Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2106 tot 2110 van 11897
Nummer
1915, nr. 103/104, 24 dec. 1915
Blad
15
Tekst
15 tië. Hoe helder en frisch was hier de lucht ! Hoe geurden de afgemaaide berg-weiden ! Hoe vertrouwd ruischten de .bosschen ! Hoe blij ben ik, weer in Oostenrijk te zijn, j uichte Heinersdorff. Op een dag kwam een zwaarmoedige brief van Hed~ wig uit Franzensbad. Zij moest haar vader vergezellen, die verlof had genomen om zijn harteleed te vergeten. Overigens was het niet bedenkelijk — zoo schreef zij — alleen een zenuwstoring, maar die toch verzorging en inachtnemen vereischte. Heinersdorff begon te begrijpen welk leed de geliefde, zonder te klagen, in deze maanden droeg. Hij begreep vaag den zwijgenden strijd tusschen vader en dochter, waarbij de zwakkere overwinnaar bleef omdat diens hart ziek was. Bange zorgen versomberden Heinersdorff het gemoed, roofden hem den slaap en dreven hem voort. Hij wilde loopen, zich moede loopen om te kunnen vergeten en rust te vinden. Hij zond zijn bagage naar Insbrück en wandelde met rugzak en bergstok door het Eggendal de Dolomiten in. Hij marcheerde kris en kras langs ieder pad en eiken weg die zich aanbood en beklom eiken berg die hem riep tot uitputtens toe. Dan kwam de bevrijdende slaap en wischte hem de zorgen van het voorhoofd. Op den Falzaregopas had hij een merkwaardige ontmoeting met den luitenant Dr. Wegscheider. Zij waren regimentskameraden en zeer bevriend met elkaar geweest. Wegscheider was altijd een gesloten; eenzaam mensch geweest, die zich zeer ijverig met de wetenschap bezig hield en als actief dienend officier den doctorstitel had gehaald. Op den Falzaregopas, in het kleine herbergje, vond Heinersdorff den luitenant die bij een glas rooden Tirolerwijn was gezeten. De vreugde van het wederzien was van beide kanten groot. „Kerel, wat voer jij uit ?” riep Heinersdorff, „je was van de aardoppervlakte als weggeveegd!” „O, mij gaat ’t heel goed”, antwoordde Wegscheider. „Ik lig sedert drie jaar hier in de kleine forten aan de grens. Tegenwoordig ben ik op Tre Sassi. Heinersdorff schudde, niet begrijpende, het hoofd. „Maar waarom eigenlijk ?” „Je weet, ik heb altijd van de eenzaamheid gehouden. Daarom heb ik gevraagd om een commando op de forten. Eigenlijk is het een gemakkelijke dienst, wanneer men de lichamelijke inspanning niet meerekent. Er zijn geen lastige meerderen, en rust en stilte heeft men zooals misschien nergens anders ter wereld. Maar vertel mij nu eens, hoe kom jij hier ? Inspecteer je incognito ?” Heinersdorff lachte. Wegscheider verzekerde : „Je kunt gerust weer wegrijden. Alles is hier in orde !” „Ik hoop het”, antwoordde Heinersdorff, „maar ik ben hier niet voor dienst, waarde vriend, want ik heb den generalen staf vaarwel gezegd.” „Zoo, zoo,” zeide Wegscheider peinzend. ,,En wat voer je eigenlijk in je eenzaamheid uit, iuitenant-doctor ?” „Ik werk aan een sociologisch boek.” „Wanneer je daarmee klaar bent, keer je toch zeker weer van de bergen in de dalen der menschheid terug?” Wegscheider antwoordde met nadruk; „Ja, dat hen ik van plan.” Én na een poosje : „Ik zal namelijk ook de uniform uittrekken.” „Waarom ?” „’t Dient nergens toe.” „Wat dient