Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2161 tot 2165 van 11897
Nummer
1916, nr. 7, 24 jan. 1916
Blad
01
Tekst
No. 7 (30a) 24 JAN. 1916 AFZONDERLIJKE NUMMERS 7‘/2 CENT A . W . S MAATSCHAPPIJ ~ LEIDEN ABONNEMENT PER KWARTAAL 26 NUMMERS f 1.30 DE DOOR DEN STORM AANGERICHTE SCHADE DE VERWOESTING OP MARKEN Bovenstaande foto, genomen op het eiland Marken, illustreert op schitterende wijze de verwoesting, die door den hevigen Noordwester storm op dit eiland is aangericht.
PDF
Nummer
1916, nr. 7, 24 jan. 1916
Blad
02
Tekst
PANORAMA 2 RECHTER BEN LINDSEY DOOR J. T. VAN LEIDEN yi±*|^?eehter Lindsey, die deel uitmaakt van Ford’s ‘‘ vredes-expeditie, wordt dezer dagen in de couranten herhaaldelijk genoemd Ziehier wat ik in mijn Amerikaansche herinneringen van dezen merkwaardigen man vond opgeteekend. In 1902 werd in verschillende plaatsen van de Vereenigde Staten een zoogenaamd „Court for Juvenile Offenders” opgericht. Een van de eerste steden, die deze nieuwe instelling aanvaardde, en met buitengewoon succes in practijk bracht, was Denver, de schoon gelegen hoofdstad van Colorado. In meer dan één opzicht, is deze „Queen City of the Plains” een merkwaardig voorbeeld van den snellen en voorspoedigen groei der ,,western cities” ; nog slechts een halve eeuw oud, vervijfvoudigde zij haar aantal inwoners — thans ongeveer 150.000 —- in de laatste tien jaar, en heeft zij de waarde van haar industrieele ondernemingen op ongeveer vijftig millioen dollars gebracht.» Maar voor den tourist is Denver het meest belangwekkend om zijn ,,Children’s Court”, zooals Judge Ben B. Lindsey, die de bestuurder er van is, het gewoonlijk noemt. Daar raakt een eenvoudige, kleine, volstrekt niet imponeerende, man ondeugende jongens met een tooverstaf aan en maakt ze tot brave jongens. Die tooverstaf heet opvoedende kracht, een kracht, die slechts verkregen wordt als resultaat van veel menschenkennis en levenservaring, en dan nog alleen werkt in de handen van iemand met onuitputtelijk geduld en grooten takt, met een zacht gemoed en een ijzeren wil. Die zeldzame eigenschappen zijn in rechter Lindsey vereenigd, en maakten hem den aangewezen man, toen in Denver een rechter voor het kinder-gerechtshof moest aangewezen worden. Amerika is in dat opzicht een bevoorrecht land : ten eerste bezit het veel van die heldere koppen, waarin niet te veel geleerdheid en ruim genoeg gezond verstand schuilen, waarin idealistische overwegingen en wereldwijze beslissingen elkaar verdragen, en ten tweede begrijpen de autoriteiten, dat zulke mannen de gewenschte leiders én opvoeders van de jeugd zijn. Het ongekende succes van het Denversche Court vindt zijn onmiddellijken oorsprong in de persoonlijkheid van rechter Lindsey.. Wie een van zijn veertiendaagsche zittingen heeft mogen bijwonen, ontvangt daarvan de volle overtuiging, en hij leert ook nog iets anders : dat het recht en de belangen van hem, die het recht overtreedt, volkomen veilig kunnen zijn in de handen van één man, zelfs, wanneer die eene man bijna niet aan voorschriften gebonden is. Maar — dan moet hij zoo hoog staan als rechter Lindsey. Eiken Zaterdag dan om de veertien dagen houdt deze merkwaardige man zitting. Honderd tot honderdvijftig namen staan er dikwijls op de lijst, want Denver is een jonge stad, er moet nog veel en hard gewerkt worden, en veel tijd om de kinderen anders dan met ’n haastig vernisje