Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2156 tot 2160 van 11897
Nummer
1916, nr. 6, 20 jan. 1916
Blad
08
Tekst
PANORAMA 16 :: DE MOED :: VAN EEN LAFAARD DOOR PRISCIAAN ier heeren dineerden samen in Hotel Braganza te Lissabon en spraken over den oorlog en den plotselingen dood van een Franschen vliegenier. Drie der mannen roemden om strijd zijn moed ; de vierde, een Engelschman en hun gastheer, luisterde stilzwijgend toe. Wie hem aandachtig had gadegeslagen, zou gezien hebben hoe zijn lippen beefden en zijn vingers zenuwachtig zijn servet verfrommelden. Eindelijk sprak hij en zijn stem klonk droog en hard : „En als hij toch ondanks alles een lafaard was ....?” De drie anderen zagen hem verbaasd aan en een van hen fronste de wenkbrauwen. ,,Die spot is al zeer misplaatst, Cobden 1” zei hij ernstig. „Ik spot niet,” antwoordde Cobden op denzelfden toon. „Als hij zijn geheele leven een lafaard was en hij maakte er een nobel einde aan.........zou dat een verzoening zijn ?•.... Dat zou ’k wel eens willen weten?” Zijn stem zonk, terwijl hij deze vraag deed. tot een gefluister. De drie anderen keken naar zijn bleeke trillende lippen en zijn krampachtig bewegende handen. Zij kenden, hoewel zij zijn gasten waren, den man nog weinig. Een half jaar geleden was hij naar Lissabon gekomen,. vanwaar wist niemand. Weinigen kenden hem en slechts één beminde hem, doch die ééne was maar een arm Portugeesch vis schersmeisje. „Hoort eens,” ging de gastheer voort en zijn stem klonk nu kalm, „kunnen jelui me misschien antwoord geven ? Ik zou wel eens willen weten, hoe jullie drie kalme, geposeerde mannen erover denken. Als een man die leefdef als een lafaard sterft als een held . . . zou dat de rekening vereffenen ?” „Waarom vraag je dat?” vroeg degene die het eerst gesproken had. „Waarom ? Omdat ik die man ben, da’s al! O, ik was een flink officier, ten minste oogenschijnlijk — in vredestijd. Toen kwam evenwel de oorlog ; ik werd naar Vlaanderen gezonden en daar .... beving mij een lafhartige, een doodelijke vrees. Terwijl mijn makkers streden en stierven als helden, ontvluchtte ik het strijdgewoel en .. . .” „Deserteerde ?” „Ja. daags voor den slag bij Yperen. ja, zoo’n hond ben ik en ik heb nog niet den moed gehad een mes te plaatsen op de plaats waar mijn hart behoort te zitten.” Hij leunde achterover in zijn stoel en barstte in een schaterlach uit. Het was een akelige lach na deze bekentenis. De drie mannen zagen elkander aan. Toen boog een van hen zich over de tafel heen en begon op aarzelenden toon, als zocht hij excuses : „Ik weet niet—maar — je hebt den moed ons dit te vertellen dus , . . „Je zegt moed, ha, ha ! Maar ga voort 1” „Ga naar Engeland terug en geef je op.” „Om weer naar het front gezonden te worden?” „Ja!” — „Neen!” Hij schreeuwde het woord uit, doch het volgende oogenblik lachte hij weer, zijn akeligen lach vol zelfverachting en wanhoop. Hij keek de drie mannen aan en vroeg hun hem nog even aan te hooren, een oogenblik nog, want daarna — zouden ze op hem spuwen. En in wild verlangen hun zijn volle nietswaardigheid te toonen, legde hij zijn geheelen laffen wil voor hen bloot. Hij wilde naar huis teruggaan, hij wilde zich weer aanmelden, ja, — als hij wist dat ze hem in de gevangenis zouden sluiten. Maar dat zouden ze niet doen. Ze zouden hem op den schouder kloppen en hem een patriot noemen, omdat hij terugkeerde, nu het vaderland hem zoo noodig had. En dan zouden ze hem weer naar Frankrijk zenden om daar het Victoriakruis te krijgen of — een kogel. Ja, die kogel*! Als hij bij zijn landing werd afgehaaid door een executie-peleton, dat hem tegen een muur zou plaatsen en hem doodschieten'als deserteur, dan —zou hij met een koelen blik de op hem gerichte geweren ontmoeten. Dan kwam de dood snel, onvermijdelijk en bijna pijnloos. Maar aan het front was het heel iets anders, „Waarom ik dit alles vertel?” ging hij voort, „wel . . . misschien, omdat .... er dezer dagen een ongeluk gebeuren zal en . . . omdat ik niet wil