Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2716 tot 2720 van 11897
Nummer
1916, nr. 81, 11 oct. 1916
Blad
04
Tekst
PANORAMA 4 Bladerentakje van den Zachten Berk. Onze inlandsche Boomen Oe Ouwe Berk of Witte Berk (öetula verrucosa) (Öetula albe) Bladerentakje van den Ruwen Berk. e Ruwe of Witte Berk mag met het volste recht een sieraad onzer bosschen genoemd worden. Een groot berkenbosch treft men echter maar zelden in ons land aan. Een der fraaiste berkenbosschen dat echter ook nog slechts klein genoemd mag worden, is wel een met berken beplant gedeelte van het zoogenaamde WillemAnne-bosch op het Landgoed „De •Poll’’ te Voorst, Een stukje van den stam van den waarvan wij op een Ruwen Berk. onzer afbeeldingen een klein gedeelte kunnen aanschouwen. Ook berkenlanen komen lang niet overal in ons land voor, maar waar men die aantreft, vormen ze steeds een groote aantrekkelijkheid voor de geheele streek. In den regel vindt men den berk wel het meest in gemengde bosschen, waar hij een plaatsje inneemt tusschen beuken, dennen en sparren. Juist daar in het donkere sparrenbosch komt hij door het contrast in kleur wel het mooist uit. Niet minder opvallend is zijn verschijning in een éénvormig dennenbosch, waar hij dit als het ware met een lichten zoom omgeeft. Bijzonder eigenaardig kan een berkenbosch ons aandoen in den nacht bij maneschijn, wanneer het maanlicht er doorheen valt en het er schittert en glinstert als in een tooverpaleis. Maar berken worden ook gaarne geplaatst in tuinen en parken, waarin ze door hun stam en hun bladeren een lust voor de oogen zijn. Aan den grond waarin de berk zal groeien, stelt hij al zeer weinig eischen. Die grond is . dikwijls zoo arm en droog, dat men er zich meermalen over verwonderen moet, dat zoo’n flinke, stevige boom daarin groeien wil. In soberheid en bescheidenheid overtreft hij de meeste zijner woudgenooten. Alleen de gewone den mag in dit opzicht met hem worden gelijkgesteld. Berken en dennen nemen eiken grond voor lief, al is deze ook nog zoo arm. Het behoort werkelijk tot de zeldzaamheden, wanneer ze er niet in willen groeien. De eigenschap van hun wortels, om zich in den grond vlak te verspreiden, ja gedeeltelijk zelfs uit den grond tevoorschijn te komen, en daardoor in staat te zijn dauw- en regendruppels te kunnen opzuigen, maakt ons dit zeer begrijpelijk. Ook voor beschutting van andere plantsoenen is de berk bij uitstek geschikt, omdat hij spoedig opschiet en zelf elke beschutting ontberen kan. Ook tegen een ruw klimaat is de berk zeer goed bestand tengevolge van z’n groot harsgehalte. Alhoewel hij een kind is der gematigde luchtstreken, wordt hij toch nog noordelij- . ker dan iedere andere boom aangetroffen. Waar alle andere loofboomen een armoedig bestaan lijden bereikt de berk nog eene flinke hoogte en sterkte. Waar de den het reeds op- In het Berkenbosch. Ruwe Berken in het Willem-Anne-bosch onder Voorst. geeft, daar is de berk nog te vinden, al is het dan ook in gebrekkigen toestand, b.v. in de buurt van de Noordpool. In Noord-Rusland en in Scandinavië worden echter nog aanzienlijke, hier en daar zelfs uitgestrekte berkenbosschen aangetroffen. Geen wonder dan ook, dat de berk zeer nauw verbonden is met het leven der Noordsche volkeren en de Nationaal-boom van Finnen, Litauers en Polen geworden is. De vruchten van den berk zijn kleine, van twee langwerpig-ronde vleugels voorziene nootjes, die langen tijd aaneen door houtig wordende dekschubben bedekt blijven en in haar geheel een op dennekegels gelijkende vrucht Katjesdragende Berketak. vormen. De wind pakt deze vederlichte