Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2401 tot 2405 van 11897
Nummer
1916, nr. 37, 8 mei 1916
Blad
01
Tekst
No. 37 (45a) 8 MEI 1916 AFZONDERLIJKE NUMMERS 7'/2 CENT ABONNEMENT P KWARTAAL 26 NUMMERS f 1.50 PER WEEK 2 NUMMERS 12 CENT A . W . SIJTHOFF'S U ITGEVERS M AATSCH APPIJ ~ LE! DEN KONINKLIJK BEZOEK AAN ANNA PAULOWNA Woensdag 3 Mei bezocht H. M. de Koningin voor de tweede maal den Anna-Paulownapolder. Hare Majesteit arriveerde te 10 uur 18 per extratrein te Oudesluis en steeg, na door den burgemeester van Anna-Paulowna, den heer Wijdenes Spaa’ns Jr., verwelkomd te zijn, met klein gevolg te paard, waarna een tocht werd gemaakt door het overstroomde gebied. H. M. toonde zeer veel belangstelling voor de geleden schade en onderhield Zich met vele inwoners over de ramp. Onze foto geeft H. M. op weg naar het overstroomde gebied, hartelijk toegejuicht door de bevolking. H. M. VERLAAT HET DORP PER MOTORBOOT. (foto's VF.B.)
PDF
Nummer
1916, nr. 37, 8 mei 1916
Blad
02
Tekst
PANORAMA 2 ’nSchoolMuseum E en inrichting welke den laatsten tijd zéér de aandacht trekt, is het Nederiandsche schoolmuseum. Wij, Hollanders, weten nog bij lange niet, hoeveel merkwaardige dingen wij in het eigen land bezitten, — dat bleek toch ten overvloede in de laatste jaren, nu wij van het door velen voorgetrokken uitheemsche zoo goed als verstoken zijn, en op onze eigen krachten in velerlei opzicht aangewezen. Dit Nederiandsche schoolmuseum, lezers, is — Dr.Capelle, Haagsch onderwijs-specialiteit, verzekert het, — het beste van geheel Europa. En waar het onderwijs in onze dagen een groote algemeene belangstelling geniet, mogen we terecht trotsch erop zijn, ook op dit gebied zoo iets bovenstebest te presteeren, te bezitten. Dit merkwaardige museum werd in het jaar 1877 opgericht op initiatief van het Nederiandsche Onderwijzersgenootschap met steun van de Vereeniging van Leeraren UIT DE VOORVADERLIJKE SCHOOL: Banken, boekendragers, letterblokjes en kaarsenblok met snuiter. bij het Middelbaar Onderwijs. Het was destijds natuurlijk bij lange na niet zoo uitgebreid als tegenwoordig, met een kleine localiteit kon worden volstaan, maar gaandeweg groeide de verzameling, en ’t eind was, dat het museumwerd gevestigd in de ruime en goedverlichte localiteiten Prinsengracht 151, te Amsterdam. De in druk, die men van deze verzameling leermiddelen en alle verder bij het onderwijs dienstige zaken ontvangt, is enorm. Van al wat op dit gebied bestaat, is in dit museum een exemplaar ondergebracht. De onderwijzers en verdere met het onderwijs in betrekking staande personen hebben vrijen toegang, en vinden voor uitbreiding, inrichting of verbetering van hun school alles wat hun eenigs• zins dienen kan, geëx poseerd. Dit is een zeer groot voordeel, daar het omslachtig opzoeken van geschikte adressen van fabrikanten en het tijdroovend correspondeeren met dezen zoo vermeden wordt, en men hier alles in natura voor zich heeft.Doch niet slechts het onderwijs, maar ook de nijverheid is natuurlijk met zulk een instelling gediend, daar het een voortdurende uitstalling der verkrijgbare artikelen is. Wat men daar nu allés vindt. . . Het is werkelijk bijna ongelooflijk, hoe men zoo’n uitgebreide, veelzijdige UIT DE VOORVADERLIJKE SCHOOL.: Lessenaar met stoel van den meester en eenige eigenaardige „leermiddelen”. {foto's Bern. F. Eilers}.
