Panorama

Nummer	1916, nr. 2, 6 jan. 1916
Blad	05
Tekst	13 PANORAMA NISCH ONDER BULGAARSCHE BEZETTING De citadel van Nisch, (een vesting in Zuid-Servië, die onlangs door de Bulgaren is bezet geworden), die wel goede diensten zal bewezen hebben in de dagen der Kozakken-horden, maar tegen het moderne geschut der Bulgaren niet bestand was. Een der verwoeste bruggen over de Nisava in de omgeving van Nisch, die de Bulgaren bezig zijn te herstellen. ïn het water een door de Serven achtergelaten kanon. hij met bewon„derenswaardige logica. — „Maar laten we eens veronderstellen dat hij niet om me gaf, wat zouden we dan doen, lieveling?” Hij dacht na met een pijnlijken trek op zijn gezicht; toen lei hij zijn hand op de hare en zei zacht: „zoo iets kan ik haast niet van hem denkenmaar als ’t zoo was, dan — hij richtte zijn hoofd op als een overwinnaar — bedenk dan dat we. gezegd hebben dat we „samen" zullen gaan !” Op de veranda zaten vader en zoon in de koele schemering. „Het is zoo prettig weer terug te zijn bij je, mijn jongen. En zeg, ik was bang dat het hier te vervelend voor je zijn zou en besprak, in Rotterdam zijnde, een hut op deVlissingerboot dieWoensdag naar Engeland gaat. Ook ik vind het hier niet prettig; de herinneringen — ik kan niet — je begrijpt me wel. Zie je, mijn jongen, hier herinnert iedere boom en ieder bosch mij aan dien eersten vreeselijken tijd toen ik je moeder verloren had en ik je als een kindje van twee maanden hierheen bracht. Begrijp je?” Zijn zoon begreep het en voelde diep met hem mee. Maar zelfs op dat oogenblik was hij zich bewust dat die emotie een tweede plaats innam en dacht hij aan het meisje en zichzelf. Hij ging op den arm van zijn vaders stoel zitten en zei, een hand op den schouder van den ouderen man leggende : „Het is heel moeilijk voor u, vader ; ik weet wat u voelen moet. Maar .... Als u er niets tegen hebt zou ik hier liever wat langer blijven.” „Langer blijven? Hier? Waarom —?” De jonge man lachte hardop om de overbluftheid waarmee zijn vader die vragen deed. „O vader, er is een reden, de mooiste reden ter wereld In de wallen van de vesting Nisch. — Door de Serven achtergelaten kanonnen en krijgsmateriaal — waarom ik hier blijven wil. U zult verrukt zijn wanneer u ’t hoort.” „Wel, wel,” glimlachte zijn vader, „zeg ’t dan maar.” „Het is niet onzijdig, ’t is vrouwelijk 1” — En toen begon hij met al het vuur van zijn jonge liefde zijn verhaal. Strak en met een steeds koeler wordende uitdrukking luisterde zijn vader. Toen eindigde hij : „en ziet u vader, nu zijn we verliefd op elkaar en nu — dit laatste met al de waardigheid van zijn zes en twintig jaar — nu gaan we gauw trouwen 1” „O,” de oudere man ging naar de balustrade, klopte de asch van zijn cigaret en zei alleen „o, en je kent haar — veertien dagen ?” Het was onmogelijk de bitterheid niet te voelen. De jongen leed eronder, verdedigde zich met: „u zult haar zeker ook liefhebben wanneer u haar ziet, ze is iets bizonders. U moet niet denken, dat ik ben gaan houden van het eerste het beste meisje, dat ik ontmoet heb. Ze is heel lief en goed van karakter. En ik weet zeker, dat zij ook van u zal gaan houden. U zult nu twee kinderen hebben inplaats van één.” Toen zijn vader zweeg voelde hij een groote woede in zich opkomen. „Ik dacht dat u blij zoudt zijn”, zei hij uit de hoogte. Hij kon het zich niet indenken, dat zijn vader erop tegen was, dat hij verliefd was geworden. Dat beteekende toch niet dat hij nu voor zijn vader geheel en al verloren was? BERICHT. Abonnés die klachten hebben over de bezorging van ons blad, gelieven deze met opgaaf van den boekhandelaar, bij wien zij geabonneerd zijn, rechtstreeks te richten tot de Administratie van PANORAMA, DOEZASTRAAT 1-3-5, LEIDEN. Een straattooneel in Nisch. — Serven lezen de proclamatie van generaal Mackensen, (den opperbevelhebber der verbonden legers.) waarin hun aangeraden wordt naar hun woonplaats terug te keeren. Bij de bezetting van Nisch gevangengenomen Serviërs passeeren op hun weg naar de kampen in Oostenrijk, Kruschevatz (midden-Servië). (Foto’s V.F.B.)