van opvoeding op straat te zetten, is er nog niet geweest. Allerlei beschuldigingen staan er achter die namen, afwisselend tusschen spijbelen en diefstal ; de geheele gamma van wangedrag is door deze kinderen afgeloopen, en sommigen hebben zelfs den stap in de richting der misdaad reeds gedaan. Vóór het optreden van Ben Lindsey bevatten de gevangenissen evenveel kinderen als volwassenen, de tuchtschool was vol van verharde misdadigers, en het aantal, dat vrij rondliep, overtrof dat der opgeslotenen nog. En het zag er hopeloos uit; het- te veel aan levenskracht scheen er bij deze kinderen alleen maar langs de wegen der ondeugd uit te willen. Nu is dat anders. Rechter Lindsey wil niet van een hopeloos geval hooren ; hij is vast overtuigd, dat er in al die jongens een goede ondergrond ligt, vreest hoogstens nu en dan, dat men hem te laat geraadpleegd heeft. De uitslag geeft hem gelijk : de groote meerderheid komt „genezen” in de maatschappij terug. Allerlei typen en nationaliteiten verschijnen voor hem ; aardige jongens, met open gezichten, die alleen maar eens ’n hond gejaagd of ’n appel gekaaid hebben ; vuile, verwaarloosde jongens van onvervalscht misdadigersuiterlijk, Een zitting van rechter Ben B. Lindsey in zijn „Children’s Court”. jongens van acht, negen jaar af, Italianen, Zweden, Ieren, Joden, Duitschers — allen van onderling verschillende geaardheid en misdadigheidsgehalte. Een voor een laten ze het „briefje” zien, dat hun onderwijzer hun meegegeven heeft, want het court werkt in verband met de onderwijzers, die geregeld door rapporten met den rechter in voeling blijven. En zoo sterk is bij de meerderheid de zucht, om een woord van lof te ontvangen, dat meermalen de orde verbroken wordt en een troep jongens, met hun briefjes zwaaiend, den rechter bijna omverdringen. Dan brengt één der beambten er weer orde in, en judge Lindsey gaat onverstoorbaar voort de rapporten te lezen en zijn oordeel te zeggen. Al die honderdvijftig jongens spreekt hij afzonderlijk toe. aanmoedigend, prijzend, soms berispend, meer beschamend dan straffend. En tegen elk zegt hij iets persoonlijks, nooit iets algemeens, stereotieps, kouds. Hier neemt hij er een zacht bij den arm, daar strijkt hij er een vriendelijk over het hoofd, en geen gaat er weg, zonder zich gesterkt te voelen in den voor die kinderen al zoo zwaren levensstrijd. Zij, wier rapporten bij herhaling gunstig zijn, worden vrijgesteld van de veertiendaagsche inspectie, anderen, over wie de rechter het met zichzelf niet eens is, moeten op een bepaald uur terugkeeren en niet zelden verwijst hij ze dan naar zijn secretaresse, een intelligente, vriendelijke vrouw, die soms meer te weten komt dan de rechter zelf. Er wordt een jongen voorgebracht, die telkens en telkens spijbelt. De beambte die speciaal met het toezicht daarop belast is, zegt, dat hij nu in drie weken niet op school is geweest. — ,,Hoe zit dat?” vraagt de rechter. — „Ik had de influenza”. Judge Lindsey weet al genoeg. ,.Ik zal je opzenden naar de tuchtschool.” En daar vliegt de jongen den rechter snikkend om den hals. slaat de armen krampachtig om den man heen, dien hij zoo vreest en dien hij zoo lief heeft. ,,Alstublieft, toe, alstublieft, zend me niet op 1” Maar de rechter weert hem even zacht als beslist af, en laat hem op een stoel plaats nemen, met bevel te wachten. Al meer dan een jaar heeft hij met dien jongen