Panorama

Nummer	1916, nr. 32, 20 apr. 1916
Blad	11
Tekst	19 PANORAMA r ► EEN GROOTSCHE STICHTING. Verschillende groote scheepvaartmaatschappijen hebben gezamenlijk op de Prins-Hendrikkade te Amsterdam een groot kantoorgebouw gesticht, dat èn door practische inrichting èn door artistieke opvatting en uitvoering, aan de hoogste eischen voldoet. Natuurlijk trekt deze enorme instelling in alle kringen zeer veel belangstelling. Links: De kunstvolle en artistieke lantaarn in het trappenhuis. Midden: het gebouw gezien vanaf de Prins-Hendrikkade. Rechts: de prachtige trap in de vestibule. ► S Als het weer Paschen is I Door Jan van Galen R elena Luchtmans bewoonde reeds meer dan acht jaar een paar gemeubileerde kamers bij de weduwe Kuypers. Het waren een paar gezellige kamers en zij gevoelde er zich zóó thuis, dat toen haar het geluk ten deel viel ’t vrij aanzienlijk vermogen van een oud-oom te erven, zij er niet toe besluiten kon van woning te veranderen. Ook in haar eenvoudige leefwijze bracht zij niet de minste verandering. Zij ging als gewoonlijk eiken morgen naar de dichtbijgelegen school waar zij onderwijzeres was en verdeelde haar vrijen tijd tusschen haar boeken en haar piano, welke laatste zoo menigmaal haar vriendin en troosteres was geweest op menigen zwaren en droevigen dag. Van het feit dat haar een groote erfenis ten deel gevallen was, bemerkte dan ook niemand iets, behalve de armsten onder haar scholieren en ook dezen vermoedden niet van waar de warme kleederen, en het voedsel gekomen waren, die hun in den afgeloopen winter meermalen waren thuis gestuurd. Gierig was Helena Luchtmans niet. Als zij ooit bijzondere wenschen of behoeften had, zou zij, nu zij de middelen bezat, zeker niet geaarzeld hebben, deze te bevredigen. Helena had echter geleerd bescheiden te leven lang voordat de goudregen kwam, en deze was niet bij machte geweest buitensporige geluksdroomen bij haar op te wekken. Ja, als de erfenis een tiental jaren vroeger gekomen was 1 Doch nu ! Wat had zij nu aan geld? Dat kon haar gebroken leven niet meer heelen en niet verzachten de wond, die bij elke herinnering aan dengene, die ze sloeg, opnieuw weer pijnde en schrijnde. Het stille meisje, dat in haar levens-Mei hard had moeten werken voor haar dagelijksch brood, was nu op dertigjarigen leeftijd stil en bescheiden EEN GROOTSCHE STICHTING. De hoofdingang van het gebouw met de beelden, die symbolisch den Indischen en Atlantischen oceaan voorstellen. (V.F.B.) geworden. Zij wachtte met onbevredigd heimwee op een levensgeluk, dat de grauwe alledaagsche eentonigheid zou verbreken en haar een leven vol zonneschijn zou geven. Met lachenden mond, zonder bitterheid noemde zij zichzelve vaak een oude-jongejuffrouw. — En toch, ondanks alles is haar een klein beetje vrouwelijke ijdelheid bijgebleven uit de dagen harer jeugd. Hoe kon zij anders nu zij op dezen Paaschmorgen voor den spiegel haar toilet maakte, haar mooi, vol bruin haar in zulke bevallige natuurlijke golven schikken ? En hoe kon zij er zoo’n naieve vreugde over gevoelen, dat zij, ondanks haar ijverig zoeken niet het kleinste rimpeltje ontdekte in haar fraai gevormde, rozekleurig gelaat. Zij weet toch dat deze Feestdag der Christenheid voor haar niet anders verloopen zal, dan de wekelijksche stille zondagen ! Ook deze dagen zal ze in eenzaamheid slijten en er zal niemand wezen, die mèt haar de ontroer'r.; van deze gewijde dagen meeleeft. Zij behoeft zich voor niemand mooi te maken. Helaas neen I Desondanks is haar hart vervuld van een gewijde feeststemming. En als zij de gordijnen opentrekt en het heerlijke zonnelicht haar