Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2166 tot 2170 van 11897
Nummer
1916, nr. 7, 24 jan. 1916
Blad
06
Tekst
PANORAMA 6 Hij zag, dat zij zou doorgaan met vragen, tot hij niets meer wist, en zei daarom : „Wel, ik heb twee anonieme brieven gekregen. Nu, je mag ze wel lezen ook, misschien kèn jij het schrift wel.” Hij nam ze uit zijn portefeuille en reikte ze aan haar over. „Dit is de eerste, kreeg ik een maand geleden ongeveer.” „En waarom vertelde je het mij den vorigen keer dan niet ?” „Wel, zooals ik je al zei : ik vond het de moeite niet, omdat ik het toch niet geloofde, dat jij alle middagen met een heer zou loopen wandelen. Te gek om los te loopen. — Want hoe zou je je dan ’s Zondags tegenover mij hebben kunnen goedhouden, daar ben je toch te eerlijk voor. — En zeg, nu kun je ook wel weten, waarom ik dien Woensdag niet kwam. Er stond n. 1. in den tweeden brief, ik moest maar eens een dag in de week overkomen, dan zou ik zelf wel zien. Nou, ik wilde niet, dat iemand, welk mispunt dan ook, zou kunnen denken dat ik geloof kon slaan aan kletspraatjes over jou, en daarom alleen ben ik weggebleven.” Wil schaamde zich diep; met hoogrood gelaat en neergeslagen oogen, had ze hem aangehoord, ’t gezicht wat afgewend, alsof ze naar buiten staarde. Jo deed, of hij haar zenuwachtigheid niet opmerkte. „Hier, lees ze zelf maar,” en zich omkeerend liep hij fluitend het prieel uit. en langzaam den tuin in. Hij voelde zijn knieën knikken, en zijn handen beefden. „Nu komt het er op aan,” dacht hij; „nu is het winnen of verliezen.” Hij had alles al lang begrepen, óók wie de schrijver van de brieven was, maar hij begreep óók, dat er alles van afhing, zich onwetend te houden. Want gewillig zou hij haar niet kunnen opgeven. Liever strijden tot het laatst, hoè zijn trots zich daar ook tegen verzetten zou. „Als het nog een nobele kerel was geweest,” dacht hij bitter, „maar zóó een.” — en dan vond hij weer, dat zijn kans toch niet zoo slecht stond. Alléén, hij moest zich niet bevreesd of streng toonen. maar kalm, en overtuigd van haar trouw. Dan zou haar hart haar den rechten weg wijzen........... In angstig wachten, de minuten tellende, liep hij den tuin rond, vermeed het huis. vermeed vooral ook het priëel. Een kwartier lang kon hij zich beheerschen, toen vond hij het genoeg en trad weer bij haar binnen. Toen Wil de brieven zag, voelde ze als bij ingeving dat Henk ze geschreven had. Waaraan zij ’t precies zag. wist ze niet. Het schrift was verdraaid, maar hij had een damesachtige schrijfhand en aan enkele kleine bijzonderheden, meende zij het ook wel te herkennen, maar het was voornamelijk de stijl, die haar overtuigde van haar vermoeden. „U hoeft mij niet te gelooven, ga zelf maar eens op een middag in de week langs—” ja, dat is echt iets voor hem. dacht Wil, en het was alsof zij nu pas zag, wat een bedrieglijk karakter hij eigenlijk had. Hónderden kleinigheden die zij vroeger had opgemerkt, maar waar zij niet over nagedacht had, verschenen haar nu plotseling in het ware licht. Dat hij zich verbeeld had, van haar te houden (ze geloofde al niet meer dat hij het ooit werkelijk had gedaan) was nog daaraan toe, maar hij had haar tegen haar wil opgezocht en nageloopen, tèlkens weer, hoewel zij hem in ’t begin duidelijk haar antipathie toonde, en toén ten slotte getracht haar wantrouwen jegens Jo in te boezemen. Vol schaamte moest zij zich bekennen, dat het hem feitelijk was gelukt. Wat had zij zich toch door hem laten ompraten. Ten slotte was ze bijna gaan gelooven dat ze hem. een valschaard, liefhebben kon. En nu : Hoe gemeen, haar aan de kaak te stellen door dat alles, aangedikt en verergerd, aan haar verloofde te gaan schrijven. Hoe gelukkig, dacht Wil, dat Jo zoo anders was dan zij. Ze schaamde zich diep als ze dacht aan zijn vaste vertrouwen in haar, terwijl de schijn zoo tegen haar was. En niet slechts de schijn, maar de werkelijkheid. Als hij alles eens wist, dacht ze angstig, zou hij, die voor zichzelf zulke strenge begrippen van recht en trouw had, haar dan wel kunnen vergeven ? O, als hij slechts zei : Kies tusschen ons, zooals haar deze week door den ander gevraagd was, dan'zou ze niet meer hoeven te zeggen : ik