Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2311 tot 2315 van 11897
Nummer
1916, nr. 25, 27 mrt. 1916
Blad
07
Tekst
7 PANORAMA Jhr. Mn. Victob E. U. oe STUERS +. Te ’s-Gtavenhage is den 21sten Maart overleden de heer Jhr. Mr. VICTOR E. L'. DE STUERS, lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Eertijds was de overledene referendaris van de afdeeling Kunsten en Wetenschappen, in welke functie hij ontzaglijk veel. vooral op restauratie-gebied, heeft gedaan. Maret keurde altijd alles goed wat Mr. Liénard deed. Mr. Foulon en Mr. Devigne waren er niet mee ingenomen; maar ze konden het niet over zich verkrijgen zich tegen dien naam te verzetten toen Mr. Liénard hen eenmaal zoo gedoopt had. Zooals reeds gezegd waren de vrienden uitstekend gehumeurd. Mr. Devigne was zelfs vroolijk en maakte, terwijl ze op het tweede glas bier wachtten, drie jeux de mots — iets zeer buitengewoons voor Mr. Devigne! Het tweede glas werd voor ieder neergezet, ze dronken een paar slokken en toen zei Mr. de Maret: ,,Vertel ons van uw strijd met den uhlaan, chevalier1.. /’ Het was altijd Mr. de Maret die dit vroeg. — Mr. Liénard leunde achterover in zijn stoel en streek nadenkend zijn langen snor op. Hij keek daarbij eenigszins uitdagend naar Mr. Devigne en toen begon flij. —- „Toen ik in dienst ging was ik een verlegen jongen. De oorlog stond me tegen en telkens wanneer het schieten begon voelde ik mijn knieën knikken. Dit hinderde me erg want ik was een goed schutter en wilde de Fransche vlag zoogoed als ik kon dienen. Dikwijls noemde ik mijzelf een lafaard. Toch wist ik dat ik geen lafaard was ! De proef, beste vrienden, kwam in een kleine schermutseling, die we met de Pruisen dichtbij Bernay hadden. Juist toen we aan ’t ontbijt waren werden we door de uhlanen overvallen. Ik had een kop koffie in de hand en mijn ransel op de knie toen de Pruisen kwamen aangestormd. Ik sprong op en greep naar mijn geweer; maar een groote blonde uhlaan kwam met gevelde lans op mij af voordat ik mijn ransel kon wegwerpen. En dat was mijn geluk, waarde vrienden! Juist toen de Pruis met zijn lans naar mij stak hield ik den ransel vóór mijn maag, want als naar gewoonte had ik daar weer dat weeë gevoel.” Na deze woorden keek de spreker Mr. Devigne met een uitdrukking van oprechtheid aan. „Zijn lans stootte op mijn ranselen gleed af. Ik greep de lans en trok uit alle macht. De Pruis verloor zijn evenwicht en viel. Snel wierp ik me op hem en met mijn hand om zijn keel worstelden we. Die man was groot en sterk. Hij trachtte mijn hand van zijn keel te krijgen ; maar ’t gelukte me met mijn linkerhand mijn bajonet te grijpen. Ik stak hem die door den hals en hij stierf onmiddellijk.” Een indrukwekkende stilte volgde. Mr. de. Maret slaakte een zucht van verlichting. Mr. Devigne opende de lippen, maar zei niets. Mr. Foulon draaide in gedachten zijn glas rond. „Neen,” vervolgde Mr. Liénard, „nooit meer was ik bang. Maar van vechten kwam er niet veel meer voor mijn regiment. Het was na dit gevecht dat ik de orde kreeg.” Met een handige beweging opende hij zijn jas en toonde de wit geëmailleerde, vijfpuntige ster, embleem van het Legioen van Eer. Om de orde niet al te zeer te doen opvallen droeg hij haar niet aan het gebruikelijke vuurroode moiré lint. En nooit had iemand hem de bizonderheden waardoor hij deze decoratie kreeg hooren vertellen. — De andere gasten waren nu ai weg. De Ober hing een doek over de vogelkooi; dit was het teeken dat ’t sluitingsuur gekomen was. „Les Quatre” stonden ook op. Mr. Liénard neuriede een Fransch liedje. Toen hij langs de caissière kwam hield hij stil om haar de anjer die hij in zijn knoopsgat droeg aan te bieden en haar een complimentje te maken. Altijd maakte hij haar een compliment en telkens zei hij iets nieuws. Buitengekomen gingen „les Quatre” uiteen. Mr. de Maret en Mr. Devigne keken nog even Mr. Liénard na. „Waarlijk, de chevalier houdt zich echt zooals ‘t een Fransch soldaat past,” zei Mr. de Maret bewonderend. „Arme Mr. Maurice,” mompelde zacht Mr. Devigne. „Zeg liever, gelukkige Mr. Maurice, hij is ongetrouwd en leeft van een aardig pensioentje.” Mr. Devigne zei niets, maar kuchte even. Mr. Liénard had kamers op de tweede verdieping van een huis, zoo gelijk aan al de andere in die straat, dat het zich alleen door zijn nummer onderscheidde. Hij opende de deur met zijn huissleutel en ging de trap op, steeds zijn „chanson” neuriënde, maar heel zacht, om de andere bewoners niet te storen. Op de eerste verdieping werd een deur geopend en een zachte vrouwenstem