Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2576 tot 2580 van 11897
Nummer
1916, nr. 57, 19 juli 1916
Blad
16
Tekst
PANORAMA 16 SP0RTPANORAMA Een drietal aardige foto’s van de Zeilwedstrijden• der Dordrechtsche Roei- en Zeilvereeniging op Zondag 16 Juli. Op het Hollandsch Diep. Een overzicht van mededingende vaartuigen. Sportfeesten voor Land- en Zeemacht in het Stadion. H. M. de Koningin volgt de demonstraties met groote belangstelling. Naast H. M. de heer Van Aalst. (ÊRB.) Sportfeesten voor Land- en Zeemacht in het Stadion. De aankomst der Koningin. („Rembrandt") De aankomst te Scheveningen van de deelnc mers aan den 1000 K.M.-motortocht. („Holland"). O nder talrijke regenbuien die later in een gestadigen regen overgingen, en met een krachtigen zeilwind zijn j.1. Zondag op het Hollandsch Diep de Zeilwedstrijden der Dordrechtsche Roei- en Zeilvereeniging gehouden. Ondanks hét slechte weer was er tamelijk veel' belangstelling, doch het warme zonnetje, dat vooral bij de toeschouwers de goede stemming er in moet brengen, vertoonde zich niet, wat wel jammer was. — Zaterdag en Zondag zijn in het Stadion te Amsterdam sportfeesten gehouden voor Landen Zeemacht. Ondanks hetslechte weer van Zondag, waren er toch nog vrij veel belangstellenden. Beide dagen woonden vele militaire en civiele autoriteiten de wedstrijden bij. De prijzen, die waren beschikbaar gesteld, werden door generaal Snijders met een passende toespraak uitgereikt. — Van de 42 deelnemers aan den 1000-K.M. tocht per motor (36-uur rit) hebben 31 den tocht volbracht. Een prachtig percentage dus. Vrijdagochtend werd de Residentie onder veel belangstelling verlaten, terwijl de eersten weder Zaterdagmiddag om half zes op den Boulevard te Scheveningen verschenen. — De Haagsche Athletiekvereeniging heeft gisteren nogmaals een afstandsmarsch Den Haag—Amsterdam uitgeschreven voordeelnemers aan de tochten A. B.,om de officieele H. A. V.-medaille. Onze foto werd genomen aan den start, ’s morgens om zes uur aan hotel Terminus. Om 4 uur kwam de troep te Amsterdam aan,waar Zusterverenigingen uit Amsterdam vertegenwoordigers hadden gezonden om de deelnemers te ontvangen. Sportfeesten voor Land­ en Zeemacht in hardloopen. het Stadion. Het nummer -Amsterdam. (foto Hijmans). De deelnemers aan den wandeltocht Den HaagMCnCDT DnTOPDA VriDC ha A A'rnr'iTA nniT t
PDF
Nummer
1916, nr. 59, 26 juli 1916
Blad
01
Tekst
Lees op pagina 4 van dit nummer het geïllustreerde artikel over de stalen helmen in ons leger No. 4 (59-60) 26 JULI 1916 AFZONDERLIJKE NUMMERS 12'/2 CENT A.W. SlJTHOFF’S UITGEVERS MAATSCHAPPIJ LEIDEN ABONNEMENT PER KWARTAAL f 1.50 PER WEEK 12 CENT De stalen Helm in het Nederlandsche leger ingevoerd. (Zie het geïllustreerde artikel op pag. 4} (foto Hijmans)
PDF
Nummer
1916, nr. 59, 26 juli 1916
Blad
02
Tekst
PANORAMA 2 De Nederlandsche Anti-Oorlog Raad en zijn arbeid 1 Augustus a.s. is het twee jaren geleden, dat de Duitsche ultimatums aan Rusland en Frankrijk werden uitgevaardigd, en dat, gedwongen of niet gedwongen, de groote oorlog een aanvang nam. Slechts weinigen hebben toen gedacht, dat de herdenking van dezen dag zou worden beleefd. Nog geringer is ongetwijfeld het aantal dergenen, die deze herdenking ten tweeden male hebben mogelijk geacht. De Nederlandsche Anti-Oorlog Raad, het tegenwoordig centraal lichaam der vredesbeweging in ons land, heeft gemeend dien dag ons allen in herinnering te moeten brengen en daarvan