PDF
Nummer
1916, nr. 37, 8 mei 1916
Blad
03
Tekst
3 PANORAMA en stelselmatig verzamelde collectie bijeengekregen heeft... Boeken over alle onderwerpen, landkaarten, bij dozijnen in alle soorten; schoolplaten, reliëfkaarten, alle soorten van schoolbanken, borden, leien, tafels, natuurkundige instrumenten, skeletten, rekenrekken, leesplanken, globen, teeken- en schrijfgereedschappen van het meest uiteenloopend maaksel, schoolkachels van allerlei fabrikaat, en o, nog vèèl, veel meer zaken, die wie een school wil inrichten of moderniseeren, kennen en beoordeelen moet. Een zeèr merkwaardig hoekje op de tentoonstelling is de afdeeling „oude school”, een verzameling verouderde leermiddelen als tegenstelling temidden van de keurverzameling van het nieuwste en beste allerkoddigst aandoend. Wij kiekten deze oude dingsigheden eens voor onze lezers. En ze moeten die foto’s maar eens goed bezien, al was het alleen om eens een indruk te krijgen van de in onze moderne oogen antediluviaansche inrichtingen-stelsel van het onderwijs, waarbij onze voorouders groot geworden zijn. Op onze eerste kiek ziet men oude schoolbanken, en daarop boekendragers, waarvan een, de mooiste, herkomstig uit Hindeloopen; letterblokjes om lezen te leeren, en een oudmodisch kaarsblokje met snuiter. Onze tweede kiek toont u den door den tand des tijds min of meer afgeknaagden lessenaar en zetel van den meester. Aan den lessenaar en zetel hangt het met een ezel beschilderd bord, het Ezelsbord, naast den stoel is het Schandbord neergezet; de bestemming van beide borden is begrijpelijk ; ze werden gehangen om den hals der lievelingen, die volgens den meester daarvoor in aanmerking kwamen ; men kon dan direct zien wie dom was, en wie zich slecht gedragen had; (in zijn soort óók een „aanschouwelijke methode”.) Op den lessenaar liggen dreigend geëtaleerd de folterwerktuigen, destijds bij het onderwijs in zwang: de Roede en de Plakken. Daarnaast prijkt de Roskam, het gereedschap, waarmee de vriendelijke mees ter het verwarde haar der slecht verzorgde pupillen, pijnlijk maar netjes aanharkte. Links op den lessenaar ziet men het letterrad van Niewaldt, een voorwerp om onderwijs in de letterkunde te geven, en rechts een diervormige pop van schetsmatig modelé; dit opvallend misbaksel is de zoogenaamde Ongeluksvogel, het projectiel, dat den stouterik naar het hoofd gesmeten werd, als de meester geen lust had, zijn troon te verlaten; en dit projectiel werkte indirect als het beruchte hari-kiri-zwaard; de boosdoener, die het ontving was gedoemd, er zijn eigen vonnis mede te voltrekken, zij het dan op indirecte manier: hij moest het zijn vaderlijken vriend eigenhandig terugbezorgen en werd voor deze beleefdheid beloond met een pak ransel van je welste . . . . Tot zoover de „leermiddelen”, bij ons voorgeslacht in zwang. Tot zoover ook ons artikel bij deze „leermiddelen”, die.. . ja wellicht, hoe verouderd ook, in onzen tijd nog dienen konden. Ware het slechts om ze aan de enkele kinderen, die tegenwoordig zelfs nog niet graag naar school gaan, te laten zien, om ze tot het besef te brengen, dat het in hun school, bij die van hun voorgeslacht vergeleken, botertje tot op den boom is. Zoo leert men uit vergelijking met het oude (ook hier weer volgens de „aanschouwelijke methode”) het nieuwe waardeeren: voorbeelden wekken, ook de slechte ... . maar die wekken afschrik, en zoo, langs een omweg, waardeering van het goede, hun tegenstelling. Kyf-Kyf. 6 ....... /f P V; • ^an den Vliet, Vijver met zwanen. 37 (45a)