vroeg: „Bent u het Mr. Liénard ?” „Oui, mademoiselle Thérèse, c’est moi. De beste van alle mannen en geheel tot uw dienst.” DEAMSTERDAMSCHEDAMESZWEMCLUB. Verleden week herdacht de Amsterdamsche Dames Zwemclub haar 2-jarig bestaan. Ter viering van dit jubileum werd een zwemwedstrijd gehouden, waarvan wij hierboven een nummer in beeld brengen dat werd uitgevoerd door gecostumeerde meisjes. „Wilt u niet een kop chocola komen gebruiken, Mr. Liénard?” Melle Thérèse Dalvin stond in de open deur van haar kamer, slank en statig. Het licht achter haar viel zacht op haar bleek vriendelijk gezicht. Mr. Liénard vond haar charmant en het speet hem dat hij zijn anjelier aan de caissière gegeven had — neen, dat niet, maar ’t speet hem dat hij niet nog een anjer voor Melle Thérèse had. „O, mademoiselle, niets zou mij aangenamer zijn 1 Uw chocola is gelijk aan een godendrank !” „O. Mr. Liénard, wat bent u royaal met mooie woorden,” berispte Melle Thérèse. Al pratende in Melle Thérèse’s salon werd de chocola uit fijne kopjes gedronken. P. VAN ESCH. J. MORKS. Den Isten April a.s. hoopt de heer P. VAN ESCH te Tilburg den dag te herdenken waarop hij vóór 40 jaar in dienst trad bij de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen. — Den 24sten Maart herdacht de heer J. MORKS te Middelburg onder veel blijken van belangstelling het heuglijk feit, dat hij gedurende 25 jaar directeur was van het Middelburgsch Stedelijk Muziekcorps, dat voortgekomen is uit het muziekcorps der voormalige schutterij, waarbij de jubilaris luitenant-kapelmeester was. Dit kopje chocola eiken Woensdagavond was een vaste gewoonte geworden, evenals het samen eten van „les Quatre” in het kleine restaurant. Eén onderwerp was er waar ze nooit • genoeg van hadden. lederen Woensdagavond spraken ze over oorlog — deze lieve, zestigjarige, ongetrouwde vrouw en het donkeroogige, grijze vijfenzestigjarige mannetje. Melle Thérèse was van een krijgshaftig geslacht. Haar grootvader had zich onder Napoleon onderscheiden en ook haar vader was met hart en ziel militair geweest. Aan den muur van haar salon hingen enkele souvenirs van dien glorierijken tijd. Boven den schoorsteenmantel hingen haar vaders sabel en twee met zilver gemonteerde pistolen. Ook, netjes omlijst, zijn aanstelling tot officier op perkamentpapier. Aan den tegenovergestelden muur hing het geweer van haar grootvader. Hoewel ze zoo vaak over oorlog en heiden spraken, had Mr. Liénard nooit het verhaal van den uhlaan aan Melle Thérèse gedaan. Jaren geleden had zij hem eens gevraagd hoe hij die orde van het Legioen van Eer gekregen had. maar hij had de vraag ontweken. „O, Melle/’ had hij gezegd, „vraag er mij niet naar ! Het was een bloedig gevecht en ongeschikt voor damesooren.” Daarna had Mr. Liénard zelden zijn orde aan. Vanavond toen hij zijn jas losknoopte, zag Melle Thérèse ze op zijn borst glinsteren. ,,U hebt uw orde aan, Mr. Liénard. Wat een plechtig oogenblik moet ’t geweest zijn toen uw generaal het u, in tegenwoordigheid van het geheele regiment, op de borst spelde !” Mr. Liénard zei niets. „Het was toch uw generaal ?” hield Melle Thérèse aan. „Ja, mademoiselle,” zei hij kinderlijk, „ja.” — Melle Thérèse zag dat hij niet gaarne over de decoratie sprak en zweeg er verder over. „U bent als mijn vader, Mr. Liénard ; hij wilde nooit over zijn heldendaden spreken.” Een pijnlijke trek kwam op het gezicht van Mr. Liénard. „Dat past een Fransch soldaat niet, Melle/’ zei hij, opstaande. Hij nam kort afscheid en verliet bijna haastig de kamer. In zijn kamer op de bovenste verdieping gekomen, stak hij vlug ’t gas op en deed dadelijk de orde af. Hij legde ze in een zwart leeren étui en drukte het nijdig dicht. Toen keek hij ontstemd zijn slaapkamer rond. Er was niets bizonders in die kamer. Alleen hing er boven zijn bed een groot portret van Napoleon en een gravure, den Markiek de Lafayette AMSTERDAMSCH E-HOOGE-BRUGGEN-MISÈRE. Wat een onzalige dingen de hooge bruggen in onze hoofdstad zijn, weet ieder die er eens een bezoek bracht. Vooral voor het verkeer met wagens zijn ze dikwijls groote hinderpalen. Zoo gleed een dezer dagen een vleeschtransöortwagen terug bij het oprijden van de brug over de Prinsenqracht, waardoor de wagen omsloeg en de lading op straat viel. (KAS.) EEN GEZONKEN LICHTER. Het lichten van een in de nabijheid der Spoorbrug te Nijmegen gezonken lichter, die, doordat ze in botsing kwam met den middelsten pijler van de brug, doormidden brak. Dó opvarenden werde» allen gered. Het boven water brengen geschiedt op kosten van den eigenaar.