nootjes bij de vleugels en zorgt er voor, dat ze, voor zoover ze onderweg niet door verschillende vogels, vooral door sijsjes en putters worden opgegeten, overal wijd en zijd worden verspreid. Vandaar dat we niet zelden berken aantreffen op plaatsen waar geen menschenhand ze gezaaid of geplant heeft. Ja, we zouden ze zeker nog veel meer tegenkomen, wanneer niet door droogte en onkruid talrijke plantjes ten gronde werden gericht. Niet alleen echter valt de berk op door de eigenaardigheid van z’n standplaats, maar ook en nog meer door de fraaiheid van z’n stam. Deze kan bij een ouderdom van 150 jaren en een hoogte van 25 meter een dikte van 50 cm. bereiken. Kaarsrechte berkestammen worden maar zelden aangetroffen. De meeste neigen en buigen zich op sierlijke wijze. Terwijl de eik onwankelbaar vast staat, schudt de berk reeds bij een matigen wind heen en weer. De oorzaak van z’n wisselende stamrichting is de behoefte aan licht. Ja, het ééne jaar komt de jonge scheut, die voor de voortzetting van den stam moet zorgen aan deze, in het andere jaar aan gene zijde uit de kroon te voorschijn. Het vaste en taaie hout van den berk wordt door wagenmakers, draaiers en meubelmakers gaarne gebruikt en verwerkt. Het is bijzonder geschikt voor het maken van bakken, troggen, lepels, dissels, velgen en geweerladen en ook wel voor klompen. Ook tafels en stoelen worden veel van berkenhout gemaakt. In ons land wordt het, nog voorzien van den fraaien bast, vooral ook gebruikt voor de vervaardiging van voederhuisjes voor vogels en voor rustieke meubeltjes en bloementafels. Ook garenklosjes worden veel van berkenhout gemaakt. Jonge slanke berkestammetjes moeten goede hoepels opleveren. Als brandhout produceert berkenhout een vrij groote hitte omdat het brandt met een sterke en groote vlam. Voor bouwhout deugt het niet, daar het al te spoedig door champignons wordt aangetast en verteerd. In Duitschland wordt in het voorjaar menige berkestam aangeboord, waardoor een suikerhoudend, zoet-smakend vocht naar buiten vloeit, het berkensap, dat daar veel gedronken wordt als voorjaarskuur en door gisting overgaat in den zoogenaamden berkenwijn. In ons land hoort men daar echter weinig of niet van. Wanneer die sapstrooming te lang zou aanhouden of wanneer de gemaakte wonde niet behoorlijk zou worden verbonden, zou de boom er door lijden en misschien wel doodgaan. Daarom wordt dat aanboren van berken dan ook op vele plaatsen meestal verboden. Komen er aan den benedenstam maar zelden zijtakken voor, naar boven toe verspreiden deze zich hoe langer hoe meer. De grootste van hen streven schuin de hoogte in, terwijl de kleinere takjes laag naar beneden hangen en zich vertakken tot een groote menigte dunnere takjes, die door den wind heen en weer worden geschud. Deze dunnere takjes worden gebruikt voor het maken van bezems en bij uitzondering ook wel bij het vlecht- en mandenmakerswerk. De bast dezer jonge takken is bruin en bedekt met kleine, op wratjes gelijkende puistjes, die een welriekend washars afscheiden. De onder aan den boom meestal vol scheuren en bersten zittende, boven echter gladde uit opperhuid kurk- en bastlaag bestaande schors, is daarentegen wit gekleurd. Ieder jaar wordt onder de oude een nieuwe schorslaag gevormd, waardoor de oude naar
PDF
Nummer
1916, nr. 81, 11 oct. 1916
Blad
05
Tekst