dat er kransen gelegd worden op mijn graf (als ik nog een graf vind) of allerlei medelijdende onzin wordt uitgekraamd over mijn vermeende deugden en noodlottig einde. Jullie kent nu de waarheid I Nog niet geheel.” ging hij haastig voort. „Ik walg van het leven, trouwens, het heeft geen nut, dat een ellendeling als ik in leven blijft en toch .... er is een meisje, o, een eenvoudig Portugeesch visschersmeisje, een, met iets als zeerooversbloed harer voorouders in de aderen. Ze is mooi en zegt dat ze mij bemint.... Wat? Gaan jelui heen?” onderbrak hij zichzelven toen de anderen opstonden. „Goed ! Ik dank je dat je mij hebt willen aanhooren. Ik, . . . ik wil je niet vragen mij een hand te geven . . . De drie gasten slopen heen. en Cobden was alleen. Hij bleef onbeweeglijk zitten, een kwartier misschien, toen schelde hij om zijn rekening. Het kleine bedrag viel hem op en hij vroeg den kellner de reden ervan. „Sim. Senhor,” antwoordde de man, „de drie anderen Senhores hebben elk voor zichzelve betaald, zoodat u slechts een vierde betalen moet!” Cobden glimlachte, betaalde en ging heen. Een ledige tram kwam aan op weg naar Belem ; hij stapte in en, aan het visschersdorpje gekomen, wandelde hij nog ongeveer een halfuur langs het strand voort, tot hij aan een visscherswoning kwam, die schilderachtig tusschen het groen verscholen lag. Hij klopte aan de deur, die snel daarop geopend werd door een jong meisje, welks bevallig figuurtje in de verlichte gang duidelijk afstak. „Mag ik binnenkomen, Nella ?” vroeg hij. „Ik ben laat vanavond.” „Ja, kom binnen. Pedro is uit met de boot. Hij zal binnen een uur thuis zijn.” „Dan kunnen we een uur praten. Ik heb je dingen te vertellen, vóór hij komt, kindje.” Hij trad de woning binnen, drukte Nella in een stoel, waar het licht vol op haar gelaat viel en ging zelf in de schaduw zitten, waar hij in stilte haar schoonheid bewonderde. Het was maar een arm visschersmeisje, da’s waar, maar de visschersmeisjes in Lissabon verschillen in ras van de andere Portugeezen. In hun korte rokken, de voeten bloot, een arm in bevallige ronding de vischmand op het hoofd in evenwicht houdende, zijn ze een beeld van vrouwelijke bevalligheid, zooals zij daar voortschrijden door de straten der hoofdstad. Cobden bewonderde geruimen tijd in stilte de klassieke schoonheid van het meisje — eindelijk begon hij te sprekèn, kalm, angstvallig het effect van zijn woorden aflezende van het meisjesgelaat tegenover hem. Hij deed hetzelfde onsympathieke verhaal, dat hij een uur te voren aan zijn drie gasten verteld had, maar nu zorgvuldiger, meer gedetailleerd, want hij wenschte het oordeel van de vrouw die hij liefhad. In het eerst was zij verwonderd, daarna twijfelde zij, doch eindelijk in pijnlijke ontzetting geloofde ze en ze luisterde, terwijl haar oogen zich met tranen vulden, haar lippen beefden. Dat was dus de man die haar en haar broeder Pedro als van den Hemel gezonden scheen, die haar geleerd had hem lief te hebben, -zijn taal te spreken en te lezen, haar toegeschenen had de verpersoonlijking te zijn van alle mannelijke deugden, van mannenmoed in de eerste plaats. Hij had haar geleerd den lafaard te haten en —- hij was zelf een lafaard. Waarom was hij niet uit haar leven gebleven ? Cobden zag de verwoesting, die hij in haar hart aanrichtte, duidelijk weerspiegeld op haar gelaat, maar toch ging hij voort niet zoo vlot als in ’t begin, maar voort ging hij, onmeedoogend in zijn zelfbeschuldiging. Eindelijk zweeg hij en er was een benauwende stilte, slechts afgebroken door de snikken van het meisje en het gesteun van den man .... Toen vroeg hij haar zijn vrouw te worden. Zij weigerde beslist. Toen barstte zij opnieuw in hartstochtelijk snikken uit en noemde hem wreed, omdat hij haar niet had laten gelooven in een leugen. Hij sloop stil henen in den nacht. Waarom zou hij blijven, als hij ,hiermede toch niets winnen kon ? Hij had haar medelijden niet noodig, dat vernederde hem te zeer, hij vroeg haar liefde, doch hij