PDF
Nummer
1916, nr. 37, 8 mei 1916
Blad
04
Tekst
PANORAMA 4 De Zomertijd Een actueel : Verhaal : A lla, het is tijd om in te spannen,” l commandeerde boer Adriaans zijn nieuwen knecht, een ellenlangen slungel van een jongen met een meer dan bar onverstandig voorkomen, „Alla en wat gauwtjes, want als ik je wèl in de ramen heb, ben jij ook al geen draver”. .. . „Hu-u-u?” geeuwde de jongen en harkte kwiers met de handen door zijn ragebol van ’n pruik. „Ja, mooi; als ik op sterven leg, zal ik jou om den dood sturen ; dan maak ik het nog ’n tijdje. Schiet nou maar wat op.” „Ik dacht, dat. . . e. . . e”, bromde de jongen. „D’r valt hier niks tedenke.” „Nee maar, baas,” weerstreefde de knaap nog, „ik dacht, dat het nog niet zoo laat was.”. . . . „Het is krek acht uur, op den kop af.” En als de jongen zijn oliedomme wezenstrekken zoo verwrong, dat de baas er een tikje twijfel op lezen kon, trok deze een zwaar gouden savonnette uit den zak, en hield ze DE STRIJD OM VERDUN. Verdun is door de belegerende Duitsche troepen voor een groot gedeelte reeds in puin geschoten; steeds woeden op verschillende punten der stad hevige branden, die verwoesten wat door de projectielen nog gespaard ble$f. Op onze foto ziet men eenige „brancardiers”, die met ware doodsverachting onder een voortdurenden regen van vuur en ijzer redden wat te redden valt. DE ZEPPELI N-A AN VALLEN OP ENGELANDS OOSTKUST. In verband met de in den laatsten tijd veelvuldig ondernomen aanvallen met Zeppelins op de Oostkust van Engeland, geven wij hierboven een foto, genomen op het oogenblik, dat een van deze moderne aanvalswerktuigen opstijgt, om een tocht naar het vijandelijke land te ondernemen. De enorme afmetingen van dit vliegtuig komen duidelijk uit, wanneer men deze vergelijkt met de zich in de gondels bevindende manschappen. den knecht voor. „Die liegt nooit, heeft nooit gelogen en zal nooit liegen ; geen minuut, geen seconde, geen sikkepit. Mijn grootvader heeft dat plechtig aan mijn vader verklaard, en mijn vader aan mij. Al staat de heele wereld op zijn kop (en dat heeft er nou met den oorlog vèel van), dit horloge en de oude klok in het voorhuis liegen nooit. Dus als ik zeg : het is zoo of zoo laat, dan is het zoo laat.” „Hoe laat?” „Zoo laat als ik zeg,” „Maar hoe laat zegt u ?” * „Dat komt er niet op aan. . . . schiet maar op.” De jongen knikte vaag, mompelde dan iets van „hardloopers zijn doodloopers”, en ging na het uitspreken van deze zijne levensphilosophie naar den achterstal om de vos op te tuigen. Adriaans dribbelde intusschen het huis in, begon daar, tusschen happen van zijn boterham door, wat te grasduinen in papieren, waarvan hij er dan een aantal uitschoot en bij zich stak, want hij moest naar de stad voor zaken, en zaken waren zaken. Dan was sekuur de boodschap. Vooral met stadsmenschen. Want die namen je, als je niet uit je doppen keek. Op leven en dood namen ze je. Hij wantrouwde ze allemaal. Ze zaten vol met rare fratsen, en gaar dat ze waren. . . , Je kon niet genoeg oppassen met ze. In het voorhuis