PDF

Nummer	1916, nr. 2, 6 jan. 1916
Blad	06
Tekst	Jhr.C.A. de PESTERS PANORAMA „Blij”, antwoordde de vader scherp — „blij ! Dat mijn eenige zoon zich vangen laat door het eerste het beste mooie gezichtje, een meisje dat hij twee weken kent! Mijn zoon — het eenige wat ik in de wereld heb!” Toen herkreeg zijn stem den ouden hartelijken toon en vervolgde hij : „mijn jongen, je hebt me overvallen. Ik weet dat het in de wereld zoo gaat, dat jongelui verliefd worden op mooie meisjes. Maar je bent er niet rijp yoor. Zie er vanaf, blijf nog wat langer bij me ; in een week ben je haar vergeten. Dit meisje kan je niet zóó noodig hebben als ik!” „Ik zal haar niet vergeten, vader,” zei hij rustig. „En zij zal mij niet vergeten.” Koel keek zijn vader hem aan. „Zooals je wilt. Alleen dit heb ik je te zeggen. — Je moet kiezen tusschen mij en dit meisje.” Verontwaardigd viel de jongen uit: „u bent onredelijk, vader. U hebt haar niet eens gezien.” „Redelijk of niet, ik blijf erbij.” „Meent u dat, vader? Moet ik kiezen?” „Juist.” „Vader,” smeekte hij. „Het spijt me, mijn jongen.” „Kiezen tusschen u en — „Kiezen, nu — dadelijk.” „O, u bent wreed !” „Nu ?” „Maar. ...” „Nu.” „Dan kies ik.” De jongen stikte half in zijn tranen. „Ik kies mijn meisje. .... U bent u zelf niet, ik begrijp u niet. Geeft u dan niet om mij ? Ik dacht dat ik een vader en een vriend had, maar ik zie dat ik me vergis.... Wel, ik heb gekozen.” „Goeden nacht”, zei zijn vader koeltjes. Nog even bleef de jongen aarzelend staan, hjaar zijn vader zei niets meer. Toen liep hij de veranda uit, het bosch in en dwaalde er uren rond. Nadat zijn eerste woede voorbij was begon hij weer met zachtheid aan zijn vader te denken en begreep hij dat ’t om hém was dat zijn vader zoo handelde ; dat ’t niet tegen dit meisje was, maar dat zijn vader tegen elk meisje zijn zou. Hij voelde langzamerhand een zeker medelijden met hem en onder ’t naar huis terugloopen dacht hij : „Arme vader. Ik zal hem zeggen dat ik met hem op reis ga. Zij zal ’t begrijpen en op mij wachten.” Toen hij terugkwam, doodmoe en zijn vader eenzaam op de plaats waar hij hem verlaten had zag zitten, zei hij : „Vader, ik zal met u meegaan ; maar vraag mij niet haar te vergeten.” Den volgenden morgen om half tien ging de vader al naar ’t meisje toe. Waarom hij ging wist hij zelf niet. Misschien was nieuwsgierigheid de voornaamste reden. Hij maakte zich wijs dat ’t voor zijn zoons bestwil was. De ontmoeting ging vrijwel zooals hij zich die gedacht had. Hij vond haar bezig bloemen te plukken in een klein, vol geplant tuintje. Toen hij zag dat ze mooi was en in zekeren zin „bizonder”, dat ze was zooals de jongen haar beschreven had, voelde hij zich eenigszins gegriefd. Toen zij het hoofd oprichtte en hem zag, kwam zij langzaam naar hem toe. „U bent zijn vader”, zei ze dadelijk. Hij boog toestemmend. „Moet u hem bepaald hebben ?” vroeg ze rustig. Hij was te veel van zijn stuk gebracht door die vraag om niet te zeggen: „Wat bedoelt u ?” „Ik weet ’t”, zei ze. ,,U hebt hem lief — meer dan iemand in de wereld. En u wilt hem terug hebben. U . . . u gunt hem mij niet.” „Dat zegt u boudweg. Hij is mijn zoon, natuurlijk verlang ik wat ’t beste is voor hém. Hij is heel jong, haast een jongen en hij is nog nooit verliefd geweest. Hij zal u gauw voor een ander mooi gezichtje vergeten. U en mijn zoon zijn wat overhaast geweest. Twee weken is werkelijk een bespottelijk korte tijd . . . .” Plotseling bemerkte hij het nuttelooze, het banale zelfs van zijn woorden. Hij hield op. Haar oogen keken hem verwijtend aan. „Is dit alles wel noodig? Wat gebeurd is, is gebeurd. Zeg mij de waarheid, moét u hem terug hebben ?” 14 Na langen tijd vroeg hij : „moet u hem hebben ?” Haar oogen baadden in tranen : „O, ’t is heel hard voor u ; voor u .... en voor mij !” Dit was zijn antwoord : „Ik had niet gedacht dat iemand den jongen even lief kon hebben als ik.'’ Zij knikte. „Ik begrijp u. Zijn moeder —” „Zij stierf bij zijn geboorte. Hij is al wat mij overbleef. Vanaf dat hij zes weken oud was bracht ik hem groot, JACQUES DEEN. t Mr. j. j. geuns. t Op 73-jarigen leeftijd is te Zeist overleden de heer Jhr. C. A. DE PESTERS, mede-oprichter van de Bierbrouwerij „De Amstel”. — Te Amsterdam is op ruim 60-jarigen leeftijd overleden de heer JACQUES DEEN, oud-lid van het bestuur van den Nederlandschen Journalistenkring, stichter van de „Deli-Courant”. — Mr. J. J. GEUNS, oudpresident van het gerechtshof te ’s Hage, eerevoorzitter van het Spinozahuis, bestuurslid van de Vereeniging voor Wijsbegeerte, is te ’s-Gravenhage overleden. alles voor hem opofferende. Ik gaf om niets als om mijn baby. Hij groeide op met mij en ik bleef jong met hem. Ik