfje er zou zijn, zouden ze voor het geld, wat ze daarvoor kregen, de lijnkoeken kunnen betalen. De broer had het ook niet breed, en J anna was dankbaar, dat hij haar dusdanig hielp. Er was zooveel, waar Janna dankbaar voor was. Ze was bang geweest, dat Anna haar dagdienst zou kwijtraken, omdat ze er in zoo lang niet geweest was. Maar de lui, beste lui waren het, dacht Janna, hadden het geschikt, en Anna bracht weer haareenen gulden en vijf en twintig cent thuis. En daar werd zooveel van gedaan ! Bovendien ging het nog steeds goed met Karst. Hij hoestte nog wel eens wat, maar hij zag er toch zoo afgetobd niet meer uit. Janna rekende, rekende met haar kleine inkomsten, of ze Zondag niet eens een stukje spek bij het eten konden hebben. (z/e vervolg op pag. 12). BELANGRIJK BERICHT. Het komt vaak voor, dat aan het einde -------------------------------------------- 1 1 van den jaargang talrijke abonné’s ons verzoeken enkele losse nummers te willen bijleveren omdat deze zijn weggeraakt of zoodanig beschadigd — wat heel begrijpelijk is, want ons blad gaat lètterlijk van hand tot hand! — dat ze een gebonden jaargang van „Panorama’’ zouden ontsieren. Dikwijls kunnen we echter sommige nummers niet meer naleveren, zoodat we deze abonné’s moeten teleurstellen. We hebben daarop een afdoend middel bedacht en stellen vanaf heden keurig uitgevoerde, speciaal tot dit doel vervaardigde portefeuilles beschikbaar,'waarin de losse nummers kunnen worden opgeborgen en vastgehecht, zoodat beschadiging is buitengesloten. De prijs dezer fraaie portefeuilles bedraagt slechts 60 ets. Ook de bekende half- en heeljaarsprachtbanden kunnen wij gelukkig, ondanks den oorlog, die het linnen uiterst schaars maakt, tegen den prijs van resp. f 0.95 en f 1.25 leveren. Deze banden, in groene of bruine kleur en met hun gouden reliefversfering, zijn te bekend, om op de uitvoering nog nader de aandacht te vestigen. Spoedige bestelling, zoowel van portefeuilles als banden is dringend gewenscht om verzekerd te zijn van vlugge toezending.
PDF

Nummer	1916, nr. 81, 11 oct. 1916
Blad	11
Tekst	11 PANORAMA
PDF

Nummer	1916, nr. 81, 11 oct. 1916
Blad	12
Tekst	PANORAMA 12 {Vervolg van pag. 10). Ze telde neg eens de noodige uitgaven op. Nee, het ging niet, want Dries moest ook nieuwe klompen hebben. Maar er zou toch een tijd komen, dat het wèl zou gaan, dacht ze al weer getroost. Zoo scharrelend, rekenend, zwoegend, tobbend ging de lange, lange winter voorbij. Meester kwam ook nog eens praten op een avond. Het was een paar weken na de Nieuwjaarsuitdeeling. Meester had op de vergadering, die daarvoor belegd was, gevraagd, toen de namen der bedeelden werden opgelezen, of de familie De Jong niet in aanmerking kwam. Meester vond, dat Dries er mager en hol-oogig uitzag, en hij was er aan gaan twijfelen, öf de De Jongs het wérkelijk wel zoo breed hadden. Maar Kniers was meteen opgestoven: „De Jong? De Jong? Kom, die zou het noodig hebben ! Een eigen huis, een flink stuk grond, een koe op stal, de man verdienen, het oudste meisje al aan ’t geld inbrengen! Ja, die lui zouden alles wel naar zich toe willen schrapen.” — Nu had Meester een antipathie tegen Kniers . Het was de afkeer, die flinke oprechte menschen van gluiperds hebben. En Meester gaf om zijn woorden geen steek. Doch er waren meer op de vergadering, die Kniers bijvielen. Meester wist toen nog niet, dat het juist de lui waren, die van Kniers op de een of andere manier afhankelijk waren. En dus, dacht Meester, dat hij dan wel verkeerd geoordeeld zou hebben. Maar een paar weken na Nieuwjaar besloot hij 'op een Zondagavond toch eens met De Jong te gaan praten. Toen hij het hekje openduwde, zag hij door de ondergordij ntjes heen het theelichtje branden op tafel. Het gaf zoo’n idee van knusse gezelligheid. En hij hoorde, dat er een schoolliedje gezongen werd. Het