buiten wordt gedrongen. De berkeschors wordt veel gebruikt voor de bereiding van de zoogenaamde berken teer, die wordt aangewend bij het looien van jachtleder dat daardoor zijn eigenaardigen, niet onaangenamen reuk verkrijgt. Door draaiers worden van de schors ook wel snuifdoozen en sigarenkokers gemaakt en in Zweden gebruikt men ze wel voor het dekken van huizen. Ook levert de schors een lichtbruine en de berkenbladeren, met aluin vermengd, een gele verf, terwijl men uit de bloemkatjes, wanneer deze nog niet al te ver ontwikkeld zijn, een uitstekend geelachtig was trekken kan. Bijzonder fraai zijn ook de bladeren van den berk. Ieder blad is langgesteeld, ruitvormig gespitst en aan den rand dubbel gezaagd. Door de groote beweeglijkheid der bladeren en de vele druipspitsen er van is de berk wel de eerste van alle loofboomen die na een regenbui z’n kruin heeft drooggeschud. Is er wel een fraaier boom dan een berk in vollen bladerdos? Heerlijk is ook de geur dien de bladeren verspreiden, vooral bij warm weer, als de zon er op schijnt. Zoolang ze nog jong zijn, zijn ze zacht behaard en overtrokken door een klierachtig, kleverig vocht, dat ze tegen koude beschut. Later zijn ze onbehaard, eenigszins ruw en in den herfst geel van kleur, waardoor ze aan het bosch een bont uiterlijk verleenen. Omdat ze kort bij elkaar staan, is het voor een leek dikwijls moeilijk de bloesems of bloemen van den berk te vinden. De berk is eenhuizig. De mannelijke bloemkatjes zijn nog wel het gemakkelijkst te herkennen. Deze zijn rolrond en bestaan uit ronde, gesteelde schubben, die ieder drie bloemen dragen, waarvan eik haar bloemdek bezit en vier korte meeldraden bevat. Het bloemdek is schubachtig en de helmknopjes zijn éénhokkig. Wanneer men in den tijd dat de berk mannelijke bloemkatjes draagt, aan een tak schudt, dan vliegt het droge stuifmeel uit de stuifmeelzakjes. In de natuur zorgt de wind daarvoor. Waait het in het voorjaar soms sterk, wat immers volstrekt geen zeldzaamheid is, dan schudden alle takken hevig door elkaar, nog meer echter de daaraan slap naar beneden hangende katjes, zoodat .5 dan het stuifmeel uit de stuifmeelzakjes valt, wat des te eerder plaats heeft, omdat dit stuifmeel stofachtig droog is. Daarom is de wind ook in staat het stuifmeel heinde en ver te verspreiden, of op de vrouwelijke katjes van denzelfden boom, of, wat nog vaker geschiedt, op die van een anderen berk. Hier zijn het dus geen insecten, die de bestuiving bewerken, maar de wind en omdat dus de wind bij den berk de bestuiving tot stand brengt, wordt de berk gerangschikt onder de door den wind bestoven planten. Ook de vrouwelijke katjes zijn rolrond. Haar schutblaadjes zijn aan den voet drielobbig. In rijpen toestand laten ze tegelijk met de vrucht van de spil los. Een tweede bij ons als inlandsche boom voorkomende berksoort is de Zachte Berk (Betula pubescens), waarvan de bladeren rondachtig of hartvormig eirond, dubbel gezaagd en zachtharig zijn en de vruchtjes gevleugeld, omgekeerd eirond. Deze berk houdt meer van een vochtigen dan van een drogen grond. , R. Tepe. PANORAMA De onderzee-vrachtboot „Deutschland” van Bremen naar Baltimore en terug Hoe de Redactie van „Panorama” het manuscript van Kapitein König in handen kreeg (Vervolg en slot). |iemand, geen persman, geen regeeringsbureau, geen enkele Duitscher noch vreemdeling behalve de aanwezigen, mocht iets weten van het groote nieuws voor en aleer vastgesteld was dat inderdaad de Deutschland in behouden haven lag, met zijn bemanning en zijn lading. Eerst daarna zou de feestelijke intocht worden voorbereid. Onze redacteur vertelde ons later dat hij nooit de hoffelijke ontvangst en de vriendelijke behandeling zou vergeten die hij op zijn geheelen tocht ondervond, en die slechts in deze laatste dagen geëvenaard is door de welwillende wijze waarop generaal Douglas Haig, naast hem gezeten