kan hem niet afstaan — zelfs aan u niet.” „IN DE SCHOOL- DES LEVENS”. Mevrouw Hesse. die met zoo'n enorm succes de titelrol vervulde in het bekende kluchtspel van A. Schmitz (rechts op de foto): „Weet je 'tal van Scbellevisch-Mie ?”, temidden van eenige vischvrouwen gefotografeerd op de Rotterdamsche vischmarkt, waar zij verleden week een bezoek heeft gebracht, teneinde weer eens nieuwe en frissche indrukken op te doen van het leven in deze wereld. — Zooals men weet, heeft het gezelschap Solser en Hesse met groot succes bovengenoemd kluchtspel gedurende de maand December opgevoerd in het Casino te Rotterdam. Op den laatsten avond der opvoeringen werd mevrouw Hesse door de Rotterdamsche vischvrouwen, van wie een deputatie ten tooneele verscheen, schitterend gehuldigd. , (foto Wolf). Een onderdrukte snik ontsnapte haar. „En ik, wat moet er van mij worden ?” „Wat zijn tweeweken, vergeleken bij ’n menschenleeftijd?” „Maar u, die hem een menschenleeftijd gehad hebt, kunt u hem mij niet afstaan ?” „Ik kan niet.’ „Wat verlangt u van mij ?” „Mijn zoon,” antwoordde hij. „Ik — kan hem — u niet — teruggeven Zenuwachtig liep hij even op en neer. Toen : „mijn zoon heeft beloofd met mij op reis te gaan.” Haar handen bewogen zich krampachtig en de bloemen die zij geplukt had vielen op den grond. „Op reis — te gaan ?” „Ja, morgen.” Haar bevende lippen waren hem te machtig. „Ik zal fair zijn,” zei hij zacht. „Hij heeft beloofd te gaan, maar u niet te vergeten.” Ineens lachte ze. „O !” „Laat mij mijn zoon nog een jaar houden en dan — en dan — laat alles dan zijn beloop nemen.” „Goed, goed, neem hem voor een jaar — en dan — komt hij bij mij terug!” zei ze triomfantelijk. Hij boog stijf voor haar. „Ik dank u voor uw consideratie. Adieu.” Hij liet haar tusschen haar bloemen, het hoofd gebogen en beschenen door een heldere zon. — Nooit spraken vader en zoon over het laatste uur dat het meisje en de jongen samen doorbrachten. Den volgenden morgen verlieten zij het dorpje ; maar de oogen van den jongen stonden droevig. Het was alsof zij elkander niets meer te zeggen hadden en uren brachten zij zwijgend in eikaars gezelschap door. De verhouding werd bijna ondraaglijk. Op den dag van hun vertrek stonden ze op de kade, hun bagage om hen heen gestapeld. Om hen heen werd druk geloopen en gepraat. Maar die twee waren even eenzaam als in het Geldersche dorpje. „Wel vader, nu gaan we op reis, overal heen. Zijn vader keek hem aan, de oogen vol van een groote liefde. Maar de jongen merkte het niet De oudere man raakte zacht zijn schouder aan : „mijn jongen — zei hij — „ga terug naar haar.” Verbaasd keerde de jongen zich naar hem. „Teruggaan, vader — naar het meisje ?” „JaV Hij trachtte de vreugde van den jongen niet te zien. „Maar — maar — u, vader?” „Bekommer je niet om mij. Ga terug naar haar. Voor je bagage zal ik wel zorgen. Neen — neen — niet spreken ; ik weet wat je zeggen wilt. Ga nu, mijn jongen, ik ga aan boord.” Liefdevol deed de jongen zijn armen om zijn vaders hals : „Arme, beste vader. Eens zult u ons beiden terugverlangen.” De oogen vol tranen ging hij de straat op. Tiet Eegaatje door p. S. n ij was een kunstliefhebber van ’t zuiverste water, mijnheer Bartel. Een half uur lang, ja soms nog langer kon hij zich verdiepen in de beschouwing van een antiek bordje, een beeldje, en wanneer het lot wilde dat hij een schilderij, een Rembrandt bovenal, in ’t oog kreeg, dan waren daarvan de gevolgen niet te overzien. Koud eten, ruzie met z’n vrouw, die toch al niet gemakkelijk was en nog vele andere onaangename dingen. En ’t ellendigste van de geheele zaak was dat Bartel doorgaans niet meer kon doen dan kijken naar de begeerlijkheden, omdat de rente van het kapitaal, waarvan de goede Bartel met zijn vrouw moest rondkomen, het niet toeliet Rembrandts en dergelijke in te slaan. Ze leefden stil samen op een eenvoudig bovenhuisje, stonden JUBILEUM NEDERL. VAKVERBOND. 1 Januari was het 10 jaar geleden dat het Nederl. Vakverbond werd opgericht. Deze organisatie, die thans bijna 100.000 leden omvat, heeft veel gedaan om de vakbeweging in Nederland in moderne banen te leiden. Onze foto geeft het bestuur. Staande, v.l.n.r.: N. van Hinte, J. v. Zutfen, E. Fimmen. Zittend, zelfde volgorde: P. Verdorst, J. v. d. Tempel, J. Oudegeest, H. J. Bruens. (V.F.B.) UIT DE KRIJGSGEVANGENSCHAP ONTVLUCHT. Een achttal Fransche soldaten, die, uit een Duitsch krijgsgevangenkamp ontvlucht, na vele avonturen en ontberingen, te Winterswijk de Hollandsche grens wisten te bereiken, waar zij door onzen fotograaf gekiekt werden. Het ligt in het voornemen der mannen, om over Engeland weder naar Frankrijk te vertrekken om zich weder bij het leger te voegen. (V.F.B.)