nergens toe ?” „Het is nutteloos die grenzen te bewaken. Wij strijden voor een verloren zaak.” Heinersdorff keek hem verrast aan. „Wat meen je daarmee ?” „Ik ben door mijn studies tot de zekerheid gekomen, dat Oostenrijk-Hongarije sociologisch geen bestaansrecht als statencomplex meer heeft. De oorspronkelijke bestemming als Mark in het Oosten heeft het reeds’ lang vernield en . . .” Heinersdorff viel hem lachend in de rede : „je bent een dwaas, Wegscheider! Bestaansrecht of niet, wij bestaan nu een­ 577y T : o De strijdlinie aan hef Oostenrijksch-Italiaansche front in December 1915. maal en men kan ons niet zoo maar wegschrappen, want wij zijn sterker en gezonder dan jij in je rotsen > st vermoedt, amice. Je sociologie kan je gerust weer inpakken.” „Je oordeelt oppervlakkig.” „Ik zal je een raad geven. Ga onder de menschen en doe je oogen open, dan zal je zien hoe onzinnig je wetenschap is. De eenzaamheid doet je geen goed. Je bent te lang met je hoogmoedige gedachten alleen geweest. Dat is alles.” „Ik wil het beproeven,” antwoordde Wegscheider, en nieuwe hoop straalde uit zijn oogen. Een zieke man, dacht Heinersdorff bedrukt, toen hij zijn weg vervolgde. De heele dag was voor hem door dien socioloog in uniform bedorven. Van Toblach reed hij naar Insbrück. Zijn eerste gang was, als gewoonlijk, naar de hofkerk, naar het monument van keizer Maximiliaan, en vooral naar het standbeeld van koning Arthur van Engeland, dien hij boven alles vereerde. De Heinersdorff geleken een weinig op den held van Cornwallis. Zij hadden den rechten neus De strijdlinie aan het Westelijke front in December 1915. PANORAMA en den trotschen mond van dien Engelschman. In den namiddag zat hij op den Iselberg, aan de voeten van Andreas Hofer. Het was een zeldzaam stille dag. Geen windje bewoog aan den lichtblauwen hemel en de bergen droegen een lichten nevelsluier. In gedachten keek Heinersdorff voor zich uit en trachtte zich niet aan zijn indrukken te onttrekken. Hij hoorde de Sill ruischenen anders niets. In de poort van het Keizerjagers-museum leunde een jonge soldaat en rookte uit een korte pijp. Plotseling viel, heel langzaam, een groot geel blad voor de voeten van Heinersdorff op den grond. Hij raapte het blad op en bekeek het opmerkzaam. Een verdord blad. De herfst was er. Floe snel was, als een droom, de zomer verdwenen! Mat en ziek stond de zon aan den hemel. Geen vogel zong meer. Stil was het land. Heinersdorff ontwaakte. Met befloerste oogen zag hij het groote sterven rondom. Zijn tijd was gekomen. Langzaam en dwalensmoede daalde hij van den berg Isel naar de stad terug. XIV. Door de lange laan die reeds in de vroege schemering van den Septemberavond lag, kwam Hedwig Buschgart met onvaste schreden Heinersdorff tegemoet. Zij reikten elkaar de handen en konden van ontroering niet spreken. Zij keken elkaar zwijgend in de oogen, totdat de wereld om hen heen verdween. Toen maakte zij haar handen los, sloeg de armen om zijn hals en kuste hem op den mond. „Wat ben ik blij je weer te zien,” fluisterde zij zalig. Zij keek hem liefdevol aan, onderzocht opmerkzaam eiken trek van zijn gelaat, en zeide : „Wat ben je bruin geworden !” Hij schaamde zich over zijn goed uitzien. Zij