|
PANORAMA 16
DE FORD-EXPcDITIE IN NEDERLAND.
De receptie in het hotel „De Wittebrug” te ’s-Gravenhage, gehouden door de Ford-vredesexpeditie. De op onzen groep met cijfers aangegeven personen zijn: 1. Reverend
Jenkin Lloyd (voorz. v. h. adm. best.) 2. Mrs. Joseph Fels (lid v. h. adm. best.) 3. Louis P. Lochner (secr. v. d. Ford-expeditie). 4. Mrs. Lola Maverich Lloyd (lid
v. h. adm. best.). 5. Frau Dr. Rosika Schwimmer (adviseerend lid. v. d. expeditie). 6. Frederich H. Holt (lid v. h. adm. best.) 7. Benjamin W. Huebseh (lid v. h.
adm. best.). 8. Judge Ben B. Lindsey. 9. Ellis O. Jones. 10 Alfred W. Kliefoth. {foto. „Rembrand?'.)
plechtigheden, welke,
naar zijn oordeel, zoo
weinig in deze ernstige
tijden thuis hooren, en
tusschen den chef van
het hospitaal en generaal
Rump wandelt hij
de groote zaal in.
„Alle gewonden, ook
de ergsten, wil ik zien,”
had hij gezegd, „men
behoeft voor mij niets
te verbergen.” En zoo
voerde men hem thans
binnen in een reusachtig
vertrek vol bedden ; op
elk dezer bedden zag
men te midden van
wit linnen . in bergen
van zwachtels en pakken,
menschelijke gezichten,
doodsbleek,
ivoorgeel, loodblauw,
met oogen als van
dooden, reeds uitgebluscht,
of met een
blik van waanzin om
duldelooze pijn; met monden die wijdopen hingen als voor
altijd onmachtig, of wel in afschuwelijke grijnzen vertrokken,
stil als de dood, maar ook menigmaal gillend als een
halfgeslacht dier, schreeuwend, vloekend, tierend, ijlend
of ook wel de zotste verwenschingen krijschend.
De vorst werd door enkelen herkend en dan waren er
die vol geestdrift hem aanzagen, met een blik van diepe
vreugd hem dankten als hij hun de hand drukte. Doch
anderen keken hem zeer zonderling aan, als zij vernamen
wie hij was. De uitdrukking van hun oogen leek niet op
vreugd, niet op droefheid, niet op liefde en niet op haat,
maar het meest had deze, zou men zeggen, van een zacht
ernstig en tevens diep verwijt. En dit trof den monarch
uitermate ; bewondering en toewijding had hij reeds zooveel
ondervonden, daarvoor was hij vrijwel afgestompt eigenlijk,
al aanvaardde hij ze met een zekere vage erkentelijkheid,
maar die verwijtende oogen plaagden hem, te
meer daar hij zulk een verwijt toch niet verdiende. —Neen,
niet verdiende. En toch ? Als hij eens op sommige tijden
zijn eigen inzichten kloek gevolgd had, zich niet aan het
oordeel van zijn ministers, generaals,, diplomaten had
gestoord. Wie weet ? Ach wat, zoo eenvoudig was dat
alles niet geweest, hij zou trouwens niet eens weten voor
hoever hijzelf, voor hoever andere invloeden deel aan den
loop der gebeurtenissen hadden gehad.
Met dat al was het een afschuwelijke aanblik, die kreunende,
vloekende en weenende troep van verminkte kerels.
Hij had er iets voor overgehad als ze allen gezond waren
geweest. Temidden van al dit lijden gevoelde hij eigenlijk
eerst recht het schrikkelijke van den oorlog. Ontdaan bij
den aanblik van zooveel ellende gaat hij langs de bedden
en nauw merkbaar zich bij eiken man buigend, plonst
hij snel zijn blikken in diens vreeselijk gelaat, en telkenmale
ontroert het hem meer. Tot een gruwelijk gejank als van
een stervenden hond ineens niet ver van hem opklinkt.
Hij stapte naar de plaats, vanwaar het geluid gekomen was,
en vindt op een bed een man met een gruwelijk verwrongen
gelaat; wilde waanzin sprak daaruit.
„Wat heeft deze?” vroeg hij de hoofdverpleegster.
„Allebei de beenen zijn hem bovenaan afgescheurd,”
fluisterde zij.
De monarch had een korte rilling, toen hij, nu wétend,
wat dit witte linnenpak verborg, naar ’s mans gelaat
opnieuw keek. Ontroerd boog hij zich voorover, en zacht
en welmeenend zei hij :
„Kan ik iets voor je doen, vriend?”
De woeste blik van den gewonde hechtte zich aan het
gelaat van den vorst, flitssnel. „Schiet me een kogel door
mijn hart,” beet hij hem toe.
De vorst deed onthutst een schrede achteruit.
„Toe dan, toe dan,” kreet de stervende.