PDF

Nummer	1916, nr. 2, 6 jan. 1916
Blad	07
Tekst	laat op, ontbeten laat, dronken laat koffie en dineerden iaat, alleen gingen ze dan weer vroeg naar bed, omdat, wanneer de courant na het middageten gelezen was, er feitelijk weinig anders kon gebeuren dan naar bed te gaan, wanneer tenminste juffrouw Bartel juist dien avond geen zin had om haar echtvriend dwars te zitten met zijn kunstliefhebberij. Een stille Donderdagavond. Juffrouw Bartel is toevallig in bovenomschreven stemming. „Als jij”, begint ze, „niet zooveel geld had uitgegeven en nog uitgeeft voor al dien beroerden ouden rommel, dan waren we zeker al heel wat verder geweest dan we nu zijn.” Dat was ineens een frontaanval op het zwakke punt. Ze bereikt ook haar doel. Bartel stuift op. „Beroerde oude rommel ? I Dat komt omdat jij er niet den minsten kijk op hebt. Jij weet niet eens te onderscheiden wat .... enfin, la-me er maar over zwijgen.” Bartel kan nooit uit zijn woorden komen als hij driftig is. „Wat,” snerpt zijn vrouw, „wat weet ik niet te onderscheiden ? Ik weet bijvoorbeeld best te onderscheiden dat jij je door al die ouwe kerels, die dan zoogenaamd jouw vrienden zijn, mooie vrienden, laat wijsmaken wat ze willen ! Als ze een ontbijtbordje op de markt koopen, slaan ze ’t kapot. Dan lijmen ze ’t weer, smeren er slik op en jij koopt het voor een rijksdaalder, knapperd !” „Mensch, maak me niet dol en redeneer zoo stom niet I Je hebt er geen flauw besef van wat antiek en namaak is I” „Is ’t waar ? Wil ik jouw es wat vertellen ? Jij ben antiek, man I Jij gaat niet met je tijd mee. Wat geef je mij bijvoorbeeld. Heb ik de laatste twintig jaar van jou maar een paar oorbelletjes of zoo iets gehad ? Nooit! Andere mannen brengen nog eens wat mee voor d’r vrouwen, maar jij, as jij wat meebrengt is het altijd iets uit een voorhistorisch tijdperk wat je an geen fatsoenlijk mensch kan laten zien, bah!” Bartel geeft geen antwoord. Hij mompelt alleen iets wat ze niet verstaan kan, ’t zal geen zegewensch geweest zijn, neemt zijn hoed en vertrekt. Hij deed het wel eens meer als ’t nogal hoog liep. Dan ging hij in den avond naar een van zijn zoogenaamde „ouwe vrienden” en kalmeerde weer geheel temidden van de kunstschatten. Kwam hij dan weer thuis dan deden ze beiden of er niets gebeurd was, zijn vrouw en hij, en bespraken het nieuws uit de courant. Deze avond zou echter een niet zoo rustig verloop hebben. Toen Bartel weer thuis kwam vond hij zijn vrouw met stralende oogen en een zonnigen glimlach op het reeds vrij tanig gelaat. „Wat is er?” vroeg hij. „Waarom lach je zoo idioot?” „Lach ik idioot ?” vroeg ze, maar ze werd er absoluut niet korzelig onder en bleef maar lachen tot Bartel er bijna angstig van werd. „Zeg, ben je een beetje... ?” Hij wees met zijn wijsvinger op zijn voorhoofd. Toen werd ze ernstig. „Hier”, zei ze alleen, en ze reikte hem nu ineens deftig-ernstig een blad papier toe. Hij las aandachtig. Werd rood, toen wit en barstte eindelijk in zenuwachtig lachen uit. „Zeg, ben je soms een beetje . . . ?” vroeg zijn vrouw bij wijze van wraakneming. „Mot jij zoo lachen as het eenige overgebleven familielid van je overleden is? Schamen mos jij je !” Dat scheen Bartel eigenlijk zelf ook te vinden. Daarom trok hij met een hevige krachtsinspanning zijn gezicht in een meer ernstige plooi en las kalm DE SINT-CLEMENTSTOREN TE STEENWIJK GERESTAUREERD., Naar de plannen van den kundigen architect W. te Riele Gzn. uit Deventer heeft men onder leiding van den gemeente-architect van Steenwijk, den heer A, G. German Azn., in Mei 1912 een aanvang gemaakt met de zoo noodige restauratie van den bekenden St-Clementstoren te Steenwijk. Thans, nu het werk voltooid is en de steigerwerken zijn weggenomen, verheft de oude, grijze kolossus zich weer in al zijn oorspronkelijke en rijke vormen. Trotscn en fier, staat hij daar, voortbrengsel der middeleeuwen, als een bewijs, tot welke hoogte de mensch zijn kunnen vermag op te voeren, indien hij zich met toewijding geeft aan zijn werk. — Foto links: nu de steigers zijn weggenomen, verheft de toren zich weer als een schoon stuk architectuur in