PDF
Nummer
1916, nr. 25, 27 mrt. 1916
Blad
08
Tekst
PANORAMA 8 voorstellende. Terwijl hij nadenkend van het eene portret naar het andere keek, werd zijn gezicht somberder. Hij keerde zich af van het elegante portret van den markies en staarde strak naar zijn eigen beeld in den spiegel, „Bah, een Fransch soldaat!” De waarheid moet hier verteld worden. In zijn geboortedorpje in Normandië had Mr. Liénard den uittocht gadegeslagen van de roodbroeken — sommigen zingende en lachende, anderen met tranen in de oogen -— om tegen de Pruisen te vechten ; maar zelf had hij nc^it de trom gevolgd. Vanaf zijn kinderjaren was het zijn verlangen geweest soldaat te worden. Maar toen hij volwassen was en de oorlog uitbrak ontdekte hij, dat hij zonder de ware soldateneigenschappen geboren was ; hij had den moed niet dienst te nemen. Toen ging hij naar Parijs en werd daar klerk op een kantoor. Hij klom snel op, maar zijn werk bleef hem tegenstaan. Op zijn zestigste jaar was hij in staat van de rente van een klein kapitaal te leven. Toen was het dat hij de eerste van „les Quatre Craqueurs” werd „de chevalier”. Maar de leugen viel hem zwaar. Nooit was ’t zoo bitter geweest als vanavond. — Mr. Liénard liet zich in een armstoel bij zijn bed vallen en zat daar langen tijd in gedachten verzonken. Ongemerkt viel hij in slaap. Hij, droomde dat hij een regiment aanvoerde. Zware kanonnen bulderden ; om hem heen vielen honderden soldaten bloedende en verminkt. En toch voelde hij geen angst. Het lawaai nam toe; luider werden de oorlogskreten en het gekerm van de gewonden en stervenden. De rook van de kanonnen was verstikkend. Mr. Liénard ontwaakte. Het was rook; de kamer was er vol van. In zijn raam zag hij een rooden schijn. Duidelijk hoorde hij hard loopen en gillen. Hij sprong op. Instinctmatig liep hij naar de tafel en greep het leeren étui met de ridderorde. Toen snelde hij de gang in. Angstig keek hij naar de trap. Daar geen vlammen ziende, snelde hij de trappen af. In het donker hoorde hij vele stemmen en voetstappen. Sneller trachtte hij voort te nollen, bevreesd dat hij door het gedrang belet zou worden uit het gebouw te komen. Hoe hij de straat bereikte, wist hij niet. Hij leunde tegen een lantaarnpaal Een hand werd op zijn arm gelegd en de zachte stem van Melle Thérèse zei bevende : „O, Mr. Liénard, o bent u ’t, Mr. Liénard?” Ontsteld en met een gevoel van wroeging sprong hij op. In zijn hevig verlangen om uit die gangen vol rook te komen, had hij het bestaan van Melle Thérèse vergeten. „Mademoiselle!” Hij drukte haar beide handen. „Goddank dat u gered bent 1” „Ja, Mr. Liénard, maar denk aan mijn oorlogssouvenirs ! Ze dreven me, zonder me tijd te laten er een van mee te nemen, naar beneden*!” „Maar u bent in veiligheid, denk daaraan en treur niet.” „Ja, ja, maar denk aan mijn vaders sabel en mijn grootvaders geweer, de pistolen en de aanstelling, alles brandende. Vreemd dat niemand er om gaan, wil, er moet toch nog tijd genoeg zijn !” „Melle, ik — ik — mademoiselle.” Mr. Liénard schaamde zich diep. Aan hèm De Spaansche kroeg. 5. Simon Maris; 6. M Het bestuur van „Arti” en verscheidene leden in de kroeg gekiekt. 1. A. Hesselink; 2. A. M. Gorter; 3. A. F. Reicher; 4. W. Witsen; artin Monnickendam ; 7. G. H. Kroon; 8. Jan Sluijters: 9. Leo Gestel: 10. S. L. Schwartz; 11. G. H. Grauss: 12. G. W. van Blaaderen: 13. A. C. Sleeswijk; 14. Felix Hess; 15, Eduard van Dam. (/oto’s Eilers). t—Iet feest, vorige week door l ’ het Kunstenaars-genootschap „Arti” te Amsterdam gevierd, dankte zeker niet in de allerlaatste plaats zijn succes aan een pleizierige Spaansche Kroeg, door een groepje schilders, die hef land van Velasquez als hun zak kennen, op natuurgetrouwe wijze nagebootst. Veel omtrent de inrichting, decoratie en meubileering behoeven we niet te verhalen; onze kieken doen dat wel Waf ons betreft, wij raakten, ondanks onze journalistieke geblaseerdheid, bij hef binnenkomen onder den indruk van de, ja . .. van de met gezelligheid vermengde somberheid, die dit geheimenvolle Spaansche Café op zijn bezoekers afkaatst. Gezellig èn somber... ja. beide is het er. Gezellig hef buffet, waar de alcohol in velerlei gestalte u foelonkf; somber de rossig-bruine muren en zoldering, die, naar men ons toefluisterde, met het bloed van door de klanten gedoode stieren en afgemaakte medeminnaars geverfd zijn. Gezellig de rosé en gele toreropakjes en de aanplakbiljetten van corida’s aan den wand; somber en griezelig aan den overkant de rekken vol pistolen, die zoovele malen uit de zwarte monden van hun loopen „uw beursofuw leven‘riepen. Gezellig de muziek der guitaren en mandolines, de zwierige dansen der als pauwen zoo trotsche Carmencita s, met hun klepperende was ’t niet te danken dat Melle Thérèse zich niet in het brandende gebouw bevond. Hij, een Franschman, had een in gevaar verkeerende vrouw vergeten. Zou hij de gelegenheid laten voorbijgaan om zijn eer te herstellen ? Beschuldigende herinneringen van een ander feit kwamen hem in de gedachte en bijna zei hij hardop tegen zichzelf: „Craqueur I” — Toen keek hij Melle Thérèse aan en hij zag haar blauwe oogen vol tranen ; ze zag er zoo kinderlijk en pathetisch uit. Daarna keek hij naar de vlammen die aan den achterkant van ’t huis uitsloegen en hij aarzelde. ,, U was eenmaal Fransch soldaat, Mr. Liénard ; u zult mij begrijpen en met mij voelen.” „Fransch soldaat!” Mr. Liénard strekte zijn rug waardoor hij een hoofd grooter leek, zooals hij dat deed wanneer hij het verhaal van den uhlaan vertelde in het restaurant. „Een Fransch soldaat, mademoiselle, zal wel een manier vinden om uw schatten te redden. Twijfel daar niet aan.” Hij boog diep voor haar en ging toen vastberaden heen. Vrienden van Melle Thérèse zagen haar op dit oogenblik en namen haar mee naar huis. — Mr. Liénard klemde de tanden op elkaar en rende de straat over. Politieagenten trachtten hem tegen te houden, maar een eind verder bereikte hij de deur van het brandende huis en onder hevig protest van de toeschouwers stormde hij naar binnen. Dikke, verstikkende rookwolken omhulden hem, maar hij aarzelde niet. Hij wist nu dat zijn opdracht noodzakelijk was ; niet om die voorwerpen van staal en hout, maar om zijn eer, zijn mannelijk erfdeel, te redden. Hij stikte bijna, snakte naar adem ; toch voelde Mr. Liénard zijn polsen van vreugde kloppen ; want hij voelde geen angst ! Reeds was hij op de eerste verdieping. Hier hield hij stil ; het einde van de gang leek een vuurzee. Maar slechts even deinsde hij terug voor de hitte en de helle vlammen. Gebukt zocht hij den weg naar de kamer van Melle Thérèse. In de kamer stond hij even stil. Toen door een luchtstroom de rook even optrok greep hij de lange sabel de oude pistolen en het ouderwetsche geweer van den muur en rukte het De Spaansche kroeg. •— Een bloedig treffen. 