was zoo bleek en smal, zoo teer en broos. Hij voelde dat pijnlijk in zijn hart. Ze liepen arm in arm. Zij drukte zich zoo innig tegen hem aan alsof zij bang was hem te verliezen. „Jij ziet er heelemaal niet goed uit, lieveling,” zeide hij bekommerd. Zij antwoordde afwerend: „Och, ik mankeer toch niets.” Hij kon eiken ader door de blauwe huid zien schemeren. „Hoe gaat ’t ”ader, Hedwig ?” Zij zag hem dankbaar aan en antwoordde : „Dank je. Het gaat hem goed. Hij heeft zich goed bevonden bij zijn badkuur. De hartkloppingen zijn bijru. geheel verdwenen. Hij gaat weer naar zijn bureau." „Dat doet mij genoegen te hooren.” „Je bent zoo lief beste.” „Ach, nog lang niet goed genoeg voor jou, Hedwig.” Zij zeide verlegen : „Hoe kan je nu zoo’n onzin praten, George? Je bent de beste op de heele wereld.” Zwijgend gingen ze verder. Het viel zoo zwaar over al die gewichtige dingen te spreken die zij op het hart hadden. Zij smeekte : „Vertel mij toch eens wat van je reis!” Hij verhaalde uitvoerig en omslachtig van zijn ervaringen. Zij hoorde hem aan en dacht steeds maar: Hoe zal ik ’t hem zeggen ? Toen hij niets meer te vertellen wist, zeide zij : „Mijn grootmoeder gaf mij vele groeten voor je mee.” „Dank je,” ' „Zij verheugt zich er zeer op je te leeren kennen. Denk eens aan : Zij wil voor de bruiloft te Weenen komen !” Nu moet ik ’t hem zeggen, kreet haar gekweld hart: „Dat wil wat zeggen, weet je. Sedert zes-en-zestig is zij niet van oud-Heinersdorff af geweest!” Tranen benevelden haar blik. Hij vroeg getroffen : „Wat is er dan, lieveling ?” (Wordt vervolgd).
PDF
Nummer
1915, nr. 103/104, 24 dec. 1915
Blad
16
Tekst
PANORAMA 16 Wit tulen avondtoilet met wit fluweelen biesjes, hooge kraag van tule. y ■ — ‘Thé bij Hirsch oo............ 1 11 . —.......... ...-..-..-.....=oo zaten er weer met zijn vierhonderdvijftigen, M genoegWk °m de honderden tafeltjes gegroepeerd op de 2e. etage. Uit de kristallen troonluchters vloeide het electrisch licht neer over rechtvaardigen en onrechtvaardigen. en uit • omvangrijke potten vloeide de thee bij stroomen in de verbeidende vierhonderd vijftig kopjes. De dames ... immers ’t publiek bestaat zoo overwegend uit dames, dat de heer der schepping er nauwelijks wordt opgemerkt, —- de dames zitten allerplezierigst te redeneeren, knusjes als thuis met vriendinnen om de geurende kopjes thee, maar meer dan thuis zijn hare toiletten erop berekend om geventileerd te worden; het lijkt wel of sommigen de mannequins naar de kroon willen steken. Kellners, geen dilettanten, doch welonderlegde vaklieden, naar hun gang, handigheid en wellevendheid te oordeelen, doorklieven de zoemende damesscharen in alle richtingen ; ze houden zich ondeelbare momenten voor de tafeltjes op en zijn vóór men ze goed bemerkt heeft weder verder gevloden, met achterlating van nu eens een wafel, dan een koekje, een bouchée, een taartje. Gezelligheid heerscht in den weidschen tempel der modes, voor een wijle tot tea-room van je welste ingericht. Mondjes die niet eten, praten. Mondjes, die niet knabbelen, babbelen. . . . „Heb je m’n nieuwe mof gezien ? schattig, hè ?” Zalmkleurige charmeuse met geplisseerd wit tulen overkleed; aigretten in het haar. „Ja, 't is