deed Meester goed. Hij was blij, dat het kalf zouden verkoopen aan boer Van Kammem voor zes en dertig gulden. Er was een blijdschap in het huisje van De Jong.. Zes en dertig gulden ! Dadelijk haar broer betalen, en van de rest. ... O, maar eerst moest ze al dat geld eens in haar handen hebben. ... Den volgenden dag was het kalfje ziek, lag het rillend in een hoekje. Den daarop volgenden dag vertelde Dries aan Meester, met groote tranen in zijn blauwe jongensoogen, dat het kalfje de kalverziekte had, en dat de slager het zou komen weghalen om af te maken. DE H AN DH AVI NG VAN ONZE NEUTRALITEIT. Een der Nederlandsche onderzeeërs die voortdurend voor onze kust kruisen ter handhaving van de neutraliteit binnen onze territoriale wateren. „Maar,” zei Meester werkelijk onthutst, „weet je Vader dat wel zeker?” „Ja,” zei Dries, „boer Van Kammen is vanmorgen al vroeg geweest. En die zag ook dadelijk wat het was. Het of die woorden Karst wakkerschudden, en in een behoefte om zich te uiten, tegen iemand, die hem zou begrijpen, begon hij opeens te vertellen, eenvoudig, onomwonden, wat dat geld voor hem beteekend zou hebben. Onwillekeurig, ofschoon Janna het nog trachtte te verhinderen, ging hij spreken over de misère van de afgeloopen maanden. feester werd er stil van. Toen Karst zweeg, zei hij terneergeslagen : „Ik heb jullie naam destijds nog in de vergadering genoemd, maar toen zei men. . . .” „Dat we het niet noodig hadden zeker, hë Meester ? Dat zal Kniers wel gezegd hebben.” Toen vertelde Karst ook het voorval met Kniers. Alles werd Meester duidelijk. ,,lk zal er direct werk van gaan maken,” zei hij, en hij besloot persoonlijk naar de rijke families toe te gaan om die eens in te lichten. „Meester moet er geen werk van. gaan maken,” klonk opeens Janna’s rustige stem. „Alles komt wel weer terecht. De goeie tijd komt aan. We hebben werkelijk geen hulp noodig. Werkelijk niet, Meester. Als u nou eens rekent, dat de koe nu melk geeft. We verkoopen de melk aan de fabriek, dan krijgen we drie keer in de week karnemelk voor niets. Daar kook ik zes keer pap van.” En ze lachte al weer. Meester stond even beschaamd tegenover den fieren trots van die eenvoudige vrouw. Bij het weggaan zei Karst, alsof hij ook door Janna’s woorden nieuwen moed gekregen had : „Janna heeft gelijk. Meester moet er maar niet over praten.” Meester liep naar huis, zijn hoofd vol gedachten. Hoe hij precies moest handelen, wist hij nog niet. Dat hij Kniersin ’t vervolg links zou laten liggen, dat wist hij wel. En hij besloot een oogje in ’t zeil te houden. Zoo’n ellende mochten die menschen niet weer tegemoet gaan. Dan zou hij dadelijk ingrijpen. Nieuwe Schietschijven. V erleden week werden op de schietbanen te Zeeburg bij Amsterdam officieel proefnemingen gehouden met schietschijven van bijzonder eenvoudige constructie, uitgevonden door kapitein Quack. Op zeer vernuftige wijze is een inrichting bedacht, waardoor de schijf nadat deze door een kogel binnen de eigenlijke figuur, kop, borst of romp, is getroffen, voorover valt en vanaf de standplaats v. d. schutter weer opgericht kan worden. De vinding, waarvoor zoowel in Nederland als in Duitschland octrooi is aangevraagd, trok zeer de aandacht der militaire autoriteiten, die op de linker foto voor onzen fotograaf poseeren. Op den voorgrond ziet men den uitvinder Kapitein Quack (X). Foto rechts: de Schijven. de menschen zongen, en dus tevreden waren. Met een vroolijk gezicht rammelde hij aan de deur , en zijn „goeienavond saam ” waarmee hij binnentrad, klonk al bijzonder hartelijk. Janna schoof gauw een stoel in den kring. — „Ja Meester,” zei ze opgewekt, „zoo ’s Zondagsavonds, dan zingen we wat met z’n allen. Karst en ik leeren de schoolliedjes van de kinders, en wij kennen er ook nog wel van vroeger, da’s wel gezellig,” —Meester voelde zich behaaglijk