|
5 PANORAMA
De homoeopathische kuur van
: Burgemeester Klaarwater :
et is een eigenaardige geschiedenis, welke ik
u ga verhalen en toch is ze waar gebeurd,
wat mevrouw Klaarwater u bevestigen kon,
als ze dat wou, schoon ze over het geval
liever niet spreekt. En dat is te begrijpen,
want alles was bij slot van rekening haar
schuld. De heer Klaarwaterwasburgemeester van Wellendam.
Het was in den goeden tijd, toen het overigens zeer welvarende
gat nog geen brandspuit en geen fanfarecorps rijk was.
De heer Klaarwater verafgoodde zijn vrouw, wat ik eigenlijk
niet eens behoef te releveeren, omdat het een staaltje van
zijn plicht mocht heeten en ik vermeld het dan ook alleen
om er op te laten volgen, dat de verafgoding wederkeerig
was. Mevrouw Klaarwater kon niet uitstaan, dat haar man
aan iets anders dacht dan aan
haar en als hij eens een enkelen
dag vpor gemeentezaken op reis
móest, schreef hij elk uur een
brief of een prentbriefkaart,.zoodat
de postbode, die te Wellendam
maar twee maal daags de
brieven bezorgde, den morgen,
dat mijnheer Klaarwater alweer
terug was en rustig met vrouwlief
aan’t ontbijt zat, een heel pakket
brieven en kaarten afgaf met
hartelijke groeten en beste wenschen,
welke een minder sentimenteel
mensch eigenlijk mosterd
na den maaltijd zou hebben
genoemd, maar die door het
mannelijk deel dezer ideale echtvereeniging
met stille voldoening,
door het vrouwelijk deel met gepaste
erkentelijkheid werden bezien.
Heel, heel enkel gebeurde
het, dat de burgemeesterlijke zorgen
de hersenen van den heer
Klaarwater zoozeer plaagden, dat
hij in het een of ander tegenover
zijn vrouw nalatig was. Zoo had
hij bij een verkiezing eens vergeten
haar goedenmorgen te wenschen
en was hij dienzelfden dag
een kwartier te laat aan ’t diner
verschenen, wat niet alleen een
bewijs van onverschilligheid voor
het diner mocht heeten, maar
ook voor degene onder wier oppertoezicht
het op de tafel was
verschenen.
De burgemeestersche had zich
dit geval van veronachtzaming
zóózeer aangetrokken, dat zij na
de thee te hebben ingeschonken,
welke het echtpaar in den regel
een uur na het diner in de kleine
serre gebruikte van al het zuchten
en piekeren flauw gevallen
was.
Men ziet het meer gebeuren :
in den gewonen sleur leeft men
kalm, bijna als ingeslapen voort,
het hart schijnt niet meer te
werken, tot plotseling iets plaatsgrijpt,
dat ons pijnlijk uit den
dommel schudt, onze zenuwen tot
het uiterste spant, het hart met
woeste slagen doet hameren en
bonzen, alsof er iemand in zat,
die er uit wou. Iets dergelijks
ondervond de heer Klaarwater,
toen hij daar stond bij zijn bezwijmde
echtgenoote en de koud
wordende thee. Hij knielde voor
haar neer, hij stond weer op, hij
boog zich over haar heen, trok
haar aan handen, neus en ooren:
de flauwte der burgemeestersche
was eerlijk en oprecht, zij was flauw en bleef flauw.
Doch dit is de goede zij van elke flauwte, dat zij niet
eeuwig duurt. Ook mevrouw Klaarwater opende eindelijk
de oogen weer en het deed haar goed heur echtgenoot aan
haar voeten te vinden, haar handen met kussen en tranen
bedekkende. Maar dat dit haar goed deed toonde zij wijselijk
niet en zij nam zich voor bij het gezicht van het monster
in een tweede bezwijming te vallen. Alleen zijn eeden van
eeuwigen trouw en verzekeringen van blijvende beterschap
konden haar van heur voornemen afbrengen.