kamertje vult, dan km zij een uitroep van vreugde niet weerhouden, want zij is bijna verblind door de volheid der pc u den stralen, die haar geheele wezen schijnen in gbed te zetten. Zoo verstompt is zij gelukkig in den kamp des levens nog niet geworden, dat de heerlijkheid van dezen schoonen lentemorgen geen indruk op haar zou maken. En dat doet haar juist deze kamer zoo liefhebben, dat zij van uit haar venster zoo’n frisch en onbelemmerd uitzicht heeft op Gods vrije natuur, nog niet door huurkazernes of fabrieksgebouwen bedorven. Met stille aandacht slaat zij het groote wonder der jaarlijksche opstanding aan het geopende venster gade. Doch terwijl haar blikken over de omgeving waren, verandert het natuurbeeld voor haar. EEN GEWELDIGE SNEEUW- EN IJSLAWINE. Een tweetal interessante foto’s van de reusachtige lawine van sneeuw en ijs in het Zwitsersche Alpengebied. Links: De trein rijdt tusschen een muur van sneeuw. Rechts: De kolossale sneeuw massa die zich over een groote oppervlakte uitstrekte. I 1
PDF

Nummer	1916, nr. 32, 20 apr. 1916
Blad	12
Tekst	PANORAMA 20 EEN OUD JOODSCH PAASCHGEBRUIK. Tijdens het Israëlitische Paaschfeest is het de gewoonte om in plaats van brood, de z.g.'„matze” te eten. De geloovigen voorzien zich daartoe acht dagen lang te nuttigen. De foto’s, die wij hierbij reproduceeren, geven een kijkje in een fabriek, waar de „matze” gemaakt wordt. Links cartonnen doozen verpakt; rechts: het vervoer der brooden.— van tientallen dezer Paaschbrooden, om deze : de brooden worden ter verzending in hooge Ze ziet sappige groene weiden, met hier en daar eenige' berkeboomen; van de nabije dorpskerk klinkt het uitnoodigend geklep der kerkklok, en hoog boven haar hoofd jubileert in de smettelooze blauwe lucht een leeuwerik. Het is een Paaschmorgen als thans. Een zelfde betoovering als heden doet haar ziel sidderen. Ze is echter niet alleen. Naast een met mos begroeiden steen, waarop zij heeft plaats genomen knielt een jongeman met een door de zon gebrand gelaat en lachende oogen. Hij heeft zijn arm om het middel van de achttienjarige geslagen en als het klokgelui, waarnaar zij beiden zwijgend luisteren, heeft opgehouden, kust hij haar mond. „Als het weer Paschen is, lieveling,” fluistert hij, „dan zal onze bruidsklok luiden en zullen wij de gelukkigsten zijn op deze wijde, wijde wereld ...” Twaalf maal hebben sedert de kerkklokken het hooge feest der Christenheid ingeluid, maar de geluksdroom, die toen haar jonge ziel van de hoogste zaligheid sidderen deed, is nimmer werkelijkheid geworden. Zij denkt aan den levenslustigen jongen student van*de Rijkslandbouwschool in haar geboorteplaats zonder haat of wrevel, ofschoon al zijn dure eeden leugens en bedrog gebleken zijn en hij nooit weer iets van zich had doen hooren, nadat hij de school verlaten had. De herinnering aan dien eersten gelukkigen Paaschmorgen is echter zóó levendig, dat zij weer het landschap voor zich ziet en het juichende lied van den leeuwerik meent te hooren, als een bescheiden kloppen aan haar kamerdeur de betoovering verbreekt. Haar bejaarde, vriendelijke hospita, die zij in den loop der jaren als een tweede EEN OUD JOODSCH PAASC H G E B R U I K. Smakelijk eten! moeder is gaan beschouwen, treedt binnen. Zij maakt Helena een met een goedmoedig lachje opgenomen compliment over haar bekoorlijke verschijning en komt dan met een vreemd verzoek voor den dag. „Ik zou graag wat paascheieren willen kleuren,” zegt ze, „maar weet niet hoe ik dat doen zal. En omdat u toch zoo van alle markten thuis is, juffrouw Helena, dacht ik .. „Natuurlijk, met plezier,” antwoordde het meisje