„Moed maar, mijn vriend, moed,” zei de monarch met
ontroerde stem, en wendde zich af.
Na nog een vluchtigen blik hier en daar verliet hij het
hospitaal, en steeg, door Rump gevolgd, in zijn auto, die
onmiddellijk toeterend heenvlood, paleiswaarts. Met gesloten
oogen zat de vorst ên dacht aan al den gruwel
dien hij dezen middag had aanschouwd, hij voelde zich
onpasselijk, zijn hoofd was licht en beefde zacht op zijn
nek, kil zweet stond hem op het voorhoofd, en zijn handen,
die met den bloedrooden dragon van zijn sabel speelden,
waren klam en onvast.
Rump zag de ontroering van zijn vorst, en wist niets
te zeggen. Maar toen deze bij het uitstappen struikelde,
en bijna op het trottoir
viel, duwde hij hem zijn
krachtigen arm onder
den oksel, en leidde hem
zoo de hal door, de trappen
op naar zijn vertrekken.
Onmiddellijk
ging hij daarna om den
lijfarts telefoneeren.
Terwijl Sund zijn meester
weder bij het uitkleeden
behulpzaam is,
— juist heeft hij zijn
enge atilla losgeknoopt,
en de vorst ademt weer
vrijer op, — wordt er
luide op de deurgeklopt.
Hetiseen lakei, die haastiger
dan in deze omgeving
gebruikelijk is, bin
nentreedt, en zegt, dat
er zoo juist een motorrijderis
aangekomen, die
den vorst moetspreken.
„Laat hem onverwijld
binnen,” beveelt deze.
Na eenige seconden
staat de man voor hem, overhandigt een gevouwen papier.
De monarch leest, en herhaalt met iets sufs, iets afwezigs
in zijn spreektoon als een slaapwandelaar : „Het Noorderleger
totaal verslagen. Het wijkt over de heele linie....”
De lijfarts treedt binnen, buigt en verzoekt den vorst
op stelligen toon, te gaan zitten. Hij luistert niet. Rump,
die met den dokter meegekomen is, heeft nu een blik van
verstandhouding met dezen. Samen treden zij op den monarch
toe, en overreden hem om te gaan zitten.
De vorst heeft het schrikkelijk bericht stijf in de bevende
hand geklemd. „Het geheele Noorderleger” mompelt hij
somber, en bliksemsnel flitst dan door zijn hersens wat hij
dien middag heeft aanschouwd, — een poel van gruwelijkheid,
een hel van lijden, — en hoe dat wellicht nog geen
duizendste is van wat het leger, dat nu in aftocht is, wedervoer.
Rump en de dokter voeren hem naar zijn slaapvertrek.
„Elke emotie moet zijne majesteit gespaard worden,”
zegt hij tot Rump, wanneer hij vertrekt, „dan zal hij over
eenige dagen weer de oude zijn.”
En zoo geschiedde. Men spaarde'den lijder alle emoties.
De rust werkte zegenrijk, hij had tijd om zich rekenschap
van zijn zwakte te geven en zich te herstellen, en na eenige
dagen was hij werkelijk weer de oude. Mèer dan de oude
was hij, want de emoties en dergelijke ongemakken, die
men hem niet altijd besparen kon, vooral tijdens den oorlog,
vonden hem allengs meer en meer gehard. Wel had hij
een doodenkelen keer, als in den aanvang van dit verhaal,
nog wel eens lichte hoofdpijn of voelde hij zich wat onpasselijk,
maar dat was alles. Verder genoot hij van een voortreffelijke
gezondheid, en gezondheid is de grootste schat,
zeggen de menschen maar zeer terecht.
DE INDU5TR1EELE CLUB.
*A r was Zaterdagmiddag op den Dam — beter: den Vijgendam
— nog meer vertier dan gewoonlijk. En de overvloedige,
paradeerende kuieraars gluurden nieuwsgierig naar een
gebouw, dat fonkelnieuw en parmantig zijn breede gevelborst
en fiere foren-mufs den volke toonde, en aan welks
voeten auto’s en bakjes, door vele kijkers omsfuwd, feestelijk
zich ophielden.
Dat fonkelnieuwe, fraaie huis, dat met zijn genoeglijke
winkelgalerij, zijn monumentalen ingang en sierlijken gevel, eerst
sedert kort onthuld werd, is het gebouw der lndustrieele Club, en
het was op dien Zaterdag, dat het Clubgebouw door minister
r
Het gebouw van de lndustrieele Club op den Vijgendam (V.F.B.)
