Panorama

Nummer	1916, nr. 35, 1 mei 1916
Blad	02
Tekst	PANORAMA 2 ZOMERTIJD s het niet „simple comme bonjour”? Is het niet eenvoudig als het ei van Columbus? — We leven in een tijd, waarin alles duurder wordt, waarin allerwege op bezuiniging wordt aangediongen, en wat is er nu eenvoudiger, dan de „klok” voor dez* bezuiniging te doen zorgen en zelf ongestoord zijn „gewoonte-leventje” voort te zetten ? Nietwaar, uw huishouding werd duurder, van menige ontspanning en luxe moest ge uzelf spenen, om zonder financieele gaping het eind der afgeloopen maand te kunnen knoopen aan het begin der volgende, en nu is door de beide Kamers het denkbeeld, om op 30 April des avonds te 11 uur de klok op 12 uur te zetten en ze op 31 October om 12 uur ’s nachts één uur terug te brengen, tot wet verheven, waarmede ’n bezuinigingsmaatregel is ingevoerd die zonder eenig direct ongemak aan individu of maatschappij te bezorgen, aan steenkool alleen een besparing zal leveren van ongeveer 1 millioen per maand. Een buitenkansje, dat de,,klok” ons zoo maar in den schoot werpt! Is het niet héél eenvoudig? Als we Maandagmorgen opstaan, en denken als paar gewoonte een nachtrust van 8 uur te hebben genoten, zullen we in werkelijkheid slechts 7 uurgeslapen hebben, en zullen we met onze klok de zon één uur vooruit zijn, met het gevolg, dat we een uur langer van haar gratis licht zullen kunnen profiteeren! Wat al één voordeel is; zoowel voor ons lichaam als voor onze beurs! Ja, want niet alleen op financieel gebied zal deze zomertijd -regeling haar heilzame gevolgen doen ondervinden, ook op het menschelijk organisme, dat vóór alles behoefte heeft aan lucht en zonlicht, zal zij van ’n grooten en zegenrijken invloed zijn. Denk u eens in, dat die talloos-velen, die komend uitwerkplaats of fabriek, tusschen het eindigen van hun arbeidstijd en hun naar-bed-gaan, nü slechts één of twee uur van het licht der zon kunnen genieten — en dat zijn nog niet eens de siechtstbedeelden — na 1 Mei een uur langer daartoe in de gelegenheid zijn, zonder dat zij aan hun nachtrust iets te kort behoeven te doen! Immers, volgens ons horloge zal de zon na 30 April een uur later ondergaan! En zal dit ook niet een machtig hulpmiddel blijken tot de drankbestrijding? Zal men er nü. nu het „later” donker wordt, niet veel eer toe komen zijn ontspanning te zoeken in de natuur, in plaats van in een café? Wij voor ons gelooven van wèl, en zoo zullen aan de invoering van den zomertijd voordeelen verbonden zijn, die zoowel op hygiënisch als op financieel gebied, wellicht vèr strekkende gevolgen zullen hebben. Het is hier niet de plaats, om, na al wat er reeds geschreven is, toen het denkbeeld werd geopperd, in den breede uit te weiden over deze voordeelen op financieel gebied. Wij mogen hier volstaan met even erop te wijzen, dat het in practijk brengen van deze nieuwe regeling een besparing zal wezen van brandstof, kunstlicht, enz., kortom, een oorlogswinstje, dat allen en alles ten goede komt. En dit alles zal het gevolg wezen van slechts één tik aan de wijzers van onze klokken! Is het niet, zooals we hierboven reeds zeiden, „simple comme bonjour”? En moet het ons alleen niet verbazen, dat er negentien eeuwen sedert het begin van onze christelijke jaarZomertijd. — Bloeiende vruchtboomen. telling moesten verloopen, vóór we op deze eenvoudige gedachte kwamen ? Jj HET QOÜDSPOOK l[ 1 :: Oorspronkelijke roman van G. DlETERLE g ... nu wirw’ w (3) (Vervolg.) LAns spoorreisje naar Epernay was prachtig. Jij zat in den trein. Toen die vertrok, sprong ik op het perron en wuifde je een afscheidsgroet toe. Je zag het niet eens. Ik ben niet boos op je, verre van dat, maar ik wil je een lesje geven. Als die stomme justitie mij niet onmiddellijk opgeborgen had, maar mij eerst had laten nagaan, dan was je veel meer opgeschoten. Maar daar kan jij niets aan doen. Ik