Panorama

Nummer	1916, nr. 14, 17 feb. 1916
Blad	05
Tekst	PANORAMA Het vreeselijke woord was er uit. „O, hoe kan je dat zeggen, Jaantje!” zei ik bestraffend. „Mag je je medeleerlingen zoo maar beschuldigen iets zoo foei-leelijks gedaan te hebben ?” Ik beefde innerlijk bij de gedachtedat er onder de mij toevertrouwde schaar één zou zijn die zóó aangelegd was. Slechts dat niet! Daar klonk opeens een jongensstem : „Ja meester, de boterhammen zijn heusch gestolen ! Betje Leemans heeft ’t gedaan, gisteren en eergisteren. Ze heeft ze weggestopt, ik heb ’t gezien.” Alle kinderhoofden wendden zich om naar de plaats, waar het genoemde meisje zat. Ze was nog een nieuweling, voor enkele weken bij mij in de klas gekomen. Een schuw, gesloten, onsympathiek kind. Ik had al mijn best gedaan het bleeke, armelijk gekleede elfjarige meisje door verdubbelde vriendelijkheid voor mij te winnen, doch tevergeefs. Al mijn pogingen tot toenadering stuitten af op een innerlijken tegenstand die bijna aan vijandigheid grensde. Het was alsof zij zeggen wilde: „Wat wil je van me?” Men vindt een dergelijken zielstoestand vaak bij menschen, die door het ongeluk vervolgd worden en daardoor verbitterd zijn. Meermalen had ik opgemerkt, hoe ze mij met een snellen schuwen blik aanzag, om terstond voor zich te kijken als ze bemerkte dat ik haar blik opving. Zoo was dit kind voor mij een raadsel gebleven. Ook nu zat ze, terwijl de blikken van alle kinderen op haar gericht waren, met neergeslagen oogleden voor zich te staren. „Betje Leemans, kom eens hier ! Wat heb je op die beschuldiging te zeggen ?” Ik ontving geen antwoord. „Spreek, meisje ! Heb je de beide boterhammen weggenomen ?” Stilte 1 „Betje,” hernam ik, „maak nu hetgeen je gedaan hebt, niet erger door je halsstarrigheid. Beken dat je het gedaan hebt.” Het kind bleef stom. „Goed, als je niets zeggen wilt, dan blijf je na schooltijd hier, om mijn vraag te beantwoorden.” Met onbewogen gezicht ging het kind naar haar plaats, de les werd voortgezet, maar een benauwde stemming hing als een banvloek over de klas en zoowel ik als de kinderen herademden, toen de schoolbel het einde van den leertijd aankondigde en onder opgewonden gefluister verlieten de leerlingen het schoollokaal. Ik was met de beschuldigde alleen, „Kom eens hier, Betje en zeg me nu eens de waarheid. Heb je de boterhammen weggenomen ?” Betje perste de lippen op elkaar en zweeg. Mijn geduld raakte uitgeput, doch ik bedwong den opkomenden toorn. „Kind, antwoord me toch eindelijk. Als je iets slechts gedaan hebt, moet je toch den moed hebben,, om het te beTENTOONSTELLING WATERSNOOD. (V.F.B.) Door de Zuiderzee-Vereeniging wordt in het Panorama-gebouw te Amsterdam een tentoonstelling gehouden van Kaarten, Prenten, Teekeningen en Schilderijen, welke een uitstekend overzicht geven van de ellende en de schade, door onzen vriend-vijand, de zee, in den loop der tijden in ons land aangericht Hierboven een der tentoongestelde prenten: Gezicht op den ijsgang en de dijkdoorbreuk te Vuuren bij Gorinchem, op den lsten Februari 1809. kennen en de straf te ondergaan, anders ben je laf. Je hebt van morgen geen boterham meegebracht en hebt toen uit honger die van een ander genomen, is ’t niet zoo ?' Het meisje bleef hardnekkig zwijgen. HET VLI EGONGELUK OP JAVA. Maandag j.1. steeg generaal Michielsen, commandant van de troepen op Java, nabij Krawang met den luitenant-aviateur Ter Poorten in een vliegmachine op. De machine viel, waardoor generaal Michielsen werd gedood en luitenant Ter Poorten ernstig gewond. Hierboven een foto van