weet het niet. — Ze wist nu heel goed, aan wien ze zich toevertrouwen durfde, voor heel een leven. Maar — ze rilde bij de gedachte - hij kon haar wel van zich stooten, als zij de waarheid vertelde, zeggen : ik wil geen halve liefde en laat je vrij en hoe zou ze hem dan kunnen bewijzen, dat haar hart hem toebehoorde, als hij haar niet meer gelooven wou ? Dan dacht ze weer aan de andere vrouw. Zoo amusant 1 r had hij gezegd. Kon het niet, zij wist toch ook niet alles, dat dat dieper zat, dan hij haar wilde bekennen? Ze haatte zichzelf bijna om dat wantrouwen, maar ze kon niet die gedachte kwijt worden, en voelde zich dan zooveel minder dan Jo, die, al zonder haar verantwoording te hooren, haar vrijsprak. Waarom was hij nu weggegaan ? Om haar te sparen, om haar gelegenheid te geven tot zichzelf te komen en zich op verdediging voor te bereiden. En wat zou ze zich verdedigen, zeggen : ,,Jo, het zijn allemaal leugens?” Maar dat zou ze immers niet kunnen, als ze hem in de klare grijze oogen zag, neen, véél beter zou het zijn, alles te bekennen en zich dan aan zijn genade over te geven. Zou ze dat wel durven ? Zooals hij door den tuin had geloopen. de handen op den rug, de krachtige kop een weinig voorovergebogen, ernstigpeinzend de wijd-open oogen, kwam hij bij haar binnen. Zijn zwijgen was een vraag om opheldering, een smeeken om vertrouwen. Al Wil’s overwegingen hielden eensklaps op toen ze hem zoo zag ; ze had niets meer te beslissen, niets meer zich voor te nemen, ze, dacht alléén nog, dat ze hem zoo mooi vond, zoo echt manlijk. Ze begreep niet meer, dat ze het fijne, maar nietszeggende gezicht van Henk een oogenblik mooier had kunnen vinden .... Jo kwam naast haar staan. Met zijn arm over haar schouder keek hij mee in den brïe'f, dien ze nog altoos in de hand hield. „Flauw hé !” begon hij. „’t Heeft je toch niet van streek gemaakt, kindje ?” „Jo,” antwoordde ze, zonder hem te durven aanzien, „heb je geen oogenblik gedacht, dat er wel eens iets van waar kon zijn, twijfelde je geen oogenblik ?” „Welnee. Ik wil niet twijfelen aan jou, ik vertrouw je volEEN OUD-VOORBURGSCH MONUMENT, DAT VERDWIJNEN GAAT. De bekende korenmolen bij den Achterweg te Voorburg (Z.-H.), die de aantrekkelijkheid der omgeving niet weinig verhoogde doordien hij steeds in goeden staat werd onderhouden, is na eenige jaren van rust, thans bestemd om te worden afgebroken, daar het terrein als bouwgrond zal worden verkocht. (foto Van Tol.) komen.”— „En als ik je nu zei, dat —- dat het wèl waar is?” „Dan — nou dan zou ik blij zijn, dat het achter den rug was en, dankbaar dat je door ervaring geleerd had, gelooven dat het zich nooit meer herhalen zou.” „Anders niet ? Zou je niet jaloersch zijn ?” „Ik? Nee kind, nee, jaloersch kan ik op niemand zijn. Je weet, als je van mij af wou,” — zijn stem trilde hoorbaar— „dan had je maar ’n paar woorden te zeggen, en je was vrij. Zoolang je dat niet doet, zal ik blijven gelooven, wat ik altijddoor gevoeld heb, dat wij bij elkaar behooren.” Toen was Wil overwonnen. En met bevende stem ging ze vertellen, van ’t begin af toen ze nog zoo’n tegenzin had gehad in Henk Meyboom, tot het eind, zijn vraag : Wie van ons beiden? en toen zij kwam aan haar antwoord : ik wéét het niet, toen, alsof daar iemand was die haar wilde weghalen,nam hij haar in zijn armen en vroeg, met ’n stem, heesch van aandoening: „Weet je het nu, Wil, weet je het nu wèl?” Ze antwoordde niet dadelijk, en zwijgend wachtte hij. „Ik durf het niet zeggen Jo, ik heb geen recht meer.” „Dat heb je wel. Zoolang je van me houdt, heb je recht op me, omdat ik alléén jou heb liefgehad en ooit zal liefhebben. Weet je ’t nu Wil ?” „Hèm niet,” antwoordde ze. „Henk niet.” En ze vertelde dat hij het was geweest die de brieven stuurde. en die haar van Jo’s omgang met Dien Snijders had verteld. „en Jo,” eindigde ze, „je hart is goed, je vergeeft mij nu. maar als je later alleen nog eens alles overdenkt zul je dan niet boos op mij worden, en als de andere . . . .” „Stil nu Wil, geen woord meer over haar. Ik zal nooit meer met haar meegaan als ’t je hindert.” „Och, ik wilde je juist iets anders voorstellen. Ik kan me nu eenmaal niet begrijpen dat jij, na alles wat je