geef je een raad. Als je dien opvolgt word je nog beroemder dan je ai bent ..... Ga vanmiddag om vier uur naar Monsieur Bonboirie in de Rue de Versailles, den zelfden die gezorgd heeft dat ik ingerekend werd. Je zal van hem vernemen, als hij tenminste eerlijk is, dat hij van mij voor een waarde van frcs. 2500 aan goud gekocht heeft, voor frcs. 1500. Je moet leven en laten leven. Verder moet je hem vragen of je die goudstukken, die ik voor zilver bij hem gewisseld heb, mag zien. En dan niet slapen, maar heel goed kij - ken . . . steek een paar echte twintigfrancstukken bij je om ze te vergelijken . . . Volg mijn raad ’ Veel succes ! Ik ga morgen naar Londen, maar kom terug en dan zullen we nog veel plezier hebben, brave ziel ! Duizend handdrukken van je vluchteling/’ Lecoque vouwde den brief toe, stak hem in zijn portefeuille en besloot eerst Bonboirie te bezoeken alvorens naar Croix te gaan. Lecoque, die begrepen had, dat deze brief veel waarheid kon bevatten, ging' klokslag vier uur den winkel van Bonboirie binnen. De goudsmid was zeer geagiteerd en schrok toen de detective zich bekend maakte. Nog voor Lecoque hem iets vroeg, begon hij onder een stortvloed van woorden te vertellen : „Ik ben onschuldig. Ik heb altijd wel gedacht, dat het met die goudgeschiedenis mis zou loopen. Ik heb een stuk van hem gekocht voor vijftienhonderd francs, maar het ’is veel meerwaard.Ik was gek toen ik het kocht, maar zoo’n winstje is een buitenkansje en ’t is zoo’n slechte tijd... Maar nou is de politie in m’n huis ... Ik had het niet moeten doen.” „Ja, nu is het te laat, vader,” viel Lecoque hem in de rede. ,,Eerst lever je den vreemdeling aan de justitie over en dan doe je zaken met hem . . . ’t Is een beetje inconsequent ! Vind je ook niet ?” „Oh, dat is heel wat anders ... De man is gearresteerd geworden en weer vrijgelaten ... Ik ben er gewoonweg van geschrokken toen hij weer voor me stond . . . Hij zeide : Bonboirie, jij bent een eerlijke kerel, jij koopt geen goud beneden de waarde, terwijl de grootste bankiers dat wel doen en er niets van zeggen ... Je gelooft me niet, maar later zal je meer van mij hooren . . . Omdat je zoo’n eerlijke kerel bent, zal ik je wat laten verdienen. — Je kan gerust den koop sluiten, want de justitie heeft mijn zaak onderzocht en mij weer vrij gelaten omdat ik geen dief ben. Woordelijk, zeide hij, heeft de rechter gezegd : „Je bent
PDF

Nummer	1916, nr. 35, 1 mei 1916
Blad	03
Tekst	PANORAMA eerlijk en dus vrij. Als je goud met verlies wilt verkoopen is het jouw zaak.... Nou, ik heb hem geloofd, want rede om hem te wantrouwen had ik niet.” „En heb je ook goudgeld voor hem gewisseld ?” „Ja.” .. „ „Laat eens kijken.” Lecoque bekeek de goudstukken en riep uit : „Maar dat is valsch geld! Weet je dat ? Kijk eens, hoe slordig ze afgewerkt zijn.” De goudsmid schrok. „Neen,” riep hij uit. „Ik zal ze even toetsen.” „Neen, ze zijn echt, kijk maar !” Lecoque nam den steen, trok een paar goudstrepen erop en bevochtigde die met achttien karaats-water. De gele strepen bleven onveranderd. „Ja, waarlijk, je hebt gelijk ! Laten we ze eens wegen.” Beide mannen staarden vol spanning naar de schaal, waarop zij zwijgend nu het eene dan het andere goudstuk legden en ten slotte alle vijf . . . „Verduiveld, die vijf goudstukken zijn honderd vijfenzeventig francs waard,” riep de detective. „Een vreemd geval. Een valsche munter, die valsch geld maakt van echt goud en dan nog zwaarder dan het gangbare geld.” „Ik begrijp er niets van.” Lecoque lette niet op het laatste gezegde van den goudsmid, maar keek in gedachten verzonken naar buiten... „Monsieur Lecoque, heeft de justitie hem niet ontslagen ?” „Ja, wegens gebrek aan bewijs !” „Dus u is met‘de zaak nog bezig ?” „Ja.” • „Nou, dan kan ik u misschien helpen; ik weet zijn adres.” Als er een tijger den winkel was binnengesprongen had de