|
PANORAMA 4
erhaalden wij een
vorige maal onzen
lezers van een fabriek,
die films
ten gebruike bij
het onderwijs vervaardigde,
thans mogen wij ook
wel eens de aandacht vestigen
op een inrichting, welke geregeld
dit bioscoop-onderwijs aan
de kinderen geeft. Het is het
„museum ten bate van het
Onderwijs”, Nieuwe Markt 2,
den Haag, waar de bedoelde
voorstellingen gegeven wojden.
Of kan men eigenlijk wel Van
„voorstellingen” spreken? Moeten
het niet eer „aanschouwelijke
lessen” genoemd worden ?
vraagt men allicht. Ach, de
naam doet maar weinig ter
zake; wat wij bijwoon den, was
zoo pleizierig en kinderharteninpakkend
als er maar een
voorstelling denkbaar is, en
tevens — of juist daarom ? —
zoo leerzaam als men zich maar
eenige les voorstellen kan. Wij
voor ons persoonlijk hebben al
evenzeer genoten van de voorstelling
op zichzelf als van het
denkbeeld, hoezeer dergelijke film-vertooningen aan het gemakkelijk
en snel begrijpen door het kind en zoo aan zijn
ontwikkeling te stade komen . . .
Doch eerst even een paar woorden over de inrichting,
waar de vertooningen plaats hebben. Het „museum ten
bate van het onderwijs”, vult sedert Mei 1909 de bovenlokalen
van het gemeen tegebouw aan de Nieuwe
Markt, het voormalige, bekende hotel ,,Le Maréchal de
Turenne”. Dit museum, eigenlijk nog veel te weinig bekend,
bevat een schitterende verzameling voorwerpen op
elk gebied van onderwijs; men vindt er van alles wat
bij het onderwijs in de land- en volkenkunde, aard- en
delfstofkunde, plant- en dierkunde, nijverheid, geschiedenis
en aardrijkskunde te benutten is; een schitterende
verzameling. En het is daar, dat de schoolkinderen, in
het gezelschap van hun onderwijzers, of anders rondgeleid
door den directeur Dr. Van Cappelle of den Conservator,
den heer Van der Meulen, bij hoopjes komen om,
naar Van Alphen’s woord spelend te leeren. Ook worden
er lantarenplaten vertoond, (waarvan het museum een
uitgebreide verzameling bezit,) beelden van Oost’ en WestIndië,
den sterrenhemel, verscheidene bedrijven, enzoovoorts.
Maar het meest in trek bij de kinderen is de
bioscoopvertooning. De toegang is kosteloos, en de groote
liefhebberij maakt den toeloop zóó, dat er op sommige
dagen kaarten door de directie aan de scholen, nu eens
aan deze, dan aan die, gezonden moeten worden; alleen
de kinderen met een kaart, kunnen dan binnen; het
loopt altijd storm, en zonder dezen maatregel zouden er
wel een tiental zalen of nog meer noodig zijn om al de
kleine liefhebbers te bergen. Want het groote-menschenpubliek
moge, zooals wij boven zeiden, bij lange na niet
de belangstelling voor dit museum toonen welke het waard
is, over de belangstelling van de
kinderen heeft die instelling wis
en zeker niet te klagen. In
het afgeloopen jaar werd het
museum bezocht door eventjes
’n 20000 kinderen. Ge kunt u
dus wel voorstellen, dat dan
zeker ook de bioscoop-middagen
aardig wat jonge kijk- en
leergierigen trekken.
Het is een formeel bioscooptheater;
met een aluminium
projectie-plaat, waarvan het
voordeel is, dat de beelden veel
lichter erop uitkomen. Het lokaal
is met ruim opgestelde
banken voorzien. En in den
achterwand is het projectievenstertje;
daarachter is een
ruime en practische Cabine gebouwd,
alles naar de laatste
eischen der techniek, als gold
het een tiptop mondain bioscoop-theater.
De technische
leiding is toevertrouwd aan den
zoon van den directeur. Deze
heer Van Cappelle Jr. heeft
de technische leiding geheel
alleen in handen; hij vertoont
de films, behandelt alles wat
met de projectie verband houdt,
en heeft niet weinig bijgedragen
tot het succes dezer schoolfilms
door het aanbrengen van een
inrichting van eigen vinding;
waardoor het beeld geruimen
tijd kan stilgezet worden op
DE ONDERWIJS-BIOSCOOP. Kiek van het jeugdige publiek bij een vermakelijk film.