prachtige lijnen. Midden: hoe noodig het was, dat de toren gerestaureerd werd: de muren totaal verweerd. Rechts: de toren, toen er in Mei 1912 aan zijn restauratie begonnen werd. het bericht van den dood zijner oude, stokoude tante nog eens over, dat hij notabene van den notaris moest hooren die er bij vermeldde, dat zij hem een legaatje van duizend gulden had vermaakt. „Duizend gulden”, glunderde Bartel weer, ondanks zichzelf, en dacht erbij, dat een zijner beste „ouwe vrienden” dat bedrag vroeg voor een paneeltje van Hondecoeter. Alsof zijn vrouw zijn gedachten raadde, zei ze plotseling : „Bartel, as je ’t waagt om ouwe rommel voor die centen te koopen, dan heb je geen leven meer.” Dat was misschien wat overdreven uitgedrukt, maar ’t was voor Bartel genoeg om het geliefde paneeltje in rook te zien verdwijnen. Toen hij echter eenige dagen later met de duizend gulden in zijn zak naar huis ging, was het of een geheime macht hem naar den antiquiteiten-handelaar dreef, en met het besliste voornemen absoluut niets te koopen, stapte hij den winkel binnen. Hij wilde alleen zijn vriend maar eens groeten. Dat deed hij en vroeg toen het paneeltje te zien. Hij keek en keek .... en plotseling keerde hij zich om en stormde den winkel uit. ,,lk koop het van je voor achthonderd gulden”, brulde hij zenuwachtig nog even in de winkeldeur. „Goed, goed !” riep zijn vriend hem na, „omdat jij het bent kun je ’t . . .” Maar Bartel was al haast thuis en hoofdschuddend keerde de winkelier naar z’n donker achterkamertje terug. Bartel holde naar huis. Een zeer gecompliceerd plan was plotseling in zijn brein opgekomen, en hij begon direct te trachten het uit te werken. „Dag vrouw,” riep hij zeer opgewekt binnenkomend. „Heb-ie ze ?” was haar wedergroet. Dadelijk voelde Bartel zich onaangenaam gestemd. EEN KUNSTWERK. Bovenstaande foto werd ons door onzen abonné, den heer K. E. H. Steinmetz, Kepplerstraar 119, te ’ sHage toegezonden met verzoek om plaatsing in ons blad. De foto stelt voor een door genoemden heer in zijn vrije uren vervaardigd model van het s.s. „Sindoro” van de Stoomvaartmaatschappij de Rotterd.-Lloyd. Het is, op 1/58 van de werkelijke grootte, geheel van hout ge maakt op enkele voorwerpen na, die van metaal zijn. Het geheel, waarover 31/2 jaar is gewerkt, lengte van 2.5 meter. „Ja, natuurlijk, heb ik ze,” zei hij norsch „Geef hier dan”, noodigde mejuffrouw Bartel „Zeg, ben-je nou heelemaal gek ?” kon Bartel zich niet weerhouden te vragen. „Mot jij me es even vertellen, mevrouw,” (Bartel zei altijd „mevrouw” als hij woedend was), „mot jij me es even vertellen, mevrouw, van wie was die tante, van jou of van mij ?” „Van jou,” moest ze zeggen. „Van wie zijn dus bijgevolg de centen, die ze heeft nagelaten, van jou of van mij ?” „Niet van jou,” zei mejuffrouw Bartel direct, zeer inconsequent. „Man en vrouw zijn één. Die centen zijn van ons allebei.” Van dien kant had Bartel de zaak nog niet bekeken en PANORAMA , staat in een glazen kast ter omdat hij geen kans zag op deze manier tot een bevredigende oplossing te geraken, begon hij maar met de uitwerking van zijn, volgens hem, weldoordacht plan. „Laten we nou es verstandig praten, vrouw,” zei Bartel heel gemoedelijk. „Het is een uitgemaakte zaak, dat het geld van mij is ; nu vraag ik je echter, omdat je me wel eens ver weten hebt, dat andere mannen zoo dikwijls wat voor hun vrouwen meebrengen, wat wil je nu eens hebben dat ik voor jou meebreng? ’t Kan me niet schelen wat het kost. Al moest ik voor jou die heele duizend gulden besteden, dan laat me dat volkomen onverschillig, want dat verwijt heeft me inderdaad zeer diep getroffen.” Hij bracht zijn hand voor z’n oogen en keek tusschen zijn vingers door naar zijn vrouw, hoe die zijn mededeeling opnam. Het scheen toch wel eenigen indruk te maken, dacht Bartel. „Man”, begon ze nogal lief, „laten we nu niets overijld doen. Denk er nu eerst nog eens over. Ik kan je natuurlijk wel zeggen wat ik graag zou willen hebben, maar dat is toch veel te duur.” „Kan me niet schelen”, riep Bartel joviaal. „Zeg het maar gerust.” „Nou, als je ’t dan weten