gebruik te mogen maken om nog eens opnieuw een ieder op te wekken dat bescheiden deeltje, dat hij in eigen persoon draagt, te doen medewerken tot het welslagen der vredesbeweging. Maar vanzelf rijst daardoor bij velen de vraag: wat is de Nederlandsche Anti-Oorlog Raad, wat wil deze en wat is door hem bereikt sedert hij bijkans twee jaren geleden, op denzelfden dag dat Antwerpen na een kort bombardement viel, werd opgericht. De Nederlandsche Anti-Oorlog Raad is het lichaam, dat met alle hem ten dienste staande middelen wil bevorderen en behouden een zoo krachtig mogelijke organisatie hier te lande en in het buitenland van alle degenen, die voorstanders zijn van een duurzamen en op rechtvaardigheid gegronden vrede. Hij wil belangstelling kweeken voor de tal van moeilijke en samengestelde vraagstukken, die met de vredesbeweging nauw verband houden; hij wil toonen met voorbeelden, aan de practijk ontleend, dat al is het een hoogst moeilijke taak om den internationalen toestand niet alleen van het heden, maar ook van de naaste toekomst te wijzigen, toch aller krachten zich in die richting kunnen bewegen teneinde een resultaat te verkrijgen. Zijn beteekenis is vooral daarin gelegen, dat in zijn midden zijn geconcentreerd de verschillende stroomingen, die zich op pacifistisch gebied in Nederland doen gelden ; dat alle deze stroomingen zich in de moeilijke omstandigheden van ’t oogenblik hebben vereenigd ten bate van het vele, dat verbindt en tijdelijk hebben voorbij gezien het andere, dat haar scheidt. De Nederlandsche Anti-Oorlog Raad wil trachten een ieder ervan te doordringen, dat het geen toeval en geen gril van de wereldgeschiedenis is, dat deze oorlog is uitgebarsten, al geeft hij daarmede geenszins te kennen, dat de oorlog hem onvermijdelijk in alle opzichten leek. Hij meent dat de samenwerking en de samenleving der Staten niet van afdoend internationalen aard was; dat wel wederzijdsche betrekkingen in internationale richting bestonden, doch dat geheel deze samenleving zich niet aan de internationale belangen der Staten had weten ondergeschikt te maken. Evenzeer als men het zal nalaten in een vereeniging samen te werken zonder behoorlijk reglement, evenzeer als men voor een goed geordenden constitutioneelen Staat eischt een Grondwet en organieke wetten, evenzeer meent hij, dat waar de behoefte is gebleken aan een samenleving der Staten onderling, een statuut voor deze samenleving moet worden ontworpen en eventueel de middelen moeten worden gevonden om dit statuut na te leven. Maar hij erkent tegelijkertijd, dat de volledige internationale organisatie tusschen en van de Staten niet in de naaste toekomst te bereiken valt. Daarom moeten de voorwaarden worden gezocht om geleidelijk tot De NAOR „Vredesspeld” — de duif met den olijftak — die bij de demonstraties op 1 Augustus a.s. fn het openbaar wordt verkocht, (foto G. J. Kappel.} ONTW. v.KEMPEN . dien toestand te geraken en moet al datgene worden vermeden, wat conflicten zal bevorderen of uitlokken. De Nederlandsche Anti-Oorlog Raad heeft in een dusgenaamd minimum-programma een vijftal eischen gesteld, die naar zijn meening in de internationale staatkunde moeten bovendrijven. Geen annexatie van vreemd grondgebied zonder toestemming der bevolking, teneinde nationaliteitsVerzameling van de uitgaven die in nog geen twee jaar tijds door de zorgen van den N. A. O. R. en de Centrale organisatie voor den duurzamen Vrede het licht