Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2336 tot 2340 van 11897
Nummer
1916, nr. 28, 6 apr. 1916
Blad
08
Tekst
PANORAMA l6 DE NEDERLANDSCHE WINKELWEEK TE ROTTERDAM De enorme verscheidenheid van Nederlandsche voedingsmiddelen, en juist van die, waarvan het publiek een buitenlandsch merk vraagt, werd overtuigend gedemonstreerd door de firma Jesse. Enkele étalages trokken zoozeer de belangstelling, dat politietoezicht voor ’t verkeer noodig was. C. C. A. LAST, Voorzitter Regelingscommissie. A 1 heeft Rotterdam (zonderling genoeg!) ** geen afdeeling van de vereeniging,, Nederlandsch Fabrikaat”, toch wordt er momenteel een Nederlandsche Winkelweek gehouden, die doet zien waf Nederlandsche nijverheid, industrie, fabricage enz., vermogen! De maatschappij van Nijverheid heeft de zaak aangepakf. En goed. De resultaten zijn nog wel niet verbluffend, maar voor haar en hem, die de oogen open zet, toch zeker wel verrassend. Voor haar, d.w.z. de vrouw, de stuwende koopkracht, zeker wel t meest, want de étalages toonen aan, dat vrijwel afles wat er in ’n huishouding voor gebruik, voor comfort, voor luxe noodig is, in Nederlandsch fabrikaat te krijgen is. Pruiken zoowel als macaroni, tapioca en poppegoed, fijne muiltjes en keukengerei, biscuits, bonbons, petits-fours in ’t N eB. VAN DER SLUYS, Lid Regelingscommissie. derlandsch even goed als de Fransche. Ach ja, in ’t Nederlandsch .. . ging toch eindelijk dat armzalige idéé van buitenlandsche voorkeur er eens uit, Hoe veel flinker zou dat zijn, hoeveel meer baat zou onze industrie er bij hebben. Er waren nog winkeliers, die gaarne medegedaan hadden, doch terwille van hun clienteele den moed niet hadden hun Nederlandsche waren openlijk voor Nederlandsch te doen doorgaan! Inmiddels waren er 350, die hef wél deden en verscheidene hadden dat duidelijk in hun étalages neergelegd. Toch . . . étaleeren schijnt een moeilijke kunst, want bepaalde alle-aandacht-trekkende-étalages waren er niet bij. Wel enkele mooie en fijne, maar een „clou” van Nederlandsche artikelen was er niet. Toch kan de regelingscommissie. bestaande uit de heerenC. C. A. Last B. v. d. Sluis, H. Gogarn en L. Baudef tevreden zijn over hun meer dan omvangrijk voorbereidingswerk. V. L. BAUDET, Secr. Regelingscommissie. Ook de „humor” ontbrak niet: de buitensluiting van den buitenlandschen minder- Lipsheeft, vooral bij avond, een imponeerende uitstalling van sloten en massieve kasten, w.o. één, die een zwaren brand doorstond, één, waartegen een inbrekers-zuurstofvlam het moest opgeven en één (de witte), die bestemd is voor de juweelen van een waardigen concurrent. Russische Grootvorstin. Behoeft hier nog een aanbeveling gegeven te worden voor Nederlandsch fabrikaat? Dat we het buiten Fransch linnen en Duitsch katoen kunnen, bewijst de enorme wit-goed étalage van Wat Nederlandsche Zilversmeedskunst presteeren kan, liet de Zaan- „De Zon”, landsche Zilversmederij zien. NEDERL. ROTOGRAVURE-MAATSCHAPRÏJ, LEIDEN. De Nederlandsche WinkelweekteRotterdam
PDF
Nummer
1916, nr. 29, 10 apr. 1916
Blad
01
Tekst
Zie in dit nummer het hoogst-interessante geïllustreerde artikel over onze zware artillerie No. 29 (41a) 10 APRIL 1916 AFZONDERLIJKE NUMMERS 7*/2 CENT ABONNEMENT P. KWARTAAL 26 NUMMERS f 1.50 PER WEEK 2 NUMMERS 12 CENT ONZE MODERNE ZWARE ARTILLERIE. De Nederlandsche houwitser van 12 cM.; aanspanbaar vestinggeschuf. {Zie ook het artikel op pag. 2 en 3)
PDF
Nummer
1916, nr. 29, 10 apr. 1916
Blad
02
Tekst
