Panorama

Nummer	1915, nr. 103/104, 24 dec. 1915
Blad	05
Tekst	5 PANORAMA Winterstemming in ’t Oischmadal £>avos als het wintert. Winter in Davos I s het in Zwitserland niet verschrikkelijk duur geworden, sinds het uitbreken van den oorlog?” „Durft u het wel aan, onder de tegenwoordige omstandigheden naar Davos te reizen? Bent u niet bang, door ais Hollander openlijk uwe meening te zeggen, op onaangenaamheden te stuiten?’' Deze en tallooze andere vragen moest ik beantwoorden, voor en aleer ik afscheid kon nemen, om de „gewaagde” reis te ondernemen. Welke vreeselijke dingen waren mij al niet verteld van reizigers, die men aan de Duit» sche grens niet doorgelaten had, die zich moesten uitkleeden, gefouilleerd werden .. „tot op het hemd!” - . in voorloopige hechtenis genomen waren.., . Waarom ? Om een verbetering in een reispas, een vergeten sterripel op een fotografie, of omdat men voor een spion — ja zeker, als eerzaam Hollander voor een spion gehouden werd ? Van al die voorspellingen is niets, absoluut niets bewaarheid geworden, En dat ik niet de eenige ben, die zonder kleerscheuren het Germaansche Rijk kon binnenkomen en weer verlaten, blijkt uit het drukke vreemdelingen - vervoer aan het Meer van Constanz. Wel zeker, af en toe neemt de spionnenvrees uiterste dimensies aan, Het grensverkeer wordt voor de post, zelden voor personenverkeer, gedurende enkele dagen gesloten, Lijfsvisitatie naar brieven, aartteekeningen, enz. wordt ingevoerd .... Maar wie zich tijdig herinnert, in een militair land te reizen, wie gewillig zich onderwerpt aan bevelen en orders, zonder zich te ergeren aan den toon van een of ander jong luitenantje . . . wel, voor zoo iemand is het niet moeilijk, Duitschland „transito” te doorreizen. De sympathie, die de Zwitsers voor de oorlogvoerende mogendheden aan den dag leggen, is uit den aard der zaak zeer uifeenloopend. De Oostelijke, Duitsch-sprekende, helft hecht meer geloof aan „Wolff’s Telegraafbureau”, de „Welschen” (Fransch-Zwitsers) voelen meer voor de entente-machten, doch over het geheel wordt een gereserveerde houding, vooral tegenover buitenlanders, aangenomen. óen 4~persoonsbobsleigh op-de SchaUalper-bobbaan, Merkwaardig vooral is de stemming in de groote vreemdelingencentra, Men stelle zich voor: honderden personen, behoorend tot de verschillende vijandige naties, bij elkander vereenigd in eenzelfde stad”, eenzelfde wijk, in hetzelfde hotel 1 In den beginne mag af en toe een opkomende ruzie ontstaan zijn; men trachtte nog zijnen tegenstander te overtuigen van zijn ingenomen, verkeerde, standpunt.... Langzamerhand echter wéét men: het is vergeefsche moeite, te debatteeren over krijgszaken. En men legt er zich bij neer: politiseert slechts onder vrinden. Niet, dat daardoor een gewapende vrede ontstaan is, integendeel, tusschen de verschillende rassen wordt een zeker begrijpen, een zeker meevoelen voor den ander waargenomen — ook al wordt veel, heel veel zelfs, niet gebillijkt. Is dit ongeveer de stemming, die het Zwitsersche volk en tevens de, van zijn gastvrijheid profiteerende, buitenlanders beheerscht, in een oord als Davos — het pareltje tusschen de Graubündner-bergen — dragen andere oorzaken ertoe bij, het internationalisme te doen zegevieren. De vele duizenden, die hier jaarlijks rust zoeken voor de vermoeide zenuwen, die als reconvalescenten eenige maanden stilte en