in een van de gepantserde auto’s — de befaamde Engelsche ,,landdreadnoughts” — hem de slagvelden aan de Somme liet zien. Maar hij vertelde ons ook dat op die reis naar Helgoland de officier, die hem was toegevoegd, hem geen seconde uit het oog verloor en de geladen revolver gevaarlijk dicht in zijn nabijheid hield! Bij aankomst aan boord van de Deutschland had iets merkwaardigs plaats. In het gezelschap van uitsluitend geüniformden bevond zich buiten onzen redacteur nog slechts éen ander burger. En uit den zijzak van dezen burger stak, nauwelijks zichtbaar, een toegevouwen exemplaar van een bekend Nederlandsch weekblad! Onze redacteur was op zijn hoede. Zijn journalisten-neus rook een concurrent. Hij informeerde voorzichtig, en vernam dat deze geheimzinnige metgezel een Duitscher was. correspondent van een groot Berlijnsch blad. „Wel, dat is immers heel eenvoudig,” zeide men hem; ,.er is een Duitsch en een Hollandsch blad uitgenood-igd, en u zult er toch wel niets tegen hebben dat kapitein König’s reisverhaal ook in een Duitsch blad verschijnt? U mag er trotsch op zijn dat geen enkele andere persman zoo bevoorrecht is als u beiden!” Nu. daartegen had onze collega niets in te brengen, rhaar dat Nederlandsche weekblad was hem toch te machtig: die Duitscher kon ook daarvan immers zeer goed een correspondent zijn? Kapers op de kust! Die man moest onschadelijk gemaakt worden. Het toeval kwam te hulp. Daar kapitein König, doodmoe, nog te kooi lag, en enkele minuten tijd^ had gevraagd om zich te kleeden, werd den aanwezigen verzocht intusschen het inwendige van de boot te bezichtigen. Onze redacteur bleef den man met het weekblad dicht op de hielen, knoopte een gesprek met hem aan en hield zich eenigen tijd met hem op in de petroleumbergplaats, die met een zwaar gepantserde deur gesloten kon worden. Nauwelijks klonk door de nauwe gangen: Fraaie Ruwe Berk, staande bij den Keizersweg te Gietelo, gemeente Voorst. (foto's Tepe,} „kapitein König verzoekt de heeren in de eetkamer te komen”, of de Panorama-man snelde de bergplaats uit, duwde de stalen deur dicht en schoof de grendels voor. De concurrent was gevangen, en in de kleine eetkamer, waar de bezoekers zich tezamen drongen, miste niemand hem. Kapitein König, die er kalm maar mager uitzag, drukte allen aanwezigen de hand, den keizerlijken prins het eerst. Voor allen had hij een kort en pittig zeemanswoord. Het was zoo vol in het vertrek, dat zij die hun gelukwenschen hadden aangeboden, zich daarna bescheiden terugtrokken, en ten slotte was onze redacteur, die zich op den achtergrond had gehouden, met den commandant alleen. Toen had het volgende gesprek plaats, dat niet langer dan twee minuten duurde: „Kapitein, ik wensch u geluk. Kent u Panorama?” „We hadden twee gebonden jaargangen ervan aan boord. Geen blad heeft mooier illustraties.” „Hebt u een reisverhaal aangehouden?” „Ikbehoef er nog slechts de ontvangst in Duitschland aan toe te voegen. Het is dus binnen enkele dagen klaar.” „Wilt u het aan Panorama verkoopen?” „Een Duitsch uitgever bezit reeds het auteursrecht. Geen enkel Duitsch blad krijgt het van me.” (De arme correspondent was dus tevergeefs opgesloten!) ,,U kunt het vertaalrecht koopen. Maar ik waarschuw u : mijn uitgever betaalt een geduchte som, en ik moet van u hetzelfde bedrag vragen!” „Hier is een blanco chèque, kapitein, op de Duitsche Bank, geteekend door de uitgevers van Panorama. Wilt u het bedrag maar invullen?” ,,In orde. Maar denkt u eraan : hier in Duitschland verschijnt mijn reisverhaal eerst 28 September — de censuur, begrijpt u? U mag dus niet voor ongeveer