geduld geoefend. Dan komt er een, aan wien alle goede wil verspild is, een Lombroso-klantje. een jongen, dien ’t stelen en bedriegen in ’t bloed zit. „Je wordt naar de industrieschool opgezonden”, zegt de rechter. ,,Gebruik daar dezelfde slimheid, waarmee je kwaad deed, om er een eerlijk handwerk te leeren. Ik ben verlangend je daarna terug te zien.” Een andere jongen heeft geen rapport kunnen krijgen. ,,De meester zei : ik was ’t papier niet waard”, zegt de jongen. Maar hij ziet er zoo vernederd en verontwaardigd uit, en de rechter weet zoo goed. dat het hier geen hopeloos geval geldt, dat hij alleen zegt : „We zullen dezen keer maar niet meetellen. Ik weet zeker, dat je de volgende maal een rapport hebt, en een goed ook.” En rechter Lindsey zegt geen dingen, die hij niet zeker weet. De een na den ander passeert de revue. „Niet meer gedronken ? — geen sigaretten meer gerookt ? — niet meer om centen gespeeld ?” Zoo gaat ’t door ; de rechter kent ze allen en weet hun fouten uit ’t hoofd ; allen spreekt hij ze zonder een vergissing bij den voornaam aan. En allen voelen, dat ze hier voor den humaansten man van de wereld staan, maar ook voor een man, aan wien ze niet ontkomen kunnen, wiens klare, scherpe oogen ze hun geheele leven op zich zullen voelen rusten. De jongens zijn weg. Alleen de spijbelaar blijft. ,,Ikzal je nog één kans geven”, zegt de rechter. „Maar, als je nu naar de tuchtschool gaat, wie heeft je dan gestuurd ?” „Ik zelf”. — „Denk er dus aan, dat het van jou alleen afhangt. Over veertien dagen terug.” Als de jongen nog snikkende gegaan is, laat de rechter zijn ouders ontbieden. En dan wordt de in Colorado bestaande wet toegepast, die de ouders voor overtredingen van hun kinderen verantwoordelijk stelt. Het is ongelooflijk, dat ook nu de zachtmoedige rechter van zooeven aan het woord is. Hij toornt ; z’n woorden daveren en z’n oogen fonkelen.De vader wordt tot zes, de moeder tot drie maanden hechtenis, de jongen tot opzending naar de industrieschool veroordeeld. Daarna verklaart de rechter de uitvoering van het vonnis opgeschort voor zoolang er geen klachten over de drie delinquenten inkomen. Nauwelijks zijn ze weg, of de telefoon gaat. Uit Salt Lake City komt bericht, dat daar twee jongens zijn gearresteerd, die uit Denver zijn weggeloopen, op weg naar Californië. Hun namen worden genoemd. „Kent u ze?” — „Zeker”, zegt de rechter. — „Wat zullen we met ze doen ?” — „Breng ze aan de telefoon”. Dat gebeurt, en de rechter zegt: ,,Juist, ik herken je stem, Harold. Jij en Joe moeten direct op den trein gaan en bij me komen. Zal ik een politieagentsturen om je te halen, of komen jullie alleen?” — „We zouden liever alleen komen.” — „Goed. Ik zal telefoneeren, dat men jullie reisgeld geeft. Morgenochtend bén je hier.” En den volgenden morgen zijn ze er, berouwvol. Dat is de wonderlijke invloed van rechter Ben Lindsey. EEN NIEUW ZIEKENHUIS. ^an den Reeweg te Dordrecht is op een ruim terrein verrezen een nieuw, groot en op de meest moderne wijze ingericht ziekenhuis, gesticht door de Vereeniging voor ziekenverpleging, wier voorzitter, Mr. W. Dicke, op 17 Januari dit gebouw opende, daarbij eraan herinnerende, dat het alleen tot stand is kunnen komen door de gulle schenking van de familie Strop. Het gebouw is ontworpen en gebouwd door den bekenden architect W. Cuypers. — Hierboven een drietal foto’s van het ziekenhuis.