weet, nog van me houden kunt.” „Wel,” lachte hij, „je hebt toch immers nog jezelfde heerlijke blauwe oogen en jezelfde krulhaar, je bent nog heelemaal de oude voor me, hoor.” „Maar ik wou zoo graag dat je ook een kans had, jezelf te beproeven. Als je nu nog een poosje doorging en zoo vaak het voorkomt haar gezelschap geniet.........Vraag jezelf dan ten slotte af, of je heusch van mij méér houdt. En dan moet je ’t me eerlijk zeggen, bijv. over vier weken, en dan zal ’k pas gerust zijn, dan weten wij beiden pas.........” „Maar Wil toch — wat een onzin ’ Ik weet het al lang 1” „Niet zóó zeker 1 Vroeger dacht ik ook, dat voor mij niemand bestaan kon dan jij, en toen de verleiding kwam . . . Daarna kèn je jezelf pas. En zij — ze is misschien beter dan ik, misschien is haar liefde sterker dan de mijne is gebleken te zijn, en Jo, ik gun je zoo graag het allerbeste !” „Het allerbeste, dat ben jij 1” „Dat weet jé niét. Je zegt het, omdat je geen anderen goed kent.” „Nu, ik zie wel, je wilt persé een martelaarschap. Moet dat nou je zelfbepaalde straf soms zijn ? En ik moet dat meisje trachten te leeren kennen — tusschen haakjes, dat gaat gauw genoeg, want het is geen „stil water met een diepen grond” — en dan moet ik kiezen tusschen haar en jou — hé ?” Hij spotte ’n beetje met haar en bedoelde een luchtig plagerijtje, maar schrok van de uitwerking, toen hij zei : „en als de schaal nu ’s oversloeg naar haar, zou je geen spijt hebben. Wil?” „Zie je wel,” kwam ze heftig. „Zie je wel, dat je ook twijfelt aan jezelf, dat ik gelijk heb gehad.” Hij trok haar hoofd naar zich toe. „Een kus, Wil, dan is alle twijfel over.” Maar zacht weerde zij hem af. „Nee Jo, dat niet. Het isme, of het niet eerlijk tegenover haar is, als ik dit voor heb. Dan staan de kansen niet gelijk.” Nu werd hij werkelijk kwaad, en niet de minste moeite doende, om zijn boosheid te verbergen, zei hij hard, met driftig voetverzetten : „’t Wordt hoe langer hoe mooier 1 Zou je maar niet liever ons 'engagement even verbreken voor die 4 weken, of vind je een heel jaar soms niet beter, dan heb ik twaalf maal zooveel kans. Of neem desnoods twaalf verschillende— achtereenvolgende dan —” Snijdend-sarcastisch was zijn toon, en met ’n ijzige strengheid, die haar deed sidderen ging hij verder: „Maar bedenk, aan alles komt een eind, óók aan mijn geduld tegenover jouw grillen !” Wil had hem eerst verschrikt aangezien, toen wendde ze langzaam het hoofd af en eindelijk zag hij haar met verdachte bewegingen naar ’n zakdoek grijpen. „Ja, natuurlijk, nou komen de waterlanders,” dacht hij, nog wrevelig. Dan, opeens weer verteederd, bukte hij zich, om haar in ’t gezicht te zien, maar met een heftige beweging draaide ze zich weer naar hem toe en, het gezicht met de handen bedekkend, de armen op zijn schouders, huilde ze als een kind. „ Jo, lieve Jo, willen we elkaar dan nooit meer begrijpen ?” Innig hielden zijn armen haar omvaten terwijl hij zijn hoofd tegen het hare legde, antwoordde hij met innige overtuiging: „Nu begrijpen we elkaar.” ..........................."Huil.."WIF’W1............ .............. 3 et was echt herfstweer. De Octoberstormen joegen de bladeren der boomen dwarrelend neer en gierden langs de huizen. :— Rie van Dalen zat in haar kale pensionkamer dicht bij de kachel en toch rilde ze. De kachel wilde niet trekken en het was zoo koud ! De pendule, die altijd van den slag was, tikte vijf schorre slagen af. Het was zeven uur. — „Nog drie uur, voor ik met fatsoen naar bed kan gaan”, dacht Rie. En wèer rilde ze. Ze voelde al de sombere gedachten weer aankomen, ze wist, dat ze er wèer niet aan zou kunnen ontkomen, hoe ze zich er ook tegen verzette. En ze wilde niet denken, ze wilde het niet. Haar hospita tikte aan de deur, en bracht de thee binnen. Het was een stuursch mensch, dat weinig sprak, waar Rie aan een kant blij om was ; ze hield niet van ellenlange redevoeringen van hospita’s. Maar nu begon ze zelf : „Wat waait het toch vreeselijk hè juffrouw ?” — De hospita ging er evenwel niet op in, beaamde kort. dat het vreeselijk EENZAAM DOOR CISSY VAN MARXVELDT
PDF
Nummer
1916, nr. 7, 24 jan. 1916
Blad
07
Tekst