half October tot de publicatie overgaan.” „Begrepen, kapitein.” Onze redacteur kreeg een stevige zeemanshand, * en kon heengaan. Op de landingstrap stopte hij een matroos een geldstuk toe: „maak de deur van de petroleumbergplaats eens open; ik geloof dat er iemand in verdwaald is!” De reis terug had zonder oponthoud plaats. Maar tot de grens toe reisde onze redacteur in gezelschap van een bewapend officier! Aan die grens echter wachtte hem ter vergoeding een uitgelezen genoegen. Daar zag hij, gemakkelijk uit het coupé­ raam leunend, niet minder dan zeven welbekende Nederlandsche uitgevers en redacteurs in druk gesprek heen en weer loopen. En hij ving de volgende woorden op: „ja, nu we niet anders kunnen, moeten we maar zien dat we ’t vertaalrech t gezamenlijk koopen. . . Over een uur gaat de trein naar Bremen, we komen daar dus tegelijk met de Deutschland aan. Dat treft mooi.” De reis naar Leiden was onder deze omstandigheden zoo opwekkend als ze maar zijn kon. Hoe de ontvangst te Bremen geweest was —- nu, dat zou onze redacteur op z’n gemak thuis kunnen lezen. Prompt 28 September was het Duitsche origineel in ons bezit. Terwijl we dit schrijven, wordt de laatste hand aan de vertaling’gelegd en weldra hopen we onzen lezers het merkwaardige reisverhaal van kapitein König te kunnen voorleggen. Nog een enkel woord. In de eerste plaats om er even de aandacht op te vestigen, dat, hoewel er nog talrijke beschrijvingen van den tocht der „Deutschland” worden uitgegeven, alleen ons verhaal door kapitein König zelf geschreven en dus het eenig origineele is. In de tweede plaats dit: Wij geven de beschrijving van dezen gedenkwaardigen tocht zooals ze is, zonder daarbij, gelijk immers onze gewoonte is, iets prijs te geven van de onpartijdige wijze waarop ons weekblad geredigeerd wordt. Vriend en vijand zijn het er over eens, dat de reis van de Deutschland een moedige daad, een kranig waagstuk en een voortreffelijk staal van zeemanskunst is geweest. Als zoodanig moet ze beschouwd en kan ze ook gewaardeerd worden. Hoe ook de sympathieën van onze lezers mogen zijn, wij vertrouwen dat zij voor kapitein König, die zoo eenvoudig en zonder branie weet te vertellen, een eeresaluut zullen overhebben. Mochten zij daarna ook de redactie van Panorama eens vriendelijk willen toeknikken, dan zal deze daardoor ruimschoots beloond zijn voor de offers die zij brengen moest om ook ditmaal getrouw te zijn aan haar leuze: Steeds in alles vooraan!
PDF
Nummer
1916, nr. 81, 11 oct. 1916
Blad
06
Tekst
PANORAMA 6 De Zeppelin-raids op Londen. Pe Puifscher-\.z'in me,f ,l’un Zeppeijn-raids op -------------------- —————------------------------ ---------- Londen niet bijster gelukkig. Niet alleen dat de resultaten uit militair oogpunt van weinig of geen belang zijn volgens de Engelschen, die het toch alleen maar weten kunnen, maar ook het verlies van vier luchtschepen binnen der. tijd van vier weken, is een voor de Duitsche luchtvaart zeer gevoelige klap. Het blijft echter niet bij het verlies der schepen alleen, want ook het trainen der bemanning is niet in enkele weken geschied. — Op deze pagina brengen we een hoogst interessante serie foto’s, van de in den nacht van 24 September neergeschoten Zeppelin. Wanneer men de proporties van deze monsters vergelijkt met de daarbijstaande huizen of personen, kan men zich eenigszins een idee vormen van de reusachtige afmetingen van deze lichamen. De afbeelding links hierboven geeft het aluminium-geraamte. De rechter foto laat een van de propellers zien, waarbij een soldaat poseert om de grootte te doen uitkomen. ^litlllllllBitflllilll!llhlü!