zagen. (foto G. J. Kappel.) geschillen te voorkomen. Geen belemmerende bepalingen, die den vrijhandel in de koloniën en protectoraten beletten, teneinde niet den economischen naijver te doen ontbranden. Geen mogelijkheid meer dat slechts langs den weg van het geweld geschillen zullen worden beslecht, maar instelling van een staten-gerechts hof, van een/aad van bemiddeling om alle geschillen langs vredelievenden weg te berechten en daarnevens een opbouw van de internationale organisatie, teneinde deze geleidelijk tot de kern van geheel het statenleven te maken. Geen overdreven bewapening meer, die slechts tot wantrouwen tusschen de natiën leidt en het oorlogsgevaar vermeerdert inplaats dat zij dit afwendt. Geen duisterheid en geheimzinnigheid meer in de onderhandelingen over buitenlandsche aangelegenheden, maar recht van medespreken van de parlementen, niet slechts op het oogenblik dat de oorlog staat uit te breken, maar in geheel den loop der gebeurtenissen, «teneinde een zoodanige crisis te voorkomen. En wat de Nederlandsche Anti-Oorlog Raad bereikt heeft? In hem zijn georganiseerd ruim 30.000 mannelijke en vrouwelijke Nederlanders en 1100 vereenigingen van alle godsdienstige en politieke richting, verdeeld over geheel het land in 150 groepen. Dank zij zijn invloed en medewerking zijn in Zweden, m Noorwegen, in Denemarken, in Zwitserland, in Spanje, in Amerika en in enkele ZuidAmerikaansche staten lichamen van vrijwel gelijke beteekenis opgericht, die ook al duizenden achter zich hebben. Dartk zij zijn initiatief kwamen in April 1915 te Scheveningen vertegenwoordigers van bijna alle op dat oogenblik oorlogvoerende mogendheden bijeen en legden er den grondslag voor de internationale en centrale Organisatie voor den Duurzamen Vrede, aan het hoofd waarvan een uitvoerend comité staat met Engelschen en Duitschers, Franschen en Oostenrijkers en welke ten doel heeft in alle landen na den oorlog de eischen van het minimum-programma door te voeren. Dank zij den arbeid van den Raad heeft men in Nederland steeds gevoeld, dat er een pacifistische beweging is, waaruit een pacifistische toekomst kan groeien ; dank zij zijn bemiddeling zijn mede voor een bescheiden gedeelte internationale betrekkingen blijven bestaan. De Nederlandsche Anti-Oorlog Raad is in deze moeilijke tijden in elk opzicht gereed om de menigte pacifistisch te bewerken; het hoofddoel der internationale organisatie is het wetenschappelijk en practisch congres, dat tijdens de vredesonderhandelingen de stem der groote massa zal moeten vertolken. Laat men er ’toch van doordrongen zijn, dat in het streven van den Nederlandschen AntiOorlog Raad niets aanwezig is van dat pacifisme van vroeger dagen, hetwelk men misschien niet ten onrechte om zijn vaagheid en zijn halve dubbelzinnigheid heeft veroordeeld. Hier is het een nuttig en practisch streven, dat het nadeel ziet, hetwelk de wereld van den oorlog lijdt, hetwelk het tot zijn taak rekent om dit nadeel te beper-ken. Niemand onthoude zich van steun aan dit streven, omdat men eigen invloed van geen beteekenis acht, eigen toetreding slechts beschouwt onder het licht van het schouderophalend: ;,het helpt toch niets”. Slechts de kracht der ma^sa maakt een dergelijk streven van algemeenen aard en de kracht der massa wordt gevormd, doordat geen eenling zich van aansluiting onthoudt. En het is bovendien een zedelijke plicht, die op ieder mensch rust, voor zooveel hem dit mogelijk