gestemd, en hij bleef een heelen tijd praten. Over de uitdeeling werd niet gesproken, ’t Was net alsof ’t ongepast zou zijn om in dat vroolijke, tevreden gezin daarover te beginnen. Nog een paar maanden kropen om, en eiken dag zei Janna tegen Karst: „Nu wordt het gauw beter, dat zul je zien.” En er kwam een ochtend, waarop Dries uitgelaten-blij op het schoolplein kwam, en gauw aan Meester vertelde, dat de koe een kalf gekregen had. Meester, die in zijn drukken werkkring het groote feit van de koe totaal vergeten was, toonde zich bij deze mededeeling toch naar behooren verheugd. — „Zoo jongen, nou, dat is mooi hoor ! En houden jullie het erbij ?” — „Nee Meester,” zei Dries. „We verkoopen het.” En dan met leuke vrijmoedigheid : „Komt u nog eens kijken ?” — Meester beloofde het. Het kalfje werd een evenement, Zusje aaide het, eerst angstig, later met meer durf. Karst voelde, dat nu werkelijk de betere dagen zouden aanbreken, en hij duwde zijn broodkar, terwijl hij prettig mijmerde over de toekomst zong ook wel door den dag de schoolliedjes van vroeger. Meester kwam werkelijk kijken, en Meester vond het een mooi, flink kalf. Dries , blij dat Meester er was, stond aldoor mee vooraan. De zon kwam wérkelijk door de wolken kijken. Twee dagen daarna vertelde Dries aan Meester, dat ze En Janna kan niet eens meer staan.” — Dien avond ging Meester weer naar De Jong. Hij voelde zoo’n groot medelijden, en hij kon niet beter doen, dan er even heengaan. Toen hij er kwam, waren de kinderen al naar bed. TENTOONSTELLI NG VAN PLANTEN EN DIEREN IN DEN HERFST. In den Dierentuin te ’s-Gravenhage is op 30 September, 1 en 2 October vanwege de Afdeeling ’s-Gravenhage van de Nederlandsche Natuurhistorische Vereeniging een Tentoonstelling gehouden van planten en dieren in den herfst. De expositie, die zeer de aandacht trok. werd met een bezoek veteerd van H. M. de KoninginMoeder. Op de foto ziet men Haar met den voorzitter Dr. Joh. H. van Burkom. Op den achtergrond de afdeeling herfstkleuren van bladeren. {foto C. J. L. Vermeulen). Bij de tafel zaten Karst en Janna. Hij leunde zijn hoofd diep voorover in somber gepeins, en haar anders zoo bezige handen lagen nu werkeloos in haar schoot, in het schuurtje stond weer alleen de koe. Het zieke kalfje was al weggehaald. Meester trachtte te troosten : „Kom, er was toch nog wel over dat geldelijke verlies heen te komen.” — Het scheen alsHet was een week of wat later, toen Meester weer eens naar De Jong kuierde. Hij vond niemand in de kamer; daarom liep hij maar achterom naar het schuurtje. Daar was de heele familie, tot kleine zusje toe. Karst molk de koe, en zusje stond met een kopje in de hand dichtbij er naar te kijken. „Ja, nou ziet Meester het net,” plaagde Janna. „De kleine meid is haast niet weg te krijgen, Meester. Ze krijgt nu eiken avond een kommetje melk. En öf ze ’t weet.” „Hoe gaat ’t er nu mee?” vroeg Meester later. „Best,” zei Janna voor Karst. „De fabriek betaalt goed. En de karnemelk, die we krijgen, is heerlijk.” „Je vergeet nog te zeggen, dat je nu ook uit werken gaat.” Er sprak een groote bewondering voor zijn flinke vrouw uit Karst z’n stem. „Ja, ik heb een paar beste werkhuizen gekregen,” zei Janna, terwijl ze Meester tevreden lachend aankeek. „Zusje is groot genoeg, daar kan Dries nu best Woensdag- en Zaterdagmiddag op pa,ssen.” De oude sfeer van gezelligheid en harmonie hing weer in het kleine huisje, en Meester voelde weer, dat die menschen door hun liefde. hun blijmoedigheid, hun wilskracht, zelfs in hun armoede toch altijd rijk zouden zijn. Zoo gij verstaat, niet weet. Gulden Woorden, meent, dat gij vele dingen weet en voldoende zoo bedenk toch, dat er veel meer is, dat gij Thomas a Kempis. De wijnstok draagt drie trossen : de eerste brengt het genot, de tweede de dronkenschap, de derde de wandaad. Epictetus.