vergat, dat vele vrouwen een schurk kunnen liefhebben, sommige zelfs een bruut, doch weinige een lafaard. Hij ontmoette onderweg Pedro, die thuiskwam van de vischvangst en passeerde hem met een kort „goeden nacht!” Toen begaf hij zich naar den rivieroever waar de visschersboot gemeerd lag. De regen viel nu in stroomen neer. Toen hij de boot wilde losmaken, herinnerde hij zich, dat dit voor Pedro en zijn zuster hun eenig bestaansmiddel was. Hij keerde naar de woning terug, haalde een pakje bankpapier uit zijn portefeuille, deed het in een enveloppe en schreef hierop „voor de boot.” Hij schoof dit onder de deur en haastte zich weg te komen van de woning van waaruit een hartstochtelijk snikken hem in de ooren klonk. Hij maakte de boot los, sprong er in en duwde haar van wal, de zee te gemoet. De onstuimige golven joegen de ranke boot met groote snelheid voort, binnen een uur zou hij den vuurtoren gepasseerd en in open zee zijn. Daar wilde hij een klein zeil hijschen en met den sterken noordoostenwind voortjagen ... ja waarheen eigenlijk ? Hij liet de vraag voor het oogenblik onbeantwoord. Wat deed hij toch? Zelfmoord plegen? Hij, de man, die den dood meer vreesde dan schande, zocht nu uit vrijen wil den dood. Het ongerijmde van den toestand trof hem Gezicht op den bezweken dijk van den Anna-Paulownapolder. Staande in een der veie kuilen, die door het woedende water in den dijk geslagen zijn, de kamerleden Rutgers en Schaper, die als leden van de groentencommissie, juist een tocht door Noord-Holland maakten. De doorbraak van den Zeedijk van den Anna-Paulownapolder over een lengte van plm. 130 meter. Gezicht op de Wipbrug naar Wieringerwaard. Achter de brug de Ocster-Polder, die geheel is ondergeloopen. Links de vaart naar de Van Ewijcksluis. Aan de Kleine Sluis staat het water tot aan den zolder der huizen. (Foto's Blokker.) DE ANNA-PAULOWNAPOLDER OVERSTROOMD
PDF
Nummer
1916, nr. 6, 20 jan. 1916
Blad
09
Tekst
17 PANORAMA DE OVERSTROOMING IN DE OMSTREKEN VAN EEMNES. De kerk van Eemnes, die midden in het water stond. In geen 36 jaar was in deze streken het water zoo hoog geweest. TER BEVEILIGING VAN DE STAD ELBURG. Om het steeds steigende water in de omgeving van Elburg te keeren, heeft men een dam aangelegd, die de stad voor een overstrooming moet beveiligen. Hetverkeer moet per voertuig of rijwiel is daardoor natuurlijk gestremd. (foto Hofma.) DE TOESTAND TE NIJKERK. Gezicht op het station te Nijkerk, waar het water het verkeer ernstig belemmerde. Ook Zwolle heeft van de overstrooming ernstig te lijden gehad. Onzo foto geeft een kijkje op het Gasthuisplein, dat geheel blank staat. (foto Topman.) en hij lachte spottend. Toch was het de waarheid. Hij wilde de kleine boot westwaarts den Atlantischen Oceaan opsturen, zoolang hij er de kracht toe had ; dan zou hij roeten riemen wegwerpen en wachten .... tot een medelijdende golf hem verzwelgen zou. Een oogenblik kwam de gedachte in hem op dat hij desondanks nog gered zou kunnen worden en hij onderzocht nauwkeurig zijn geheimste gedachten om te weten of dit inderdaad zijn verlangen was ; doch neen, hij verlangde niet in leven te blijven, hij verlangde rust in den dood ' Den volgenden morgen was hij in volle zee ; nergens was meer land te zien. De boot vloog over de golven. Toen de middag aanbrak, kwam opeens een intens verlangen na,ar zelfbehoud, naar leven in hem op. Hij greep de riemen en trachtte de boot te keeren. Een uur lang vocht hij met inspanning van alle kracht tegen wind en golven, doch wat vermocht hij, de enkeling, tegen de woedende natuurkrachten ! De stormwind joeg hem steeds verder van de Portugeesche kust. Hij huilde en knarste op de tanden van woede en wanhoop en verdubbelde zijn pogingen tot, even plotseling, de reactie kwam. Hij werd kalm en verwenschte zijn gebrek aan standvastigheid. Zijn krachten voelende afnemen, vreesde hij dat het delirium zou terugkeeren ; het was daarom beter roer en riemen weg te werpen, nu nog, terwijl hij er de kracht toe had. Zoo deed