7 PANORAMA woei, en schoof de kamer uit, als altijd de deur in een kier latende staan. „Kan ze nu nooit die deur dichtdoen?” heftigde Rie. ,,’t Is hier al zoo koud.” — En toen bedacht ze, dat ze nog over de kachel had willen spreken, dat die niet trékken wou. Maar nu was het mensch weg, en ze had ook geen zin haar weer terug te roepen. Lusteloos ging ze naar de tafel en schonk zich een kopje thee in. Toen ging ze maar weer dicht bij de kachel zitten, en onwillekeurig keek ze rond in de kamer, waar ze nu al ruim een jaar woonde. Ze had geprobeerd er eenige gezelligheid aan te geven, had wat gekleurde doeken met punaises tegen den muur geprikt, die echter mal deden tegen het schreeuwende behangsel. — Rie wist wel, dat ze niet veel smaak had. Anders had ze toch misschien nog wel een gezellig nestje kunnen maken. Maar de kamer was ook zoo melancholiekleelijk met het roode karpet en als schril contrast het helgroene tafelkleed. En dan de schilderijen ! Enfin .... zoo waren er honderden kamers in Amsterdam, en Rie bedacht, dat hier tenminste het eten goed was. ,,En dat is toch maar het voornaamste”, sprak ze in zichzelf haar schoonzuster na. Kouwelijk vooroverzittend, dronk ze haar thee. Toen bracht ze haar leege kopje naar het theeblad, en keek meteen, het gordijn opzij schuivend, uit in de stille Helmersstraat, waar ze woonde. En opeens bedacht ze, dat ze eigenlijk wel een flink eind kon gaan wandelen. Het woei wel erg maar de wind zou haar opfrisschen misschien. Ja, ze zou maar uitgaan. Den heelen avond thuis zitten, — o nee, dat kon ze ook niet. Ze trok haar ^wintermantel, nog van verleden jaar, aan, en zette voor den spiegel haar hoed op. In gedachten stak ze de spelden door den bol, en zonder iets te zien, staarde ze voor zich uit. Maar plotseling haar gezicht vooroverbuigend, dicht voor den spiegel, bekeek ze zichzelf aandachtig. En dan zei ze hardop-wanhopig: ,,God, wat ben ik EEN NIEUW BEVEILIGINGSSTELSEL. Naar aanleiding van de binnen korten tijd plaats gehad hebbende tramongelukken onder Voorburg, is door de directie der tramwegmaatschappij een beveiligingsstelsel ingevoerd, waardoor alle twijfel wordt opgeheven of een enkel spoor al of niet veilig is. Het.systeem werkt op de volgende wijze: moet een tram een enkel spoor inrijden, dan moet de conducteur een penning halen uit het bij het begin van de baan geplaatste kastje. Is de penning niet aanwezig, dan mag niet worden verder gereden. Bij het verlaten van het enkel spoor, wordt de penning weer in het kastje geplaatst. Zoolang die penning daarin niet aanwezig is mag de van de andere zijde komende tram zich niet op ’t enkeisporig baanvak begeven. f/öto ToD OM DE BRONZEN H.A.V. MEDAILLE. De „H.A.V.’’ (Haagsche Athletiek Vereeniging) heeft het besluit genomen, het jaar 1916 met een mooie serie trainingsmarschen aan te vangen. De eerste tocht van deze serie had Zondag 16 Januari plaats om de officieele bronzen H.A.V.-medaille. De marsch ging —- met en zonder snelwandelen, over een afstand van 35 K.M. —over Den Haag, Voorburg, Voorschoten, de Vink, Het Schouw, Valkenburg via Wassenaar naar Den Haag terug, ’s Morgens om neqen uur werd aan „Overbosch” door een 160 deelnemers in groepen gestart. De tocht was voor H.A.V. een schitterend succes. {foto Hipnans.) KERKELIJKF KUNST. Nevenstaande afbeeldingen stellen voor een stel Altaarvleugels, afkomstig uit het Begijnhof te Amsterdam, tentoongesteld in ’t antiquiteitenmagazijn van Fran- ?ois van Waegeningh, Noordeinde te ’s-Gravenhage. leelijk, wat ben ik toch mönsterachtig leelijk.” Dat was altijd het groote verdriet van haar leven geweest, dat ze zoo leelijk was met haar doffe, sprieterige, blonde haar, fletse grijze oogen, groote vooruitstaande tanden, en lang bleek, puisterig gezicht. Wat had ze gehuild, omdat ze nu niets, letterlijk niets aantrekkelijks bezat. Ze was onhandig, linksch, verlegen, maar het was het steeds wéten, dat ze zoo leelijk was, wat haar onhandig en verlegen maakte. Met haar mantel aan ging ze weer bij de tafel zitten en steunde haar hoofd in haar handen. Ze beet zich op de lippen, omdat ze niet huilen wilde, en ze dwong zich om te denken aan het concert, waar ze volgende week heen zou gaan, maar monotoon zong het in haar hoofd: „Wat ben ik toch leelijk, leelijk, leelijk.”