lichte ontspanning wenschen, die, door een nietigen bacil in de voornaamste levensfuncties aangegrepen, een zwaren strijd om het bestaan voeren in een frisch en heerlijk winterklimaat, en ten slotte'de vele, die in •ski, bobsleigh, bandy en andere sport hun lichaam willen stalen ... hen allen vereenigt eenzelfde band van lijden, strijden, ontspanning of vermaak, waardoor het enthousiasme voor den oorlog bepaald blijft tot het lezen der telegrammen, die aan de Promenade dagelijks bekend gemaakt worden. De landschappelijke omgeving van Davos is bijzonder gunstig. Het dal wordt van alle kanten door beschuttende bergruggen ingesloten, een ver uitzicht naar het Zuiden vrijlatend. Half November bedekken hooge sneeuwmassa’s de aardsche stof; een heerlijk reine lucht met een warmen zonlicht-overvloed, daarbij de verheven stilte der winternatuur, stalen lichaam en geest. Groote ijsbanen, bobbanen, die ook voor „Rodelschlitten” geopend zijn, uitgestrekte sneeuwvelden en bergruggen, die den ski-amateur aantrekken, genoegens in den vorm van komedie en soortgelijke opvoeringen, symphonieconcerten en de dagelijksche teastrijkjes 'in het Kurhaus . , . dat alles mag er de oorzaak van genoemd worden, dat dit jaar het aantal bezoekers van Davos (tot November gerekend) nog tegen de elf duizend loopt. Geen wonder. Men stelt alles in het werk, zooveel mogelijk gasten hierheen te lokken. Ondanks het feit, dat de levensmiddelen, met het vorig jaar vergeleken, ongeveer 21 procent in prijs gestegen zijn, hebben alle hotels hun deuren geopend en geven op de vroegere prijzen zelfs 20 tot 30 procent reductie! Men zal zich verwonderd afvragen, hoe zulks mogelijk kan zijn? Wel, heel eenvoudig: het kapitaal der hotels ligt sedert anderhalf jaar braak. Men geeft de kamerhuur om zoo te zeggen op de pensionprijs cadeau, en dat slechts om niet het geheele bedrijf stop te moeten zetten ! 3nöesneeuwde alpenhutten. Winterstemmingsbeeld in de omgeving van Oavos.
PDF

Nummer	1915, nr. 103/104, 24 dec. 1915
Blad	06
Tekst	PANORAMA 6 de houding der Geallieerden inzake Griekenland, meer en meer onze belangstelling getrokken. En terecht. Want, „de” beslissing van den oorlog moge nu niet in direct verband staan met de gebeurtenissen die zich in den „heksenketel” afspelen, zeker is het, dat de wijze waarop de thans heerschende toestanden aldaar zullen worden afgewikkeld, van groot belang zal zijn op den einduitslag van den strijd. Want de voorgenomen actie der Duitschers dat de Geallieerden al het mogelijke doen hun legermacht in deze streken te versterken. Vooral Saloniki is, hoewel op Grieksch grondgebied gelegen, bijna een Engelsche legerplaats geworden. Onze foto’s doen dit duidelijk uitkomen. Links ziet men een panorama van het kamp nabij Saloniki, waar Britsche troepen 'zijn ondergebracht. Rechts: een groep journalisten, van het front teruggekeerd, laten zich in Saloniki hun schoenen poetsen. MET DE GEALLIEERDEN OP DEN BALKAN De gebeurtenissen op den Balkan hebben in den Iaatsten tijd in verband met de Duitsehe actie tegen Servië, en tegen Egypte en het Suez-kanaal, hangt ten nauwste samen met ’t verloop dier gebeurtenissen. Geen wonder dus, * * «»«« ’ < « » « Ï •* x * 1, vrr -J—4. «4 IIt Xz-s»/- rvs rlAön knrj I a. Vt+ {'tral/QT's 'f'zi ï>Q T'lz zs-r» Vnnral IC EEN KERSTVERHAAL door JOB STEYNEN De mobilisatie in Griekenland: Fourage-colonnes