1. Martin Monnickendam ; 2. S. L. Schwartz; 3. G. H. Grauss; 4. Leo Gestel omlijste perkament naar beneden. Met deze reliquieën in zijn armen waggelde hij naar de gang. De trap brandde al. Hij begreep direct dat zijn eenige hoop op behoud de trap op de gang was. Hij stootte het glas door met de kolf van het geweer en stond als omlijst in het open raam, de reliquieën in zijn armen. Flauw hoorde Mr.Liénard een gemompel van afschuw en meelij. Hij keek naar beneden en zag dat er groote vlammen uit het raam onder hem uitsloegen. De menigte gilde om een ladder; een net. Hij voelde een groote hitte in den rug. Zich omkeerende zag hij dat de tocht, door het gebroken raam veroorzaakt, groote vlammen naar hem toetrok. Met één armbeweging gooide hij geweer, sabel, pistolen en perkament naar beneden. Onmiddellijk daarop slingerde hij zijn lichaam buiten ’t raam, zich aan het kozijn vastklemmende. Het was juist op tijd; een vuurmassa sloeg boven zijn hoofd uit, Applaussteeg op uit de menigte en luider riep men om een ladder. Maar er kwam ladder noch net. Het gewicht van Mr. Liénard was te veel voor zijn armen. Zijn handen begonnen van de steenen te glijden en de menigte zag hem zakken. — „Houd vast, houd vast, nog één oogenblik!” Juist schoot een vuurstraal door het raam in zijn gezicht en dat was het einde. Als lood viel Mr. Liénard's lichaam neer. — „Hoe lang kan ik nog leven ?” „Dat kan ik moeilijk zeggen,” antwoordde de dokter van ’t ziekenhuis zacht. „Dan zal ’t niet lang zijn,” zei Mr. Liénard. „Wilt u om Mr. Devigne sturen ?” Met moeite gaf hij het adres op. Mr. Devigne kwam. „O, Luciën, je bent gekomen en nog wel op dit late uur! Ik stel je goedheid op prijs; ik wil je nog iets zeggen. Ik was nooit Fransch soldaat. En deze orde ”— Mr. Liénard legde zijn van pijn gekromde hand op het zwarte étui —■ „is natuurlijk niet van mij. Dat had je, meen ik, al geraden.” Hij hield op, maar Mr. Devigne zei niets. Hij fluisterde verder: „Ik moet je zeggen dat ik niet eens Maurice Liénard ben. Ik ben René, zijn neef. Hij stierf in mijn armen in Parijs. De ridderorde behoorde hem, Ik nam die en ook zijn naam— en kwam hierheen, naar Londen.” Langen tijd was hij stil. Toen : „Mijn leven was een leugen ; ik moet als leugenaar sterven. Melle Thérèse — je kent haar — mag niet treuren. Je moet haar laten denken dat ik niet werkelijk om haar oorlogsreliquieën terug ging. Laat haar” — de woorden kwamen met moeite van zijn kleurlooze lippen — „gelooven — dat ik — terug ging — voor de orde van het Legioen van Eer.” De fluisterende stem was stil, de eeuwige stilte was over Mr. Liénard gekomen. Oogenschijnlijk onbewogen bleef de cynische Mr. Devigne naast het bed staan. Eindelijk bukte hij zich en nam het étui op. De ge­ ëmailleerde ster eruit nemende, bekeek hij ze langen tijd. De orde omkeerende las hij de legende: „Honneur et Patrie,” Nog stond hij na te denken. „Wie weet ?” — Mr. Devigne sprak deze woorden half uitdagend. En zich bukkende spelde hij op de borst van Mr. Liénard — niet zonder teederheid —„ de witte ster van het Legioen van Eer. — castagnetten; somber de zwarte bakkebaarden en oogen der bloeddorstig rondkuierende picadores. Door de vensters ziet de verbaasde bezoeker gezel!iglijk de weidsche Andalusische bunders en schilderachtige perceelen. In de kozijnen, o, somberheid, loeren bloempotten met de bleekrose primula’s, die ondanks hun pretentie van onnoozelheid doodelijke giffen in haarv verraderlijken boezem herbergen ... In deze spelonk der rosse vreugden worden haren-te-bergen-zettende tragedies afgespeeld. De liefde speelt hier als van-ouds een hoofdrol in, de wijn doet er hef zijne aan, en de heetbloedige Castiljaansche temperatuur moet men al evenmin uitvlakken. Om korf te gaan: hef gaat er Spaansch toe. Onze kiek heeft zoo juist weer zulk een bloedig tafereel op den kop getikt. Temidden van daareven door hen ad fundum geledigde glazen, flesschen en fusten bespringen twee woeste torero’s elkaar en lossen de machtige voorwereldlijke pistolen op elkanders nog zoo veelbelovende borsten. Hun -blikken schieten vuur, hun neusgaten trillen van toorn. Nog een seconde, en minstens één van hen beiden zal het fijdelijke met hef eeuwige hebben verwisseld. En dat op hun leeftijd. Hef is meer dan ijselijk. .. Terwijl ter weerszijden de getuigen weinig delicaat wellicht, maar daarom niet minder wreed en historisch, den doodenmarsch van den foekomstigen overledene alreeds aan mandoline en guifaar ontlokken. Het is een tooneel, ijselijk somber, dierlijk wellicht, maar niettemin grootsch. Daar gaat niks van af.. Kyf-Kyf. NEDERL. ROTOGRAVURE-MAATSCHAPP1J, LEIDEN. DE SPAANSCHE KROEG —IN „ARTI” - -
PDF
Nummer
1916, nr. 26, 30 mrt. 1916
Blad
01
Tekst
No. 26 (39b) 30 MAART 1916 AFZONDERLIJKE NUMMERS 7‘/2 CENT VERSCHIJNT 2. MAAL. PER WEEK A.W. SIJTHOFP’S UITGEVERS M AATSCH APP 1J - LE 1 D E N ABONNEMENT PER KWARTAAL 26 NUMMERS f 1.30 Het bezoek van H.M. de Koningin aan Utrecht H,7A, verlaat het Stadhuis te yselstein. Öe ontvangst ten Stadhui&e door den burgemeester. Het vertrek van de Vakschool voor typografie. HHV. de koningin verlaat het Stadhuis te Utrecht, — Oe aankomst van den ‘Koninklijken auto.