hij en viel toen voorover in de boot, in zwijm ! Als den volgenden morgen de eerste stralen van de zon de zee belichtten, beschenen zij een klein bootje, waarin een eenzaam man in waanzin nederzat en wanhopige pogingen deed om met zijn handen tegen de golven op te roeien. II. Vier dagen later ontwaakte hij uit een lange bewusteloosheid. Rondom zich zag hij witte houten wanden; dit en het gestamp van een schroef vertelde hem dat hij zich in de hut van een oceaanstoomer bevond. Dus toch gered:— ondanks alles 1 Hij voelde zich dankbaar gestemd, doch toen hij zich herinnerde, waarom hij Lissabon verlaten had, trachtte hij zich te overtuigen dat hij teleurgesteld was. Voordat hij het hierover met zichzelven eens was, trad een man zijn hut binnen. „Hallo 1” riep de binnentredende. „Weer bij kennis vriend ?” „Wie ben je ?” vroeg Cobden op zwakken toon.. „En waar ben ik ?” „Aan boord van Z. M. transportschip „Glasgow !” was het antwoord. ,,Ik ben de dokter.” „Waar zijn we?” „In de Middellandsche Zee !” „Waarheen ?” „Naar Saloniki, natuurlijk. Waarheen anders ! Voel je je al wat beter?” „Ja. . . . neen,” zei Cobden weifelmoedig. „Ik wil liever sterven !” De dokter zat op den rand van de tegenoverliggende kooi met de beenen over elkaar geslagen. Hij scheen iets te willen zeggen, doch zocht blijkbaar naar woorden. Er was een oogenblik stilte; eindelijk begon, hij : „Kun je goed liegen ?” „Watblief ?” vroeg Cobden verbaasd. „Binnen een paar dagen zul je geheel hersteld zijn en daarom zullen we een leugentje moeten verzinnen, waardoor jouw tegenwoordigheid in een notendop midden in zee verklaard wordt. Je hebt mij in je ijlende droomen je geheele geschiedenis verteld en ik zal niet toestaan, dat je er verder over spreekt. Wat zullen we dus verzinnen ? De kapitein is een vriend van mij. De leugen behoeft dus maar eenigszins aannemelijk -te zijn.” „Oh !” zei Cobden zwakjes. „Ik zal de waarheid zeggen. Dat prefereer ik ! ’t Is mijn principe en, in allen geval, gemakkelijker.” „Maar ik zeg je toch dat ik het niet zal toelaten ?” „Hè? Waarom niet?” „Wel man, omdat er meer flinkheid in je zit, dan je zelf weet. Ook dat heb ik uit je wartaal begrepen. Geef jezelf een hand. Je bent een flink gebouwde kerel, kunt rijden en schieten, veronderstel ik. Geef je zelf als vrijwilliger op 1” „Om doodgeschoten te worden ?” „Wel heb ik van mijn leven 1 En je wilde zelfmoord plegen?” „Alleen, ja!” hernam Cobden bitter, „met niemand bij mij, die mij zou becritiseeren, als me de moed ontzinkt. Maar aan het front zijn krantenmenschen. Ik zou in mijn rug geschoten worden, of doodgestoken, weggekropen in een loopgraaf. Heusch, dokter, ik ken mijzelven.” „Dat is niet waar ! Je denkt dat je jezelven kent, maar je vergist je. Je zult je moed terugvinden op het slagveld, dat zeg ik je, en het als een geschenk aanbieden aan je meisje in Lissabon ! Kom. wat zullen we verzinnen?” Cobden lachte onwillekeurig, daarna zei hij schouderophalend ; . „Verzin ’t maar voor mij. Zeg wat je wilt, ik zal op alles ja en amen zeggen.” . „Maar dan moet ik bij je huwelijk tegenwoordig zijn,” besloot de dokter. Zij zetten nu een eenigszins geloofwaardig verhaaltje in elkaar ; de dokter met enthousiasme, de patiënt met lijdelijke onverschilligheid; zich verwonderende dat er nog iemand gevonden werd, die zich voor hem zooveel moeite wilde geven. Het leugentje gelukte en hij werd, toen men hoorde, dat hij den militairen dienst kende, gaarne als vrijwilliger aangenomen. Weldra kwam het transportschip in de haven van Saloniki aan, werden de troepen ontscheept en met spoed naar het Servische front gezonden. En nu schenen zijn zwartste gevoelens opnieuw bewaarheid te worden. Bij de eerste schermutseling beving hem zoo’n koortsachtige vrees, dat hij in panischen schrik zijn patroonhouder in ’t wilde leegschoot. Zijn kameraden, die, hoe was hem onverklaarbaar, achter het geheim van zijn leven gekomen waren, beschimpten en verachtten hem. Doch, vreemd, juist die vlijmende beleedigingen waren