PDF

Nummer	1916, nr. 81, 11 oct. 1916
Blad	13
Tekst	13 Een Strijd tegen ’tRecht :: DOOR Otto HöCKER :: 9) DERDE HOOFDSTUK. (Vervolg.) kon de doode nooit meer spreken, de smadelijke verdachtmaking nooit van Ethers geliefd hoofd wegnemen. Dat was ® een nieuwe slag . . . Geluid van stemmen schrikte hem eensklaps uit zijn sombere gepeinzen op. „Ja, Sir,” hoorde men in de voorste kamer het koeterwaalsch van een neger, „ze hebben hiernaast in het privékantoor gevochten, gistermiddag om vier uur ongeveer. Ik heb het op de gang kunnen hooren ; ik kon geen woord verstaan, maar ik hoorde een vrouwenstem weenen, en een man heeft gelachen en gescholden. Ik heb er niet erg op gelet en dacht, dat een cliënte van Mr. Whistler een proces zou verloren hebben/' Het korte, zorgelooze lachen was in schrille tegenstelling met den diepen ernst in de kamer’waar het lijk lag. „De gewapende macht !” Crout had geluisterd, maar geen spier was bij het vernemen van die woorden vertrokken, terwijl Whistler’s trekken wederom doodsbleek geworden waren. „Nu, het heeft lang genoeg geduurd.” De manschappen, onder persoonlijke leiding van den politiecommissaris van de wijk, kwamen naar de open deur gedreund. Tegelijkertijd kwamen ook de politiedokter en de rechter aan, die reeds toevallig op zijn kantoor was. Vlak op den voet volgden hem de twee afgezanten van het centrale detective-bureau, tot groote verlichting van Mr. Crout, die in een hunner den bekwaamsten politiebeambte der stad herkende. Spoedig had Mr. Keane, de detective van het centraalbureau, de leiding op zich genomen. Aandachtig luisterde hij naar de verklaringen van zijn collega van het Pinkerton-bureau, terwijl de rechter allereerst belangstelde in den doode, dien men ondertusschen opgenomen en op de lederen sofa gelegd had. Natuurlijk konden ook de beëedigde dokters slechts den reeds lang ingetreden dood van Huntington constateeren, en tevens dat deze aan een misdaad te wijten was. Ook hun pogingen om den dolk uit de wonde te trekken, kostten veel moeite. Toen hij eindelijk los kwam, bleef het verwachte hevige nabloeden achterwege. Slechts enkele druppels zwart geronnen bloed kwamen uit de wonde. „Dat is opmerkelijk,” meende de rechter nu hoofdschuddend, liet zich echter niet verder uit, maar boog zich tot een nieuw onderzoek neder. Dit scheen hem niet te bevredigen, want spoedig hield hij weder op en gelastte het lijk aanstonds naar het gerechtsgebouw over te brengen, opdat daar direct het sectie-onderzoek zou kunnen plaatshebben. Ook de rechter kende Ned Whistler een weinig. „Ik hoop dat u deze treurige geschiedenis op een voor u zelf bevredigende manier kunt verklaren, Mr. Whistler,” zeide hij, nadat ook hem door de detectives ’t resultaat der onderzoekingen was medegedeeld. „Hebt u werkelijk geen vermoeden, wat de reden voor dezen moordaanslag kan geweest zijn en wie de dader zijn mag ?” „Neen, ik ben even radeloos en onwetend als u allen ! Ik wil niemand verdenken, ze- H ker niet den man, wien ik persoonlijk mijn vertrouwen geschonken heb. Maar Mr. Phelps’ afwezigheid komt mij, rond gezegd, zeer opvallend voor.” „Waar woont de man ?” vroeg Keane. Dat wist de advocaat intusschen niet te zeggen. Hij had zich daar niet om bekommerd, maar geloofde uit enkele gesprekken te kunnen opmaken, dat de boekhouder aan den anderen oever der Hudson, in Hoboken of Jersey City woonde. „Verduiveld ! Dat is ver Weg. Waarom moet de man nu juist in die Muskietenstaat wonen !” bromde Keane. „Nu, wij moeten ons met den betrokkene zoo spoedig mogelijk in verbinding stellen ; dat is alles wat wij doen kunnen . . . Hebt u dan ook maar éénigen grond, om den man zulk een daad aan te wrijven ?” „Niet den geringsten ; ik zei dit toch al. Mijn verdachtmakende uitdrukking spijt me nu reeds.” ’ „Dus er bestond tusschen den klerk en uw neef hier geen bepaalde