ijverig. „Vooruit maar, verwacht je kindervisite, juffrouw Kuypers ?” „Jawel I Mijn neef heeft mij verzocht zijn zesjarig dochtertje voor eenige weken in huis te willen nemen. Hij komt ze vanmorgen brengen. En wijl het nu juist Paschen is, wilde ik de kleine een plezier doen 1” Als het er om gaat een kind genoegen te doen is Helena vuur en vlam. Zij loopt naar de keuken en begint dadelijk de noodige voorbereidingen te treffen en terwijl zij met vaardige handen druk bezig is, ratelt de goede vrouw Kuypers onafgebroken door over het aanstaande bezoek. „Eigenlijk had ik het moeten weigeren, toen hij mij schreef,” verzekerde zij, „want hij heeft jarenlang niets van zich laten hooren, hoewel ik zijn bloedeigen tante ben. Trouwens met zijn eigen ouders lag hij overhoop. Och, lieve hemel, zoo’n jongmensch heeft wel wat anders aan zijn hoofd, dan dat hij aan een oude tante kan denken en bovendien, heeft hij niet veel geluk gehad in het leven. Eerst moest hij tegen zijn zin het laóclbouwbedrijf leeren, om later de zaken van zijn vader over te nemen, doch toen hij genoeg ge- (Zie vervolg op pag. 22) EÉN PLECHTIGE TERAARDEBESTELLING. Donderdag 13 April had op Oud-Eik-en-Duinen te ’s-Gravenhage de plechtige begrafenis plaats van Adjudante S. P. v. Roo, in leven directrice van het Haagsche Reddinghuis. De overledene was gedurende achttien jaar werkzaam aan het Leger des Heils. Links: een foto van de lijkstatie, terwijl de afbeelding rechts een indruk geeft van de talrijke kransen en bloemen. (foto's J. P. Susan.)
PDF

Nummer	1916, nr. 32, 20 apr. 1916
Blad	13
Tekst	21 PANORAMA Verleden week hield Z. K. H. Prins Hendrik een inspectie over de vrijwillige Roode-Kruistroepen in Limburg en woonde de oefeningen bij, die gehouden werden in de omgeving van Valkenburg en Heerlen Talrijke autoriteiten en bekende personen op militair en medisch gebied, toonden door hun tegenwoordigheid hun belangstelling. — Hierboven een groep der autoriteiten, o.w. ZKH Prins Hendrik, Jhr. Mr. G. E. M. H. Ruys de Beerenbrouck, Comm. der Koningin in Limburg; Mr. L. B. J. van Oppen, burgemeester van Maastricht. Het inladen der gewonden in spoorwagens. Verpleegsters brengen ververschingen aan dóórtrekkende lichtgewonden. Generaal-majoor J. M. F. J. Latour, comm. der Ille Divisie, onderhoudt zich met de vrijwillige Roode-Kruissoldaten. De oefeningen’op hef stationsferrein te Valkeqburg. ' Oefeningen mef auto’s en treinen op hef Station te Maastricht, (foto's V.F.B.) Het Nederlandsche Vrijwillige Roode-Kruis
PDF

Nummer	1916, nr. 32, 20 apr. 1916
Blad	14
Tekst	PANORAMA 22 DRANKBESTRIJDING. De Christelijke Jongelieden Geheelonthoudersbond heeft verleden week in het gebouw „Coricordia” te ’s-Gravenhage een uitstekend geslaagden kunstavond gegeven. Onze foto geeft een groep der leden van den Bond. („Rembrand?'). OUDE KUNST. Een tweetal wèl bewaard gebleven 15e~eeuwsche religieuze groepen en beel ien uit het Antiquiteitenmagazijn van F. v..Waegeningh, aan het Noordeinde 140C te ’s-Graverhage. leerd had, stierf mijn zwager en bleken de landerijen zoo met schulden belast te zijn dat alles verkocht moest worden. Er bleef toen voor den armen jongen niets anders over, dan opzichter te worden op een of ander buitengoed. Gelukkig maakte hij kort daarop kennis met een rijke boerendochter met wie hij na eenigen tijd trouwde en zoodoende in de zaak van zijn schoonvader kwam. Dat is zoowat een jaar of tien geleden. Een langen tijd scheen het hem goed te gaan, hoewel ik niet geloof dat zijn huwelijk heel gelukkig was. Doch toen kwamen er allerlei tegenspoeden. Zijn zwager met wien hij samen zaken