laatstgenoemde, die sedert eenige jaren in onze koloniën bij de luchtvaart was verbonden. „Betje, kind, geloof je niet, dat ik het beste met je voorheb ? Kijk, ik zou zoo graag al mijn leerlingen tot brave, rechtschapen menschen maken, maar daarom moet ik reeds vroeg beginnen het booze uit te roeien. Dat wil ik ook bij jou doen, omdat ik veel van je houd, maar nu moet je tne hierin ook helpen, door eerlijk de waarheid te vertellen. Je houdt toch zeker ook wel een beetje van den meester ?” Over Betje’s lippen kwarff geen woord; ze keek me slechts met groote treurige oogen aan. Daarbij vertrok haar gelaat krampachtig en rolden de tranen langs haar wangen. Deze vreemde blik van het kind deed mij pijn; dat was geen trots of schuldbewust zijnwat er uit sprak, maar een stil verdriet. Ik ging twijfelen. Opnieuw begon ik zoo overredend mogelijk : „Wees niet bang voor straf, Betje! Heb vertrouwen in mij. Zeg slechts dit eene: heb je het brood weggenomen, ja of neen ?” Het hielp niet. Welke pogingen ik ook in het werk stelde, uit dit kind was niets te krijgen en daarom besloot ik strengere maatregelen te nemen. „Als je niet antwoorden wilt, dan zal ik je als een dievegge moeten behandelen. Haal je zakken leeg!” Alle kleur was uit haar gelaat verdwenen ; ze wankelde als dreigde ze te vallen. Dan opeens greep zij in haar zakken en haalde de sneden brood te voorschijn, terwijl ze verontwaardigd uitstiet: „een dievegge ben ik niet !” Ik was stom van verbazing over dat kind. Als ze mij.ten minste bekend had, dat zij door honger gedwongen het brood had weggenomen, zou ’t nog te begrijpen en vergeven zijn geweest, maar deze trots diende streng gestraft te worden. Daarom ging ik, wat ik anders ongaarne deed, naar het Hoofd en deelde hem het geval mede. „Heb je er geen berouw van, je medescholieren bestolen en je onderwijzer zoo diep bedroefd te hebben ?” vroeg deze. „En wil je beloven in het vervolg nimmer meer zoo iets slechts te doen ?” Doch Betje volhardde bij haar stilzwijgen ; met ondoordringbaar gelaat stond zij voor den hoofdonderwijzer, zondereen spoor van berouw op het gelaat. Nu verloor ook deze het geduld en hij strafte de kleine boosdoenster zeer streng. Stom, met tranen in de oogen verliet het meisje het lokaal — als een martelares. * * * Het voorval had mij dusdanig aangegrepen, dat ik er den geheelen dag aan denken moest. Die zeldzaam smartelijke blik van het kind verliet mij geen oogenblik. Was het werkelijk trots en niets anders, wat het kind zwijgen deed ? En waarom beweerde zij, terwijl ze het brood te voorschijn haalde, dat ze geen dievegge was ? Terwijl ik hierover des nachts lag te denken en mij rusteloos omdraaide, besloot ik den volgenden dag de ouders van het meisje, die mij volkomen onbekend waren, eens te gaan opzoeken. Misschien zou ik daar de oplossing van het raadsel vinden. TENTOONSTELLING WATERSNOOD. Links: Tentoonstelling der prijsvoorwerpen voor de algemeene verloting ten behoeve der noodlijdenden door den watersnood, in de Gothische zaal van het Paleis van Z.K.H. den Prins van Oranje te ’s-Gravenhage : Het bezoek der Koninklijke familie op Dinsdag den lóen April 1861. — Rechts: Het gevaar waarin de Koning zich bevond op den Dalemschen-dijk, door het opkruien der ijsschotsen (in Louwmaand 1809). (foto's V.F.B.}
PDF

Nummer	1916, nr. 14, 17 feb. 1916
Blad	06