sloeg de Friesche staartklok éénen slag met haar klinkend belgeluid, juist wanneer hij klaar stond om naar buiten te gaan. Hij trok zijn savonnette te voorschijn, en keek erop, maar niet uit twijfel, neen, het gebeörde alleen om de prompte preciesheid van de beide uurwerken bij hun samenwerking nog weer eens te constateeren, en hij deed dit met een blik, welke een even naïeve als duizelingwekkende verwaandheid uitwees. Even wendde hij zich dan nog om, groette zijn vrouw, die op de deel met de meiden aan het werk was, en trad naar buiten. Vos stond nu zoo goed als reisvaardig aangespannen voor een sjees, die evenals de klok en het horloge en de heele inboedel van vader op zoon was overgegaan, en gelijk het andere een nog niet geheel onbruikbare antikiteit genoemd mocht worden. Adriaans nam de leidsels of beter hij rukte ze uit de handen van den jonkman, die naast het gespan rechtop, je kon wel zeggen op staanden voet, ingesluimerd was en door dezen ruk vermoedelijk van een nona-aanval gered werd. ,,Slaapzak,” schold Adriaans driftig, terwijl hij instapte, „weergasche slaapzak, waar is de klatsj ?” Na eenig rondsnuffelen bracht de lummel de zweep. Adriaans pakte die van hem aan, liet ze eens rond het ziellooze hoofd van den nu terugdeinzenden jonkman zwirrelen, en zette de Vos aan : „Allo, Annemie, naar de stad.”- Wanneer het paard aanstapte, zouden ze er tegen tienen kunnen wezen, en dat diende ook, want op dat uur moest Adriaans op het kantoor van de conservenfabriek zijn, waar hij zaken deed. Hij hield er dus een pleiziêrig gangetje in. van nul komma zooveel. Het BIRRELL, die als Staatssecretaris van Ierland is afgetreden. MINISTER POULLET IN HET VLUCHTELINGENKAMP TE EDE. QWs Kaw Voorst van BeesJ.) Maandag 1 Mei heeft de Belgische minister Poullet een bezoek gebracht aan het vluchtelingenkamp te Ede, waar hij zich geruimen tijd met de bewoners onderhield. De afbeelding links "geeft den ingang met de poort van het kamp; rechts: Minister Poullet (x) in gesprek met de vrouwen en kinderen van het kamp, die hem algemeen „een vriendelijken mensch” noemden.
PDF
Nummer
1916, nr. 37, 8 mei 1916
Blad
05
Tekst
PANORAMA EEN BELANGRIJK FEIT. Te Amsterdam had verleden week de opening plaats van de nieuwe school der Vereeniging tot instandhouding* en uitbreiding der Electrotechnische School- De opening werd o.a, bijgewoond door de heeren Ketelaar, Belaar Spruyt, De Hertog enz. (foto „Holland".} PROF, MAX REINHARDT, de veelbesproken regisseur van het Duitsche Theater, verlaat per auto den schouwburg op het Leidscheplein te Amsterdam. (V.F.B.) beest was geschikt genoeg, daar ontbrak het niet aan. De voerman trouwens ook ; de zweep lag ongebruikt naast hem op de voorbank, en al wat Adriaans deed, als hij wat deed, was eens met de tong klakken op die zonderlinge maar doeltreffende manier, waarvan voerlieden wel het monopolie lijken te bezitten, en nu en dan, ter afwisseling sprak hij vrindelijk, overredend het paard aan, bijvoorbeeld zoo: ,,Annemie, kom, kom, Annemie. Leg d’r nog ereis ’n stappie op.” Ze vorderden op die manier heel aardig. Allebei. Ja, allebei natuurlijk. . . . Om wat er volgen gaat wel te doen verstaan, moet ik de lezers en lezeressen even in het vertrouwen nemen. Dit, ophanden, avontuur van Boer Adriaans had