— Opeens stond ze op, ze trachtte zich zoo recht mogelijk op te richten, want ze liep wat krom, door het dag in, dag uit, gebogen zitten over de schrijfmachine. — Ze draaide het licht uit, en liep haastig, als om te ontkomen aan een wanhoop, die ze voelde, dat zich van haar meester ging maken, de drie trappen af. Beneden op straat, sloeg de wind haar in het gezicht. M r. F. A. v. ENGEN. t J.B.A.SILVERG1ETER HOOGSTAD. + Te Utrecht is in den ouderdom van 41 jaar na een langdurige ziekte overleden de heer Mr. F. A. VAN ENGEN, wethouder van sociale aangelegenheden. Op 67-jarigen leeftijd is te ’s-Gravenhage overleden de heer J. B. A. SILVERGIETER HOOGSTAD, gep. hoofdinspecteur der Staatsspoorwegen. De heer Silvergieter Hoogstad was ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Ze stak haar hoed steviger vast, en haalde diep adem. Eerst de stad maar eens in, ze wilde menschen zien, en licht en winkels. Ze moest drukte en leven en beweging om zich heen voelen. Vlug liep ze voort, maar toen in een schittering van licht de Leidschestraat voor haar lag, voelde ze opeens een tegenzin die lichte aan die plotselinge opwelling, keerde ze zich om, haar hoed met beide handen vasthoudend voor den wind, die op den hoek van Weteringschans en Leidscheplein nog feller scheen te gieren. —. Als een verlossing schoot haar te binnen, dat ze wel naar het Vondelpark kon gaan, en ze bedacht toch even met een glimlachje, hoe ze dat op kantoor idioot, bespottelijk, krankzinnig zouden noemen, als ze wisten, dat zij op dien donkeren Octoberavond door het Vondelpark ging dwalen. — Energiek worstelde ze tegen den wind in, en het was, als voelde ze zich verlucht, toen ze het groote hek van het Vondelpark binnenging, en voor haar zag liggen het park, donker, somber, en toch vol leven met de heen en weer zwiepende boomtoppen, de vallende, ritselende bladeren, en den heftigen, gierenden, huilenden wind. Het was, als voelde ze haar melancholieke, bittere stemming verdwijnen, terwijl een kracht in haar scheen te groeien, die haar deed vechten tegen den wind, die haar moedig zou doen strijden tegen het leven, en tegen het wreede spook .... melancholie. — Zoo stapte ze door. Van uit een laan naderden voetstappen ; Rie hoorde het ritselend wegschoppen van gevallen bladeren. Even voelde ze zich toch angstig en haastiger liep ze op een lantaarn af, die, eenzaam in het park, in den donkeren avond een spookachtig licht verspreidde. Daar zag ze, dat het twee opgeschoten jongens waren, die, nieuwsgierig naar haar kijkend, haar passeerden. Toen hoorde ze op eens bruusk-wreed den eenen jongen zeggen : „Jé, wat een mormel”, en plots voelde ze weer de misère van haar leven grooter dan ooit, voelde ze de oude melancholie haar omstrikken, en wist ze, dat er nü geen ontkomen meer aan zou zijn. Op een bank ging ze zitten, diep weggedoken in den kraag van haar mantel, in haar namelooze ellende de kou niet voelend. En ze bedacht, hoe ze morgen weer om kwart over
PDF
Nummer
1916, nr. 7, 24 jan. 1916
Blad
08
Tekst
PANORAMA 8 MEVROUW HEYÉRMANS’ „ROMAN, 2e DEEL**, (V.F.B.) Het tweede bedrijf van Mevrouw Heyermans’ tooneelspel „Roman, 2e deel”, dat een dezer dagen met groot succes is opgevoeïd in het Grand Theater te A’dam. „Roman, 2e deel” is het werk van de echtgenoote van den bekenden tooneelschrijver Herman Heyermans. MEVROUW HEYERMANS’ „ROMAN, 2e DEEL” Mevrouw Heyermanstemidden van de haar aangeboden bloemen. (V.F.B.) DE TOONEELSCHOOL TE AMSTERDAM. Een interessante kiek in de geheel gerestaureerde tooneelschool te Amsterdam, genomen tijdens de lessen van mevrouw Theo Mann. Geheel rechts op de foto de heer Balthazar Verhagen, directeur der tooneelschool. (V.F.B.) slecht verwarmde kamer. Hoe ze dan weer op haar oude plaatsje, waar ze nu al vijf jaar gezeten had, zou gaan zitten en brieven typen tot half een. Dan gingen ze koffiedrinken op kantoor, o, hoe haatte ze dat groote, holle, kille kantoorlocaal, en hoe gruwelijk vond ze het, daar met de anderen haar boterham te eten. Ze zat altijd alleen in haar hoekje, ze sloot zich niet aan bij de anderen, en ze wist, dat de jongere meisjes haar minachtend „de oud-gediende” noemden. Ze was er al