detective niet meer kunnen ontstellen. „Wat! Heb je zijn adres .... En dat zeg jij mij nu pas .... Hoe ben je dat te weten gekomen ?” „Ja, ik vroeg hem erom en hij gaf het mij dadelijk op. Ik heb het in mijn boekje geschreven. Hier is het r Sanspays, Rue de Gerald 41.” „Vooruit, we gaan er heen !” „Ja, maar hij is niet thuis, hij is naar Londen en komt over een week terug !” „Heb je iemand over de zaak gesproken ?” „Neen.” EEN ZELDZAME PLECHTIGHEID. Verleden week had op de artillerieheide bij de Bilt een zeldzame plechtigheid plaats. Door Z. K. H. den Prins was n.1. voor de padvinders een fraaie vlag ontworpen, die bij deze gelegenheid door Hem aan de verschillende afdeelingen werd uitgereikt. Op onze foto ontvangt de afdeeling „Leeuwarden” haar vlag uit handen van Z. K. H. „Nu dan, Bonboirie, maak je gereed en ga met mij mede. Je bent niet getrouwd en geheel vrij, dus het gaat best.” „Ik denk er niet aan !” „Bonboirie, je hebt beloofd mij te zullen helpen. Als je weigert, rest mij dus niets anders, dan je te arresteeren.” „Mij ?” schreeuwde de goudsmid bevend van angst, terwijl zijn gelaat zoo wit als een laken werd. „Ja, als heler ..... Jij hebt te kiezen tusschen jezelf ter beschikking van de justitie te stellen of gearresteerd te worden. In het eerste geval zal ik je frs. 30.— per dag vergoeden, reis je eerste klasse en logeer je in de duurste hotels en in het tweede geval logeer je in de cel en reis je op staatskosten. Wat kies je ?” * „De keus ligt nogal voor de hand, maar moet ik onmiddellijk mee ?” „Ja, natuurlijk, dadelijk. ... Je doet precies wat ik zeg, als je weigert vervalt de overeenkomst .... Ik verlang niet van je dat je je leven in gevaar zal brengen of iets verrichten wat onuitvoerbaar is. Je zet een briefje vo.or je ruiten, dat de zaak wegensfamilieomstandigheden of zoo iets, tien dagen gesloten is. Verder geef je mij de staaf goud en de twintig-francstukken...” Achteraf beschouwd vond Bonboirie de zaak zoo kwaad nog niet en al heel spoedig was hij met het idee van met de justitie op stap te gaan, verzoend. Een tijdje later liepen beiden op straat op weg naar de Rue de Gerald. De detective had niet veel hoop op den goeden uitslag van dit bezoek, omdat hij vermoedde dat het adres wel foutief zou zijn. Bonboirie vond dat zijn metgezel wel wat meer kon spreken, maar hij durfde niet met de conversatie te beginnen, daar hij al gemerkt had dat de detective een ongemakkelijk heer was. „Bonboirie,” zei Lecoque, toen zij de Rue de Gerald insloegen, „jij bemoeit je nergens mee en je zegt alleen maar iets, als ik je iets vraag. Ook noem je mijn naam niet ; je zegt maar Guillaume tegen mij en jou noem ik John.” (Wordt vervolgd.) BERICHT. Abonnés die klachten hebben over de bezorging van ons blad, gelieven deze met opgaaf van den boekhandelaar, bij wien zij geabonneerd zijn, rechtstreeks te richten tot de Administratie van PANORAMA, DOEZASTRAAT 1-3-5, LEIDEN. EEN ZELDZAME PLECHTIGHEID. De vaandeldragers der verschillende afdeelingen met hun nieuwe vaandels. (V.F.B.) 35 (44a)
PDF

Nummer	1916, nr. 35, 1 mei 1916
Blad	04
Tekst	PANORAMA 4 I>e ontscheping der Rassen te Marseiile. Het défilé der Russische troepen. Op deze pagina brengen wij een serie foto's, die de resultaten in beeld brengen van de droogmaling der overstroomde landen in Noord-Holland. — Hierboven: De dijk, die tot nu toe geheel onder water stond, wordt weder zichtbaar. DE ANTIQUAIR door ClSSY VAN MARXVELDT Z e woonden op een knus bovenhuisje in een van de buitenwijken. De suite was klein, maar dat kwam goed uit, want ze hadden toch niet zoo heel veel meubeltjes. Het zijkamertje diende voor eetkamer. Toen ze trouwden, had Jan er opgestaan, dat ze die kamer oud-Hollandsch zouden inrichten, en Willy had hem zijn zin gegeven. Jan had iets artistieks, watWilly niet onaardig vond. Dus stonden er in de eetkamer vier