Tekst	PANORAMA 14 DE DU1TSCHERS AAN DE BELGISCHE KUST. Gaven wij onlangs een belangrijke serie afbeeldingen van de wijze waarop de Duitschers zich aan de Belgische kust geïnstalleerd hebben, hierboven brengen wij nog een interessante foto van de Duitsche mitrailleur-stellingen in de omgeving van Ostende. In de duinen zijn primitieve vestinkjes aangelegd, die een bijna zekere dekking bieden voor manschappen en geschut bij een eventueele landing der Geallieerden. Den volgenden middag, ’n Woensdag, voerde ik mijn voornemen uit. Na eenig zoeken en vragen in de armelijke volksbuurt, werd ik verwezen naar een nauw slop, waarin bouwvallige huurkazernes stonden. Een dezer trad ik binnen. Een damp en lucht van zeepsop kwam mij uit het sousterrain tegemoet. Drie uitgesleten trappen moest ik bestijgen. Op de portalen die ik overliep, kwam mij van achter de deuren allerlei gerucht tegemoet : Schreeuwende kinderstemmen, naaimachine-geratel, het gekrijsch van snerpende vrouwenstemmen. Eindelijk was ik aan de zolderverdieping aangeland. Ik klopte aan de deur, een kinderstap naderde, de deur werd geopend en voor mij stond Betje. Nimmer vergeet ik de verschrikte uitdrukking harer oogen, toen ze mij herkende. Het was alsof zij een spook zag. En evenmin zal ik het vergeten, hoe dat trotsche, gesloten meisje alle schuwheid voor haar onderwijzer met geweld bedwong en met beide handen mijn arm omvattende mij smeekend toefluisterde : „Meester niet .... aan mijn . . . zieke moeder .... zeggen !” Ik stelde haar zwijgend gerust, terwijl ik de zolderkamer binnentrad. Het was een armelijk vertrek, waar zelfs het allernoodigste ontbrak en toch zag ’t er zindelijk en ordelijk uit. In het dakvenster stonden zelfs een paar bloempotten, waarboven een vogelkooi hing, wier gele bewoner het hoogste lied uitfloot. Langs een der lange wanden stond een ledikant, waarin een zieke lag, klaarblijkelijk Betje’s moeder, een nog jonge vrouw met bleeke vermoeide trekken. Bij mijn binnentreden richtte zij zich moeizaam op. Toen ze hoorde wie ik was, stamelde zij een verontschuldiging: „niet naar den boel te kijken.” Ik stelde haar gerust en vertelde haar dat ik eens kennis kwam maken met de familie van mijn nieuwe leerlinge. Betje was mij op den voet gevolgd ; ze scheen nog steeds te vreezen, dat ik haar wandaad vertellen zou, en haar oogen waren geen moment van mijn gelaat af. Ondertusschen vertelde de vrouw mij haar levensgeschiedenis: Ze hadden langen tijd op een dorp in Utrecht gewoond ; haar man was daar koetsier op een buitenplaats. Hij had echter den vorigen winter kou gevat, longontsteking gekregen en was kort voor het uitbreken van den oorlog overleden. Toen was zij met haar gezin naar Amsterdam getrokken, in de hoop hier werk te. zullen vinden. In den beginne had dit haar, een bekwame naaister, geen moeite gekost. Toen was, helaas, de oorlog gekomen en hiermede werkloosheid. De weinige ondersteuning, die zij ontving, was niet voldoende voor haar en haar drie kinderen. Ze had het een na het ander moeten verkoopen en tot overmaat van ellende was zij door zorgen en ontbering ziek geworden. En nu lag zij reeds dagenlang te bed. Wat er van de kinderen worden moest, klaagde zij onder tranen, wist zij niet. De beide jongsten gingen nog niet eens op school. ,,Ja, als ik Betje niet had,” ging ze voort en een gelukkige glimlach verhelderde haar gelaat, „dan wist ik geen raad meer. Zij zorgt voor de kleintjes, houdt de kamer schoon en moet toch nog naar school. Zij is mijn eenige troost in deze ellende!” — Vol verbazing keek ik dit zeldzame kind aan, dat zich hier zoo geheel anders gaf dan op school. DE VERWOESTING IN BELGIË. Nogeens weer de verwoesting in België: gezicht op het plein te Lombartzijde (in de omgeving van Westende). Rechts op den voorgrond de pastorie. Door de