Posthuma geopend werd. De beteekenis van dit feit zal een ieder
begrijpen, wanneer wij het doel dezer club, zooals het in zijne
Statuten vermeld is, hier even afschrijven:
„De Vereeniging heeft ten doel, in Nederland de belangen te
bevorderen van ondernemingen op het gebied van nijverheid en
verkeer; zij tracht dit doel te bereiken langs wettigen weg en wel
door: lo. het tot stand brengen en onderhouden van aanraking
tusschen de leden onderling en van hen met derden, M daartoe te
Amsterdam door de vereeniging ingerichte lokalen ; — ... enzoovoorts.
De cursiveering is van ons. Want op dit feit moet vooral de
klemtoon vallen. Immers reeds lang voelden de nijverheidsmannen
het gemis van een lokaal, of liever van een groep lokalen, een
vereenigingspunf, waar zij ieder hunne belangen, m. a. w. die van
de Nederlandsche industrie, bespreken konden, rustiger en vooral
in gemakkelijker omgeving dan op hunne kantoren; en zakelijker,
meer in eigen omgeving dan in die van café s, restaurants ofsociëfeitslokalen.
Hier zullen, meer dan waar ook elders, de mannen van
nijverheid en verkeer elkaar kunnen ontmoeten, en in den gezelligen
omgang zullen in het gesprek denkbeelden ontwikkeld worden,
waarvan de realiseering tot belangrijke gebeurtenissen op het gebied
van industrie en handel, scheepvaart en verkeer, in één woord:
van welvaart zal kunnen leiden. Zóó kan de stichting dezer club
als een feit van mogelijk ver-dragende beteekenis worden aangemerkt.
Het bestuur der club, bestaande uit de heeren E. G. Verkade,
B. Nierstrasz, E. J. H. Jonker, E. S. Kerkhoven, H. L. Geveke,
D. Goedkoop Dzn., C. G. Vaftier Kraane, Harry ter Kuile, Jos.
van Kaalte, W. A. Scholfen, H. Smulders en C- F. Stork, — allen
vooraanstaande indusfrieelen, — had ons uitgenoodigd, voor in
den middag het gebouw te bezichtigen, voor zoover als het door
de club in gebruik genomen is, d. w. z. de geheele eerste verdieping,
en gedeelten van de tweede en derde.
En we konden na onzen tocht met een der bestuursleden door
het gebouw, met de hand op het hart verklaren, dat het in één
woord respectabel was. De bouwmeester van het huis, Foeke Kuipers,
is hef, die ook de lokalen der club ontwierp, en naar wiens plannen
de betimmering, sfoffeering en meubileering zijn uifgevoerd.
De vertrekken, die wij hef eerst bezoeken, zijn de bestuurskamer
en de leeszaal. De bestuurskamer is eenvoudig, maar de leeszaal
heeft een opvallend fraaie betimmering van mahoniehout met inlegsel
van worfelnoten en omlijstingen van eikenhout. De wanden
zijn met rijk velours bespannen, en gebrandkleurde vensterruiten
laten vroolijk-vervig daglicht binnen.
Aan de leeszaal grenst de dameskamer, een prettig vertrek met
lichtgele betimmering en damasten wandbekleeding. In dit vertrek
vinden de dames der leden, welke in conferentie zijn, een genoeglijk
conversatie-, lees- of schrijf-plekje.
Daarna komt de groote clubzaal, een monumentaal vertrek, dat
met zijn prachtige betimmering, gebeeldhouwden schouw, keurige
tapijten en luchters en ampele gastvrije clubstoelen als een zeer
genoeglijk oord, een kleine wereld van gezelligheid geroemd moet
worden. Daarna betreden we de kleine convérsatiezaal, ook al
weer genoeglijk van indeeling en meubileering, en ten sloffe flaNEDERL.
ROTOGRAVURE-MAATSCHAPPIJ, LEIDEN.
neeren wij de eetzaal binnen, een met licht eikenhout fleurig betimmerd
vertrek.
Nadat wij daar gezellig getafeld hadden, neusden wij nog eens
op de bovenverdiepingen rond, vonden daar een kranige vergaderzaal,
die ruim 250 personen bevatten kan, en er dien middag nog
heel wat meer bevatte. Op de derde verdieping zijn een mooie,
welingerichte biljartkamer, verscheidene rust-, bad- en conferentiekamers,
en alles waf men maar eenigszins verder zoeken of wenschen
zou, in zoo’n clubgebouw.
Wij mogen vooral niet vergeten te vermelden, dat bijna alles,
waf er in hef geheele gebouw voorhanden is — betimmeringen,
meubels, luchters, tapijten, tafelgoed, zilver, glaswerk, in één
woord: de heele inboedel — uit Nederlandsche nijverheidsbronnen
is geweld; iets waf -wij het bestuur als een daad van groote verdienste
aanrekenen. Wij eindigen met onze hartelijke wenschen voor
een schoone toekomst dezer waarlijk groofsche instelling, eenig in
Holland. Moge zij Holland ten heil zijn. WALKER.
Een der prachtig ingerichte zalen van de lndustrieele Club. (V.F.B.)
|