deed, maakte veel schulden, die hij betaalde, daarna volgden slechte oogstjaren, zijn vrouw stierf en het eind van het lied is, dat hij nu, zooals hij zelf schrijft, wel eerlijk, maar straatarm is en zijn best wil doen een betrekking als landbouwleeraar of iets dergelijks te krijgen. Tot hij iets gevonden heeft, wil hij zijn eenig dochtertje bij mij brengen. Hij wist wel, dat ze hier goed bezorgd is.” Dit en nog veel meer vertelde juffrouw Kuypers uit het leven van haar neef, terwijl Helena met bekwame hand de mooiste paascheieren tooverde vol strepen, sterren, stijlvolle arabesken in alle kleuren van den regenboog. Juffrouw Kuypers is vol bewondering over zooveel talent en begint de eieren op verschillende plaatsen te verbergen. Nauwelijks zijn de beide vrouwen klaar of de schel klinkt en meldt het verwachte bezoek. Terwijl Helena zich naar boven, naar haar kamer begeeft, hoort ze beneden in de gang een heldere kinderstem en een frisschen, hartverwarmenden kinNEKKRAMP ONDER DE MILITAIREN. Ook in de barakken aan de Heerenstraat te Leiden, waar de jongste landstormlichting is ondergebracht, hebben zich enkele gevallen van nekkramp voorgedaan onder de militairen. Om uitbreiding te voorkomen, zijn de mannen nu voorloopig van uitgaan verstoken en moeten zij de uren, die zij van dienst vrij zijn, in de loodsen doorbrengen. Natuurlijk is in verband daarmede het bezoek van familieleden en kennissen grooter dan anders. derlach. Niet uit laakbare nieuwsgierigheid, maar omdat het gekeuvel van een gelukkig kind voor haar steeds de schoonste muziek is, blijft de onderwijzeres boven op het portaal staan en luistert. En zoo hoort ze tusschen her kindergepraat ook de diepe welluidende stem van een man. Ze weet zeker dat ze dezen man nooit te voren gezien heeft, want ze had tot voor een halfuur geen vermoeden van het bestaan van dezen neef en desondanks gaat er bij zijn eerste woord een steek door haar ziel en heeft ze het gevoel alsof een oogenblik haar hart stilstaat. Zij luistert en dan waart een weemoedig lachje over haar, trots haar dertig jaren nog zoo jeugdig gezicht. Dat komt ervan als men door de tooverkracht van een zonnigen lentemorgen zich in allerlei dwaze herinneringen verdiept. Evenals daarstraks de tuinen beneden haar voor haar geestesoog veranderden in de landerijen rondom haar geboorteplaats, meent ze waarlijk in de stem van den vreemden man de stem te herkennen, die haar eens het liefste op aarde was, die haar de zoete, gelukkige woorden toefluisterde, die een vrouwenoor nimmer vergeet; de woorden „ik heb je lief 1” Zij luistert en luistert zonder zich van de indiscretie die zij begaat bewust te zijn, maar het zijn niet de woorden die haar belangstelling wekken, het is alleen de klank der stem, die opnieuw een wereld van droef-zoete droomen in haar ziel opwekt. Die stem had zij meer gehoord 1 En het is haar eerst ook als in een drccm dat zij hem hoort zeggen: „Neen, tante, het is niet meer hel H.V.V.’s CLUBGEBOUW AFGEBRAND. Vrijdag j.1. is het clubgebouw op het H.V.V.-terrein te 's-Gravenhage door onbekende oorzaak geheel afgebrand. Onze foto geeft de overblijfselen van het aardige gebouwtje. (V.F.B.) HET BEKENDE EM M A BLO EM PJ E. (/bfo ƒ. Bfctówt) in de volgende week zal wederom het Emmabloempje in het heele land ten verkoop aangeboden worden ten ba:e van de vereenigingen tot bestrijding der tuberculose. — Onze foto geeft weer de overbrenging der 570 pak«-r.. die naar 258 plaatsen verzonden moeten worden en 700.000 bloempjes baatten.— Moge de opbrengst van der. vr koop de verwachting overtreffen opdat velen hulp en steun verleend kan worden!