hevige beschieting is het plaatsje geheel verwoest. „Zij spreekt mij altijd moed in,” ging de zieke voort, „als ik wanhopig ben. Mijn laatste spaarcenten zijn nu op en ik weet niet meer, waarvan ik de eerste dagen leven zal. Toen ik eenige dagen geleden moedeloos was en weende, viel Betje mij om den hals en riep : „Huil niet, moedertje, ik zal er wel voor zorgen dat Jan en Ali geen honger lijden!” Ja, als ze nog een paar jaar ouder was, maar een meisje van nog geen twaalf jaar, wat kan die uitrichten ?” Dus voor haar kleine broer en zusje had Betje willen zorgen ! — Nu wist ik, waarom drie dagen achtereen in mijn klas boterhammen vermist waren. Dwaas meisje ! I n haar kinderlijk onverstand had zij gemeend de haren op deze wijze te kunnen helpen. De verachting van haar kameraadjes moedig trotseerende, had zij gedaan, waartoe de nood thuis haar drong. Welk een groote liefde moest er in dat kleine kinderhart wonen. Nu begreep ik ook den smartelijken blik en de woorden : „Een dieveggeben ik niet!” Zij had het met haar kinderlijk verstand niet voor verkeerd gehouden, daar waar de nood zeer hoog was, met eens anders eigendom te helpen, omdat ze niet anders helpen kon. „Ja, als ik Betje niet had !” ging de zieke op zachten toon voort. „De kleinen hangen aan haar, alsof zij hun moeder is. En wie weet ook, hoe gauw zij er alleen voor zorgen moet. Mijn krachten verminderen snel!” Daar viel opeens Betje voor haars moeders bed neder en de zieke teeder omvattende, riep ze angstig-smeekend uit : „Zeg dat niet weer, moeder ! Zeg dat niet ! U mag niet sterven ! U moet gauw weer beter worden . . . .” De zieke vrouw streek bewogen over het neergebogen kinderkopje en fluisterde : „Mijn lief kind !” Ik zat er sprakeloos bij en schaamde mij de tranen niet, die in mijn oogen opwelden. Waar was mijn toorn van gisteren gebleven ? Niets daarvan voelde ik meer, doch nu veeleer een soort beschaming. Hoe goed was het dat ik hierheen gegaan was. Hoe lief had ik nu dat vreemde, zeldzame kind met het liefdevolle warme hart ; dat kind dat in levensernst en edele hoedanigheden zooveel hooger stond, dan haar luchthartige vriendinnetjes en dat zoo dapper en stilzwijgend al het leed van haar huisgenooten op haar jeugdige schouders genomen had. Hier was hulp dringend noodig en heden nog zou ik hierover een dokter raadplegen, het andere zou zich dan wel vinden. Vóór alles moest ik evenwel Betje in de oogen van haar schoolmakkertjes rechtvaardigen, een taak die mij niet gemakkelijk zou vallen, want om haar daad in het rechte licht te zien, daarvoor waren ze nog te jong. Ik kon de werking van mijn strafrede verzwakken door aan mijn leerlingen mee te deelen, dat Betje niet met booze bedoeling of uit egoïsme aldus gehandeld had en dan zou ik de gelegenheid aangrijpen Betje voor te stellen als een voorbeeld van edele kinderliefde. Ik zelf zou in ’t geheel geen moeite ontzien om dit zeldzaam liefderijke kinderhart geheel voor mij te winnen. Met dit ernstige voornemen verliet ik het zolderkamertje en terwijl ik in gedachten verdiept de donkere trappen van de armelijke woning afdaalde, kwamen mij de woorden te binnen van Hem, den Grooten Menschenkenner en Eenigen Kindervriend : „Die van u zonder zonde is, werpe den eersten steen op haar!” i DE DUITSCHERS AAN DE BELGISCHE KUST Zwaar geschut in de duinen . te Ostende. Ook deze foto geeft een uitnemenden indruk van de wijze waarop de Duitschers zich aan België’s kust hebben genesteld. DE ÓUITSCHERS AAN DE BELGISCHE KUST. Marine soldaten tijdens de dagelijksche oefeningen in de duinen bij Ostende.