hem een steun, deden hem de tanden op elkaar klemmen en zijn lafheid overwinnen. En toen, nadat de nog zwakke Engelsche stelling dagenlang door een goed onderhouden artillerievuur van een nabijgelegen hoogte beschoten was en de bevelhebber, die den toestand gevaarlijk begon te achten, vrijwilligers opriep om de Bulgaarscfre batterij te veroveren, was hij de eerste die zich opgaf. Dit voorbeeld, juist van hem, werkte aanstekelijk en tegen den nacht sloop een uitgelezen troepje onversaagde mannen de helling op, den onvermijdelijken dood te gemoet. Doch ook de vijand was actief ; de zoeklichten kruisten elkander op de berghelling, terwijl krachtige lichtkogels den nacht soms tot den dag maakten. Telkens moesten de mannen zich neerwerpen en niét allen stonden weer op, maar ze vorderden toch tot ze eindelijk in den ochtendschemer tot op een kilometer van de vijandelijke stelling genaderd waren. Ze werden nu echter door zoo’n overstelpend vuur ontvangen, dat er een aarzeling in de gelederen der aanvallers kwam. De officieren vloekten, doch konden hun mannen niet bewegen het vijfhonderd meter vlakke terrein dat voor hen lag te overschrijden. Ze zochten dekking voor het mitrailleurvuur achter iedere rotspunt, iedere verhevenheid. Op dit psychologisch oogenblik beving Cobden een vlaag van waanzin, van een waanzin die groote dingen doet. Hij sprong omhoog, rende vooruit het vlakke terrein over. Een kogel verbrijzelde zijn geweer ; hij keek met raadselachtigen blik naar het gebroken wapen, lachte en bleef kaarsrecht staan. Een tweede kogel vloog door zijn haar, hij nam zijn muts af, er waren twee kogelgaten in. Hij wuifde naar den vijand en boog tot een andere kogel hem de muts uit de hand sloeg met medeneming van zijn middelsten vinger. Opeens hield het vuren op ; misschien wilde de vijand zien wat die krankzinnige alleen dóen wilde, of bewonderden ze zijn moed. Doch in diezelfde oogenblikken had er bij den man een zonderlinge psychologische verande-' ring plaats, het schandelijke tijdperk zijns levens was uit zijn gedachten gewischt. Hij dacht zich weer officier. Hij riep de mannen toe hem te volgen en terwijl de kogelregen met vernieuwde hevigheid neerviel en hem den linkerarm doorschoot, stormde hij, hierop niet lettende op den vijand in, gevolgd door zijn kameraden. III. „Een kranige daad! Bewonderenswaardig koelbloedig!” hoorde Cobden iemand achter hem fluisteren en hij deed moeizaam de oogen open om te zien, wie en waarover het was dat gesproken werd. Hij, de lafaard, stelde belang in dappere daden.
PDF
Nummer
1916, nr. 6, 20 jan. 1916
Blad
10
Tekst
PANORAMA 18 IN ROTTERDAM EN OMSTREKEN. HET UITPOMPEN VAN HET WATER. Tientallen handspuiten werden in het werk gesield om het water uit de huizen te krijgen. EEN GAT IN DE STRAAT. Nadat het water was weggevloeid moest er een brug worden gelegd om toegang tot den winkel te kunnen krijgen. HET WATER IN DE HUIZEN. Met pompen worden de kelders uitgehoosd, terwijl de vertrekken met emmers worden leeggeschept. DE RAMP AAN DEN VA R K E N OO R DSCH E N WEG. In dit huisje, dat tot het dak in het water heeft gestaan, zijn twee kinderen om het leven gekomen. In het dak zijn nog gaten gemaakt waardoor men getracht heeft ze te redden. LANGS DEN VA R K EN OOR DSCH E N WEG. De verwoesting, die hier door het water is veroorzaakt, is zooals men op de foto kan zien, wel ontzettend. DE DOORBRAAK VAN DEN VARKENOORDSCHEN POLDER. Zoo spoedig mogelijk is men begonnen de doorbraak aan den Varkenoordschen polder met zakken zand te herstellen. DE VERZAKTE SPOORBAAN. Doordat de baan verzakt en gedeeltelijk weggespoeld was, werd de spoorwegverbinding Rotterdam— Dordrecht korten tijd verbroken. HET ONTREDDERDE RANGEERTERREIN OP FEIJENOORD. Ook hier heeft het water, zooals men kan zien, zijn sporen achterlaten. DEOIJK WEDER VOORLOOPIG HERSTELD. Met zakken zand heeft men het gat in den Varkenoordschen polder voorloopig hersteld. EEN OVERZICHT VAN HET GETEISTERDE GEDEELTE VAN DEN SPOORWEG ROTTERDAM—-DORDRECHT.