vijf jaar. Volgend jaar werd ze negenentwintig. Ze was er gekomen toen ze drieëntwintig was, op een salaris van f 25 in de maand. Nu verdiende ze f 55 en daar kon ze, als ze zuinig was, altijd, altijd zuinig was, van rondkomen. En daarom was ze gedwongen op dat kantoor te blijven, omdat ze daar nu ingewerkt was, en juist, omdat ze een ,,oud-gediende” was f 55 verdiende. Had ze maar kunnen studeeren, maar ook dat had ze niet gekund. Met moeite had ze een stenografie-diploma gehaald, en met heèl veel moeite had ze nog talen bijgewerkt. Maar ze was altijd dom geweest. Haar tanden klapperden tegen elkaar, en toch kon ze niet weggaan. Want ze voelde, hoe het verdriet haar overmeesterde, en hier zou ze kunnen snikken, huilen, schreeuwen desnoods, terwijl ze zich thuis toch altijd moest beheerschen, thuis . . . Rie lachte opeens minachtend-schel, thuis. . . had ze ooit een prettig thuis gehad ? Vader stierf toen ze tien jaar was, en ze bleef bij haar ziekelijke moeder, tot die twee jaar geleden ook gestorven was. Toen was het kamerleven voor haar begonnen, en omdat ze eerst niet veel betalen kon, had ze alle misères meegemaakt. Nu was dat wel beter geworden, maar een thuis? .... Alsof ze haar dagelijksch leven als een film zich af zag wikkelen, zoo pijnlijk-duidelijk keerden haar gedachten tot kantoor terug. Hoe ze na de koffie maar weer ging typen, tot zes uur. En dan langzaam haar papieren wegborg, langzaam de kast over haar machine zette, opdat de andere meisjes toch maar weg zouden zijn, als zij in de gang kwam haar kleeren halen. Want eèns had een brutaal nest, een knap jong ding, spottend gezegd, toen zij probeerde voor het spiegeltje te komen, om te zien, of haar hoed recht zat: ,,Op zij kinderen, op zij, juffrouw van Dalen moet den spiegel alleen hebben.” Wat hadden die woorden een pijn gedaan ! Nadien kwam ze pas in de gang, als de anderen weg waren. En dan liep ze alléén naar huis. En Zondags at ze bij haar broer, die boekhouder was, en schameltjes rond kon komen, want er waren vijf kinderen. Dan ging ze er tegen koffiedrinken heen, en zat stil tusschen het lawaai van vijf ongezeglijke bengels, af en toe ziekelijkbang dat ze kinderlijk wreede opmerkingen zouden maken over haar kleeren, of houding of gezicht. Na het koffiedrinken, hielp ze haar schoonzuster afwasschen, en dan gingen ze wandelen, altijd het Vondelpark door, en ze voelde haar hoofd moe worden van de zeurige stem van haar schoonzuster, die altijd over de kleeren en de kinderen en de huishouding sprak. En dan naar huis eten, en dan vaten wasschen en aldoor, aldoor hetzelfde. Eens, twee jaar geleden, was er iets liefs in haar leven geweest. Toen was er op kantoor een nieuwelingetje gekomen, een aardig, blond meisje van even twintig. Ze had toen pas haar moeder verloren, en voelde haar verlies, ofschoon moeder, steeds ziekelijk, weinig voor haar geweest was, toch intens-hevig. En soms liepen de tranen stil over haar wangen en drupten neer op de brieven, die ze schrijven moest. En eens, toen ze ze stil, tersluiks afveegde, had ze opkijkend, of niemand het zag, den blik van twee lieve blauwe oogen ontmoet, ’s Avonds na kantoor, toen ze naar huis ging, was H. J. C. FUNCKE. TH. PELS. De hr. H. J. C. FUNCKE, hoofdcommies bij ’t Dep. v. Oorlog te ’s Hage, heeft 1 Jan. j.1., na den lande ruim 43 jaar te hebben gediend, ’s Lands dienst verlaten. De heer Funcke is ridder in de Orde van Oranje-Nassau en oudkapitein-kwartiermeester der voormalige schutterij te ’s Hage. — 10 Januari 1.1. herdacht de heer Th. PELS te ’s-Hertogenbosch den dag waarop hij vóór 25 jaar de betrekking aanvaardde als secretaris van bovengenoemde gemeente. De jubilaris is Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. de nieuwe juffrouw naar haar toegekomen, en had gezegd: „Ik ben Trüus Donker. Mag ik een eindje met U meeloopen ?” Van dien dag af had ze een vriendin gehad ; Truus was een schat voor haar geweest, en langzamerhand had haar gesloten natuur zich voor Truus geopend. Ze gingen veel samen om, en ze droomde al van een plannetje, om later met Truus samen te gaan wonen, heerlijk, knus met haar beidjes, toen Truus eens op een avond, nadat ze al een tijdje stil en afgetrokken