«l!iilliiilhll!!(!!llfl inhiyihhlhn^iiflllhhihhhnülHhHlOhnfüni ’HllOOlihlüHUfiilöilhhhiiHiiüHlIÜhhhihfliiilllhhlihhntjnHllilO^^ < RIJKE ARMOE = DOOR CISSY VAN MARXVELDT ........... et was avond, een donkere, koude Novemberavond ; de kinderen waren al naar bed, en bij de tafel zaten nog de man en vrouw. Hij was het type van den afgesloofden zwoeger ; niet sterk zijnde, had hij in zijn jeugd zijn krachten verbruikt met te veel en te zwaar werk, en nu, nauwelijks veertig, leek zijn schrale gebogen figuur die te zijn van een man van diep in de vijftig. Maar uit het bleeke, ziekelijke gezicht keken een paar heldere oprechte blauwe oogen. Zoo oprecht waren die oogen, zoo’n in-eerlijke glans straalde er uit, dat men zich alleen daardoor direct tot den gebogen, grijzen man aangetrokken gevoelde, omdat die oogen zeiden, dat men met een goed mensch te doen had. En Karst de Jong. was een goed mensch. Zijn vrouw, die dicht bij de lamp zat te breien, was eenige jaren jonger, en ofschoon de zorgen van vele jaren op haar gezicht sporen hadden achtergelaten, was ze toch nog werkelijk een knappe vrouw, met een onverwoestbaar zonnigen kijk op het leven. Ze was natuurlijk ’n heel eenvoudige vrouw, zonder theorieën of diepzinnige beschouwingen. Ze wist alleen, dat ze, ondanks alle tegenspoeden en zorgen, het leven best de moeite waard vond, en haar grootste steun was de immer gekoesterde hoop, dat het toch èens wel beter worden zou. Haar optimisme verhelderde de kleine woning, beurde den man, die gauw terneergeslagen was, weer op, maakte de kinderen vroolijk en flink, waar deze wellicht anders stumperige armeluiskinderen waren. Annd, de oudste der drie, een aardige, vroolijke meid van veertien, diende als dagmeisje in het naburige stadje, en bracht eiken Zaterdag trouw haar eenen gulden en vijf en twintig cent bij Moeder. Dries, de jongen, ging nog op school. Hij leerde goed, en Meester was al een paar keer geweest om te vragen, of hij misschien niet door kon leeren. En dan was er nog een Zus, de kleine peuter van vier, met het lieve ronde kindergezichtje en de guitige, blauwe oogen, die ook de Moeder had. Het was steeds een tevreden, gelukkig gezin geweest. En ook nu, terwijl de zorgen ongekend nijpend waren, hing er die rustig-harmonische stemming in de kleine woning, die men alleen in een gelukkige omgeving voelt. ,,Zouden ze met Sinterklaas weer uitdeeling houden ?” begon de man. „Dat zal wel,” zei de vrouw, terwijl haar breipennen haastig kletterden. geworden „Ons slaan ze toch over.” — Zijn stem klonk moe. „Ja, natuurlijk.” — Haar oogen versomberden even. Dan lachte ze, en met de breipen door ’t haar strijkend, schertste ze : „Wij hebben het te goed, Karst.” „Er is op ’t oogenblik geen huishouding zoo arm als wij in het heele dorp,” begon hij weer. „Kom, kom, er zullen er nog wel armer zijn,” bemoedigde zij, ofschoon ze in haar hart van het tegendeel overtuigd was. ,,Als we de koe nou eens niet hadden ....,” opperde hij aarzelend. „Ja, en als we niet ons eigen huisje hadden, en het kleine lapje grond , dat wou je er ook bij zeggen nietwaar ?” zei ze wat geprikkeld. Maar dan, zijn mager, ingevallen De DE ZEPPELIN-RAIDS OP LONDEN. overblijfselen van het geraamte — éen chaos — worden onderzocht. gezicht ziend, direct verteederd : „Karst, zou je dan willen dat anderen weten, hoè arm wij het hebben ! Of zou jij om ondersteuning willen vragen ?” „Nee, dat nooit.” „Nou, praat er dan ook niet meer van,” vroeg ze dringend. Het was waar, ze woonden in een eigen huisje. Daar hadden ze samen vier jaar voor hun trouwen voor gewerkt en gespaard. Wat