PDF
Nummer
1916, nr. 26, 30 mrt. 1916
Blad
02
Tekst
PANORAMA 10 (Slot). Si^S^^ögeen, dat gaat niet. Dat heeft meneer de luitenant zelf noodig om naar huis g te gaan.” p Na het eten verkleedde Heinersdorff zich ,>M en pakte zorgvuldig de documenten in, die hij aan den majoor van den generalen staf, Karl Homann, Weenen, adresseerde. „Men kan nooit weten,” zeide hij schouderophalend. „Natuurlijk,” antwoordde Töschtük kalm en stak een sigaret op. „Zoo, nu ben ik klaar.” „Wij hebben nog twee uur tijd.” Heinersdorff zag plotseling Hedwig voor zich, hoe ze hem op den donkeren hoek van de straat kuste en daarna met dappere schreden naar huis ging. Hij zeide schuchter en een weinig verlegen : „Ik wil den tijd benutten en mijn verloofde schrijven. ’ ’ Töschtük gaf geen antwoord. Heinersdorff begon te schrijven, aarzelend en onzeker. Het hart klopte hem tot in de keel. In zijn oogen kwam een zonderling branden. Hij had opeens het gevoel noodlottige uren te doorleven. Tijd en ruimte verzonken. Hij was heel alleen met Hedwig Buschgart op de wereld. „’t Is half elf,” zeide Töschtük. Heinersdorff schrok op en stamelde : „Ik ben klaar.” Hij sloot den brief en gaf dien aan den Turk. „Wil je mij den dienst bewijzen dezen brief aan mijn verloofde te overhandigen ? Ik ben misschien wel overmorgen al bij haar, maar er kan mij misschien iets overkomen. Wil je dat doen, Bey ?” „Gaarne,” antwoordde de Turk en nam den brief aan. „Maar het zal eenige maanden duren voor ik mij van deze opdracht kan kwijten. Ik moet thans terug naar Stamboel.” „Dat is niets. Ik weet nu tenminste dat zij den brief beslist krijgen zal.” „Daarop kan je rekenen,” zeide de Turk ernstig en gaf hem de hand. Voor zij vertrokken, gaf hij Heinersdorff een browningpistool. „Waarvoor ?” vroeg Heinersdorff verbaasd. „Menkan nooit weten,” verklaarde de Turk ontwijkend. Langs omwegen reden zij tot dicht bij den Oboz en gingen dan een eindweegs te voet. Luitenant Tschistjakow stond alleen bij zijn machine en wachtte. Hij was een groote, somber kijkende man, wiens oogen opmerkelijk dicht bij elkaar stonden. Van de Kathedraal van den Heiligen Johannes sloeg het elf uur, toen Töschtük en Heinersdorff ter plaatse kwamen. Töschtük stelde zeer vormelijk den luitenant voor die stijf salueerde.., Heinersdorff groette zwijgend en begon dadelijk het toestel te bezichtigen. Het was een Farman-tweedekker. Hij onderzocht voorzichtig de koppelingen, den motor en de olietoevoerbuizen en beproefde het stuur. De machine was voor zooverre hij in het duister kon vaststellen in goede orde. „Is u gereed ?” vroeg Töschtük, die het geld in de hand hield. „Ja zeker, wij kunnen vertrekken,” antwoordde Heinersdorff. Luitenant Tschistjakow klom in den stuurstoel. Heinersdorff verklaarde luid en beslist: „Luitenant, het sturen zal ik doen.” „Dat is tegen de afspraak.” antwoordde de Russische officier in het Fransch. „Dan zie ik van den tocht af,” zeide Heinersdorff tot Töschtük, die het geld weer in zijn zak stak. De Turk nam zijn horloge en verklaarde bedaard : „Luitenant, wij laten u twee minuten tijd om na te denken.” Luitenant Tschistjakow klom weer uit den stuurstoel en zeide beleefd : „Gaat uw gang.” Heinersdorff reikte zijn vriend de hand. „Vaarwel, Bey. Ik dank je. Ik dank je.” Zijn stem beefde. Tranen kwamen in zijn oogen. Het was zoo zwaar, die trouwe hand los te laten. „Goede reis,” zeide de Turk en glimlachte krampachtig. Heinersdorff rukte zich los en beklom den stuuryfrnhem en Omstreken Het kasteel Ooorwerth. Arnhem, van 1233 tot 1538 de zetel van de hertogen van Gelderland, thans de hoofdstad van onze schoone provincie Gelderland, is fraai en aangenaam gelegen aan den rechter oever van den Rijn, op den Veluwezoom. Men vindt er uitstekende gelegenheid om te logeeren, terwijl de omgeving der stad behoort tot de meest schilderachtige gedeelten van ons land. De meeste buitenplaatsen en landgoederen van de grondbezitters uit de omstreken, zijn voor toeristen geheel vrij toegankelijk en te bezichtigen. stoel. De Russische officier ging naast hem zitten. Töschtük kwam nader en reikte den Rus zwijgend het geld over. „Klaar,” commandeerde Heinersdorff. Zijn stem was weer helder en vastbesloten. De motor begon te werken. Langzaam gleed de machine vooruit en snorde de hoogte in. De Turk was verdwenen. Het zoeklicht van de citadel bestraalde het toestel. Heinersdorff keek zijn metgezel vragend aan. „Ik heb mijn vertrek officieel meegedeeld,” verklaarde luitenant Tschistjakow. Alles bleef rustig. De machine ging ongehinderd door den lichtkegel. De nacht was duister en regenachtig. Een sterke, gunstige wind woei uit het Oosten. Suizend