is, het lijden van zijn evenmensch te helpen beperken, te verminderen, als het kan: het op te heffen. Ook de geringste poging daartoe is loonend, en niet het minst voor ons zelf. Men heeft de vraag gesteld of het wel aanging den dag der herinnering aan de wereldramp, waarmede het thans een ieder het uitbreken van den grooten oorlog wel gelijk stelt, te bestemmen tot een zekere propaganda voor den Nederlandschen vredesarbeid. De vraagstellen schijnt te zijn haar beantwoorden. Want het is de taak van lichamen ais de Nederlandsche AntiOorlog Raad om voor te bereiden die betere internationale toekomst, waarnaar wij allen verlangen en hoe kan men deze beter bevorderen dan door elke nationale organisatie te versterken en te vergrooten ? Denkt terug aan het uitbreken van den oorlog op I AUGUSTUS 1914 Steunt den Nederlandschen Anti-Oorlog Raad door het KOOPEH VAN DE VREDESSPELD WAAROM? Omdat als mensch GIJ DEN OORLOG VERAFSCHUWT. Omdat slechts dan het vredesverlangen van eiken eenling iets vermag als aller gezamenlijke organisatie macht daaraan geeft. Omdat op dit oogenblik de Nederiandsche Anti-Oorlog Raad in ons land deze organisatie van personen van alle politieke en godsdienstige richting is. Omdat de Nederlandsche Anti-Oorlog Raad den band vormt tusschen U en alle gelijkdenkenden in andere landen Omdat Gij, door U aan te sluiten, naar krachten bijdraagt om den volkeren te geven een rechtvaardigen en duurzamen vrede. Minimum bijdrage voor medestanders van den Ned. Anti-Oorlog Raad f 0.25 (in eens). Zich aan te melden bij het Secretariaat N.A.O.R.: (51, s-GRAVENHAGE Het blauwgekleurde aanplakbiljet, dat in de vele plaatsen van ons land, waar op 1 Augustus a.s. de „vredesspeld” in het openbaar wordt verkocht, zal opwekken tot steun aan den N. A, O. R. ’s-Gravenhage. (foto G. J. Kappel.)
PDF
Nummer
1916, nr. 59, 26 juli 1916
Blad
03
Tekst
3 PANORAMA oe de plaats op de kaart wordt genoemd waar de hut van Ole Holger stond, doet niets ter zake, doch daar, waar hooge rotsen zich loodrecht uit zee verhieven, waar de branding gestadig beukte op de zwarte rotsklompen, en tallooze zeemeeuwen hun schel gekrijsch met het loeien der golven mengden, daar was het, dat Ole Holger van ruwe stukken rots en wrakhout zijn hut had gebouwd. Niemand kende hem, den altijd somberen man, niemand had ooit een woord met hem gesproken en wanneer hij éénmaal per week in het dorp kwam, dat op eenige uren afstand van zijn hut lag, dan vluchtten de kinderen angstig in de eenvoudige huisjes en zeiden : ,,Moeder, Ole is er weer.” En wanneer Ole dan den winkel binnenstapte, dan had de winkelier alles reeds voor hem klaargelegd en de babbelende vrouwen zwegen zoolang Ole zich in den winkel bevond en monsterden hem met schuwe blikken. Toch deed hij niemand eenig leed, alleen zweeg hij steeds, groette niemand en liet zich met geen levend wezen in. Hij kon evengoed stom zijn, zeiden dan de dorpsbewoners en eenigen beweerden, dat Ole een menschenhater was, ja, HET BAR EN D-VAN-N AM EN SH OF TE LEIDEN GERESTAUREERO. Het hofje vóór de verbouwing. er waren er zelfs in het dorp die zeker meenden te weten, dat een liefdeshistorie van den eertijds vroolijken jongen man den tegenwoordigen Ole Holger had gemaakt. Hoe het zij, wanneer Ole in de buurt was, dan werd erniemand gevonden, die zelfs zijn naam zou durven uitspreken. Hij was iemand die respect afdwong, al droeg hij altijd hetzelfde pak van rendierleder en al spreidde