PDF
Nummer
1916, nr. 7, 24 jan. 1916
Blad
03
Tekst
3 PANORAMA Gezicht op het totaal verwoeste kerkhof van het dorpje Westende, dat meermalen van een bombardement der Geallieerden heeft te lijden gehad. Een machinegeweer-compagnie van het vijfde regiment matrozen wordt per electrische tram van Ostende naar haar stelling in de duinen vervoerd. Hef door een bombardement der Engelsche vloot beschadigde schoolgebouw van een aan het strand nabij Westende gelegen tehuis voor kreupelen. Duitsche soldaten verpoozen zich op den boulevard van Ostende na een verkwikkend zeebad. Links op den voorgrond der. foto zijn vaag de op het strand aangebrachte prikkeldraadversperringen zichtbaar, die een eventueele * landing der geallieerde legers moeten bemoeilijken. Matrozen geven een muziekuitvoering voor de soldaten, die ondergebracht zijn in in de duinen uitgegraven holen in de omgeving van Ravenside, tusschen Ostende en Middelkerke. De commandanten van de Duitsche duikbooten, die hun basis te Zeebrugge hebben, ontvangen hun orders. Een marine-snelvuurkanon in de duinen te Vlaanderen in stelling. Het kanon is gemonteerd op een in ’t duinzand ingeheiden vloer. Rechts op de foto de bergplaats voor munitie Marinesoldaten, die voor het grootste gedeelte de bezetting uitmaken van het Belgische strand, bezig met het vervoer van patronen op door honden getrokken karretjes. 7 (30a) De Duitschers aan het Noordzeestrand in België
PDF
Nummer
1916, nr. 7, 24 jan. 1916
Blad
04
Tekst
PANORAMA 4 BEPROEFD DOOR M. MURIELS ^^^^^^^wijgend zaten ze samen Op ’n bank in de stille parklaan. „Henk”, begon zij, „we moesten het toch niet meer doen, samen wandelen. Het is niet goed.” „’k Zou niet weten, waarom niet. Is het je soms verboden ?” voegde hij er spottend bij. „Neen, maar mijn gevoel zegt me dat het verkeerd is.” „Onzin ! Je bent toch baas over je eigen doen en laten 1 Als je nou al getrouwd was, maar een engagement! — Maak het dan ineens af!” „Stil toch Henk. Je weet wel, dat doe ik nooit!” „En waarom niet? Waarom weer niet ? Alleen omdat je je verbeeldt, dat het verkeerd is, want alsje naar de stem van je hart luisterde... je hart spreekt voor mij, dat weet ik te goed, en juist dat weten maakt het me onmogelijk te berusten in je — je overdreven plichtmatigheid. Je bent bang hèm verdriet te doen. Maar mij breek je het hart zondereen gevoel van medelijden zelfs,” eindigde hij met klagende stem. Hij boog zich tot haar over, en zijn oogen, de tintelende bruine, keken in de hare. „Willy, zèg toch, heb je mij niet meer lief dan hem ?” Een heftig rood kleurde haar gelaat, toen, plotseling bleek DE SAMENWERKING TUSSCHEN MONTENEGRO EN SERVIE. Montenegrijnsche soldaten dragen gewonde Serviërs naar de ambulances achter het Servische front. wordend, stond zij op, zijn handen die haar tegen wilden houden, afwerend. Dadelijk was hij weer naast haar. „Nu Willy, zèg dan, is het niet zqq ? Heb ik mij dan al die dagen met een ijdele hoop gevleid ? en heb je slechts bedoeld, mij ongelukkig te maken ?” Hij maakte een beweging om den arm om haar middel te leggen, en stil liet ze het nu toe. „Och Henk,’’ zei ze heel zacht, „ik wéét het niet, heusch ik weet het niet. Ik ben toch door mijn belofte gebonden, en — nee, nee ik wil hem dat verdriet niet aandoen. Laat me los Henk, en blijf me uit den weg voortaan, zooals ik je al zóó vaak gevraagd heb. Het is verraad van mij, verraad aan hèm.” „Hem, hem, altijd hem. Maar ik wil me niet laten wegduwen. Ik heb de hoogste rechten omdat mij je liefde behoprt. O, want ik weet het, ik weet het al lang, hoewel je er nog niet voor wilt uitkomen ; dat je jezelf even hard plaagt