ging de tocht naar het Westen, de vrijheid, het vaderland tegemoet. Het krachtige rhythme van den motor deed Heinersdorff ’s hart luider kloppen. Nooit had hij heerlijker muziek gehoord, ’t Klonk als een geweldige oorlogsmarsch, gespeeld door honderd kapellen, die eindelooze stormcolonnes met vliegende vaandels op den vijand aanvoerden. Onoverwinnelijk en onophoudelijk drongen zij voorwaarts en wierpen met ijzeren kracht de vijanden terug, die hun de vrijheid betwistten. Bruisende zegeliederen zong de motor. Een overwinnaar kwam door de lucht gevaren. Een enkele man, geheel alleen, had den strijd gewaagd tegen het groote Czarenrijk en was overwinnaar gebleven. Pas op, witte Czaar, wanneer al mijn broeders komen! juichte hij dronken van zaligheid. De heilige Russische grond zal beven wanneer wij voortrukken. Als een toornig onweder zullen wij binnenvallen en voor de vrijheid strijden. Zie, spoedig komen wij ; wees op uw hoede, dat niemand u de kroon ontneemt ! Zoo zong Heinersdorff in den krachtigen rhythmus van zijn motor, die hem door den donkeren nacht naar zijn geboorteplaats droeg, naar het vaderland, naar het heilige land. Plotseling klonk de stem van den Russischen officier, zacht en als uit verre verte : „Wij moeten dalen.” „Waarom ?” vroeg Heinersdorff verbaasd. „Wij vliegen anders over de grens,” antwoordde de Rus. „U schijnt vergeten te zijn, luitenant, dat u veertigduizend roebel hebt ontvangen om mij over de grens te brengen !” zeide Heinersdorff koel en verachtelijk. „Daarvan is mij niets bekend,” antwoordde de Rus met een valsch lachje. „Uw vriend heeft het toestel gehuurd voor een vlucht tot aan de grens.” „U liegt, luitenant.” De Russische officier lachte spottend en trok aan het hoogtestuur. De machine daalde. „Laat het stuur los,” riep Heinersdorff. „Blijf kalm, zoontje,” spotte de Rus. „Laat het stuur los,” schreeuwde Heinersdorff nogmaals „Houd uw mond, broertje.” De machine zonk steeds lager. Heinersdorff nam zijn browning uit de zak en legde op den Rus aan. „Laat het stuur los ! Voor de laatste maal!” Tschistjakow hield met ijzeren vuist Heinersdorff’s arm vast. Het toestel zweefde nauwelijks honderd meters boven de aarde. Plotseling vielen schoten ; eerst enkele, toen steeds meer. De grenskozakken beschoten het vliegtuig. Hageldicht sloegen de kogels in. „Vervloekt,” steunde de Russische officier en liet Heinersdorff’s arm los. Langzaam en aarzelend liet de hand van den Rus het stuur los. Zijn hoofd zonk op zijn borst. Hij zuchtte zwaar, en bleef dan rustig en onbeweeglijk. RusSPANNEND. - OORSPRONKELIJK. - BOEIEND. „HET GOUDSPOOK”------------ AAN ONZF ABONNÉ’S' ^oor aankoop van het auteursrecht ----zijn wij eigenaar geworden van een oorspronkelijken, hoogstspannenden en -boeienden roman van den bekenden novellist G. Dieterle, getiteld: HET GOUDSPOOK. Met de verschijning van dit verhaal, dat de avontuurlijke geschiedenis behelst van een Indiër, die erin geslaagd is goud te maken, zal een aanvang worden j gemaakt in het begin van het nieuwe kwartaal. — Op boeiende, onderhoudende wijze worden de rampzalige gevolgen van deze ontdekking, die de gansche wereld op haar grondvesten doet wankelen, door den * schrijver, die zich een meester toont op het terrein der fantasie, verhaald. Even frisch en origineel als de gedachte, is ook de wijze, waarop de auteur zijn gegeven heeft bewerkt. Vol onverwachte wendingen en ontknoopingen, zal „HET GOUDSPOOK” onzen abonné’s maanden lang boeiende en interessante lectuur bieden. DE OORLOG IN HET DUISTER ROMAN VAN LUDWIG WOLFF
PDF
Nummer
1916, nr. 26, 30 mrt. 1916
Blad
03
Tekst
sische kogels hadden den verrader gedood. Heinersdorff trok met vertwijfelingskrachten aan het hoogtestuur. Als een vrijgelaten vogel zweefde het toestel omhoog, maar nog sloegen de kogels in. Heinersdorff bespeurde een doffe pijn in den linker arm. Het bloed siepelde over zijn hand. Snel besloten wierp hij het lijk overboord. De machine steeg hooger. Hij hóórde het knallen der schoten, maar de kogels bereikten hem niet meer. ,,Gered/' juichte hij en vloog naar het Westen. Hij onderzocht zijn wond en trachtte de bloeding te stelpen. Het was niet van belang, een lichte vleeschwond. Hij betastte zijn borstzak, waarin zich de documenten bevonden. Een overwinnaar vliegt zijn vaderland tegemoet. De wind had zich tot een storm verheven. Met volle wangen blies hij uit het Oosten. De zware tweedekker werd door de bui als een stuk speelgoed heen en weer geschud en maakte sprongen van verscheidene honderden meters, maar de motor ging regelmatig en dapper door. Heinersdorff beproefde de luchtwerveling te ontvlieden. Hij trok aan het