PANORAMA 2 Nederiaradsclhe zware Artillerie (Van onzen Militairen medewerker) (Nadruk verboden) den Kapitein der Artillerie K. E. Oudendijk welwil- ’lend daartoe in de gelegenheid gesteld, wordt den lezers : van „Panorama” thans een serie foto’s aangeboden van ’ kanonnen van 10.5 cM. en houwitsers van 12 cM., waardoor ze, naar wij meenen, een zeer goeden indruk . wïwwï • zujjen ontvangen van deze vuurmonden der Nederlandsche zware artillerie. .Wel kan deze artillerie, wat kaliber betreft, niet wedijveren met de fameuze „zware Bertha’s” en Oostenrijksche motor-mortierbatterijen van 30,5 cM., maar ze is modern en van de nieuwste inrichtingen voorzien. Het bezit van een deugdelijke zware artillerie is in dezen oorlog van een onafwijsbare noodzakelijkheid gebleken. Vóórdat de tegenwoordige geweldige worsteling intrad, dacht men in den veldoorlog desnoods ook alleen met snelvuurgeschut van 7.5 cM. te kunnen volstaan, maar blijkbaar had men buiten de enorm afstootende kracht, zelfs van een eenvoudige veldstelling, gerekend. Dientengevolge verstart een bewegingsoorlog spoedig tot een loopgravenstrijd, waarin zwaar geschut van bijzonder belang is. Zonder de rol der infanterie in het minst te willen verkleinen, kan toch veilig erkend worden, dat de artillerie in dezen krijg zeer naar voren gekomen is. Zondereen deugdelijke voorbereiding door het zware wapen, is een infanterie-aanval in de tegenwoordige omstandigheden, tot verbloeden gedoemd. Tot de groote waarde der moderne artillerie zal ook ontegenzeggelijk meewerken het juiste tactische gebruik, dat daarvan heden ten dage wordt gemaakt. In de oorlogen daarvoor bezigde men wel snelvuurgeschut, maar dikwijls waren behoorlijke tactische beginselen voor haar gebruik ver te zoeken. In het bijzonder werd het veldgeschut nog te veel naar de oude school aangewend. Eerst de Franschen zouden het den Duitschers en anderen volken leeren, wat zelfs met dit betrekkelijk lichte kaliber kan worden gepresteerd, mits het volgens moderne principes in het gevecht wordt gebracht. Men denke aan den slag aan de Marne, toen de Franschen nog hoofdzakelijk over veldgeschut beschikten, en die toch door hen werd gewonnen. In de eerste plaats is het voor No. 2. Het kanon van .10.5 cM. tot vervoer gereed. No. 3. Het kanon van 10.5 cM.; geopend sluitstuk. No. 1. De aangespannen compagnie op marsch. de moderne artillerie een levensvoorwaarde, dat ze zich uitstekend dekt. De indirecte richtmethodes stellen haar daartoe in staat. Maar dit is niet het ééne noodige. De batterijcommanuant moet ook uit zijn batterij weten te halen, wat er inzit. De vuurkracht van een moderne snelvuurbatterij is zoo geweldig, dat een juist tactisch gebruik noodzakelijk blijkt om haar dat te kunnen laten prestoeren, waartoe ze werkelijk in staat is. Wordteen snelvuurbatterij, zelfs van een kaliber van 7.5 cM., op die wijze gebruikt, dan kost het aan een aanvaller groote offers om door te breken. Voeg daarbij het legio aantal machinegeweren, die dood en verderf tegen bijna eiken cM. van het gevechtsfront uitbraken, dan is het geen wonder, dat er van een „frischen, fröhlichen Krieg” geen sprake meer is. Het natuurlijk gevolg van het vastloopen der aanvallen, was een verhoogd gebruik der artillerie, speciaal van het zware geschut. De verdediger toch kreeg door tijdwinst gelegenheid zijn stellingen te versterken, zoodat op zijn beurt de aanvaller genoodzaakt was daartegen grootefe kalibers in batterij te brengen om loopgraven en schuilplaatsen murw te schieten. De uitwerking immers van veldgeschut tegen loopgraven is niet groot. Dat ondervonden de Russen reeds bij Plewna. Hiervoor is speciaal artillerie noodig, die onder gekromde banen schiet om de