als mij. En waarpm ! Om hèm te sparen. Als hij het nu waard was, zóóveel opoffering, dan zweeg ik nog, hoewel met bloedend hart. Maar nu. . . . Wéét je wel, dat die man, dien jij zoo absoluut vertrouwt ....” „Nee Henk. Toe, verlaag jezelf niet! Géén lasteren! Géén kwaad van hem !” „Maar ik heb het al zoo lang verzwegen. Niet om hem, maar om jou, om je het verdriet te besparen, maar nu, nu is het toch beter dat je het weet. Lasteren doe ik niet, dat weet je wel lieveling,” en zijn hartstochtelijke oogen boorden weer in de hare. ..Je zult de waarheid van mijn woorden zelf kunnen nagaan.” — Toen zweeg hij voorzichtig. geeft < w VAN HET OOSTENRIJKSCHE LEGER. Een typisch-interessante foto van een Oostenrijkschen ossenwagen, die een noodbrug over de Save passeert. „Welnu ?” en vragend blikte ze naar hem op, terwijl ze bijna een gevoel had, of ze haar eer verkocht, door toe te laten dat men haar verloofde belasterde in zijn afwezigheid. „Wel, hij loopt óók met ’n ander 1” gooide Henk toen opeens bruusk er uit. Driftig trok zij zich van hem los. „Je liegt.” „Ik wou voor jou, dat het niet waar was,” teemde hij, „maar ik weet het helaas maar al te zeker. Arme meid l Heusch, die vent is je achting en liefde niet waard.” Wil voelde heel duidelijk, dat ze hem moest verbieden zóó door te gaan. Maar aandachtig luisterde ze juist of er niet méér zou komen. En langzaam als om ieder woord zijn voll$ gewicht te geven, vervolgde hij: „Het is er een, die ook op het telegraafkantoor is, daar. Ze staat bekend als een eerste coquette, dus heelemaal onschuldig kan het niet zijn. Hij gaat altijd met haar mee, als ze gelijke diensturen hebben, en ’s avonds worden ze ook vaak samen gezien. Je kunt het vragen aan wien je wilt in de stad. Of ga er zelf maar ’s heen, dan kun je zelf opletten...........” „Dank je,” zei ze stug. „Spionnage is niets voor mij en bovendien, ik geloof je toch niet. Ik ga nu met de tram naar huis en wil er geen woord meer over hooren . . . .” Het was een prachtige, heldere dag. Willy had haar aanstaande van den trein gehaald, en na een prettige, lange wandeling kwamen ze thuis zonder dat zij den moed had gehad, te spreken over het kwade gerucht, dat haar ter oore was gekomen, hoewel zij al den tijd dat ze arm in arm naast hem liep, luisterend naar zijn kalme rustige stem, had moeten denken aan het andere meisje, dat op andere dagen in de groote stad bezig was, Jo’s hart van haar af te trekken. Willy moest zichzelf bekennen dat de woorden van Henk niet geheel zonder uitwerking waren gebleven: haar vertrouwen in Jo was geschokt. „Jo,” vroeg ze, toen zij binnen waren, „je zei de vorige maal dat je toen binnenkort nog eens een dag in de week kon komen . . . .” „Ja, en toen was ik verhinderd. Heb ik je dat niet geschreven dan ?” „Welnee. Waardóór verhinderd ?” EEN STORMAANVAL- DER MONTEN EGRIJN EN. De aangevangen en weder afgebroken onderhandelingen tusschen Oostenrijk en Montenegro, hebben weer eens bij vernieuwing de aandacht gevestigd op dezen kleinsten bondgenoot der Gealliëerden. Dat de Montenegrijnen niet van plan zijn zich op gena over te geven, maar wenschen voort te strijden tot het bittere eind, is begrijpelijk voor ieder die weet, hoe fier en trotsch dit zelfbewuste, zijn-vrijheid-lievende volk is. —- Onze foto een afdeeling Montenegrijnen bij een stormaanval op de Oostenrijksche loopgraven. „Ik weet niet goed meer. Dienst, en nog meer. Alles kwam juist bij elkaar. A propos zeg (je wil van het onderwerp af, dacht Wil met jaloersche achterdocht), dat moet ik je toch eens zeggen, ik geloof, dat je een valsche vriendin hebt.” — „Waarom?” — „Och, ik zeg het maar, om je te waarschuwen. Er is er een, die kwaad van je spreekt. Heel toevallig hoorde ik het. — Wees dus niet te goed van vertrouwen. Dat is ’t eenige.” „Neen Jo, nu je begonnen bent, moet je méér vertellen. Je weet best wat er gezegd is, en door wie. ’ ’ „Nee, wie het is, weet ik niet, en wat er is.... och, niet de moeite waard, Wil.”