oud-Hollandsche stoelen, die wel wat ongemakkelijk zaten, doordat de leuningen ietwat voorover helden, maar ze gaven aan het vertrek toch een eigenaardig cachet, zooals Jan zei. Op den grond lag een mat; dat was natuurlijk oud-Hollandsch, en verder verheugde de tafel zich in de simpele bedekking van een stuk sits, in plaats van een kleed, wat vrèemd-genoeg stond, om óok voor oud-Hollandsch door te kunnen gaan. Aan den muur hing een lepelrekje met tinnen lepels, geflankeerd door een paar reproducties van Rembrandt. Dat was all Maar Jan zei, dat hij er mettertijd nog (Links 12 jaa > de oud.] Wrakhout, wagens, karren en alle mogelijke voorwerpen die te\|3roek i worden er bewaard als ijnde z< Hoe vreeselijk de verwoesting is: een door wind en water geheel geruïneerde boerderij. Een boerderij, die op he ,punt s Aan de baren < De Russen te
PDF

Nummer	1916, nr. 35, 1 mei 1916
Blad	05
Tekst	5 PANORAMA n. [Links 01 de foto hun mascotta, Iwan Panlowitch, De aanvoerder der Russische troepen, Generaal Lokhvitzky, antwoordt op de welkomstwoorden van den Fransche 12 jaaroud.] generaal Menessier. erpen die te jtoek in Waterland gedurende de overstroomingen aandreven, oewaard als ii.de zonder eigenaar. massa’s dingen bij zou koopen, en daar hoopte Willy op. Had Willy echter ooit kunnen denken, dat Jans artistieke neigingen hem zouden maken tot een verwoed opkooper van alles wat maar eenigszins antiek leek? Neen, nooit! En toch gebeurde dit. Op een middag kwam Jan niet als gewoonlijk om vijf uur thuis eten. ’t Werd half zes, zes uur, en Willy draafde maar van het eetkamertje ,’naar de keuken, om alles warm te houden. Over half zeven, toen Willy op een der oud-Hollandsche stoelen neergezakt was, en met het hoofd • op haar armen, hartbrekend zat te snikken, kwam Jan naar boven stormen. Hij sloot de huilende Wil niet in zijn armen, zooals anders, hij zei alleen zeer afwezig : „Huil je? Ja, ’t is wat laat geworden,” gaf haar een verstrooiden zoen op haar voorhoofd, — „stel je voor,” pruilde Willy in zichzelf — en ontpakte toen met veel teederheid, en onnoemelijk veel trots, een ivoren poppetje met een dik puntbuikje. Dat zette hij voor Willy neer. Willy bekeek het met veel verbazing en eenige minachting, onderwijl tranen drogend en hoorbaar snuffelend. Jan nam geen notitie hiervan; hij streelde het poppetje, en vroeg enthousiast: „Weet je wat dat is Wil ?” Een der grootste boerderijen in de nabijheid van Broek in Waterland waarvan de helft is weggespoeld. Hoe veel er nog te ruimen valt, wanneer alles zal zijn drooggemalen, demonstreert deze foto op sprekende wijze, (foto's V.F.B.} n te Marseille baren ontwoekerd j, die op het punt staat in te storten.
PDF

Nummer	1916, nr. 35, 1 mei 1916
Blad	06
Tekst	PANORAMA 6 „Nee,” zei Willy. En dan, omdat ze toch wel boos was op Jan : „Een mal, idioot ding vind ik het.” „’t Is geen ding,” zei Jan onderrichtend, ,,je hebt er geen verstand van Wil, ’t is een bedelaar, een echte Chineesche bedelaar.” „Bah, wat leelijk,” vond Wil, nóg niet verzoend met het late uur van thuiskomen. „Dat poppetje is wel een tientje waard,” vervolgde Jan, zijn handen wrijvend. „En raad eens wat het mij gekost heeft ?” „Een kwartje,” veronderstelde Willy. „Nee, een gulden. En ik krijg er makkelijk tien gulden voor.” „Hoe weet je dat?” vroeg Wil practisch. „Ja,” zei Jan knipóogend, geheimzinnig lachend, „dat weet ik. En als ik hem verkoop Wil, dan krijg jij zoo’n mooie groote werkmand van mij, en dan koopen we ook een sarong voor hier tegen den muur.” „Hè ja,” zei Wil, meegesleept door Jan z’n enthousiasme. — Doch toen ze zaten te eten, vroeg Wil: „En heb je anderhalf uur noodig gehad om dien bedelaar te koopen ?” „Ja,” zei Jan eerlijk, „maar er was zoo veel interessants in dien winkel te zien, ik kón er niet vandaan komen.” Dat was het begin van alles. Al heel spoedig gewende Wil er