zich zijn baard nog zoo verwilderd over zijn breede borst. Neen, niemand was er, die hem dorst naderen en vragen : „Zeg eens Ole Holger, hoe ben je zoo geworden, zooals je nu bent?” dan zou Ole hem zeker als eenig antwoord met zijn bliksemende oogen hebben aangezién en zwijgend zijn weg hebben vervolgd. Ole Holger was afgedaald van zijn hooge rots en stond aan het strand op een rotsblok. Vergeefs was het, dat de wind hem trachtte omver te werpen. Even vast als de rots waarop hij stond, even onbeweeglijk en onwrikbaar teekende zich zijn machtige gestalte tegen den avondhemel af. In zijn rechtervuist klemde hij zijn lang jachtgeweer en hij tuurde scherp over de woelige zee of niet een rob zich in de nabijheid vertoonde. Reeds lang stond hij daar, zwijgend en sterk, en wachtte. . . Dat kon Ole, want hij was geduldig, dat had hij getoond in zijn leven, toen hij verkeerde HET BAR EN D-VAN-N AM EN SHOF TE LEIDEN GERESTAUREERD. Het bekende Barend-van-Namenshofje aan de Hoefstraat 12 te Leiden, dat er vrij primitief uitzag en bijna niet aan de geringste eischen van comfort en hygiëne beantwoordde, is thans door een der regenten, mr. C. W. J. Pape, ter gelegenheid van diens 40-jarig regentschap, op royale wijze vernieuwd. De restauratie had plaats door den bouwmeester W. C. Mulder, die het oorspronkelijk achttiendeeeuwsche karakter met de noodige vrijheid handhaafde. De bewoners van het hofje zijn met de verandering, die vooral uit hygiënisch oogpunt een groote verbetering is, zeer ingenomen. De foto’s op deze pagina geven een idee van het hofje zooals het was en Is. Hierboven: De tegenwoordige toestand. Totaal overzicht. onder zijn' medemenschen. O, te veel geduld had hij gehad en te lang had hij gewacht. Wanneer hij spoediger gesproken had toen, dan was hem zijn levensgeluk wellicht niet ontgaan, dan .... met een korten ruk keerde hij zich om en streek met de hand over zijn voorhoofd. O, had hij die gedachten toch ook kunnen achterlaten toen hij van zijn wereld afscheid nam. Kon hij zijn hart toch ook het zwijgen opleggen, zooals zijn lippen zwegen; doch die kunst bezit geen sterveling ; ook Ole Holger kon dat niet. Nog één blik wierp hij over de wijde zee vóór hij het rotspad besteeg, dat hem voerde naar zijn woning. Het volgende oogenblik was zijn geweer aan den schouder en legde hij aan. Wat kon het anders zijn dan een rob, die zich daar tusschen de branding bewoog? Doch geen knal volgde en geen vuurstraal, zijn nooit falende kogel verliet den langen loop van het geweer niet, want.... dat was geen rob, dat was iets anders en Ole sprong van het eene rotsblok op het andere en trachtte het voorwerp te naderen, dat daar aandreef en door de branding woest heen en weer geworpen werd. Toen Ole zag wat het was schrok hij. Het was een mensch, een man, die dood of bewusteloos in een reddingsboei hing. Besluiteloos bleef hij staan, tot aan het middel stond de sterke Ole Holger in de branding en dacht er over na wat hij moest doen met een mensch in zijn eenzaamheid, wanneer die man nog leefde en toen bleek het ook dat Ole niet zóó was als de menschen in het dorp hem wel afschilderden, als een menschenhater, want hij nam den drenkeling als ’n kind in zijn sterke armen en droeg hem naar zijn huis, zonder ook slechts éénmaal te rusten, hoog op de steile rots. Voorzichtig legde hij toen zijn last op het eenige 'bed, dat de hut bevatte, zijn eigen, ontkleedde den vreemdeling, wreef hem, en begon