schutters, achter de borstweringen opgesteld, te kunnen treffen. Liefst moet ook het kaliber van dit krombaangeschut van eenige importantie zijn, opdat de uitwerking van het enkele schot voldoende zij om vernietigend op aardwerken en hindernissen te kunnen inwerken. In het bijzonder moeten ook dé schuilplaatsen niet meer veilig wezen voor de bezetting en daarvoor is eveneens een tamelijk groot kaliber noodig. We zien dan ook in Frankrijk, na,het intreden van dien loopgravenoorlog, besluiten tot invoering van den lichten veldhouwitser van 10.5 cM., terwijl men vóór den oorlog met het veldkanon in den bewegingskrijg meende te kunnen volstaan. Ook hun zware artillerie werd tijdens de worsteling voortdurend uitgebreid, waarschijnlijk tengevolge van de daaraan ontstane behoefte. De Duitschers waren op het gebied der zware artillerie veel beter voorbereid. Ze bezaten reeds den lichten veldhouwitser, terwijl hun zware van 15 cM. zijn wedergade niet vindt in het volgen van de bewegingen te velde en het snel tot vuren gereed zijn. Bovendien i No. 4. Het kanon van 105 cM. in batterij. No. 5. Het kanon van 10.5 cM. met caisson, enz.
PDF
Nummer
1916, nr. 29, 10 apr. 1916
Blad
03
Tekst
3 PANORAMA No. 6. Het kanon van 10.5 cM.; richtmiddelen. bezitten de Duitschers den mortier van 21 cM., die eveneens aan de manoeuvres van het veldleger kan deelnemen. Uit het voorgaande blijkt, dat we dus bij een eventueelen oorlog tegen Nederlandsche stellingen zwaar geschut van elk kaliber kunnen verwachten. Om deze vijandelijke artillerie, de aanvakwerken, transporten, kantonnementen enz. met succes ondervuurtekunnen nemen, hebben dus ook wij kanonnen noodig, die misschien wel niet zoo zwaar behoeven te zijn, maar toch zeker geheel modern ingericht moeten wezen. Dit moet dus snelvuurgeschut zijn, voorzien van voortreffelijke richtmiddelen en zeer marschvaardig. Als een voorbeeld dezer Nederlandsche moderne zware artillerie, welke intusschen nog voor uitbreiding vatbaar is, vindt de Jezer dit artikel verlucht met foto’s van onze 10.5 cM. en 12 cM. De 10.5 cM. is een lang kanon, dat derhalve niet tegen loopgraven dient, maar speciaal bestemd is voor het vuur op - groote afstanden. Zoo zullen vijandelijke kantonnementen, troepen- en andere transporten, belangrijke knooppunten van wegen enz. aan zijn vuur blootstaan. Op foto No. 2 zien wij het kanon van 10,5 cM. tot vervoer gereed. Daartoe is het tijdelijk van de remmen losgemaakt, zoodat het achterstuk in een vervoerleger op den staart van de affuit komt te liggen. Foto No. 3. vertoont ons ditzelfde kanon met geopend sluitstuk, terwijl op foto No. 4 een in stelling staande batterij is afgebeeld. In wezen treedt een batterij van 10.5 cM. op dezelfde wijze op als een veldbatterij, zoodat wij over opstelling, wijze van bedienen en vuren niet nader behoeven te spreken. Intusschen zal het den lezer interesseeren, dat dit kanon granaten en granaatkartetsen verschiet, die beide 18 K.G. wegen. In de granaatkartets zitten 575 kogels. De schootsverheid der granaat is 10 K.M., die van de granaatkartets iets minder. Op foto No. 5 zien wij duidelijk de naast het kanon opgestelde caisson, bepakt met munitie. Foto No. 6 geeft een goed beeld van de bij het kanon gebruikte richtmiddelen. Deze zijn geheel modern en bestaan uit een opzet met panoramakijker. De kop van zoo’n kijker kan 360° ronddraaien, zoodat de richter, terwijl hij zijn oog voor het lager geplaatste oculair blijft houden, den ganschen horizon kan afzien. De afbeeldingen 7, 8, 9 en 10 vertoonen den houwitNo. 9. 12 cM.