PDF
Nummer
1916, nr. 6, 20 jan. 1916
Blad
11
Tekst
,,Zoo, zoo, mijn held !” riep dezelfde stem, „ben je al bij kennis ! Neen, stil liggen ! Laat me eens naar je arm kijken. Zoo, hm, dacht het wel .... Je zult je arm moeten ruilen, vriend, voor het Victoriakruis. Stil, verroer je niet. Jij hebt je plicht gedaan aan ’t Vaderland. Aan ons de plicht je eraan terug te geven !” „Spot niet, dokter 1” zei Cobden op fluistertoon. „Ik weet te goed, dat ik een lafaard ben 1” „Zoo, zoo, weet je dat! Een lafaard 1 Ha! Ha 1 Een scheepslading van zulke lafaards en de Bulgaren zullen een leelijke pijp rooken 1” En iedereen vertelde hem hetzelfde en wilde hem de-hand drukken. Hij moest er in stilte om lachen. Hij, een dapper man, om die eene daad ! Was hij dan geen lafaard meer ? Welnu, dat moest Nella beslissen. Hij kreeg eervol ontslag en keerde naar Lissabon terug. Op de kade stonden bij zijn aankomst de drie heeren, met wie hij eenige maanden te voren gedineerd had. Zij zeiden hem, dat hij hun nog den prijs van het diner schuldig was, dat ze bij vergissing zelf betaald hadden. Dat speet hen zeer, maar misschien wilde hij hun de eer aandoen met hen te dineeren ? Hij bedankte beleefd en spoedde zich naar de visscherswoning bij Belem, waar hij Nella in dien nacht van ellende weenende had achtergelaten. En evenals dien avond zat hij weer tegenover haar en vertelde haar zijn wedervaren, eenvoudig, niets ópsmukkende, alles weergevende zooals hij het werkelijk had doorleefd en daarna vroeg hij met twijfel jen vrees haar oordeel. Zij boog zich over hem heen en kuste hem teeder. „Dwaze jongen,” zei ze. „Hebben niet je groote schrijvers verteld, dat de dapperste mannen zij zijn die vrees kennen ! Of staat deze wijsheid niet in de boeken, dan is het mijn liefde die het mij heeft geleerd.” .Hüljp.. et speelkwartier was ten einde. Onder het strenge oog van den hoofdonderwijzer kwamen de jongens in dichten zwerm naar binnenstuiven. Dan verdeelden ze zich in de zijgangen, en klommen in drommen de trappen op. Het holle ruime gebouw, daareven als uitgestorven, stak nu vol van gedempt gejoel: gegons als van duizenden hommels klonk alom weer in de zalen. De gezichten rood van opwinding en ftissche lucht, de gebaren jolig-wild als van jonge honden, zoo zochten de knapen hunne plaatsen op. Gnuivend van de lente, stoeiden en ravotteden de jongens nog wat voort in de banken tot de onderwijzer zijn intree deed en met een klap op zijn lessenaar het gejoel bezwoer, gelijk een orkestdirigent, die aftikt. Op de speelplaats, juist even voor de bel weer ging, had er een kwaadaardig handgemeen tusschen twee jongens plaats gehad. De kleinste was, hoewel hij spoedig door de onderwijzers ontzet werd, al aardig toegetakeld, en zijn bloedneus werd op het oogenblik door den c.oncierge liefderijk afgesponst. „Ga in den hoek staan, vlegel,” klonk het in het lokaal der vijfde klasse uit den mond van den toornigen onderwijzer, en de aangesprokene rees zonder een woord te spreken van zijn plaats om zich naar den versten uithoek nabij het venster te begeven, waar hij zich tartend posteerde. „Gezicht naar den muur,” commandeerde de onderwijzer. Boosaardig snel, als in een ruk, draaide de knaap op zijn hielen rond, en de naar den meester gewende rug stond daar schrap als een uitdaging. „Handen op,” klonk het bevel. Tn de twee armen werden heftig en forsch door den schul­ 19 dige omhooggestooten, met den gymnastischen nadruk en in het voorgeschreven tempo der vermaarde vrije oefeningen, „Ziezoo, en wee je gebeente als ik je hoor,” zei de onderwijzer nogeens er overheen, waarop de les een aanvang nemen kon, en nam. De vlegel in den hoek was niemand anders* dan de vechtersbaas, die zijn kleineren evennaaste om het luttele bedrag van eenige knikkers daareven een bloedneus bezorgd had. Deze vlegel heette Guus en had me een kop, neen maar, in geen van