waren ze rijk geweest met het luttele sommetje, waar ze hun huisje voor gekocht hadden. Wat eenvoudige, nette meubeltjes hadden ze aangeschaft, en ze waren getrouwd, alles van de toekomst verwachtend. De man werkte bij een boer, en van het kleine weekloon deed zij wonderen. Alles ging goed, tot hij longontsteking kreeg en lang ziek kwam te liggen. Nadien werd hij nooit de oude meer. Het boerenwerk bleek te zwaar voor hem te zijn. Nu liep hij voor een bakker vier maal in de week met de broodkar ; de twee andere dagen deed hij wat licht, los werk, of hij knutselde thuis. Door ongehoord zuinig te zijn, hadden ze begin van het jaar een jonge koe kunnen koopen. Op die koe was eerst al hun hoop gevestigd geweest. De koe zou het volgende jaar een kalf krijgen. De koe zou dan melk gaan geven. Het kalfje zouden ze voor een flinken prijs kunnen verkoopen. . . . Doch het jaar verliep met veel tegenslag ; ziekte van den man, die lang bleef hoesten, ziekte van Dries, die bijna twee maanden thuis van school was. En langzaam, langzaam had de armoede haar intrede gedaan in de kleine woning. Nu zagen ze soms geen uitweg meer, zelfs de vrouw niet, die anders toch altijd nog wel een lichtpuntje vond. Maar hoe moedeloos zij zich soms ook voelde, dat zei ze toch nooit. Donkere, trieste dagen volgden op dien dag in November. De man schoof moeizaam vier maal per week z’n broodkar door de modderige wegen van de omliggende dorpen. Het was zulk een schijntje wat hij verdiende. Nu het tegen Sinterklaas liep, hadden de menschen taai-taai en suikergoed in huis ; bij vele deuren werd hij voorbijgestuurd of zijn klanten kochten de helft van wat ze anders namen. Met diepe groeven in zijn voorhoofd, gebogen achter de zware kar, berekende hij, wat hij ’s avonds thuis zou kunnen brengen, en missend den opbeurenden invloed van zijn vrouw, voelde hij zich wanhopig worden. Het was toch immers zoo geen leven meer ! Ze aten eiken dag aardappelen, die ze zelf verbouwd hadden, maar die door een strenge kou in het begin van November erg geleden hadden. Ze waren eigenlijk alleen geschikt voor varkensvoer. En die aten zij eiken dag met een klein beetje bussenvet. Van den bakker kreeg hij oude, onverkochte brooden mee. Hij begreep soms niet, hoe de kinderen dat brood met zoo’n smaak naar binnen konden werken. Maar och, ze hadden honger, de stakkers! Janna, zijn vrouw, klaagde ook nooit! Als hij die vrouw niet gehad had, dan was hij al lang bij de pakken neer gaan zitten............. Zoo mijmerend, kwamen zijn gedachten weer op de uitdeeling die met Sinterklaas gehouden werd. Vele jaren achtereen hadden de arme bewoners van het dorp met Sint een pak gekregen, waar van alles in zat. Dat had hij wel eens van de buren gehoord. Thee, koffie, suiker, kaas, tabak, sigaren soms ! Wat had hij al in lang geen sigaar gerookt! En een pijpje ? Och, alleen ’s Zondags soms. . . . Maar zij hadden nooit in’die goede gaven gedeeld. De rijken van het dorp die uitdeeling hielden, gingen heelemaal af op Kniers, een man, die voor hen alle zaakjes zoowat opknapte. Karst de Jong voelde zijn verbittering groeien, toen hij aan dien gehaten naam dacht. Hij wist wel, dat, als hij maar net als de anderen, Kniers kon flikflooien en stroop om den mond smeren, dat hij dan toch wel, ondanks de koe, en het eigen huisje, en het lapje grond, zou deelen in de uitkeering. Maar dat kon hij niet, net zoo min als Janna. En al zouden (Zie vervolg op pag. 10.) DE ZEPPELIN-RAIDS OP LONDEN. Links: Eén van de machines. Midden: Lord French inspecteert een der gondels. Rechts-. Een van de bijna onbeschadigd gebleven gondels.