PDF

Nummer	1916, nr. 14, 17 feb. 1916
Blad	07
Tekst	PANORAMA HET DIEET A en door-en-door gezonde, fiksche, opgeruimde man was mijnheer Bloem altijd geweest. De menschen wezen . hem elkander aan als een soort van model van ongegeneerde levenskracht, van prettige, roodwangige doorvoedheid; ze stieten elkaar aan als hij voorbijkwam, en fluisterden ,,Wat zeg je ervan?” en' „Laat hem óók maar loopen.” En ze liéten hem loopen, en zeiden er heel wat van, veel goeds en veel kwaads, het eerste uit welgezindheid, het tweede uit nijd. Nu, vooral benijdershad hij bij hoopjes, want hij zat er warmpjes in. Zat zeggen wij, want op het oogenblik, dat ons verhaal aanvangt, benijdde hem niemand meer, om de eenvoudige reden, dat hij daareven het tijdelijke met het eeuwige had omgeruild, en het was nu de beurt van zijn erfgenamen om zich in een fameuzen hoop benijders te verheugen. Die erfgenamen waren Eef, ’s heeren Bloem’s huishoudster, een roodglanzende, welgedane dikkerd van om en bij de zestig, en Morrits, een neef van middelbaren leeftijd, broodmager, en vlug van den honger, failliet en tot op dien dag in het buitenland vertoevend, doch bij ontvangst van het heuglijk, — het, met verlof heuglijk — doodsbericht snel aangewiekt op de vleugelen van het egoisme. En nu was hij neergestreken aan de groote werktafel van den overledene en onderhield hij zich met de weldoorvoede, appelwangige huishoudster over wat hun beiden in deze droeve ure het meest ter harte ging: de nalatenschap. Ze hadden besloten, elkaar in geenerlei opzicht te bedotten en op dezen gemeenschappelijken grondslag was al heel spoedig het gebouw van een plezierigen omgang verrezen. Onbevangen praatten ze met elkaar, gezeten om een ijzeren kistje, dat op de groote tafel stond, en waaruit Eef telkenmale gevouwen papieren putte, die ze dan opende en voorlas : rekeningen, kwitantiën, aanteekeningen, en zoo meer, en elk der papieren was veelal aanleiding tot een bespreking, nu eens een zakelijke uiteenzetting, dan weer de herinnering aan den doode en diens levensgewoonten. — De jaarrekening van den slager, de laatste, verklaarde Eef, een kwarto vel openvouwend. Morrits keek het papier eens in. Meer uit nieuwsgierigheid dan wel om te weten voor hoeveel geld aan karbonade, lapjes, haas, rollade en kalfsoesters die oude dikke oom in de drie honderd vijf en zestig dagen verteerde. Nadat hij eenige seconden voor zichzelven gelezen had, begon hij luidkeels te lachen, waar? bij de mond zich zoo wijd opende, dat het wel leek alsof de arme man poogde zich tegelijk aan weerskanten in zijn eigen ooren te bijten. Eef sprong verschrikt overeind, en staarde met groote cirkelronde oogen van angst den lacher aan. — Mijn hemel, wat is er, meneer Morrits ? kreunde ze met een stem, die, flauw en beverig, feitelijk den naam van stem onwaardig was. — Wat er is ? lachte de neef luidop, — wat er is ? Er is niets dan gehakt. 1 Januari ’/* pond runder en ’/2 pond kalfs, 3 Januari ’/t pond runder x/2 pond kalfs, 5 Januari idem, en zoo maar voort. Aten jelui hier met zijn tweetjes nooit iets anders dan gehakt ? — Nou, is het niet een lekker eten, in de boter gebraden ? vroeg Eef, verbaasd over zijn vroolijkheid, — ’t is me nogal geen kostelijk ding, zoo’n bal gehakt. Iklustdatelk oogenblik van den dag VOOR EN DOOR MILITAIREN. Door het Haagsche Comité O.O. is Donderdagavond in ’t Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen te ’s-Gravenhage een uitvoering gegeven vóór en dóór militairen, welke door Z.K.H. Prins Hendrik en talrijke autoriteiten werd bijgewoond. Als slotnummer werd een Indische klewangaanval gegeven, geleid door den Isten luitenant van het O.