Mevrouw Klaarwater beschikte nu over het middel om den
haar vergetenden echtgenoot tot betere gedachten te brengen
en zij simuleerde voortaan flauwte op flauwte, al naar
den aard van het vergrijp, langduriger of ernstiger of
korter en van geringer intensiteit. De arme Klaarwater
voelde zich meer zondaar dan voorheen en zijn karakter
verdeemoedigde zich zoozeer, dat de man, die eenmaal in
den raad van Wellendam zijn wil zonder uitzondering had
weten door te drijven, trots den heftigsten tegenstand, een
sul werd, dien men zoo zachtjesaan ging beschouwen als een
quantité négligeable, een ja-broer, die niet meetelde.
Zijn vriend de dokter begreep er niets van, maar toen, op
een goeden dag, Klaarwater hem raadpleegde over den
gezondheidstoestand van zijn lieve vrouw, die minstens drie
maal per week en op de meest onmogelijke tijden van goed
noch kwaad wist, ging den esculaap een licht op, niet over
den toestand van mevrouw, maar over dien van mijnheer.
— Beste vriend, zei hij, je vrouw laboreert aan een horribilus
plagerensis feminales en daar is maar één geneesmiddel
voor, een homoeopathisch.
— je zegt 1 was al wat Klaarwater wist te antwoorden.
— Ik zeg dat er maar een middel is, n.1. doen of je
’t zelfde mankeert.
Er waren er nóg dommer te Wellendam dan de heer Klaarwater,
doch dit ging toch boven zijn burgemeesterlijke
hoogen zijde, met welk hoofddeksel, fluisterde men, hij zelfs
naar bed ging.
— Doen of me ’t zelfde mankeert ?
Toen nam de dokter hem bij zijn schouder, liep stil pratende
met hem op, zóó geheimzinnig doende, dat de bakker,
die juist versche bollen voor zijn winkelraam lei, zijn knecht
öihenlaan te Gietelo-Voorst (Gldj,
op beide mannen opmerkzaam maakte en supposeerde dat
,,ze • zeker een epidemie beraamden.”
Op den hoek der straat stonden ze stil en, wat nog nooit
gebeurd was, zoolang Wellendam bestond, — en het bestond
al heel wat jaren — zijn burgervader barstte in een luiden
schaterlach uit, met de handen zijn sterk van voren rondend
middenlijf vasthoudend, dat op- en neerging als de zuiger
van een stoommachine.
Den volgenden Zondag kwam de burgemeester, die een
verjaarvisite was wezen brengen bij den notaris, bij welke
gelegenheid hij één glas port meer dronk dan zijn vrouw had
verordonneerd, een kwartier te laat aan tafel. Deze stond
als steeds, netjes gedekt, maar van mevrouw Klaarwater
bespeurde hij schijn noch schaduw. Op onderzoek uitgaande
constateerde hij, dat ze op de canapé in de voorkamer lag,
de oogen stijf gesloten, de handen slap neerhangend langs
het lijf, in een ernstigen aanval van horribilus plagerensis
feminales. Was ’t de uitwerking van het glas port, dat hem
met glunderende oogjes haar deed beschouwen, waar hij vroeger
met van angst verwrongen trekken op het lichaam
zijner geliefde levensgezellin had neergezien ? ’t Is mogelijk,
maar zeker is ’t, dat ook de verklaring van den dokter, die
zooeven nog —- ook mede van de partij zijnde — guitig
gevraagd had hoe het met mevrouw Klaarwater ging, er
schuld aan had. Hij trok voorzichtig zijn jas uit — vanwege
de kreukels—-en vlijde zich in den anderen hoek der canapé
in soortgelijke houding zachtjes neer. Hij lag er langer dan
een kwartier in afwachting van de dingen, die komen zouden.
Toen er echter niets kwam, alles zóó stil bleef, dat de muizen
zich in den tijd vergisten en uit hun schuilhoeken te voorschijn
kwamen om een tango te dansen op de gedekte
tafel, deed de natuur zich gelden en een zacht gesnork
verkondigde, dat Wellendams burgemeester al het horrible
van den horribilus plagerensis feminales vergetend naar het
rijk der droomen onder zeil was.