zijn bebloed gelaat te wasschen, dat waarschijnlijk tegen de puntige rotsen was geslagen. De man leefde nog en toen Ole met watten en water het bebloede gelaat aanraakte, kreunde de gewonde. Ole Holger was niet teerhartig. Hij had het voorhoofd en de oogen gereinigd en zette de walmende vetlamp wat dichter bij zich opdat hij goed zou kunnen zien naar het werk, dat hij deed en dat hij niet gewoon was te doen. En toen het licht voller viel op het gelaat van den drenkeling en HET BAR EN D-VAN-N AM ENSHOF TE LEIDEN GERESTAUREERD. De oude regentenkamer. (foto's H. Jonker.) het bloed daarvan bijna verwijderd was toen hield Ole plots midden in zijn menschlievend werk op en gaf een schreeuw. Had iemand uit het dorp dien kreet gehoord, dan waren ze zoo mogelijk nog meer bevreesd geworden voor Ole Holger dan ze reeds waren. Hij boog zich diep over den gereddeen mompelde heesch eenige onverstaanbare woorden. Er was haat in zijn oogen, zijn spieren spanden zich en zijn sterke vuisten waren gebald. „Dat is het noodlot,” mompelde hij, „dat is het noodlot, dat mij den eenigen man brengt, dien ik haat, aan wien ik mijn ongeluk wijten kan.” Was het toen niet vreemd, dat Ole Holger, met doodelijken haat in het hart, nog zorgzamer dat gelaat wiesch en nog meer zijn krachten inspande om dat hart, dathij haatte, weer te doen kloppen met krachtiger slag ? Toch deed hij dat en het gelukte hem. De oogen van den geredde openden zich en keken in de hut rond met een vragenden blik ; toen bleven ze rusten op het baardig gelaat, dat zich over hem boog. „Waar ben ik ?” vroeg hij met zwakke stem, doch Ole antwoordde niet en wendde zich af alsof hij iets zocht, elders in de hut. Vermoeid sloten de vragende oogen zich weer en na ’n kwartier toonde de rustige, diepe ademhaling, dat de gewonde man sliep. Ole Holger sliep niet, dien gansche.n langen nacht. Hij deed daartoe ook geen moeite, omdat het verHET BAREN D-VAN-N AM ENSHOF TE LEIDEN GERESTAUREERD. De nieuwe regentenkamer. leden in hem was wakker geschud en hij zich daarin verdiepte, om zijn haat grooter en vuriger te maken dan deze reeds was. Dat was de reden, waarom Ole Holger niet slapen wilde ..... Den volgenden morgen, toen de zon haar eerste stralen over de rotsen glijden liet en de branding schitterde als goud, zat Ole nog steeds naast het bed en wachtte, tot de man, wiens leven hij gered had, de oogen zou openen en spreken. Dat duurde niet zoo lang als Ole gedacht had en het eerste wat de man deed, toen hij ontwaakte en tot bezinning was gekomen, was bei zijn handen uitstrekken naar zijn redder. Die handen werden echter niet met warmte gedrukt, want Ole wendde zich ten tweede male af en antwoordde ook niet toen hem met ontroerde stem dank werd gebracht. „Wat kan ik toch doen om u te beloonen ?” vroeg de geredde en zonder daarop een antwoord te wachten vervolgde hij: „Ik was op het punt een groote reis te ondernemen, toen hier in de nabijheid van de kust een hevige storm ons overviel, die al mijn plannen in duigen wierpen . ..” Toen richtte Ole Holger zich in zijn volle lengte op en zijn stem rolde als een donderslag door de enge hut, toen hij zeide : ,,En je in mijn handen voerde, Niels Brend, in de handen van Ole Holger, di© (Zie vervolg op pag. 6). Ole Holger’s : Wraak :
PDF
Nummer
1916, nr. 59, 26 juli 1916
Blad
04
Tekst