-I. leger G. W. Borgesius, en uitgevoerd door 26 landstormplichtigen van het depót Ille Infanterie-brigade. — Hierboven een foto van het slotnummer, dat zeer veel bijval oogstte, (foto Couvée.) RENÉ VAN SANTEN’S „LES TAMBOURS”. Door de leden van het „Comité Beige de la Haye” is verleden week in den Dierentuin te ’s-Gravenhage een voorstelling gegeven van René van Santen’s „Les Tambours”, een beschrijvend poëem in silhouetten, waarbij het gebruik van de trommel door alle eeuwen heen gedemonstreerd wordt. Zang en voordracht verduidelijkten de voorstelling, waarvan de baten kwamen ten voordeele van de voedselverstrekking in België, het Haagsche Steuncomité en van het werk ten bate van de Belgen in Holland. — Onze foto geeft een der fijne en kunstige van de vertoonde schaduwbeelden weer. (foto Couvêe.) ARTISTIEKE SLUITZEGELS. De internationale relief-etikettenfabrieken J. D. Posthumus te Amsterdam hebben een serie Oorlog-sluitzegels in den handel gebracht, welke vervaardigd is naar ontwerpen van den Kunstschilder Lodewijk Schelfhout te Hilversum. Van deze zeer moderne sluitzegelkunst geven wij hierboven een tweetal afbeeldingen. wel. Je kunt mij voor ’n bal gehakt, runder-en-kalfs-doormekaar, ’s nachts mijn bed uithalen. — Dat zal ik dan eens doen, gekte de magere neef, terwijl hij zonder erg de rekening toevouwde, steeds kleiner, zoodat de verwonderde Eef vreesde, het papier straks tot voor menschenoogen niet meer waarneembare afmeting herleid te zien. — Maak me nou niet zenuwachtig, mijnheer Morrits, zei ze schuw, — mijn zenuwen hebben toch de laatste dagen al zoo’n knauw gehad, mijnheer. Het is aldoor, of ik een brok in mijn keel heb. — Dat zal gehakt zijn, juffrouw, opperde neef, die op zijn manier nog aardig wezen wou ook. — U maakt er een lolletje van, mijnheer Morrits, aldus begon Eef hare terechtwijzing, en dat gebeurde op dien toon van levensernst, die bejaarde ongehuwde vrouwen zoo wèl kleedt, — u maakt er een lolletje van, maar weet u wel, dat datzelfde gehakt uw oom z’n behoud geweest is.... ? — Kom, u maakt me nieuwsgierig, zei neef op een iet wat pedanten, plagerigen toon, wat een broodmager benevens failliet man, die er door een buitenkansje ineens bovenop gekomen is, in één woord walglijk staat, — vertel u me eens iets daarvan. — J a, u doet wel erg ongeloovig, maar ik heb de bewijzen bijdehand, hier in hetzelfde kistje moet het recept van het dieet zijn. U moet weten, dat uw oom een en dertig jaar geleden — ik weet dat zoo precies omdat ik toen pas bij hem in betrekking was gekomen, — dat hij een en dertig jaar geleden aan zijn maag sukkelde. Hij had geen- eetlust, en dat is een leelijk teeken. Zoolang er eetlust is, is er hoop, zeg ik altijd maar. De goeie man zag bleek, en voelde zich miserabel. Eiken morgen even na het opstaan, zoo tegen halfacht, was hij altijd onpasselijk, met permissie. Het pakte hem aan hoor, hij werd mager, onooglijk mager ; zijn gezonde roode kleur was d’r geweest; hij leek in die dagen wel wat op u. Enfin, dat is begrijpelijk, want u bent