-houwitser met geopend sluitstuk. ser van 12 cM. L-14. L-14 beteekent, dat de houwitser 14 x 12 cM,, is plm. 1.68 M. lang is. Deze vuurmond schiet, daar hij een houwitser is, wel No. 7. De 12 cM.-houwitser wordt in stelling gebracht. tegen loopgraven en dgl., maar toch ook tegen de artillerie des vijands. Dank zij, de kromme baan is hij uitstekend geschikt tot het bevuren van doelen achter verticale dekkingen en tot het doorslaan van horizontale onderkomens. De kromme baan is een gevolg van den korten vuurmond, terwijl ladingen gebruikt worden die in verhouding tot het projectielgewicht klein zijn. Bij dezen houwitser worden 4 ladingen gebruikt om diverseopdrachten te kunnen vervullen. Hoe kleiner de lading, hoe krommer de baan, hoe meer geschikt om achter dekkingen te schieten. Maar ook dient rekening gehouden met de schootsverheid, waarvoor weer grootere ladingen noodig kunnen zijn. In verband met een en ander zijn 4 opzetverdeélingen tot het geven van de juiste elevatie voor de verschillende afstanden noodzakelijk, die in 4 naast elkaar liggende kolommen aangebracht zijn op den omtrek van den trommel, links tegen den opzet bevestigd (zie foto No. 9). Een wijzer kan tegenover elk dier 4 kolommen worden geplaatst, al naarmate lading 1, 2, 3 of 4 bevolen wordt. Bij de grootste lading is de maximum schootsverheid 6100 M. De maximum elevatie is 42° (zie de voorplaat). Tenslotte zien wij op foto No. 1 de geheele compagnie van den kapitein Oudendijk op marsch. Laten wij hopen, dat dit z.g. aanspanbaar vestinggeschut de kern moge worden van een moderne zware artillerie, die zoo al niet in kaliber, dan toch wat inrichting betreft, met het buitenland kan wedijveren. No. 8. 12 cM .-houwitsers in batterij. (foto's Hijmans). 29 (41a)
PDF
Nummer
1916, nr. 29, 10 apr. 1916
Blad
04
Tekst
PANORAMA 4 HET DIER I n „Artis” te Amsterdam wordt op het oogenblik een tentoonstelling gehouden van kunstwerken, betrekking hebbende op het dier. Men ziet er schilderijen, teekeningen en beeldhouwwerk, waarvoor het dier model zat, — of model stond, lag of liep, in elk geval wel zoo goed was eventjes stil te zijn. En zooals met rechtmatigen trots de man die het betalen kan. een familieportretten-galerij aanlegt, die als een zwijgende en tegelijk sprekende getuigenis van de oudheid en de echtheid van zijn familie is, en met gepaste hoovaardij die voorouders (hun conterfeitsels althans) aan zijn bezoekers toont, zoo stellen de families van „Artis” hun familieportretten-galerij nu ook open, ter bewondering voor het publiek. En wèt we daar aanschouwen, is gewoonweg geweldig; de leeuw, de aap, het paard, om er maar een paar uit het husje te noemen, zijn van zoo'n beschamend oude familie, dat een menschengeslacht, dat van de Kruisvaarders of de Noormannen stamt, er een kersversche baby bij is. Neen, dat zien wij met éenen oogopslag; hier valt voor ons met het dier niet te concurreeren, De mensen moge dat in den oorlog met succes beproeven, maar hier heeft hij geen schijn van een klein kansje. M*n hemel, in de oudste tijden, zóo oud, dat je je als fatsoenlijk mensch geneert, er nog over te spreken. — in die ouwe tijden liet het dier zijn portret al maken, had hij zijn eigen lijf-portretdsten al onder de stokoude Egyptenaren, Chaldeeërs, Assyriërs enz. Ik geloof, dat er geen diersoort bestaat, bestaan heeft of ooit z&l bestaan, waarvan hier geen portret te vinden is. Leeuwen, tijgers, beren, wolven, zwijnen, paarden, ruiters, sfinxen, adelaars, centauren, ezels, apen ... Maar ik zet liever stop voor ik me verslik; want compleet zijn is ónmogelijk; wat er is, is niet allemaal te vertellen; wat er niét