een dot.” „Hè ja, ’n beeldje.” „Neen maar, wat 'n snoes,” „Het is petit-gris, hè?” „Petit-gris? Maar nee, zeg, hoe kom je eraan, Het is chinchilla. Gunst, kan je dat niet eens zien ,...?” (Het gelaat der tegenspeelster wordt 5 centimeter langer, de lip wordt, naar den aard van Aimard’s opperhoofden „verachtelijk opgekruld” ; de oogen verkrijgen een uitdrukking, die men in jargon zou kunnen vertalen met: „schep nou niet zoo op”.) „Mag ik je even voorstellen . . . „Graag,” „Mevrouw zus en zoo — mevrouw die en die. — Aangenaam, O, ik geloof, dat ik het plezier al eens had bij de familie U - weet - wel . , , „ja, ja, wij hebben samen nog eens gesoupeerd, maar het is lang geleden, Laat eens zien. „Ja, het was nog..,. Terwijl die twee dames aan het uitzoeken zijn, begint gelukkig de voorstelling. Tegen den witten achtergrond van den wand zeer fraai uitkomend, schrijdt de eerste mannequin aan. Ze draagt een vorstelijken avondmantel van gele zijde met breeden kraag en zoom van skunk omzet. Op het kapsel wuift een lange donkere aigrette. Na haar deint een ander mamzelleken aan in een zwartzijden avondtoilet, wijd gedecolleteerd, de rok breed uitvallend en kort, de schouders en armen met korte gebloemde gazen mouwen gedeeltelijk bedekt, of gedeeltelijk onbedekt ; dat hangt af van den kant van welken men het beziet. Nu volgt een juffrouwtje in saumon voile-st'of ; de wijde deinende rok en korte taille zijn gesmokt, het décolleté is zeer laag, en met een strook bloempjes omboord. In sneller en sneller tempo komen de mannequins nu in telkens andere toiletten zich voortschuiven temidden der aandachtige en critische dames. En ai spoedig heeft zich tusschen hen ook een jonge débutante gemengd, de aardige Kitty, die haar luttele jaren niet alleen met eere draagt, maar zulks evenzeer Oe parijsóhe Wintermode, hare kleedjes doet. Allerliefst wandelde het kleine parmantige en toch niet brutale jufje rond, nu eens in een witkante, dan in een crêpe, — dan in een voile- of mousseline avondjaponnetje, alle met de wijde rokken, met strooken en oprijgen of gesmokt, met de korte jakvormige tailles en breede ceintuurs, evenals de groote-menschen-avondjaponnen. Aan haar is de demonstratie van de robes de soir pour fillettes, toevertrouwd, en ... in goede handen. Ze liet het veelal geestige, wat ouderwetsche en gezellige der nieuwe mode, ook der jongemeisjes-mode, op het voordeeligst uitkomen. De dames hadden allen schik in de kleine kittige Kitty. Wij ook. Maar niet minder oog had een elk voor de reeks van mooie jongedames-avondtoiletten, voorgedragen, als wij het zoo mogen uitdrukken, door een jongedame, die er alleraardigst mee uitzag; dat kunnen wij met de hand op het hart verklaren. Die luchtige tule, gaze de soie, voile a linon, crêpe en mousseline japonnetjes in lieve lichte kleuren, effen of met fijne dessins, déden het. Ook de zwarte kleedjes, gebloemd of effen, met zwierige dunne mouwen en curieüze kragen en taillevorm, die door weder een andere jongedame gedragen werden, maakten een indruk van keurige voornaamheid. Avondtoiletten van fluweel met korte rokken, waarvan een lange vierkante sleep afhangt, deden, we moeten het bekennen, zeer vreemd aan. Misschien went