hoogtestuur. Hij kon het wagen te dalen. Hij was over de grens. Het stuur gehoorzaamde niet. Als een wild paard galoppeerde de machine met geweldige sprongen door de ruimte. Opeens hield de motor op, slechts een paar seconden, maar Heinersdorff leek het een eeuwigheid. Dan sloeg de motor weer aan, maar hij liep niet met hetzelfde aantal toeren. Het klonk als de slag van een ziek hart. Met grenzenlooze ontzetting hoorde Heinersdorff naar den koortsenden rhythmus van de verwonde machine, alsiemand die angstignaar den hartsklop van een geliefden stervende luistert. De olietoevoer van den motor was gebroken. Plotseling verstomde de machine geheel. Als een mensch stierf ze. Het toestel begon snel omlaag te storten. Heinersdorff stiet een wilden kreet van doodsangst uit. Toen verloor hij bij den suizenden val zijn bewustzijn. Een Silezische boer kwam in de grauwe ochtendvroegte met zijn paarden op het veld, om zijn akker te bewerken. Daar vond hij Heinersdorff. Hij lag onder de machine. Zijn beenen waren verpletterd. Uit zijn verscheurde borst stroomde het bloed en kleurde de dampende lenteaarde purperrood. Hij ademde nog. *t Scheen hem als een droom, dien hij reeds eenmaal gedroomd had, dat hij hier op den akker lag. „Ik hoor de engelen zingen/’ had Hedwig toen gejuicht. Was het niet zoo ? Hij echter had geantwoord : „Wij moeten terug naar de aarde.” Nu kwam ook de oude generaalBuschgart met groote stappen over den akker geloopen. Het was echter niet generaal Buschgart, maar een arme Silezische boer die hem het bloed uit de oogen wischte. Heinersdorff zag verwonderd een trouw Duitsch gezicht, dat zich vol medelijden over hem boog. Hij trachtte te spreken, maar zijn stem had geen klank. Met zijn ongedeerden rechterarm wees hij op zijn borstzak. De boer begreep hem eindelijk en haalde met zijn ruwe vingers de met bloedbevlekte papieren uit den zak. De stervende dankte hem met de oogen. Toen fluisterde hij, en het was slechts als een zachte zwakke tocht die geen blad bewegen doet: „Waar ben ik ?” De boer noemde den naam van een klein Silezisch dorpje. „In het vaderland,” dacht Heinersdorff en stierf met zaligen glimlach. xvx. Op den eersten dag van Augustus ging Töschtük op weg naar Hedwig Buschgart. Het was een weg vol wonderen en voorteekens. De geheele groote stad was in beweging. Een blijmoedige en heilige ernst glansde van de gezichten der duizenden die döor de straten trokken. Allen, allen droegen het hoofd hoog en rechtop. Een dapper vertrouwen straalde uit hun glinsterende oogen.De oude strijdliederen stegen bruisend naar den wolken- .Arnhem en Omstreken. Oe fontein in het park Sonsbeek. Sonsbeek ligt in de onmiddeliijke omgeving van Arnhem. Het is een uitgestrekt, schilderachtig park, dat tot de stad behoort. De Belvédère (100 treden) geeft een prachtig uitzicht over het park en de Veluwe. loozen hemel op. Het scheen, als had een goddelijke boodschap alle slapers en droomers gewekt. Op de hoeken der straten waren de rooÜe mobilisatiebiljetten aangeplakt. De oude adelaar sloeg zijn vleugels uit. Het volk stond op. Toen Töschtük de Maxingstraat insloeg, vertraagde hij onwillekeurig zijn schreden. Het was een zware weg, die naar de verloofde van den gevallen vriend leidde. Op het slagveld in Benghasi had Töschtük zich rustiger gevoeld. Hij beproefde te glimlachen, toen' hij den ouden bediende verzocht hem bij de dochter van den generaal aan te dienen, maar de glimlach verstarde hem op de lippen. Hedwig stond midden in de kamer, slank en rechtop, toen de Turk binnenkwam. Zij was in het zwart en haar gezicht was bleek. Töschtük ging langzaam naar haar toe en reikte haar de hand. „Veroorloof mij, ” zeide hij met een strak gelaat, „u mijn oprechte deelneming te betuigen.” „Dank u” fluisterde zij met oneindige droefheid en verzocht hem plaats te nemen. Haar blik gleed met de diepste smart over het gezicht van den man die de vriend van den doode geweest was. Alle wonden openden zich weer. De tranen stroomden onophoudelijk over haar smalle wangen. „Vergeef me,” verzocht zij hulpeloos. „Generaalsdochters mogen niet weenen, heeft Heinersdorff altijd gezegd, maar thans kan ik het niet laten.” „Hij is als een held gestorven voor zijn vaderland,” troostte Töschtük. Hij begon van Heinersdorffs laatste uren te vertellen. Hedwig luisterde als naar een diepe treurige melodie. „U moogt op uw verloofde trotsch zijn,” eindigde Töschtük. „Ik ben trotsch op hem,” zeide het treurende meisje. „Hij was de dapperste der dapperen, hoewel mijn eigen vader hem van lafheid beschuldigd heeft.” „Dat was een misverstand,” antwoordde de Turk vriendelijk. „Wij waren te Altheinersdorff