Of zijn al inniger wordend gesnork het deed of wat anders,
mevrouw Klaarwater, die af en toe door haar oogharen heen
naar het plafond had gekeken en de schilderijen aan den wand
zonder nochtans het hoofd te durven opheffen, stond eensklaps
van de canapé op, zich in dreigende houding voor haar
echtvriend plaatsende. Ze trok hem aan armen en beenen,
alles was vergeefsch. Eerst toen zij hem den hoogen hoed
van het hoofd nam keek hij verwonderd
op.
—x Is ’tgeen schande? zei ze.
Daar lig ik nu al, ik weet niet hoe
lang, in een ernstige flauwte, mijn
hart stond al dien tijd stil en het
scheelde maar bitter weinig of ’t
was stil blijven staan. . . en daar
ligt hij doodkalm naast me. .. .
zijn roes uit te slapen.
— Mensch, antwoordde Klaarwater
doodkalm, je weet niet wat
je zegt. Ik had een ernstiger aanval
dan jij, en we mogen van
geluk spreken, dat we er beiden
zoo goed zijn afgekomen. Als je
er niet op tegen hebt, zullen we
nu echter gaan eten, het zal niet
al te warm meer wezen en wij
hebben tot herstel van krachten
wel wat noodig.
De eerste veertien dagen had
Mevrouw Klaarwater geen flauwtes
meer.
En zoo kwam de groote dag,
waarvan ik eigenlijk vertellen
wou: De koning zou doorkomen,
iets wat nog nooit gebeurd
was.
Heel Wellendam was gek, op
zijn zachtst uitgedrukt. Erwerden
in acht dagen tijd vijftien comités
opgericht en de vijftien notabelen,
de dokter, de notaris, de onderwijzer,
de dominé, de bakker, de
kruidenier, ze waren allen op hun
beurt president, penningmeester
of secretaris. Wat een droomen,
wat een illusies voor Wellendams
grootheid en toekomst 1 De schilder,
die later ook het spuithuisje
van Wellendams beroemden BoaConstrictor
schilderen zou, plaatste
boven het zwart-groene gemeentewapen
een gele koningskroon,
die een verrassende gelijkenis
had met een doorgesneden
zeekwab.
De stalhouder opperde de idéé
den koning te verhinderen Weliendam
weer te verlaten, teneinde
zóo de plaats tot residentie te
verheffen, iets waartegen de burgemeester
opkwam, daar dit vrijheidsberooving
zijn zou en hij
meende, dat men zich deze, zelfs
niet tegenover den koning, niet
kon veroorlooven.
Men besloot ten laatste hem
zóóveel eer te bewijzen, dat hij
’s morgens om elf uur komende,
’s middags om vijf uur nog niet
weg was.
(foto R. Tepe). Er werden eerebogen opgericht,
waaraan men zelfs in den nacht
nog werkte. De schoolkinderen zouden drie maal zingen.
De onderwijzer maakte het welkomstlied, terwijl de
gemeentesecretaris voor het middagkoor zorgde en de
dominé voor het derde, daar dit meteen het dankgebed
moest wezen. De organist zou alle drie componeeren, wat
zijn vrouw acht slapelooze nachten kostte, zoodat het goede
mensch er uitzag als een vermagerde geest, daar haar man
de gewoonte had in zijn slaap te repeteeren wat hij daags
had gedaan. De burgemeester zou, dit spreekt vanzelf,
een redevoering, houden en hem de sleutels van het gemeentehuis
aanbieden welke de secretaris op een kussen
voor zich uit zou dragen. In de geschiedenis kwam zooiets,
zei hij, geregeld voor. De sleutels werden vijf dagen lang
gepoetst tot ze blonken als zilver en de veldwachter, die
’s morgens de deur ontsloot, deed dit met handschoenen
aan, daar hij klamme handen had en men bang was voor
roestvlekken.
Dit aanbieden van de sleutels nu was aanleiding tot de
catastrof, welke Wellendam heden ten dage nog niet te
boven is gekomen.
De heer Klaarwater had n.1. hooge woorden met zijn
vrouw over het kussen-dragen. Zij meende dat, waar hij de
|