PANORAMA 4 Nederlandsche Stalen Helmen (Van onzen militairen medewerker) ~ (Nadruk verboden) :: anneer we een blik werpen op nevensgaande foto’s, die Nederlandsche militairen met de nieuwe stalen helmen afbeelden, dan moeten wij wel tot de overtuiging komen, dat de geschiedenis zich herhaalt. Immers wel in de Oudheid en in de Middeleeuwen waren de soldaten van een dergelijk soort hoofddeksels voorzien, maar na de uitvinding van het buskruit werden schild en helm afgeschaft. Deze ijzeren bekleedingen bleken niet tegen musketvuur bestand en vandaar dat ze langzaam maar zeker naar de musea verhuisden. En nu doet zich het eigenaardig verschijnsel voor, dat verschillende zaken, waaronder ook het schild en de helm, die men reeds lang dood en begraven waande, plotseling uit hun graf herrijzen en in den tegenwoordigen oorlog, zij het ook gemoderniseerd, worden toegepast. Daar is in de eerste plaats het schild. Na den riddertijd, waarin het zijn hoogtij vierde, komt het volkomen in verval. Tegen de vuurwapens was het niet bestand en dientengevolge verdween het als lastig uitrustingstuk uit het militaire leven. Alleen bij maskeradefeesten dook het nu en dan op. Na de invoering der klein-kalibergeweren met hun Op marsch. geweldig doorboringsvermogen begon er echter reeds een drang naar pantser en schild te komen. Talrijke pantsers werden beproefd. Sommige voldeden wel. Maar de veldsoldaat bovenmatig te bezwaren, dat dorst men niet aan. Nu echter de bewegingsoorlog tot een loopgravenstrijd verstarde en actie dus voorloopig bijzaak werd, zien wij allerwege het schild in eere komen, hetzij op het lichaam gedragen, hetzij als loopgraafschild met schietgaten dan wel als aanvalsinstrument, in welk geval het naar voren gerold, tot dekking dient van ten aanval oprukkende manschappen. Wijzen wij in de tweede plaats op de handgranaat. Vroeger in hooge eere, toen speciaal daarin geoefende „grenadiers” haar naar den vijand wierpen, heeft ook zij een periode van verval meegemaakt, tot zij na den RussischJapanschen oorlog tot nieuw aanzien is gekomen. Tegenwoordig wordt ze voor den strijd van nabij opnieuw als een verschrikkelijk wapen gewaardeerd. Wie had nog durven droomen, dat er weder met catapulten gewerkt zou worden? En zijn de vlammenwerpers wel zoo nieuw? Immers neen. Bij de vroegere belegeringen wierpen de belegerden de belegeraars pekkransen en andere brandende voorwerpen om de schouders, die in wezen slechts weinig verschil met vlammenwerpers bieden. Alleen zijn laatstgenoemde geraffineerder van techniek. Dat is alles. Waaraan is het nu te danken, dat al deze voorwerpen opnieuw in eere gekomen zijn, nadat ze reeds in musea en tuighuizen waren opgeborgen? Wij mochten er reeds op wijzen, dat daaraan de loopDe helm na slag en houw. gravenoorlog schuld is. In het vrije veld komt het er op aan, de man zoo min mogelijk te belasten, opdat hij zijn vlotheid, zijn élan niet veriieze. Hem dan uit te rusten met schild en helm en met een groote hoeveelheid handgranaten, zou zijn bewegingsvrijheid al te zeer aan banden leggen. Zoo spoedig echter de veldoorlog verstijft tot een mollenkrijg, ontstaat er aan al die bovengenoemde voorwerpen wel behoefte, eerstens, omdat de aanvaller dan veel trefbaarder wordt, tweedens, daar de verdediger zich zooveel mogelijk inspant, zich onkwetsbaar en onzichtbaar te maken. Om den verdediger in zijn stevig uitgebouwde loopgraven met schuilplaatsen en verbindingsgangen te schokken, daarvoor is zwaar geschut noodig. Om hem uit die ondergrondsche holen te verdrijven zijn handgranaten een