in de familie. Om kort te gaan, het was al akelig wat eraan was. Op een goeien dag ging hij naar den dokter; de man kon het niet meer harden ; anders was hij er niet heengegaan. Hij had nooit van zijn leven een dokter over den vloer gehad ; en, met verlof, hij had het er niet op, ziet u. Maar kort en goed, hij ging. De dokter onderzocht hem, en zette een heel bedenkelijk gezicht; (hij heeft het me net zoo verteld toen hij thuiskwam ; erbij geweest ben ik niet,) en de dokter vroeg hem of hij nog langer leven wou of liever subiet op de begraafplaats terechtkomen, (ik moet nog huilen als ik eraan denk, al moet ik zeggen, dat hij er nou eigenlijk toch op terechtgekomen is, al was het dan ook niet subiet.) Korten goed,hij wou leven, — toén tenminste wou hij dat nog, — en daaróm schreef de dokter hem een dieet voor van datzelfde gehakt, waar u daareven zoo om gelachen hebt, meneer, en dan van garnalen en kreeft.... — Wat zegt u? viel de neef uit, .— garnalen, kreeft en gehakt vooreen zwakke maag? 1 U denkt een loopje met me te nemen, juffrouw Eef.... — Zoo, denk ik dat ? Denk ik dat ? blies, vertoornd over zooveel ongeloovigheid, de dikke Eef; en ze werd daarbij zorgwekkend rood en bol, — maar ik zeg, ik, die uw oom als mijn kind verzorgd heb, . . . hoewel hij mijn vader had kunnen zijn, — ik, die zóó voor hem geweest ben, dat hij na zijn overlijden zóó voor mij geweest. is, — al moet ik zeggen, dat hij ook voor iemand, die er niks niemendal voor heeft gedaan ook zóó was . . .,
PDF

Nummer	1916, nr. 14, 17 feb. 1916
Blad	08
Tekst	PANORAMA 16 (hier schoot zij een veelzeggenden blik als een soort van moreel projectiel op den neef af), — ik, die, om kort te gaan, een en dertig jaar met uw oom heb op en neer gegaan, op en neer gegaan tot zijn volle tevredenheid, mijnheer, ik zeg u, dat wij hier een en dertig jaar lang gehakt, garnalen en kreeft hebben gegeten, om den ander, en dat dit den man zijn behoud geweest is. Hij is nu dood, zal u zeggen, en ik moet zeggen, dat u daar schoon gelijk in hebt, maar ik zeg maar, dat hij het er meer dan dertig jaar mee uitgesteld heeft. En hoè zag hij eruit. Hollands welvaren, mijnheer. Als ik u daarbij vergelijk, nou, dan behoef ik niks meer te zeggen, de nachten de dag, mijnheer . . . Dan weet u wel wie de nacht en wie de dag is, zoek het zelf maar uit... . — En ik zeg, dat je bazelt, mensch, schreeuwde de neef, tot het uiterste getergd door haar fnuikende critiek op zijn voorkomen, waarvan hij zich nog heel wat inbeeldde, —een pasgeboren kind weet, dat garnalen, kreeft en gehakt voor een slechte maag niet te verteren zijn. Je denkt misschien, dat je mij wat kunt wijsmaken, maar daar pas ik voor. Dank je wel, juffrouw Eef. — Ik zal het je bewijzen, man. Wacht maar even, deed de vrouw driftig, en ze woelde de kist papieren als een razende door. De tafel lag vol gekreukelde, gevouwen en gescheurde paperassen. Ineens hief ze een juichkreet aan, en zwierde, bloedrood van inspanning, met een klein, onooglijk stuk papier heen en weer. — ,,Alsjeblieft, lees,” kreet zij, wanneer ze het, na het vluchtig te hebben ingezien, den neef toewierp. Mijnheer Morrits, al evenzeer als juffrouw Eef, waarschijnlijk ten gevolge van de ongewone omstandigheden, door de zonderlinge conversatie in een neurasthenischen staat geraakt, ving het papier in de vaart op, en boog zich