plaats op 2 Mei van het jaar onzes Heeren 1916, een datum, die niet zoo heel ver af is van dien op het omslag van dit nummer. In den nacht van den vorigen dag was de ,,Zomertijd” ingevoerd, de klokken waren een uur vooruitgezet, wat op velerlei wijzen was ruchtbaar gemaakt, maar dit was niet doorgedrongen tot den goeden Adriaans, die daar op zijn hoeve, op anderhalf uur rijdens van de dichtstbij gelegen stad, als van de wereld afgesloten leefde, en daar, temidden van zijn eeuwenouden inboedel, zelf zoo iets was als een zonderlinge antikiteit, deel uitmakend van een zeldzame en afgelegen verzameling. Om kort te gaan, toen Adriaans aan de conservenfabriek aankwam, was de directeur zoo juist meteen boer uitgereden om de gewassen op diens landerijen ‘te gaan zien. Een bediende deelde dit aan Adriaans mee, maar deze, speciaal voor dit bezoek naar de stad gekomen, geloofde den man niet. ,,Och, kom,” verzette hij zich, „kijk maar es in het kantoor meneer,” DE NIJVERHEI DSTENTOONSTELLING TE ROTTERDAM. Verleden week werd te Rotterdam in het gebouw ,De Vereeniging”, de Nijverheidstentoonstelling geopend, die in Industrieele- en handelskringen zeer veel belangstelling ondervindt. Wij geven hier een groep van officieele personen en genoodigden, die bij de plechtige opening tegenwoordig waren. (K.F.SJ ,,Maar ik heb hem net zien wegrijden, zoo zeker als ik ü hier zie.” „Komt er niet op an, kijk toch es”, deed Adriaans in zijn meer dan erge verbouwereerdheid. —- Van neen knikte de bediende, en dat met een nadruk als een cursief letter. Hij vertikte het. ..Maar, man,” voer de boer uit. „jê denkt toch zeker niet, dat jelui mij hier neme. Ik ben d’r expres voor naar stad gekomme. Hier sta ik, en ’n knappe kerel die me wegkrijgt.” „Blijf staan tot je ’n ons weegt”, mompelde de bediende. „Wat zeg je?” vloog Adriaans op. „Dat u gerust vertrekken kan. Meneer is er niet, en hij komt vandaag niet terug.” „Man, laat naar je kijken. Ik heb afgesproken om tien uur. Ik ben op mijn tijd, en. .. .” „Maar het is elf uur”, zei de bediende* en wilde het loketraampje neerschuiven, doch Adriaans had zijn savonnette reeds getrokken, en stak ze dreigend als een vuurwapen door de opening onder den neus van den beambte. „Zoo, noem jij dat elf uur, snotneus. Je moet je moeder eens vragen of ze je op de klok wil leeren kijken.” De man week terug, op zijn gelaat kwam een eigenaardige gecompliceerde uitdrukking, angst, leedvermaak, aangemengd met een weinig aarzeling, en een tikje boosheid. Adriaans’ woeste blik gleed van deze complicatie naar een wandklok achter den beambte, en wat op dit ronde witte gelaat te zien was, bleek allerminst gecompliceerd, integendeel zoo eenvoudig en duidelijk, dat den boer de benauwdheid in de beenen sloeg : de wijzers stonden op elf uur. Hij kon er geen hoogte van krijgen. Zou die vent gelijk hebben? Zou het werkelijk elf uur zijn? Maar neen, dat kon niet. Zijn oude beproefde savonnette dan? DE POPPENTÈNTOONSTELLING TE ’S-GRAVE N H AGE. Bij de firma Kleykamp te ’s-Gravenhage wordt van 6—13 Mei een poppententoonstelling gehouden ten bate van de Belgische krijgsgevangenen. Hierboven een paar interessante kijkjes op de expositie. (foto's ,,Rembrandf\)
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2401 tot 2405 van 11897