de klassen der kostsschool was zijn weerga te DE STORM VAN DONDERDAG 13 JANUARI. Interessante nachtfotö, genomen onder het Beurs-viaduct te Rotterdam. Aan de puien der winkelhuizen kan men zien hoe hoog het water stond: pl.m. 25 c.M. boven de straat! De foto is in zooverre niet geheet overeenkomstig de werkelijkheid, dat het water niet effen was zooals hier afgebeeld, doch een golvende, stroomende, beweeglijke massa, hetgeen echter door de minuten-lange belichting niet meer uitkomt. bekennen. Met „een kop” wordt hier bedoeld, dat hij zoo stijfhoofdig was, want een kop om te leeren had hij niet, of zoo hij dien al had, nooit bemerkte men daar iets van. Hij zat in alle vakken achteraan, behalve in gymnastiek. Daarin was hij nummer één. Ja, en ook in kattekwaad overtrof hem niemand ; onuitputtelijk in vinding, koen in de uitvoering, was hij voor alle jongens als een soort van halfgod ; eene bewondering, die nog vergroot werd door zijn grenzenlooze koppigheid. Er mocht gebeuren wat wilde, doch zijn wil brak niet. Nooit zou hij om verontschuldiging pleiten, noch om verlichting van straf bedelen; hij was er trotsch op, indien hij gekastijd werd en zijn uithoudingsvermogen beproefd ; liever zou hij, geloofde men, er dood bij neervallen dan om genade te vragen. Zijn donkere blik, zijn koppige gelaatsuitdrukking, het onwillig gebaar van zijn schouders, trotseerden zijn leermeesters. Er ging geen dag voorbij of hij bedreef een of andere daad, die niet door den beugel kon, DE STORM VAN DONDERDAG 13 JANUAR Een zeldzame nachtfoto van het geheel ondergeloopen Beursplein te Rotterdam. Het tramhuisje staat eenzaam als een eilandje: zelfs het verhoogde middentrottoir staat onder. Geen mensch, die zich nu, op dit anders zoo drukke avonduur (9 uur) hier waagt. (foto’s Swart). en waarvoor hij gestraft worden moest, wilde men de geheele vlak klas niet aan demoralisatie prijsgeven. Werken deed hij zoo goed als nooit; alleen op het laatste oogenblik doorliep hij eens vluchtig zijn les, begon hij slordig en boosaardig een paar regels van zijn thema’s neer te kalken ; bij het overhooren gaf hij nooit een juist, wel menigmaal een brutaal antwoord, en achter den rug van den onderwijzer haalde PANORAMA hij de stoutste stukken uit tot groot vermaak van zijn makkers. Nu eens kwam er uit zijn broekzak een kikker te voorschijn, en veroorzaakte, rondspringend, een daverend gejuich van de bewonderende makkers ; dan weer strooide hij erwten op de trap, zoodat de onderwijzers smadelijk uitgleden, met verlies, tijdelijk althans, van hunne waardigheid ; een andermaal schoot hij in inkt gedrenkte proppen papier op de smettelooze bladzijden van opengeslagen cahiers in zijn nabijheid. Hij kon alle dierengeluiden nabootsen, en deed dat op de ernstigste oogenblikken van het lesuur; in de doodstille spanning na een moeilijke vraag, door den onderwijzer gedaan, klonk hemeltergend zijn gekraai als van een haan, of kipgekakel, paardegehinnik, varkensgeknor, geitegeblaat, al naar het hem inviel. Hij was ijselijk vernuftig in het bedenken van telkens weder andere projectielen, droeg er onschatbare voorraden van met zich, en slingerde ze koelbloedig door het lokaal zonder ooit zijn doel te missen. Wanneer hij betrapt werd, keek hij met zijn brutale duvels van oogen den onderwijzer aan, en lispelde tartend langzaam, zoodat ’s mans bloed naar zijn eigen verklaring karnemelk werd, dingen als : „En wat zou dat ?” Of „moet je mijn hebben,” of „hij zeit wat.” Er ging geen dag voorbij of de jongen kreeg *n min of meer zware straf. Wanneer er een of andere streek was uitgehaald, verdacht onmiddellijk ieder den Vlegel, wat, nu ja, niet zoo heel onverklaarbaar was. En toch............... Er was een nieuwe, onderwijzer gekomen, mijnheer Kampstein. Den „Nieuweling” noemden de jongens hem. Deze Nieuweling was voor de vijfde klas aangewezen, en zijn