erover Een fraaie sneeuwkiek, genomen in de omgeving van Leiden. Rechts het café-restaurant „Het Witte Huis”, {foto Jonker). om te lezen. Zijn mede-erfgename had een mateloos trotsche, zegevierende houding aangenomen, doch legde die af, toen ze bemerkte, dat niemand er notitie van nam. Het was nu doodstil in het vertrek. Plotseling wierp de lezende neef het bovenlijf naar achter, zoo roekeloos snel dat het, zeg maar, als door een wonder aan de rest van het lichaam verbonden bleef; hij sloeg zich op de beenige dijen, en begon te schateren van het lachen. — Wat zullen we nou weer beleven ? kreet radeloos de huishoudster, en liet zich verschrikt in haar stoel vallen. Strak hield ze den blik gevestigd op den heer Morrits, die nog verder las. Ineens barstte hij weer in een lachbui uit, wat haar van schrik diep neer deed duiken, als verwachtte ze een bloedig handgemeen. Maar hij las al weer verder, waarbij hij voortdurend zacht lachen bleef. De arme vrouw had in dat oogenblik een percent van haar erfenis laten vallen om, ware het slechts één krankzinnigenverpleger met een dwangcamisool tot haar beschikking te hebben. — Heeft hij het of krijgt hij het! hoonde zij nog onverstaanbaar van angst. — Ik héb het. Ik hèb het, riep hij bijna jubelend uit,en kwam naast haarstaan om haar zijn vondst te toonen. —Jullie hebt het verkeerd gelezen. En het handschrift is dan ook bijna onleesbaar. Kijk, hier. De eenige leesbare woorden van dat mooie pootje zijn de drie, die jullie op je manier ontcijferd hebt, maar verkeerd. Er staat niet garnalen, kreeft en gehakt, maar gemalen, gezeefd, gehakt ; dat slaat op die andere onleesbare dingen daarnaast. Is-ie goed ? Is-ie goed ? De man moest alles gemalen, gehakt en gezeefd gebruiken, en jullie hebt... nee maar . . . nee maar . . . Juffrouw Eef moest, nu zij ’n beetje van den schrik bekwam, er zelf om lachen. Meer dan dertig jaar lang vanwege het abuis allerlei verboden dingen in groote hoeveelheid georberd, en niet alleen niet gestorven, maar uitgedijd en al die jaren tot een vleezen monument van louter gezondheid. Het was wat, het was wat.... Nog een heel poosje lachten zij erom; dan, eindelijk hervatten zij met passenden ernst den plezierigen arbeid, die door het wonderlijk misverstand onderbroken was : het bedisselen van de aan hen beiden toegewezen nalatenschap van den overleden heer Bloem, die, door het voorgeschreven dieet niet te volgen, ruim dertig dierbare jaren van welvoldaanheid en goede gezondheid gekend had. JOBSTEYNEN Nog een fraaie sneeuw-opname uit de omgeving van Leiden (Oegstgeest). (foto Jonker). NEDERL. ROTOGRAVURE-MAATSCHAPPIL LEIDEN.
PDF

Nummer	1916, nr. 15, 21 feb. 1916
Blad	01
Tekst	In dit nummer is een interessant geïllustreerd artikel gepubliceerd over „Nederlandsch Fabrikaat'* No. 15 (34a) 21 FEBR. 1916 AFZONDERLIJKE NUMMERS 7‘/2 CENT ABONNEMENT PER KWARTAAL 26 NUMMERS f 1.30 A.W. SIJTHOFF'S UITGEVERS MAATSCHAPPIJLEI DEN ‘Koninklijk bezoek aan Schellingwoude, Verleden week hebben 71, 7A, de ‘Koningin en prinses ^uliana vanuit Gmsterdam een bezoek gebracht aan de door den watersnood geteisterde plaatsen in TJoord-Holland. Onze foto geeft 71. 7A, en 71, ‘K. 71. tijdens Tiaar bezoek aan Schellingwoude. (2>ie ook de foto’s elders in dit nummer.) 6en groepje belangstellende Schellingwouders slaat de koninklijke bezoeksters gade.
PDF