—„Maar alsik het nu weten wil?” „Zeg ik het toch liever niet. Je zoudt dan kunnen denken, dat ik er iets van geloof, en dat doe ik niet, dus . . . .” Wil begreep het al half, en dacht dadelijk aan Henk, maar Jo deed of hij haar schuldig blozend gezicht niet zag. Toen stak ze haar arm door den zijne, en terwijl ze hem meetroonde naar den tuin, nam ze zich voor, nu open kaart te spelen. Achter in den tuin in ’t prieel gekomen, zei ze lief: „Jo, toe, zèg me alles, dat is beter, heusch. Want ik heb een vermoeden, en — e — ik ben niet geheel onschuldig misschien en — ik heb ook van jou wat gehoord !” „O ja, dat begrijp ik. Dat was ik al van plan je te vertellen. Van Dien Snijders zeker ? ’k Zal je wel ’s zeggen, hoe dat in elkaar zit, maar we hadden het vanmiddag veel te gezellig voor zulke vervelende dingen, hè ?” En op luchtige vertelmanier ginghij verder: „ ’ 11 s’ n meisje van ’tpostkantoor, UIT DE GLORIEDAGEN VAN EEN VEELBEWOGEN VORSTENLEVEN. Koning Nikita van Montenegro en de kroonprins van Servië worden door het leger begroet. nogal vrij. Ze heeft vriendschap aangeknoopt met onze Rie^ en komt nog al eens ’s avonds. Als het dan laat wordt, en ik ben thuis, wordt mij natuurlijk gevraagd haar weg te brengen, en dat dat nog al dikwijls is, kan ik niet helpen.” „Hoe ziet ze er uit?” „’k Weet niet goed. Nooit zoo erg op gelet. Donker en nogal knap. Brutaal ook. — Niet zoo lief als jij in elk geval.” „Is ze leuk ?” „Geestig bedoel je ? Ja dat wel. Verbazend amusant soms. Je zal wel kennis maken, als je weer eens komt.” „Dank je. Niets verlangend naar !” — Hij lachte plagend. Met zijn hand onder haar kin, trok hij haar blonde kopje wat op. „Jaloersch Wil ? Zeg, jij jaloersch ? Je weet wel: er bestaat er maar een voor mij, en dat ben jij!” „Maar je vindt h&ar toch amusant!” „Maar Wil toch! Ik begrijp je gedrag niet. Heb je je voorgenomen me boos te maken ? — Als ik je nou zeg, dat niemand me gaat boven jou, dat ik van niemand anders houden kan dan van jou alleen. Wat wil je dan? Ik kan haar niet meer op een afstand houden, of ik moet bepaald lomp zijn. Maar natuurlijk, als je dat van me wil, zal ik het doen. Ik wil niet door haar oneenigheid met jóu 'krijgen.” „Nee,” zei ze „nee, ik ben dwaas Jo, je bent ook vrij om te doen wat je wilt hoor,” en toen zij zijn vragenden blik van niet begrijpen zag, vervolgde ze haastig: „Zeg nou, wat ze je van mij verteld hebben.” „Nu, ook zooiets 1” „Wie vertelde het je ?” (Zie vervolg op pag. 6)
PDF
Nummer
1916, nr. 7, 24 jan. 1916
Blad
05
Tekst
5 PANORAMA Nog een serie foto’s van den grooten Watersnood In de omgeving van Amersfoort. He watersnood te Anna Paulowna. Gezicht op de doorbraak van den dijk nabij Amersfoort, waardoor geheel De overstroomde Anna-Paulownapolder. Midden op de foto eenige stuks Hoogland en omgeving is onder water gezet. verdronken vee. De watersnood te Anna Paulowna. Gezicht op het overstroomde Oostelijk gedeelte van Anna Paulowna, bij de tramhalte ,,de drie molens . De foto werd genomen vanaf den korenmolen ,,De Hoop De overstrooming nabij Harderwijk. Hoe de straatweg langs den zeekant er uitziet, nu het water gezakt is. Hoogwater rond Hooge Zwaiuwe (N. Br.] De doorbraak van den dijk te Hooge Zwaluwe.
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2161 tot 2165 van 11897