het, maar die lange sleep achter aan den rondom korten rok wil ons niet aanstaan. Weder een ander soort avondpakjes zijn die waarbij op een, natuurlijk korten, veelal lichtkleurigen of witten kanten of zijden rok een donkerkleurig overkleed of lang jak gedragen wordt, zijwaarts weggedrapeerd en van achter in breede golven afhangend. Meer dan de andere nog herinnert ons dit laatste genre aan de ouderwetsche kleeding onzer overgrootmoeders ; verscheidene details en ook de geheele lijn van het costuum herinneren ons aan de dracht uit om ende bij 1813. Men kon zich in den Napoleontischen tijd wanen ; alleen Napoleon zelf ontbrak, — indien wij ons wel herinneren. Een verrukkelijken aanblik boden ook de velerhande avondmantels van fluweel, zijde, brocaat, en andere stofZwart tulen avondtoilet, afge&et met fluweelen biesjes, gegarneerd met gitten (wart) in de taille, daaronder goudhanb fen, met het prachtigst bont omboord ; de bontstrooken aan de mouwen waren bij sommige zoo breed als handmoffen, wat zeer aardig stond ; een was er van smetteloos wit brocaat, rijk van patroon; één van gebatikt cérise fluweel ; één van blinkend bruine zijde.met vorstelijke sabelgarneering; éen van grijs velours broché met vlokkend chinchilla omzet .... We noemen er slechts enkele uit de ontelbare, die ons daar in dien korten tijd passeerden, „aan den lijve” getoond door de sierlijk-rhythmisch wiegende schoone wandelaarsters. Het gaat waarlijk niet aan u al de voortreffelijkheden op te sommen, die ons vertoond werden, en wij bepaalden ons tot wat ons het meest opviel en het meest karakteriseerend leek voor de huidige mode. Als iets eigenaardigs moeten wij den nieuwen kraagvorm noemen, die ook van voren ópstaat, zoodat" het hoofd als op een schotel ligt, en de groote tulen en gazen strikken, welke op het kapsel gedragen worden. In het algemeen ziet men velerlei sprekende, ja, bonte kleuren, tot blauw-met-rosé 'bijeenen; voor garneering worden veel kralen, loovertjes en bloemen gebruikt. ïk eindig. De thé’s bij Hirsch krijgen meer en meer vermaardheid, en verdienen zulks ook. Immers zijn ze, behalve een gezellig uurtje in aangename omgeving, niet leerzaam, een soort van aanschouwelijk onderwijs in mode-kennis, een Berlitzcursus in goeden smaak ? WILLY. 9?ose tafetasrok met plissé’s van onder afgeset TAousseline taille in dezelfde tint.
PDF
Nummer
1915, nr.1, 1 jan. 1915
Blad
01
Tekst
PER KWARTAAL 26 NUMMERSfU Onze beste wenschen voor 1915! 11 (27a). 1 Januari 1915. (Met Bijvoegsel). VERSCHIJNT 2 MAAL PER WEEK. Afzonderlijke Nummers ff 0.075
PDF
Nummer
1916, nr. 1, 3 jan. 1916
Blad
01
Tekst
No. 1 (27a) 3 JAN. 1916 AFZONDERLIJKE NUMMERS 7'/2 CENT ABONNEMENT PER KWARTAAL 26 NUMMERS f 1.30 A . W . SIJTHOFF'S UITGEVERS MAATSCHAPPIJ ~ LEIDEN VREDENo. 1 (27a) 3 JAN. 1916 AFZONDER- LIJKE NUMMERS 7% CENT A.W. SIJTHOFF'5 U S MAATSCHAPPIJ ~ LE I DEN ABON- NEMENT PER KWARTAAL 26 NUMMERS f 1.30 VREDE No. 1 (27a) 3 JAN. 1916 AFZONDER- LIJKE NUMMERS 7% CENT A.W. SIJTHOFF'5 U S MAATSCHAPPIJ ~ LE I DEN ABON- NEMENT PER KWARTAAL 26 NUMMERS f 1.30 \/ REDE
PDF
Nummer
1916, nr. 1, 3 jan. 1916
Blad
02
Tekst
PANORAMA 2
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2106 tot 2110 van 11897