aan, dat Jan later thuis kwam eten of koffiedrinken. Dan had hij weer iets ontdekt. Soms was de ontdekking te duur, en moest hij zich wekenlang het genot van zijn sigaartje ontzeggen, en ’t kwam zelfs zoo ver, dat Wil soms iets van haar huishoudgeld bijpaste, om toch maar „het” te kunnen koopen. Jan kroop in obscure keldertjes, dwaalde urenlang op een markt rond, overal snuffelend, overal rommelend. Het werd een obsessie, waar ook Willy niet meer aan ontkwam. Als ze de stad inging, gluurde ze overal in winkels, of ze niet iets vreemds, niet iets antieks zag, en eens was ze zelfs zóo ver gegaan, dat DE KATHEDRAAL VAN ST. BAVO TE HAARLEM. Op deze pagina brengen wij een tweetal intérieurs van de beroemde Kathedraal van St. Bavo te Haarlem, die algemeen als een der merkwaardige bouwwerken van onzen tijd geprezen wordt Zooals men weet werd de bouw, onder toezicht van den architect Cuypers, begonnen bij bet gouden priesterfeest van Mgr. Bottemanne. De geheele symbolische versiering van dit reuzenbouwwerk, dat inwendig 108 M. lang is, werd tot in de details ontworpen door den tegenwoordigen Bisschop'van Haarlem, Mgr. A.J. Callier. — Hierboven reproduceeren we een afbeelding van het Middenschip en den Noorderzijbeuk. ze ook in een keldertje met potten en pannen gedoken was, waar ze een grijs urntje kocht voor vijftig cent. En toen ze het heel verrukt aan Jan liet zien, tuk op een goedkeuring van hem, zei hij : „Dat lor ! Dat is geen dubbeltje waard.” — Maar haar teleurgestelde snuitje ziende, bemoedigde hij : „Ik vind het toch leuk hoor, dat jij je er zoo voor interesseert. Je zult er ook wel den slag van krijgen.” Het knusse bovenhuisje werd een verzameling rariteiten ; op een tafel in hetsalonnetje stond een gedeelte uitgestald, pulletjes, vazen, vreemde koperen potjes. In de kast stonden nog andere schatten. Daar waren een dozijn Engelsche bordjes bij met oud-Duitsche opschriften, waar Jan en Willy heel trotsch op waren. Ze hadden er een avond aan besteed om met een loupe den naam van den Engelschen fabrikant, die aan den achterkant erin gebakken was, te ontcijferen. Ze hadden er zelfs verschil van meening over gehad, maar later toch eendrachtig vastgesteld, dat het erg onleesbaar was, maar dat het wel Haight en Worsham zou zijn. Die bordjes waren hun grootste glorie ! En ook kwam er een onvergetelijke dag, toen Jan twee oude muurborden voor vijftien gulden kocht, die hij geen uur daarna voor vijf en twintig gulden weer van de hand deed. Dat werd een feestdag. Willy’s vertrouwen in Jans speurzin verdubbelde, en Jan zelf voelde dat hij een toekomst tegemoet ging. Tot de moeder van Wil kwam logeeren. Jan en Willy gingen naar den trein om haar te halen. Moeder, bepakt met cadeautjes voor d’r kinderen, glunderde bij het idee van wat die straks wel van alles zouden zeggen. De kinderen evenwel hadden het druk over alles wat ze Moeder moesten laten zien. Pas thuis, of Moeder had het Chineesche bedelaartje al voor zich staan, in gezelschap van twee antieke kopjes en een vreemd bewerkte DE KATHEDRAAL VAN De Kapel van het Allerheiligste Sacrament. De bovenbouw van het Altaar en de Communiebank zijn het werk van wijlen den kunstenaar Jan Brom. Het Tabernakel, in den vorm van een Verbondsark, is rijk versierd koper en edelsteenen en met drie uit de 1 1 met hand gedreven bronzen rèneïs, voorsTeïteTde 'het Laatste Avondmaal " hei kruis, als „teeken des lichts"; de gevleugelde draken en nnnr bot lovon rraHnAtQPAm ST. BAVO TE HAARLEM. (de beide zijtafereelen) en de leerlingen van Emmaus, (de middendeur). Een koperen expositiekroon is er vrii overheen gebouwd. De Communiebank, van blauw marnjer met kunstig gesmeed koper, draagt in het midden .QOi.Qr, doe ïir-h+o”- Ha rt#»vifnnfldft draken en varentakken, waaruit het schitterend hekwerk is gevormd, zijn naar het leven geboetseerd. (foto's Van Tol).
PDF