PDF

Nummer	1916, nr. 32, 20 apr. 1916
Blad	15
Tekst	23 PANORAMA Gezicht op de Zuidzijde van den Olijfberg, van welks top Jezus ©e Olijfberg. is ten hemel gevaren. De foto werd genomen vanaf de Westzijde van de beek Cedron. Midden op de afbeelding de hof van Gethsemané. geluk, dat ik zoek, want dat komt rnaar eenmaal in een menschenleven. Het is ook tot mij gekomen, jaren, vele jaren geleden, toen ik nog op de landbouwschool studeerde, en een frissche, onbedorven jongen was. Toen heb ik het geluk in mijn armen gehouden, maar ik was dwaas en lichtzinnig genoeg het weer los te laten, want toenmaals wist ik nog niet dat dit het geluk was. En toen ik* het eenmaal wist, had ik ’t voor altijd verloren.” Meer hoorde Helena niet, want ze is van haar luisterpost gevlucht en staat nu in haar kamer voor het geopende venster met kloppend hart en hoogrood gelaat als een op heeterdaad betrapte misdadigster. Voor haar oogen hangt een nevel; ze zou kunnen weenen en lachen tegelijk, want nu weet ze, dat haar ooren haar niet bedrogen hebben, als zij de stem meende te hooren, die haar eens op een lentemorgen had toegefluisterd : „Als ’t weer Paschen is. ben je mijn lieve bruid!” Het kost haar moeite haar ontroering meester te worden ; ze heeft echter in den harden kamp des levens geleerd zich te bedwingen en als er na eenige oogenblikken aan haar deur geklopt wordt, is zij weer kalm, zóó kalm, dat zij met lachend gelaat de binnentredende kan afwachten. Zij verwachtte haar hospita te zien, doch het brengt haar niet weinig van haar stuk als zij in plaats van de welgedane juffrouw Kuypers een krachtige mannengestalte ziet binnentreden die haar ietwat bewogen groet, zich als Frederik Stolwijk aan haar voorstelt en haar zijn dank betuigt voor de vriendelijkheid aan zijn dochtertje bewezen. Een beminnelijk lachje speelt om haar lippen en zelfs op haar achttienjarigen leeftijd kan ze er niet aantrekkelijker hebben uitgezien, dan nu in de volheid van haar rijpere vrouwelijke schoonheid. Met uitgestoken hand treedt ze den man tegemoet en zegt onbevangen : „Ik heb het vol blijdschap gedaan, mijnheer Stolwijk. Mijn vreugde zou echter nog grooter geweest zijn als ik geweten had dat het voor uw dochtertje was I” Stolwijk wordt op deze woorden beurtelings rood en bleek en staart Tiet meer van Galilea, Visschers oezig met het herstellen hunner netten aan het meer van Galilea. (Het meer van Galilea is in de bijbelsche geschiedenis bekend door de wonderbare vischvangst, die de apostelen er op Jezus’ woord hadden). de jonge vrouw tegenover hem aan alsof, zij een geestverschijning is. „Helena .. . jij 1 .... O, is het werkelijk mogelijk ?” De situatie had nu pijnlijk kunnen worden, zoowel voor haar als voor hem, als zij haar dwaas, oud hart niet volkomen in haar macht had gehad. Nu vindt zij dadelijk met fijnen tact het juiste woord, dat het beschamende gevoel als een schuldige voor haar te staan, van zijn ziel wegneemt. Slechts een paar minuten verlegen tasten nog, en ze hebben den goeden toon getroffen en spreken van elkanders wedervaren als een paar oude vrienden, die na lange scheiding elkander weergevonden hebben. Helena heeft aan het raam plaats genomen, Frederik Stolwijk heeft den aangeboden stoel versmaad en staat aan haar zijde, in het diepst van zijn ziel gegrepen door de goedheid die van haar uitstraalt en vol bewondering voor haar jeugd en schoonheid, die klaarblijkelijk niets geleden hebben, terwijl hij door al de tegenspoeden zich ondanks zijn drie en dertig jaar gevoelt als een oude man. Plotseling zwijgen beiden want daar van over de daken ruischt een geklinkklank door het geopende venster de kamer binnen. Kerkkloktonen 1 De paaschklokken luiden het feest der opstanding in, en het was den luisterenden als ging er een zalig sidderen door de lentelucht. Helena heeft onwillekeurig de handen gevouwen, terwijl een zonnestraal haar bruine haren in gouden gloed zet. De man aan haar zijde valt, als door een onweerstaanbare macht gedwongen op de knieën neer evenals op dien Paaschmorgen lang geleden, en eerst schuchter, daarna vaster en inniger slaat hij den arm om haar leest. Zoo luisteren zij bewegingloos naar het, klokgelui, dat de opstanding insluit, de opstanding ook in de natuur, ook in hun harten 1 Als het klokgelui heeft opgehouden, neigen hun van geluk stralende gezichten tot elkaar en vinden hun lippen elkaar in een langen, innigen kus. „Nu is het geluk toch voor de tweede maal in mijn leven gekomen,” fluistert hij. „En nu zal ik het vasthouden.”
PDF