geweest was, bij haar binnen kwam rennen en haar bonten muts in de hoogte gooiend, gesnikt en gelachen en gehuild had, dat ze verloofd was, en zoo vreèselijk, vreèselijk gelukkig was. Dien avond had Truus opgewonden door haar geluk, kinderlijk gezegd : „Rie, ik hoop, dat er ook eens iemand van jou zoo gaat houden. Het is zoo zalig.” Toen had ze Truus aangekeken, en gezwegen. En Truus had haar gezoend en gezegd, dat Rie altijd, altijd haar vriendin zou blijven, en dat ze Wim gauw eens mee zou nemen, om hem voor te stellen en dat Wim ook vast een vriend van haar worden zou .... De illusie I Ze was Wim op het eerste gezicht antipathiek geweest, dat had ze best gemerkt, en ofschoon Truus liever en hartelijker was dan ooit, was de stemming koel en gedwongen gebleven. Nu was Truus al een half jaar getrouwd, en in het begin, als ze wist, dat Wim niét thuis was, had ze Truus ’s avonds nog wel eens opgezocht. Maar als ze daar dat knusse, gezellige huishoudinkje zag, en ze zag Truus als jong vrouwtje rondloopen door de aardige huiskamer en thee schenken, en ze hoorde haar vol verrukking spreken over alle leuke, kleine huishoudelijke voorvalletjes, dan kwam ze thuis, ontmoedigd en down. En eèns was ze bij Truus geweest, en was Wim, vroeger dan ze verwacht had, thuis gekomen. Ze had Truus’ gezichtje zien opglanzen, en ze had zich zoo ver afgevoeld van dat groote geluk, dat ze overhaast-verlegen afscheid genomen had. Het groote geluk 1 Mechanisch herhaalde Rie die drie woorden. Ze wist, dat voor haar nooit, nooit het groote geluk komen zou. Dat zij eenzaam door het leven zou gaan, alleen, altijd alleen .... en toen kwamen de tranen, de pijnlijke, brandende tranen. En in dien kouden Octoberavond huilde ze lang, lang .... Toen ze niet meer kon huilen, veegde ze haar gezicht met haar zakdoek af, en ging haar weg terug naar huis. Ze liep vér voorover, haar schouders hoog opgetrokken. Moe, alsof ze uren geloopen had, klom ze de drie trappen op naar haar kamer, waar de deur weer in een kier stond, want de juffrouw was binnen geweest om het theeblad weg te halen. Ze stak het gaslicht op, en ging met hoed en mantel aan bij de tafel zitten, in het licht turend zonder iets te zien, en met een gedachte, die haar steeds ’s avonds weer bekroop : „Als ik nu vanavond het gaskraantje eens open liet staan. Dan was het morgen voorbij . . . .” Ze begon zich uit te kleeden, steeds daaraan denkend. Toen liep ze in haar witte nachtjapon naar de lamp, en draaide de gaskraan dicht. „Ik durf immers tóch niet”, zei ze zacht-wanhopig. En rillend trok ze het klam-koude laken over zich heen, en lang lag ze nog met open oogen in het donker te staren. CORRESPONDENTIE. — Den Heer J. v. A. te L. - U had goed gezien, er was werkelijk in ons bericht in Tweeletterschrift een fout. geslopen. Hoewel het gewoonlijk niet aangenaam is op een fout betrapt te worden, deed ons Uw brief in geheimschrift juist genoegen, omdat daaruit de belangstelling in ons artikel blijkt. Z. INDIANEN OP DE GRENSWACHT. Hoe onze jongens aan de grenzen zich in hun vrije uren weten te vermaken: een vroolijk troepje, dat zich met behulp van dekens en wat stroo tot Indianen wist te metamorphoseeren. EEN 35-K.M.-WANDELTOCHT. Een groep deelnemers aan den op Zondag 16 Januari te Tilburg gehouden 35-K.M.-wandeltocht, die in 6 uur moest worden volbracht. Vóóraan op de foto de leiders van den tocht, het Bestuur der Vereeniging „Tilburg Vooruit”; in het midden der groep zittend de oudste deelnemer (60 jaar) en de jongste (9 jaar) welke laatste den tocht zonder mededinging in goede conditie volbracht. NEDERL. ROTOGRAVURE-MAATSCHAPPIJ, LEIDEN.
PDF
Nummer
1916, nr. 8, 27 jan. 1916
Blad
01
Tekst
In dit nummer bevindt zich een interessante serie foto's van den Watersnood in Zaandam No. 8 (30b) 27 JAN. 1916 AFZONDERLIJKE ABONNEMENT PER KWARTAAL 26 NUMMERS 7 '/, CENT r VERSCHIJNT 2 MAAL PER WEEK NUMMERS f 1.30 A . W . SIJTHOFF'S UITGEVERS MAATSCHAPPIJ - LEIDEN — ’T ZWAAR GETEISTERDE SPAKENBURG Boven: een rij Spakenburgsche huisjes, die door wind en water enorm hebben geleden en nog steeds in het water staan. Beneden: L)e overblijfselen van een huisje, waartegen aanhoudend losgeslagen botters aanbeukten.