voorganger, die bevorderd was, had hem goed op de hoogte gebracht wat hij aan Guus hebben zou. Bij de eerste lessen al bemerkte de Nieuweling, dat zijn voorganger niet overdreven had. De jongen was onhandelbaar, niet minder dan vroeger ging hij ook bij hém, Kampstein te keer; zonder aa.nzien des persoons, zooals dat heet, zette hij zijn leven van luiheid,.ondeugendheid en koppigheid voort. Op een middag na afloop der lesuren — mijnheer Kampstein was er juist een week — trad deze recht toe op Guus, die pas weder een kwaden streek had uitgehaald. „Ga je mee wandelen na het eten ?” zeide hij. Nu moet ge weten, dat zoo’n avondwandeling met den onderwijzer uitsluitend een voorrecht was der jongens, die zich overdag zeer goed gedragen hadden of vorderingen maakten, of zich op eenigerlei wijze hadden onderscheiden, en dus als een belooning gold. De Vlegel kende uitteraard deze wandelingen slechts van hooren zeggen, daar hij er nooit voor in aanmerking gekomen was, en hij liet geen gelegenheid voorbijgaan om op „die avondvoorstelling van brave kunstemakers,” zooals hij het noemde, af te geven. Toen de Nieuweling dus zoo ineens hem vroeg mee te gaan, was hij gewoon wèg, wat je noemt. Hij keek hem schrikkelijk verbaasd, daarna ongeloovig aan, hij wilde zich afwenden, stotterde in zijn verwarring iets onverstaanbaars, en de Nieuweling knikte eens. Na het eten wachtte hij den jongen op. Schoorvoetend liep deze mee. Nog zes andere jongens waren met hen. En dezen waren erg verwonderd omdat de Vlegel erbij was. Kampstein hield zich niet meer met Guus dan met de anderen bezig, maar betrok hem toch steeds even goed als zijn makkers in zijn vriendelijk gesprek. Het was heel gewoon een tocht langs den landweg, waar, nu ja, eigenlijk niets bizonders te zien was, en waarbij niets buitengewoons gesproken, geleeraard of beweerd werd, maar bij het huiswaarts gaan liep Guus onophoudelijk vlak naast Kampstein. Toen zij in den schemer de gang der kostschool weer betraden, streelde de Nieuweling als steelsgewijze over het sluike haar van Guus, en, was het verbeelding? Neen, neen, nèèn, hij had er een eed op kunnen doen : zachtjes hoorde hij naast hem den koppigen Vlegel snikken. DE VLEGEL door JOB STEYNEN.
PDF
Nummer
1916, nr. 6, 20 jan. 1916
Blad
12
Tekst
HET VEE WORDT IN VEILIGHEID GEBRACHT. De pont over het Y nabij Amsterdam, waarmede het vee uit de ondergeloopen polders door soldaten naar het Tolhuis wordt gebracht. DE VOORZORGSMAATREGELEN. Alle sluizen in de omgeving van Amsterdam worden door een duiker nagezien en onderzocht of ze volkomen in orde zijn. HET VEÊ WORDT OPGEHAALD. Een der gemeentelijke sleepbooten van Amsterdam, die met een praam op sleeptouw, het in gevaar zijnde vee ophaalt en in veiligheid brengt. DE WATERSNOOD VAN 182S. In deze dagen van rampspoed en ellende, gaan onze gedachten onwillekeurig terug naar den groeten watersnood van 1825, waardoor eveneens een groot deel van ons land werd geruïneerd en vele menschenlevens te betreuren waren. Op ons verzoek was .de directeur van het Rijks-Prentenkabinet te Amsterdam zoo vriendelijk, onzen fotograaf in de gelegenheid te stellen enkele der oude prenten te fotografeeren, die dezen ramp in beeld brengen. De afbeelding links geeft het bezwijken van den steenen beer, in den Waterlandschen dijk, bij Durgerdam op den namiddag van 4 Februari. Rechts: de groote doorbraak in den muur of steenen Beer, bij het Jodenkerkhof buiten Hasselt in den namiddag van 4 Februari, van den stadswal, naar den kant van Meppel en Roveen te zien. DE WATERSNOOD VAN 1825. Links: de aankomst der Noordhollandsche vluchtelingen te Amsterdam op 5 Februari. Rechts: Het doorbreken van den dijk van den Wijden Wormer in den morgen van 6 Februari, van Purmerland te zien, NEDERL. ROTOGRAVURE-MAATSCHAPPÏJ, LEIDEN.
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2156 tot 2160 van 11897