vijandschap ; maar misschien leefden zij toch op gespannen voet met elkaar ?” ,,U vraagt mij te veel. Die man daar kwam vóór ongeveer een kwart jaar hier in New York terug, nadat ik hem misschien wel tien jaren uit het oog verloren en zelfs reeds dood gewaand had. Ik moet helaas bekennen, dat ik in hem al spoedig een mensch leerde kennen wiens omgang voor mij niet wenschelijk was, daar hij een groote beroepsdrinker geworden was, die in beschonken toestand zeer schandalig zijn kon. „Enkele malen bezocht hij mij hier op het kantoor, doch toen ik zag, dat mijn geldelijke ondersteuningen op minderwaardige wijze benut werden, nam ik het besluit hem het kantoorbezoek geheel te verbieden. Eem groot socüaal! werk. D ezer dagen zal de Gemeenteraad van Amsterdam een voorstel van de Vereeniging „Zomers Buiten” te behandelen krijgen, waarin verzocht wordt aan 'deze vereeniging, welke bestaat uit personeel der Gemeente, wier salaris de 1500 Gulden per jaar niet te boven- gaat, een voorschot te verstrekken voor het bouwen van twee grootsche vacantie-oorden. Een daarvan wordt gevestigd tusschen Castricum en Wijk aan Zee (aan zee dus), en de andere tusschen Bussum en Laren. Elk dezer oorden is 6 H.A. groot en bevat, behalve huisvesting voor 2 leiders (het bestuur zelf zal gedurende de vacantieperiode de leiding in handen nemen) 52 dubbele vacantiehuisjes, in het geheel plaats biedende voor 104 gezinnen. Aan den ingang zijn eenige lokaaltjes tot bergplaats van koffertjes enz. ingericht, in het midden komt een overdekte kinderspeelplaats, terwijl aan het eind een lokaaltje voor conversatie en een lee-szaaltje zal worden gevestigd. Het geheél zal worden gebouwd met zes verschillende types en een keurige bloemperkversiering zal voor afwisseling zorgen. Overwogen wordt een gemeenschappelijke keuken in te richten. De huisjes bevatten een groot woonvertrek, keuken, 3 slaapvertrekken, kasten en een W. C. Geheel gemeubileerd, beddegoed zelfs inbegrepen, zullen deze huisjes, gedurende een week, voor slechts f 3.— aan de leden van „Zomers Buiten” worden verhuurd, waardoor zelfs het grootste gezin in staat zal zijn de vacantie buiten door te brengen om daar dan frissche lucht en heerlijk natuurschoon te kunnen genieten. De plannen zijn voor de vereeniging „Z. B.” vervaardigd door de heeren Gulden en Geldmaker, architecten die zich reeds een naam hebben verworven door ’t bouwen van arbeiderswoningen. Het geheele plan zal een bedrag van f. 500.000 vorderen. Het voornemen bestaat de vacantieoorden Mei 1917 te openen ; in een seizoen loopende van Mei tot en met September zullen ruim 4000 gezinnen kunnen profiteeren. „Mijn boekhouder was op dit punt streng door mij gewezen. „Des te grooter is nu mijn bevreemding.” „U geeft derhalve toe, op slechten voet met den doode gestaan te hebben ?” vroeg de rechter, en toen Whistler slechts knikte, voegde hij er aanstonds aan toe : „Wie was de dame, met wie u gisteren namiddag ongeveer om vier uur hier in deze kamer moet hebben gevochten ?” „Ik heb niet met een dame gestreden, maar het supremecourt — het gerechtshof — gisteren eerst na vier uur verlaten ; toen ben ik nog even naar de Lotosclub geweest voor ik me hierheen begaf. Eerst ruim vijf uur kwam ik hier.” De opmerkzaamheid van den rechter, die, terwijl de advocaat sprak, met dezen naar voren gegaan was, werd door de gebaren der in het privé-kantoor achtergebleven detectives, gewekt. ,,Voorzichtig, Sir !” riep Crout hem toe, toen hij op hem toeliep, terwijl Ned achterbleef. „Hier mag ons geen enkel spoor ontgaan. „Maar overtuig u zelf ; het komt mij gewichtig voor.” Hij wees, het gordijn der bibliotheek wegschuivend, op den grond. „Wat denkt u dat dit is ?” „Stof ; maar laat eens zien.” De mannen waren op hun knieën gaan zitten. „Hier is een afdruk als van een met spijkers beslagen schoen, een plompen