is, dat zou misschien nog gaan. En ondanks die ontzettende ver* scheidenheid van pro-historische, antediluviaansche, wilde, makke, geacclimatiseerde en gefantaseerde diersoorten, welk een rust! Terwijl buiten deze zalen de families elk op hare wijze van hun presentie blijk geven, — blaffen, loeien-, brullen, fluiten enz. — wat ’n rüst hier.... om een voorbeeld aan te nemen voor de origineelen... Rust en... vrede. Ja, vréde ook, want broederlijk hangt de wolf naast het lam, de sperwer naast de duif, de slang naast den geitebok; de Duitsche Vorstehhund en de Engelsche pointer, Turk, Sultan, de Fransche poedel en de Russische barsoi exposeeren ieder zichzelf op internationaal artistieke wijze, en ieder hunner laat den ander in zijn sop gaar koken, zoodls het behoort. Maar alle gekheid op een stokje. Voor een ieder heeft deze tentoonstelling heel wat te leeren. Zoowel in artistiek als in dierkundig opzicht. Het kwam ons voor, dat het niet erg druk loopt, en dat is geweldig jammer. De gelegenheid om zoo’n merkwaardige verzameling te zien is er maar niet om een haverklap. We wekken een ieder, die maar eenigszins kan, daarom op, eens een kijkje te gaan nemen. Een druk bezoek is uitteraard een genoegdoening voor de ijverige en knappe menschen. die de tentoonstelling met zooveel zorg en moeite tot stand brachten. Kyf-Kyf. Foto links: Papegaaien; een olieverfschilderij door mej. Marie Kelting; foto rechts: Chimpansee, pastel door Herbert van der Poll. (Voorstudie voor een schilderij). A r is een brief voor je gekomen kind,” zei Moeder, toen ik binnenkwam, ’k Had boodschappen gedaan, en was warm van de frissche, prikkelende herfstlucht thuisgekomen. De brief lag op tafel. ,,O, van Riek,” zei ik verrast, ’k Had in lang > niets van Riek gehoord, en het deed me prettig aan, dat witte vierkante envelopje op het roode tafelkleed te zien liggen, wachtend tot ik het zou openmaken. Ik rekte het nog zoo lang mogelijk, voor ik begon te lezen, trok eerst mijn mantel uit, zette mijn hoed af, stalde de boodschappen voor moeder uit: garen, satinet, en een strengetje lila zij, en ging toen op mijn geliefkoosd plaatsje in de vensterbank zitten, voorzichtig met Moeders naaischaartje het couvert opensnijdend. Riek schreef aardig, verontschuldigde zich dat ze in zoo langen tijd niet geschreven had, en vroeg of ik niet een tijdje kon komen logeeren: „Ik verlang er echt naar je weer te zien, en oude herinneringen op te halen, en kleine Tops heeft al aan Jansje de meid verteld, dat Tante Mies komt. Dus Mieke, ik reken op je.” „Wat schrijft Riek ?” vroeg Moeder. Van uit de vensterbank las ik den brief voor. „Wel kind, je moet gaan natuurlijk,” zei Moe direct. „En u dan !” „Ik kan best een paar weken met Sientje hier blijven. En dan vraag ik Tante Betsy. Daar ben jij toch niet zoo b&r op gesteld.” Ik trok een leelijk gezicht achter het overgordijn. „Ja, doet u dat.” — Daar was de zaak mee geregeld, en ik schreef Riek, dat ik kwam. Een week daarna reisde ik af. Alleen in de coupé, overdacht ik of Riek ook nog veranderd zou zijn. Ik had haar in een paar jaar niet gezien ; haar ouders waren na Rieks trouwen buiten gaan wonen, en Riek zelf was een tnaal, op doorreis naar huis, bij me geweest met Topsy, die toen een* baby van anderhalf jaar was. Nu was Tops al vier. Riek en ik waren altijd samen geweest, eerst op de Lagere, later op de Meisjesschool. Toen zij zich met haar negentiende jaar verloofde, zei ze, dat dat aan onze vriendschap geen afbreuk zou doen ; een jaar daarna trouwde ze. Nu was ze vijf jaar getrouwd, en we hadden elkaar zoo goed als uit het