wilt, zoo’n breeden gouden armband met een paar echte steentjes daar heb ik mijn heele trouwen al naar verlangd.” „’k Ga hem dadelijk koopen,” en Bartel greep al naar zijn hoed. „Man,” zei z’n vrouw, „laten we nu toch morgen samen gaan, dan kan ik hem toch zelf uitzoeken ?” „As-t-ie niet naar je zin is mag je ’m nog ruilen ook,” riep Bartel naar boven, want hij stond al bededen in de gang. Tien minuten later stapte hij bij zijn kunstvriend den winkel binnen. „Bennie,” begon Bartel, „ik heb een plan, een prachtig plan, en jij moet me helpen.” „’t Is toch zuivere koffie?” vroeg Bennie, „anders laat ik me er niet mee in hoor! Geen knoeierijen. Dat heb ik nooit gedaan en ... ” „Maar man,” zei Bartel, „denk jij dat ik me met zaakjes zou inlaten die . . . „Nee, nee, dan is ’t in orde,’ antwoordde Bennie, „maar je dee vanmiddag zoo gek en . . .” „Luister nou,” zei Bartel. „Jij geeft me dat paneeltje voor achthonderd pop, hè ?” „Man, ik kan ’t waarachtig niet doen 1 ’k Kan er toch niet op toeleggen omdat jij een goeie kennis van me bent ? En voor wat zou ik het voor achthonderd geven as ik er bij een ander meer van maken kan ?” Na lang loven en bieden werden ze
PDF

Nummer	1916, nr. 2, 6 jan. 1916
Blad	08
Tekst	PANORAMA 16 Wl NTERSTEMMI NG IN DE STAD. Een onzer correspondenten zond ons de beide op deze pagina gereproduceerde stemmingsfoto’s van den winter in de stad. De foto hierboven, voorstellend den Vijverberg (Min. van Buitenl. Zaken) te ’s-Gravenhage. werd des middags half vijf genomen. Op treffende wijze geeft zij de melancholieke stemming weer, die gedurende de korte dagen op dezen tijd van den dag in de stad heerscht. handpalmen. — „Kost dat.... dat ding acht honderd en vijftig gulden ?” gilde ze. „Vrouw,” zei Bartel, „ik heb je een bewijs van groote aanhankelijkheid willen . . ..” „Ruilen, direct ruilen I Ben je beduveld ? Om je zoo in je nek te laten zien ? Achthonderd en vijftig gulden. Daar kan je toch waarachtig wel wat anders voor hebben ? Waar heb-ie ’t gekocht ? O, ’t adres staat op het doosje 1 Kom mee, Bartel, dadelijk, anders ruilt-ie ’t nie meer. Wat heb-ie daar nog ? Heeft-ie waarachtig weer zoo’n oud prul gekocht 1 Wat kost dat?” „Honderd vijftig gulden”, fluisterde Bartel. „Heb jij voor dat bekladderde plankie honderd en vijftig gulden gegeven? Enfin, dat mot jij weten, maar dat ding hier, dat gaan we dadelijk ruilen !” Bartel zat met gesloten oogen in zijn leunstoel. Hij voorzag dingen, zóó verschrikkelijk, dat zijn verbeelding weigerde ze hem voor den geest te tooveren. Hij verrees als een automaat en volgde zijn woedende vrouw. WINTERSTEMMING IN DE STAD. Een foto van den Hoogewal te ’s-Gravenhage, genomen om ongeveer half acht des avonds. Ook deze afbeelding typeert op treffende wijze, de stille, trieste verlatenheid van de winterstraat bij avond, waarvan de sombere stemming slechts een weinig gebroken wordt door de rij van lichtende lantaarns. {foto's Wolf). het dan toch eens voor acht honderd en vijftig gulden. „Ik ben gek,” zei Bennie, „en ’t is dat ik jou ken, maar vertellen doe ik het an geen mensch !” „Dat is goed, juist wat ik van je wil,” viel Bartel in. „Luister nou verder.” „Heb-ie nou een armband voor mijn vrouw? Een breeden, gouden armband met een paar echte steentjes? Hij mag niet meerkosten dan honderd vijftig gulden en dan hang jij an het paneeltje een prijs-briefje van honderd vijftig gulden en an den armband hang je een prijsbriefje van achthonderd en vijftig gulden. Snap je ’t nou ?” Bennie knipoogde en snapte het en na een half uurtje stapte de slimme Bartel met zijn paneeltje en den armband met echte steentjes den winkel uit, zonder het legaat van zijn tante ; dat had Bennie. S. DE JAGER, t G. J. VAN HEEK. + C. ROODENBURGH. t Te Haarlem is op 29 December van het vorig jaar overleden de heer S. DE JAGER, stichter van de N.V. Nederl. Wapenmagazijn, v.h. S. de Jager te Haarlem. — Een dezer dagen overleed te Enschedé de heer G. J. VAN HEEK, oudste firmant en mede-oprichter van de firma Heek & Co, stichter van de N.V. Boekelosche Stoombleekerij. De overledene was ridder in de Orde v. d. Ned. Leeuw, officier