mannenschoen waarschijnlijk ! Nu, wat zou dat ?” vroeg hij Crout, die het spoor reeds zorgvuldig had afgemeten en in zijn zakboek genoteerd had. „Het ziet er uit,” antwoordde de huisdetective, „alsof zich iemand achter dit gordijn had verborgen gehouden.” „Hoezoo, waarom ? Kan Mr. Whistler hier niet evengoed boeken gehaald hebben ?” Hij wees door de openstaande deur naar den advocaat, die in het groote lokaal opzettelijk door den politiecommissaris in een gesprek was gewikkeld, opdat hij den loop van het onderzoek niet zou kunnen volgen. „Kijk eens naar de sierlijke schoenen van dien man daar,” prevelde de huisdetective. „Ik heb het schoenwerk van den doode ook reeds bekeken ; beiden hebben geen genagelde plompe zolen, en toch staan hier zulke afdrukken. Hier. ... zie toch !” zeide hij op luider toon. „Men kan lederen nagel — vierkante nagels met breede koppen — zeer duidelijk in het stof onderscheiden ; een zeker teeken, dat de afdruk hoogstens gisteren gemaakt is. Ook de voetafdruk is nog heel eventjes te onderscheiden ; dit spoor voert naar de kamer, terwijl de ronde hak hier plotseling ophoudt ; wederom een bewijs, dat de afdruk niet kan zijn van iemand, die boeken wilde uitzoeken, maar van iemand, die zich achter het gordijn verborgen hield, met het gezicht naar de kamer gekeerd. ...” „Daarvoor spreken overigens ook hier deze middelste rijen boeken. Let eens goed op, zij zijn achteruit geschoven, alsof een zwaar lichaam er tegen gedrukt heeft.” „Wie zou zich hierachter hebben kunnen verbergen ? Men moest Mr. Whistler daarover eens ondervragen,” bracht Keane in ’t midden, op wien de bewijzen wel eenigen indruk gemaakt hadden. Maar reeds na de eerste schrede stond hij stil. Met een sluw lachje meende hij : „Dat is misschien in de kaart van den andere spelen of den man waarschuwen, want ongetwijfeld” — met een vragenden blik op den rechter „staat de advocaat onder zware verdenking, zelf in de zaak betrokken te zijn.” „Zonder twijfel,” gaf de beambte te kennen en wendde zich toen onmiddellijk tot Crout. „Hoor eens, voor uw theorie met den man achter het gordijn valt wel iets te zeggen. Het wapen stak in een zóó spits toeloopenden hoek in de borst, dat de wonde nauwelijks toegebracht kan zijn door iemand, die vlak tegenover zijn tegenstander stond. „Men kan er zeer goed uit besluiten, dat de man daar door den dood is overvallen; zoo ik zelf het wapen niet in de wonde gezien had, zou ik tot een geheel andere conclusie komen. Het schijnt zeker te zijn, dat die man ginds in gesprek met een ander voor de schrijftafel heeft gezeten, dat de moordenaar plotseling achter zijn rug om zich over hem heeft neergebogen en met groote woede van bovenaf heeft toegestoken. Het wapen zatimmers zeer vast. Maar het blijft toch altijd nog opvallend, dat er in ’t geheel geen bloed gevloeid is, gelijk bij zulk een verwonding anders gewoonlijk het geval is ; de kleine vlek daar op den ijsberenpels beteekent niet veel.” De conciërge verscheen weder even in de deur. Hij was vergezeld van den eenen bediende der lift en den hallboy. „Deze beide luidjes moeten belangrijke dingen hebben opgemerkt. Ik zelf heb gezien dat Mr. Whistler gistermiddag, om vijf uur ongeveer, zich naar het kantoor begeven heeft. Gelijk de hallboy hier zegt, verliet, hij het kantoor eerst kort voor zes uur, en bleef dus ruim drie kwartier op zijn kamers. Ik zag hem ook kort voor zessen het gebouw verlaten, en sprak zelfs nog even met hem. Het kwam me voor, dat hij zeer opgewonden was en hij kon mij nauwelijks antwoorden.” „Het viel den hallboy op, dat Mr. Whistler geen sleutel bij zich had, hij moest een hangslot halen en zoo de kamer voorloopig afsluiten.” „Yes, Sir”, onderbrak nu de bediende der lift. „Hij stelde ook zulke, curieuze vragen bij de opstijging ; hij wilde weten wie er was geweest. (Wordt vervolgd). PANORAMA
PDF