oog verloren, tot de bewuste brief de oude vriendschapsgevoelens weer deed opleven. Ik had altijd veel van Riek gehouden : ze was wat eigenaardig, en niet iedereen kon het met haar vinden, maar wij hadden elkaar altijd volkomen begrepen. Ik verlangde naar Topsy. Ik hield veel van kinderen, en Tops was een schattige baby van anderhalf jaar geweest. — Hoe zou ze er nu uitzien, die kleine Top? De trein reed het station binnen. Ik zag direct Riek met Topsy op het perron staan. Riek was nog dezelfde, lang, slank, gedistingeerd, met koel, blank gezicht. Aan de hand hield ze Tops. We begroetten elkander hartelijk en ik voelde Tops’ kleine knuistje in mijn hand. — „Dag Tante Mies,” zei het heldere stemmetje. Aardig zag ze eruit, die kleine Topsy. Blond, grappig recht haar, een klein piekje met blauw lintje, te voorschijn komend van onder haar zwart fluweelen kapje. Stevig stapten de voetjes, in bruine schoentjes, waaromheen lange, witte slopkousjes, tusschen Riek en mij mee, en vertrouwelijk'lag Tops’ handje in de mijne. EEN BIJKERK VAN DEN HEILIGEN AUGUSTINUS TE NIJMEGEN. Dinsdag 4 April had te Nijmegen de eerste-steenlegging plaats van de nieuw te bouwen bijkerk van den H. Augustinus. Onze foto werd genomen tijdens de plechtige inzegening van den steen. „Gaan we met de tram, moeder?” vroeg ze. Het trof me hoe correct ze sprak, alleen brouwde ze, en het klonk zoo grappig dat „tgem” en „moedeg.” „Ja Tops,” zei Riek. — We hadden elkaar niet veel te zeggen, Riek en ik; het was wat vreemd tusschen ons; de iaren waarin we elkaar niet gezien en weinig geschreven hadden, oefenden een belemmerenden invloed uit. Maar gelukkig was Tops daar, die afleidde. „Blijf je heel lang, Tante Mies?” begon Topsy de conversatie. — „Ja,” zei Riek voor mij, „Tante blijft een heel poosje bij je.” —• „En speel je ook eens met mei” informeerde Tops verder. „Natuurlijk,” zei ik hartelijk. „Ze speelt anders meest alleen,” begon Riek. „Bert en ik zijn er niet voor, om, zooals sommige ouders doen, altijd de kinderen bezig te houden. Dan worden ze maar verwend en lastig. Tops kan zich heel aardig alleen vermaken.” „Maar Riek !” protesteerde ik. „Mij dunkt dat de kinderen juist van de ouders vervreemden wanneer ze veel aan zich zelf worden overgelaten. Kinderen moeten juist in hun ouders hun beste kameraden en speelmakkers zien.” „In theorie héél mooi Mies,” zei Riek koel, afwerend. „Maar als je zelf eens getrouwd bent, en je hebt kinderen, dan kom je daar langzamerhand wel van terug.” „O moeder,” onderbrak Topsy ons gesprek, „wat heeft die man — die man was de witkiel die mijn koffer droeg — kromme beenen !” „Sst Tops, schreeuw niet zoo,” vermaande Riek. En ik verbeet een lachje. Tops was heerlijk origineel. Wij kwamen bij de halte van de tram, de bewuste witkiel wachtte met mijn koffer. Ik verwachtte nieuwe critiek van Tops, dieechter uitbleef. Topsy schopte een steentje, welke bezigheid haar geheel in beslag nam. In de tram zat ze zoet tusschen ons in, rechtop als een klein dametje, haar handje knus in mijn mof. Toen hoorde ik haar stemmetje : „Tante Mies 1” — „Ja Topsy.” — „Hoort u eens.” — Ik boog me naar haar over, en ze fluisterde me in mijn oor, of ik ook niet vond, dat die dame tegenover ons een heel langen neus had. „Wat hebben jullie voor geheimpjes?” vroeg Riek. „Och niets,” zei ik, Tops’ handje drukkend. En«Tops beweerde hardop : „Ik houd van Tante Mies, Moeder.” . We kwamen net voor den eten thuis. „Is mijnheer al thuis?” vroeg 4 KLEINE TOPS :: DOOR CISSY VAN MARXVELDT ::
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2336 tot 2340 van 11897