PDF
Nummer
1916, nr. 81, 11 oct. 1916
Blad
07
Tekst
7 PANORAMA Tentoonstelling A. Wegerif-Gravestein in het Stedelijk Museum te Amsterdam. Mr. w. s. j van WATERSCHOOT VAN DER GRACHT, die om gezondheidsredenen als lid der Eerste Kamer heeft bedankt. In de Kunstweefschool te Den Haag. Jn het Stedeiijk Museum te Amsterdam is verleden week een tenI toonstelling van gedecoreerde stoffen en schilderijen door Mevr. Agatha Wegerif-Gravestein en van meubelen naar ontwerpen van H. en C. Wegerif geopend. Onze foto links geeft de autoriteiten die bij de opening tegenwoordig waren; de rechter eenige der geëxposeerde meubelen. — De beide foto’s die onze fotograaf maakte in de Kunstweefschool te ’s-Gravenhage geven beide het werken aan den Gobelinstoel. Links de haute lisse, rechts de basse lisse. — Het kostbaar geschenk, dat Mr. N, P, v. d. Berg (de oud-president der Nederl. Bank) aan het Leeskabinet van zijn geboortestad Rotterdam geschonken heeft, heeft den ijverigen bibliothecaris, den heer Tiddo Folmer, aanleiding gegeven om een tweede expositie van „rare ende curieuse boeken” te arrangeeren. Onze afbeeldingen geven (links) een curieus klein boekje betreffende de overheersching der Hollanders ove.r dë Engelschen; (rechts) een merkwaardig tuinbouwboek, een der eerste over overzeesche gewassen (1692). — Mevrouw Marie W. Coelingh-Vorderman. die den lOen November a.s. 35 jaren aan het tooneel verbonden zal zijn, gaat naar Java om daar bij haar familie en vrienden haar verdere levensjaren door te brengen. Onze kiek geeft haar in de titelrol van „De Nicht”, in welk stuk zij van het Nederlandsch publiek afscheid zal nemen. — Het gezelschap Royaards voerde voor het eerst het bekende stuk van Henry Lavedan, „De markies Briola”, op. De regie berustte bij Henry Brondgeest. Onze foto geeft v. 1, n. r.: Mevr. Erfmann-Sasbach: Sophie de Vries, Co Balfoort: Pierre Mols; Henri Brondgeest. — De laatste kiek geeft onzen grootsten tooneelspeler Louis Bouwmeester met zijn H. LELIEVELD, brigadier van politie le klasse te 's-Gravenhage, heeft na 32 dienstjaren den dienst met pensioen verlaten. «CmbUm ot 3ngtatituöc: OR THE* HOLLANDERS Woienrtes&Cniritics detected. W*»8W*-* iS5 “«ke jongste dochtertje tijdens een tochtje in zijn cyclonette in de omgeving van Amsterdam. In de Kunstweefschool te Den Haag. EXPOSITIE VAN „kARE ENDE CURIEUSE BOEKEN” TE ROTTERDAM. Mevr. Marie W. Coelingh-Vorderman. Scène uit het eerste bedrijf van „De Markies Briola”. Louis Bouwmeester en zijn jongste dochtertje
PDF
Nummer
1916, nr. 81, 11 oct. 1916
Blad
08
Tekst
8 PANORAMA, 11 C Vóórkoelhuis voor runderen. Het Abattoir te ’s-Gravenhage. Wet voedsel vraagstuk, in * * normale tijden een der belangrijkste onderwerpen van den dag, is in de de voeding betreffende buitengewoon moeilijke tijden die wij thans beleven, méér dan ooit actueel en zeker verdient een stichting, die o.m. als ’n groot magazijn van levensmiddelen is te beschouwen, thans de aandacht van iedereen. De foto’s van het Haagsche abattoir, hierbij gereproduceerd, geven reeds een freffenden indruk van dit merkwaardige bedrijf, maar méér nog zullen enkele cijfers de belangrijkheid doen uitkomen. In één jaar werden aan het slachthuis, dat gebouwd is op een terrein van Ö0.000 M.2 oppervlakte, gedood en gekeurd 77.270 stuks vee, waarvan alleen wegens tu- Inférieur der F Een bezoek aan Een kijkje in de machinekamer. Overzicht vóórzijdi
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2716 tot 2720 van 11897