in de Orde v. Oranje-Nassau en bezitter der Kroonorde 3e klasse van Pruisen. — Te Haarlem is overleden de heer C. ROODENBURGH, districtsschoolopziener aldaar. moeten en dan minder rente; natuurlijk zou zijn vrouw het merken en dan.... toen begaf zijn- denkvermogen hem. Hij zag als in een droom zijn vrouw met Bennie zaken afdoen. Ze kocht een buffet, een Perzisch tapijt, een prachtigen looper, vazen, tot ze aan het bedrag van acht honderd en vijftig gulden kwamen. „Nou man, wat zeg je daar nou van? Ben ik niet veel verstandiger ? Nou heb ik nog een armband ook en dien vind ik net zoo mooi als dien jij me gaf, voor vijf en zeventig gulden. Ik begrijp het eigenlijk niet. Wat zie je wit, man. Ben je niet erg lekker?” „Ja, ik voel me heel goed,” antwoordde Bartel. „Alleen een klein beetje dof in mijn hoofd.” JONGE KONINGSTIJGERS. Men zond ons vanuit Sumatra deze hoogstinteressante foto van een tweetal jonge koningstijgers, die, daar hun ouders tijdens de jacht zijn doodgeschoten, met de zuigflesch worden grootgebracht Na een minuut of tien stonden ze weer voor Bennie, samen. „Mijnheer,” zei juffrouw Bartel, „ik wil dien duren armband ruilen voor iets anders. Ik vind, dat er voor acht honderd en vijftig gulden, wel iets anders te koop is dan een armband. Ik knap er net zoo lief mijn huishouden wat voor op !” „Heel goed, mevrouw,” antwoordde Bennie. „Ik kan u alles laten zien wat u wenscht.” Bartel was in een stoel neergezakt. Hij zag lijkbleek. Zijn vrouw verdiepte zich in de beschouwing van een prachtig buffet. „Moet ik het zeggen ?” fluisterde Bennie achter haar rug tot Bartel. „Of betaal je bij ?” „Ik zal wel bijbetalen,” hikte Bartel. Hoe, wist hij nu nog niet. ’t Zou wel van ’t kapitaal af JONGE KONINGSTIJGERS. De „pleegvader”, tevens jager, van de beide jonge koningstijgers die met de zuigflesch worden grootgebracht. Ernstig stapte hij zijn huiskamer binnen en zette zwijgend het étui voor zijn ega op tafel. Zenuwachtig wikkelde zij het vloeipapier los en knipte het doosje open. „O man prachtig, prachtig,” riep ze en ze vergat zich zoover dat ze Bartel zoende. „Ja, ja,” weerde Bartel af, ,,’t is goed, hoor en — eh... vind je ’t prachtig? ’t Vertegenwoordigt een hooge waarde, vrouw, dus wees er in ’s-hemels naam zuinig mee!” Toen juffrouw Bartel zoo ernstig van de hooge waarde hoorde spreken ging ze meer kritiseerend onderzoeken en kreeg natuurlijk het briefje met den prijs erop in ’t oog. Ze hikte van zenuwachtigheid en Bartel drukte zijn nagels in zijn DE „ELLEWOUTSDIJK” GEZONKEN. Eet s.s. „Ellewoutsdijk” van Rotterdam, dat op een mijn geloopen en gezonken is. Gelukkig zijn geen menschenlevens te betreuren. (V.F.B.) „Nou, kom dan maar gauw mee naar huis, dan kun je direct onder de wol gaan. Dag mijnheer,” zei juffrouw Bartel, „laat U dan overmorgen ’t een en ander thuis bezorgen ?” „U kunt er op rekenen, mevrouw,” was het prompt antwoord. „Goedenavond mevrouw, mijnheer.” „Dag mijnheer,” zei Bartel .... O) 8° = -— Driekoningendag oo------ - . =oo erhaalden wij U vroeger al eens iets over den oorsprong van het Kerst- en Nieuwjaarsfeest, wij zullen u nu van het DrieKoningenfeest eens een paar eigenaardigheden vertellen. Het Kerst- en Nieuwjaarsfeest viert iedereen mee, en men behoeft den menschen waarlijk niet te helpen onthouden, wanneer het tegen den tijd van de Kerstboomen, plumpuddings, visitekaartjes-van-de-geburen, warmen bisschopwijn, en poëzie van den aschman loopt. Maar met Drie Koningen is het anders gesteld. Vraag eens zoo aan dezen en genen, op welken dag het Drie Koningen is, en er zullen er'verscheidenen zijn, die met den mond vol tanden staan. En toch was oudtijds deze feestdag evenzeer in aanzien als de Kerstmis- en Nieuwjaarsfeesten. Hij besloot ’t 13-dagen-durend Joelfeest of Zonnewendefeest der oude Germanen, dat gevierd werd ter eere der zon, die omstreeks Kerstmis na den kortsten dag als het ware opnieuw haar loop begint. Vroeger heette de DrieKoningendag ook wel Dertiendag; immers hij is de dertiende van het feest, de twaalfde na den Kerstdag; in Engeland heet hij dan ook Twelfthday (twaalfde