|
5 „Het is geen klets,” ging
Pierre op zijn zonderlingen
halffluisterenden maar toch zoo
doordringenden toon voort. ,.lk
heb de kunst lief1 Dood, wat is
dat? Slechts een groote slaap.
En leven — Leven is de tijd
voor de kunst! Ik wil de wereld
geven voor een nieuwe waarheid.
Jij hebt de kunst lief,
zég je, maar jouw liefde is armzalig
1’
„Kom, Pierre, je bent onredelijk.
Je hebt een reputatie,
jouw werk wordt goed verkocht,
de kunsthandelaars 2ijn
vriendelijk tegen jou ! Wat wil
je meer ? Wees tevreden !” De
Italiaan zuchtte ; de kunstkoopers
waren niet vriendelijk
tegen hem.
„Waarom, vriend ? Omdat
de wereld dwaas en gauw voldaan
is? Ik heb nog nimmer
de waarheid geschilderd, nimmer,
nimmer Maar eenmaal
zal ik ’t doen. Ik zal eenmaal
iets scheppen, waarvan
je kunt zeggen : dat is waarheid
!”
„Ouwe jongen, jouw stukken
zijn al waar genoeg. Je bent
de meest belovende realist. Sommige
van je werken doen me
rillen 1”
„Ik wil waarheid schilderen.
Maar nu niet, nog niet. Op
> EEN INDRUKWEKKENDE PLECHTIGHEID.
De begrafenis met groote militaire eer der slachtoffers van de ontploffing welke onlangs in een munitiefabriek te Graville
plaats had. Talrijke Belgische, Fransche en Engelsche autoriteiten waren bij de teraardebestelling tegenwoordig.
„Denk aan de mogelijkheid,
mijn vriend. Het zou grootsch
zijn, het zal grootsch zijn als
ik slechts vinden kon .... Het
is mij slechts om de oogen te
doen. Ik zie bijna alles wat ik
noodig heb, maar ik heb geen
zekerheid en ze moeten echt
zijn ; er moet krankzinnigheid
in wezen. Denk eens aan zulke
oogen ! Hoe heerlijk om die op
het doek te brengen. Ze moeten
vertellen van een woesten
honger. Het gelaat ? — Moet
geen vleesch meer hebben,
slechts vel en been, een verdroogd
masker.... maar de
oogen moeten blijven, moeten
leven met hun krankzinnig starenden
blik, met hun onvoldane
begeerte !”
„’t Is schandelijk, misdadig !
Noem je dat kunst, Pierre ?”
„Geen kunst ? Geen kunst ?
Wat weet jij van kunst ? Castro
?” De schorre, fluisterende
stem werd niet luider maar
intenser en trilde van ingehouden
passie. „Kunst is waar. En
dit zal waar zijn als ik de oogen
gevonden heb. Wat weet jij van
kunst? Jij schildert zoetemelksche
landschapjes, die ruiken
naar gras en mest. Ik heb hier
in dit atelier nachten rondgeloopen,
zoekende naar waarheid.
Heb je mijn schilderij „De Exè-
PANORAMA
DE VREDESEXPEDITI E VAN HENRV FORD,
Links: Het vertrek te New York van de „Oscar II”, het schip waarmede de bekende vredescommissie onder leiding van Henry Ford naar Europa kwam. Rechts: de heer Henry Ford (x) aan
boord der „Oscar II”. Zooals men uit de berichten in de pers heeft kunnen opmaken, is het lot de expeditie niet bijzonder gunstig geweest; o.a. werden enkele harer leden door ziekte verhinderd
een werkzaam aandeel aan de vredesbeweging te nemen. Thans zou, volgens de laatste tijdingen, Henry Ford wederom naar Amerika zijn teruggekeerd.
zekeren dag zal ik het doen,
en dan zul je sidderen !”
Pier Wiebenga, die tot nog
toe gezwegen had, stond op en
liep langzaam naar den ezel.
„Wat is dat, Pierre?” vroeg
hij gemelijk.
„Een schets, ’n prul. Ik kan
’t niet goed krijgen —» nog
niet. Maar het zal komen —-
het moet komen ! Ik zou mijn
leven, mijn ziel willen verkoopen
om te schilderen ....
wat ik schilderen wil 1”
„Wat moet het voorstellen ?”
De Fries ging weer zitten, het
was te duister om iets te onderscheiden.
Pierre leunde voorover, zijn
oogen hadden een eigenaardigen,
afwerenden blik.
„Ik heb het genoemd Tantaluskwellingen.
Een man aan
handen en voeten gekluisterd
sterft in een kerker den hongersdood.
De heerlijkste spijzen
zijn vóór hem aangericht,
hij kan ze zien en ruiken, maar
niet bereiken. Ik heb hem geschilderd
in het uur vóór zijn
dood. De stervende man, nog
slechts een hoop beenen, staart
met geheel zijn ziel naar de
onbereikbare spijzen.”
„Wat ’n luguber onderwerp !”
merkte Castro op.
De huldiging in „Olympia” te Parijs, van het regiment rr.arine-soldaten, dat de Duitschers bij de Yser heeft tot staan gebracht, ondanks het feit
dat zij in aantal veei kleiner waren, De mannen werden in den Schouwburg op versnaperingen onthaald, terwijl hun na afloop door het publiek
een spontane ovatie werd gebracht.
cutie” reeds gezien ?” vroeg hij
enthousiast.
„Ja, gruwelijk ! Men zag den
doodsschrik in de oogen van
den misdadiger op het zien van
het schavot!”
„Ik bestudeerde in het buitenland
langen tijd de ongelukkigen,
die werden terechtgesteld.
Het gelaat dat ik schilderde
was dus natuurgetrouw.
Ik kon die angstige gelaatsuitdrukking
schilderen, omdat ik
ze gezien had. En zie nu eens
naar die studie met die oogen
vol doodsangst.... Paul Mosveld
is er bang van, hij heeft
zijn stoel omgedraaid ! Bah ! Ik
heb die oogen al honderd maal
geschilderd. Ik zag in Londen
meermalen stervende lieden,
maar die hadden geen voedsel
in hun nabijheid. Dat maakt
een verschil, een groot verschil!
Maar wat weten jullie van ware
kunst, je getroost je nooit de
minste opoffering. Jullie schildert
altijd lievigheden, maar
geen waarheid. De critiek noemt
mij realist, dat ben ik niet. Ik
ben alleen eer beetje dichter
bij de werkelijkheid dan anderen.
Dit schilderij zal waar
realisme zijn als ik het gezicht
met deze oogen vind. En — ik
zal het vinden !”
|