PDF
Nummer
1916, nr. 8, 27 jan. 1916
Blad
02
Tekst
PANORAMA 10 (Vervolg) et harnas van den ijzeren ridder in den hoek glinsterde alsof het louter zilver was, en het vaandel van Kolin scheen zich te bewegen wanneer het zonlicht op de oude zijde fonkelde. — De grootmoeder ging naar de laatste kist in de rij, waarop George Heinersdorff geschreven stond. Met een treurigen, hopeloozen blik staarde zij naar den geliefden naam en haar brandende oogen vulden zich met tranen. Zij stond als een moede oude vrouw7 bij het graf van haar kleinzoon en snikte vertwijfeld : „Zoo’n domme jongen, zoo'n domme jongen!” waarin men elkaar trouw bleef en steunde en hielp w'anneer de nood aan den man was. Een ongeschreven wzet vereenigde de trapeze-kunstenaars, de circusrijders, de Japansche jongleurs, de Abessinische worstelaars, de Kaukasische danseressen, de Indische vuureters en de dames zonder onderlijf. Zij kenden geen afgunst zooals de tooneelspelers ; zij roemden niet op hun successen ; zij scholden niet op hun directies ; zij praalden niet met hun gages, maar dronken rustig en burgerlijk bescheiden hun koffie. Heinersdorff bestelde een cognac en vroeg aan den ouden hinkenden kellner: „Kan je me zeggen of de directeur Süszkind hier is ?” „Hij zit daar achter in de speelkamer,” bromde de kellner. Heinersdorff bedankte hem en gaf hem een fooi. De kellner zei vriendelijk : „Stoort u hem nu niet, hij verliest. Wanneer u iets van hem wilt hebben, wacht u dan liever even”. Heinersdorff volgde den kellner in de zaal en liet zich den directeur nader aanwijzen. Het was een groodorff bescheiden. — „Nu, dat is een heel andere bran che,” zeide de kellner met eenig medelijden. Een stem riep : „Adolf, betalen !” „Ik kom,” riep de oude kellner en strompelde weg. Heinersdorff naderde de tafel, die door kijker omringd was. De heer Scharf uit Gaya won blijkbaar want hij was vroolijk en tot schertsen geneigd. D< directeur Süszkind vloekte onophoudelijk in all< talen der wereld. De man zonder beenderen sidderd< als een konijntje. De uitbrekerskoning zette een drei gend gezicht. Nadat Heinersdorff een poos had toegekeken ging hij in een hoek van de speelzaal aan een tafeltj < zitten en wachtte. De oude kellner kwam terug. Heinersdorff vroeg hem : „Hoe lang zal. die partij duren ?” „Meestal tot zes uur.” Heinersdorff zuchtte. „Wanneer u het wenscht,” merkte de kellner op „roep ik den directeur van zijn spel w'eg.” 'jan Steen. — £)e ‘Kwakzalver, jan Steen werd te Leiden omstreeks 1626 geboren en aldaar begraven op 3 Februari 1679. Hij was leerling van Nic. Knupfer en van zijn schoonvader Jan van Goyen en werkte te Leiden, den Haag en Haarlem. XVII. Op een dag vond Heinersdorff de volgende advertentie in een krant : „Flinke pianospeler gezocht, niet georganiseerd, voor een Russische cabaret-tournée. Zich aan te melden bij den directeur Süszkind, Artisten-café, Praterstrasse.” Heinersdorff lachte. Dat was de positie die hij tevergeefs zocht sedert vier weken. De betrekking van pianospeler bij een rondreizend cabaret was het ideaalste wat hij voor zijn doel kon vinden. Men oefende daarbij een onschadelijk, onverdacht beroep uit en kwam met alle klassen van de maatschappij in aanraking. Tegen eiken prijs moest hij die positie bemachtigen. Hij informeerde naar de beteekenis van de uitdrukking „niet georganiseerd” en ging vroeg in den middag naar het artistenkoffiehuis. Toen hij het zeer volle lokaal binnentrad, werd hij door vele oogen nieuwsgierig en vragend aangekeken, want de stamgasten die hier kw-amen kenden elkaar allen goed. Vreedzaam en ingetogen zaten de artisten uit alle landen bij elkaar en dronken hun middagkoffie. Zij vormden een kleine wereld op zichzelf te, brutaal uitziende man met een laag voorhoofd en met een rooden, opgeborstelden knevel. Hij maakte den indruk van een stalmeester bij een klein rondtrekkend circus. Directeur Süszkind zat met drie andere heeren aan de groene tafel en speelde bukidomino. De kellner fluisterde : „Die mijnheer links van den directeur is Aldobrandini, de man zonder beenderen, die thans bij Ronacher optreedt.” „Zoo, zoo,” zeide Heinersdorff beleefd, zijn lachen bedwingend. „De man rechts van den directeur,” ging de kellner voort, „is de beroemde uitbrekerskoning Warender van het circus Schumann.” „Hij ziet er meer uit als een inbrekerskoning,” schertste Heinersdorff. De oude kellner lachte tot hij blauw' werd. „Wie is die vierde heer aan tafel ?” „Kent u dien niet?” vroeg de kellner verwonderd. „Ik heb niet het genoegen.” „Dat is de beroemde Scharf uit Gaya,” legde de kellner vol bewondering uit. „Dat u hem niet kent ! Ik had u voor een circusrijder gehouden.” „Neen. Ik ben kapelmeester,” antwoordde Heiners- „Dank je, ik wacht liever.” „Ja, dat is zeker verstandiger.” „Wat is de directeur voor iemand ?” vroeg Heinersdorff. „Een gelukzoeker,” antwoordde de kellner op een toon of dat vanzelf sprak. „En verder ?” ,/t Laatst had hij een zomertheater in Phaleron bij Athene. Daar is hij over den kop gegaan.” „En vroeger ?” „Vroeger had hij een damescabaret in Gyekenyes. Ik kan mij voorstellen wat dat voor een soort van cabaret moet gew'eest zijn !” Die directeur Süszkind had geen goede reputatie, dat stond vast. Tegen $ijf uur ontstond aan de speeltafel een groote twist. De uitbrekerskoning had een aantal dominosteenen in zijn hand genomen en die den heer Scharf uit Gaya naar het hoofd geworpen. Directeur Süszkind koos de partij van den uitbrekerskoning. De man zonder beenderen vluchtte angstig. De oude kellner schiep krachtdadig orde en scheidde de strijdenden. De partij nam een voorbarig einde. Directeur Süszkind ging, door den kellner opmerkzaam gemaakt, naar het tafeltje w'aaraan Heiners-j DE OORLOG IN HET DUISTER ROMAN VAN LUDWIG WOLFF
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2166 tot 2170 van 11897