bij de begrafenis, vader en ik,” vertelde Hedwig. „Vele kameraden waren gekomen daarbij om hem de laatste eer te bewijzen. Ik wist niet dat hij zooveel vrienden had.” „Wij hielden allen van hem,” antwoordde Töschtük. Hij nam den brief uit zijn zak en reikte dien Hedwig toe. Zij vroeg verbaasd : . • „Wat is dat ?” „Ik heb de eervolle opdracht u dezen brief te brengen. Kapitein Heinersdorff schreef hem in het laatste uur voor zijn vertrek.” „Ik dank u,” antwoordde zij, bevend van smartvolle vreugde, en drukte den brief van den geliefde doode aan haar borst. „Vergunt u mij dat ik hem nu lees ?” vroeg zij en stond op. Hij wilde ook opstaan en heengaan. Zij trad aan het raam en las : „Mijn lieve, lieve Hedwig, Vergeef mij dat ik zoolang niets van mij deed hooren, maar het ging werkelijk niet. Ik zal je dit mondeling verklaren, want ik hoop eerder dan deze brief bij je te zijn. Misschien zal ik je reeds overmorgen in mijn armen kunnen sluiten, liefste. Ik schrijf nu slechts omdat ik nog een uur tijd heb, dat ik niet beter kan gebruiken. Over een uur reis ik naar het vaderland terug, naar het vaderland en naar jou, geliefde. Ik ben onuitsprekelijk gelukkig en trotsch. Ik heb alles bereikt wat ik mij als doel had gesteld. Ik heb mijn vaderland een kleinen dienst bewezen en jou teruggewonnen, mijn lieve, lieve bruid. Ik kan nu voor je vader treden en zeggen : Excellentie, ik ben geen lafaard ! Ach, hoe wonderschoon zal het leven zijn, Hedwig! Wij zullen in Alt-Heinersdorff wonen en een dichte rozenhaag om het geheele goed laten zetten, opdat niemand ons geluk storen kan. Weet je nog wel, liefste ? Maar ik wil geen plannen maken, want een moeilijke, gevaarlijke reis ligt nog voor mij. De Bey, die in een hoek zit en rookt, kijkt zoo ernstig dat mijn hart zwaar w'ordt. Wanneer ik inderdaad jou en het vaderland mag terugzien, dank ik dat aan hem. Zonder hem zou ik reddeloos verloren zijn geweest. Wanneer het noodlot mij niet laat terugkeeren, dank hem dan voor die trouwe nooit verslappende vriendschap die hij mij steeds bewezen heeft. Mijn reis hangt van zooveel toevalligheden af dat, terwijl ik dit schrijf, ik ga nadenken en ernstig word. Ik heb vertrouwen en goeden moed maar ik moet er ook rekening mee houden dat mij, dicht bij het doel, het noodlot te pakken krijgt, dat mij zoolanggenadigisgeweest. Als het huis klaar is, komt de dood, zeggen de Arabieren. Ik heb een verzoek Hedwig. In Heinersdorff woont een oude, eenzame vrouw, die veel van mij houdt, mijn grootmoeder. Als ik niet mocht terugkomen, wees dan zoo goed en bezoek haar. Zij zal zich zeer verheugen, met je over haar dommen jongen te kunnen spreken. Mijnlandgoed schenk ik je. Ik ben immers de laatste Heinersdorff en weet niemand die onze mooie laatste rustplaats beter kan bewaken dan jij. Het is mij niet geheel duidelijkof deze wijze van schenking voor de wet geldt. In ieder geval is dit mijn laatste wil. Neem ons mooie, lieve Alt-Heinersdörff in bezit, Hedwig. Doe dit uit liefde voor mij. Blijf in mijn nabijheid. Wat je er later mee doen wilt, is me onverschillig. Misschien, misschien rusten wij ons toch nog eenmaal tot den strijd tegen het Czarenrijk toe, dat onze vrijheid bedreigt en onze ontwikkeling belemmert, tegen het Czarenrijk, dat zoo vermolmd en vervallen is, dat de kinderen er eerst om lachen zullen, omdat we zoo lang voor dien bullebak bang zijn geweest. Als jij dien oorlog nog beleven zult, Hedwig, richt dan in Alt-Heinersdorff een herstellingsoord voor onze officieren op, die in den strijd gewond zijn. Vaarwel, mijn lieve, liefste Hedwig. Ik dank je uit mijn diepste hart voor al je groote liefde. Overmorgen zien wij elkaar terug. Je George.” „Arme jongen!” fluisterde Hedwig in bitterste smart. „Jij, arme, liefste jongen!” Zij verliet het raam en gaf Töschtük den brief. „Lees dit, alstublieft.” Hij las, en vroeg daarna : „Wat denkt u nu te doen ?” „Ik zal zijn laatsten wil volbrengen,” antwoordde zij dapper. Door de stille Maxingstraat gingen geestdriftige menschen en zongen afwisselend het Prins-Eugeniuslied èn de Wacht am Rhein. „Ik had het nooit voor mogelijk gehouden,” zei Töschtük in nadenken, „dat een oorlog zoo begroet en géwenscht kon worden als in uw vaderland.” Hedwig Buschgart zag strak naar den hemel en sprak zacht, met bevende lippen: „Het is zoo verschrikkelijk bitter, dat hij dezen dag niet meer beleven mocht.” Töschtük zeide plechtig en vol eerbied : „We willen den kapitein Heinersdorff niet beklagen. Hij is als eerste in dezen heiligen oorlog den heldendood gestorven.” — EINDE. —- 26 (39b)
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2311 tot 2315 van 11897