dag.) De Drie-Koningendag heeft voor ons Christenen natuurlijk de beteekenis van het feest der drie Koningen, (Casper, Melchior en Balthazar,) die het Kindje Jezus kort na Zijne geboorte kwamen huldigen in den stal van Bethlehem. De gebruiken, bij de viering van het feest in sommige gewesten nog in zwang, houden in énkele opzichten nog verband met die van heidensche feesten. Zoo is het Drie-Koningenbrood wellicht te beschouwen als een offerkoek. De boon, die daarin gebakken wordt, en die dengene, die ze in zijn portie vindt, tot koning van het feest maakt, is vrij duister van oorsprong; de geleerden zijn het er niet over eens; over dien oorsprong dan; over die duisternis zijn ze het allang eens. Sommige denken aan een verband met het kiezen, dat in oude tijden met boonen, in later jaren met balletjes geschiedde, het zoogenaamde „balloteeren”. Men wil ook wel beweren, dat deze boon haar aanzien ontleende aan het feit, dat de oude Germanen gedurende de twaalf Joeldagen geen boonen, hun voornaamste voedsel in het gewone doen, mochten eten, en de dertiende dag dus de boon, om zoo te zeggen, als voedsel herboren werd. Maar hiervoor is, lijkt mij. niet veel te voelen; immers we hebben altijd gehoord, dat datwinterfeest een gloeiende fuif bij de Germanen was, waarbij onze voorouders zich wel eens wat overaten en te diep in het glaasje keken, — of eigenlijk in den schedel keken, (want zooals we op school al leeren: ze dronken maar eventjes uit schedels;) en het was toen ook.al: wie het onderste uit den schedel wil hebben, krijgt het deksel op zijn neus. Maar al was dat twaalfdagig feest een vasten geweest, dan lijkt mij één zoo’n boon, die ook nog maar één Germaan eigenlijk krijgt, wel een magere vergoeding na twaalf dagen spening van dat kostelijke gerecht. Enfin, laten we de boon de boon laten. Ik ben ook een boon als ik ’t snap. NEDERL. ROTOGRAVURE-MAATSCHAPPIJ, LEIDEN. Omtrent de gebruiken, in sommige streken op Driekoningen nog in zwang, nog in het kort een paar mededeelingen. In de kleine dorpen op het platteland trekken op 6 Januari arme-menschen en kleine-kleuters langs de huizen met een goudpapieren ster in de hand, en daarbij zingen ze dan ouderwetsche liedjes, op de ster doelend die den drie Koningen den weg naar Bethlehem wees. De bedoeling van deze rondtrekkende zangers ligt minder in het duister dan de oorsprong van vele andere gebruiken; met andere woorden, deze goedeliên probeerden op die manier wat losse-centen bij mekaar te halen, wat hun veelal ook gelukte. Ook het Kaarsje-springen is een eigenaardig pleziertje, dat op 6 Januari in afgelegen dorpen nog in zwang is, en menig lezeres of lezer kan zich dat spelletje natuurlijk nog best herinneren. Een gebruik, dat nog niet lang geleden ook in Amsterdam in zwang was, is het te koop bieden van Koningsbrieven. Daarop waren dan afbeeldingen van allerlei personages, waaronder ook van een koning. Wie het prentje met den koning trok, was tot Koning gekozen. Dit zijn zoowat de voornaamste gebruiken die bij de viering van het Drie-Koningenfeest te pas kwamen. Zooaïs gezegd, te pïattelande hier en daar is er nog wel wat van over, maar in de steden moet je met een „kaarsje” naar de liefhebbers zoeken. En dat genoeglijke Koningschap, al was het dan maar voor één avond, en al waren je onderdanen slechts een handjevol bloedverwanten, buren en kennissen, je was dan toch Koning, o, zoo. Maar de menschen lijken tegenwoordig heelemaal geen eerzucht meer te hebben. KYF-KYF.
PDF

Nummer	1916, nr. 3, 10 jan. 1916
Blad	01
Tekst	In dit nummer is een interessante serie foto’s gereproduceerd, die wij vande Fransche regeering ontvingen. No. 3 (28a) 10 JAN. 1916 AFZONDERLIJKE NUMMERS 7 */2 CENT VtRSCHUHT 2, maal pér week A.W. SiJTHOFF'5 UITGEVERS MAATSCHAPPIJ- LEIDER ABONNEMENT PER KWARTAAL 26 NUMMERS f 1.30 DE KONING VAN ENGELAND AAN HET WESTELIJKE FRONT. Korting George van Engeland met den prins van Wales aan het front in Noord-Frankrijk, gefotografeerd tijdens een wapenschouwing der geallieerde troepen. Deze foto werd ons officieel door de Fransche regeering ter reproductie toegezonden.
PDF