Dr. H. VAN CAPPELLE, directeur van het museum ten bate
van het onderwijs, in den Haag.
Een voorstelling van den onderwijsbioscoop. (foto's Hijmans).
het doek. De heer Van Cappelle
Sr., die den kinderen de
films verklaart, drukt in de
zaal op een knopje, en, wip,
daar staat het beeld muisstil,
zoodat den kinderen details
en bijzonderheden rustig en
duidelijk aangetoond kunnen
worden.
Het is een lieve lust te zien
met welk een toewijding en
begrip de vertooningen door
deze heeren geleid worden, en
wij brengen gaarne een woord
van hulde aan den directeur,
die deels geholpen door vermogende
kindervrienden, deels
door gemeentelijke subsidie,
maar ook voor een deel op
eigen kosten, de installatie
maakte tot wat zij is.
De films, die wij bij ons
bezoek voor het kleuterpubliek
vertoonen zagen, zijn door de
Hollandia-filmfabriek te Haarlem
vervaardigd, en ze mogen
er wezen. Heele reeksen wilde
dieren, haven-bedrijvigheden, en
nog een hoop meer. Ook een
alleraardigst bedacht kinderverhaal,
„Het klompje van
Marietje,” dat een gejuich en
een kreten van geestdrift en,
ia, zuchten van meegevoel,
gilletjes van verrassing, uitroepen
van dit en dat, en gelach en
handgeklap van het kinderpubliek
uitlokte, dat wij groote-menschen er van den
weeromstuit minstens evenveel pret in hadden.
Het was me ook nogal niet pakkend voor de pierewieten.
Marietje gaat met haar vader uit visschen. Maar Marietje
zelf vischt niet, mag, terwijl papa hengelt, wat wandelen
en bloempjes plukken langs de vaart. Ze raakt wat ver
weg, en moe van het loopen, zet ze zich in het oeverriet
om uit te rusten. Dat ging heel prettig; ze zat zoo
lekker in de zon, en had ook nog een leesboek bij
haar.
» Het pleizier was anders niet van langen duur, zie je,
want een verdwaalde hagelkorrel van een jager treft haar
bij ongeluk in het been. Geen raad van pijn en van angst,
hè. Maar toch, ja ze weet raad. Ze schrijft op een stukje
papier aan vader een briefje van zoo en zoo is het geval,
doet het briefje in haar klompje, en smijt het in het
water.
En het lieve, goeie klompje drijft naar de plaats,
waar vader vischt, en die haalt het uit het water, leest,
laat de sjees thuis inspannen en gaat met moeder de
kleine gewonde opzoeken. En ze vinden haar. Nou, en
dat begrijp je, wat een toestand, wat een toestand. .. .
De voorstellingen hebben Woensdags-, Donderdags- en
Zondagsmiddags plaats, en de kinderen zijn er dol op;
dat is zoo klaar als iets. Het enorme nut van zulk
een instelling mag uit een oogpunt van onderwijs, en ook
van moreele uitwerking, niet worden onderschat.
Dat voelt een elk, die wel eens over dit onderwerp heeft
gedacht.
Er is over de quaestie der schoolfilms al zoo eindeloos
veel gepraat, er hebben zich welwillende, welmeenende
lieden tot adviseerende en voorloopige comité’s gevormd;
er is veel over gediscussieerd,
over gepraat en geschreven,
maar gedaan ? . .. Welnu,
aan Dr. Van Cappelle de eer,
dat hij tot een daad gekomen
is, dat hij een inrichting
in het leven riep, waar, al is
het dan op beperkte schaal,
de scholen gebruik van kunnen
maken.
Zijn kranig voorbeeld moet
nu maar in andere plaatsen
worden gevolgd; eerst in de
grootere, dan komen de kleinere
vanzelf.
Want het vroeger geopperde
denkbeeld van reizende projectie-toestellen
heeft te veel bezwaren;
hoe zal men de reis
regelen om met het leerplan
der verschillende te bezoeken
scholen in overeenstemming te
zijn; zal de brandweer het
filmen in de schoolgebouwen
goedkeuren, enzoovoorts.
Neen, er moeten vaste inrichtingen
met een zekeren
filmen-voorraad worden gesticht,
en het is dr. Van Cappelle
geweest, die door zijn
groote ervaring als paedagoog
en zijn liefde voor het aanschouwelijk
onderwijs de eerste
in den lande werd om zulk ’n
bioscoop-inrichting te stichten.
De Onderwijs-
: Bioscoop :
|