vereischte. Beiden, zoowel aanvaller als verdediger, gebruiken als hoofddeksel den stalen helm, inplaats van de papieren kepi, om het hoofd, dat het meest zichtbaar, dus het meest kwetsbaar is, zoo goed mogelijk te beschutten. Men moet niet vergeten dat in een loopgravenstrijd aanvaller en verdediger dikwijls vlak bij elkaar liggen. Dit in verband met de uitstekende waarnemingen van In een verdedigende stelling (foto's Hijmans) hoofd beschermen. tegenwoordig uit vliegtuigen en ballons, maakt dat het beloop der vijandelijke stelling uitstekend bekend is. Ook heeft men al den tijd zich nauwkeurig in te schieten. De afstanden zijn dus minitieus bekend. Voortdurend loeren aan weerszijden scherpschutters op buit. Wee derhalve dengene, die zich niet behoorlijk gedekt, boven de borstwering waagt. Hij is spoedig een lijk. Geen wonder dus, dat er meer en meer een drang kwam het meest zichtbare deel, het hoofd, zoo goed mogelijk te beschutten. Vandaar de invoering der stalen helmen. Nikkel of chroomstaal biedt nog op betrekkelijk korten afstand weerstand aan scherven en kogels. Gebleken is, nadat de Franschen den stalen helm hadden ingevoerd, dat het percentage hoofdwonden aanzienlijk verminderde. Na het voorgaande spreekt dit haast vanzelf. Andere landen hebben toen eveneens den stalen helm aangeschaft. De helm heeft van boven eenigszins den bolvorm, terwijl een vooren een achterklep oogen en achter- - Nadat de oorlogvoerende landen allerwege tot de invoering van dit soort helmen overgingen, konden ook de neutrale Staten niet achterwege blijven hun leger daarvan te voorzien. Dikwijls worden bij zulk een uitrusting moeilijkheden ondervonden. O.a. hier te lande. Aan het benoodigde staal te komen, baart dikwijls zwarigheden. Intusschen zal het Legerbestuur ook deze moeilijkheden wel overwinnen. Nemen wij thans de gereproduceerde foto’s in oogenschouw. Bajonetvechten. Daaruit blijkt, dat ons Legerbestuur niet stilzit, maar het vraagstuk van den stalen helm flink heeft aangepakt. De foto’s vertoonen een detachement van het 18e Regiment Infanterie, waar o.a. een proef met de nieuwe helmen wordt genomen. De vorm heeft veel overeenkomst met den Franschen. Van binnen is de onze met leerdoek bekleed, waarin h?t hoofd sluit. Buiten den helm is dit doek vastgehecht met leer, zoodat tevens door de openingen lucht toestroomen kan. Natuurlijk is zoo’n helm zwaar, zelfs zwaarder dan de kolbak, maar hij zit luchtiger. Het gewicht is o.g. P/2 pond. Zooais uit de foto’s blijkt, zien de soldaten er met den helm zeer martiaal uit. Op de foto, waar de soldaten achter een borstwering liggen, kunnen we duidelijk ontwaren, hoe goed zoo’n helm het hoofd dekt. Het aantal hoofdwonden moet hierbij wel tot een minimum beperkt worden. Terwijl van verdere kwetsuren bijna geen sprake, daar het overige gedeelte van het lichaam achter de dekking verborgen is. Op een andere foto heeft een helm den toets der deugdelijkheid reeds doorstaan. Er is met een kolf van een geweer op gestompt, er is met een klewang op geslagen, de helm vertoont wel butsen, maar bezweken is hij niet. En dus zal dit nieuwe hoofddeksel den soldaat tegen sabelhouwen of kolfslagen op het hoofd eveneens voldoende vrijwaren. Natuurlijk zal het Legerbestuur met bekwamen spoed in de aangewezen richting doorgaan, zoodat spoedig helmen voor ons geheele' leger aanwezig zullen zijn.
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2576 tot 2580 van 11897