die naar de grens vertrekken. Op den voorgrond Fransche hulptroepen met hun nieuwe helmen op. M evrouw Hekman was alleen in de woonkamer ; vóór haar op de tafel lag een groot geopend papier, en achtloos bekeek en rangschikte ze verscheidene pakjes, welke daarop lagen. Ze opende een doosje, en haar aandacht ontwaakte een weinig bij het zien van groote glazen ballen, roode en blauwe en groene en gouden en zilveren in lange risten aaneen, die daar plots hel en feestelijk schitterden in het schijnsel der gaskroon. Een matte glimlach speelde op haar wat bekommerde gezicht, nu zij de glinsterende, kleurige glasballen door hare vingers glijden liet. Ze kreeg zelve lust om al dat moois voor den kerstboom, dat ze daareven gekocht had, nog eens goed te bekijken en ze ontpakte de doosjes met goud- en zilverdraad, met glanzende sneeuw-watten, met bonLinks: Een ontmoeting tusschen Britten en^ Bulgaren in Servië. Achter een inderhaast opgeworpen verschansing wordt een mitrailleur opgesteld om de Bulgaren te verrassen. Rechts: Een afdeeling Engelsche wielrijders verlaat tijdens een sneeuwstorm Saloniki met bestemming naar het front. te kaarsjes, en stalde alles uit, feestelijk in den lichtschijn van de lamp op de groote ronde tafel. Met een meewarigen blik tuurde ze naar de kleurige, kinderlijke fraaiigheden, en zorgvol peinsde ze. Geweld had ze zich moeten aandoen óm tot het koopen van al die snuisterijen te besluiten. Haar hoofdstond er heel niet naar, sinds haar man nu drie maanden geleden het huis verlaten had, om afzonderlijk te gaan wonen. Haar leven was gebroken, maar de kleine Pop mocht er niet onder lijden. Van Sinterklaas had ze dit jaar ook al zoo weinig werk gemaakt. Een Kerstboom echter, zou het kind hebben, zoo goed als andere jaren, en, hoe weinig lust ze er ook in had, ze was zich in den winkel het benoodigde gaan aanschaffen, en de meid had gisteren op de markt een boompje gekocht. Nog twee dagen, en dan was het Kerstmis, véél tijd bleef er niet over ; want het behoorlijk optuigen van zoo’n boom was nog een heele karwei, en er POP
PDF

Nummer	1915, nr. 103/104, 24 dec. 1915
Blad	07
Tekst	7 PANORAMA kon natuurlijk alleen ’s avonds aan worden gewerkt, wanneer de kleine naar bed was... Lusteloos, met * schier uitgedoofden blik en expressieloos gezicht staarde ze naar de voorwerpen op de tafel. Die bonte glazen balletjes zouden in festoenen hangen door het donkere sparregroen dat blinkend bestoven zou zijn met zilveren sneeuwvlokken, een web van gouden draden kwam er rondomme gespannen, en de kleurige kaarsjes werden bekroond met wapperende vlammetjes als oranje wimpels van vuur. In haar verbeelding zag ze den boom versierd en de lichtjes aangestoken. En Pop zou eromheen willen dansen als vorige jaren met één handje in haar hand en het andere handje in die van ..... Hansƒmaar Hans zou er niet bij zijn, en nooit meer. Geen voet zou hij meer over den drempel van dit huis zetten, had hij met harden ernst, eeuwig plechtig bijna, tegen haar gezegd. Ten afscheid. Maar Pop zou ook zijn hand willen vasthouden om met hem te dansen. Pop zou hem willen laten zingen zijn lieve of leutige liedjes. Pop zou op zijn hoogen schouder willen klimmen, om als het zingen en dansen gedaan was, de kaarsjes een voor een uit te blazen. Pop zou dat alles willen en nog zooveel meer .... Maar hij was er niet, en zou nooit meer een voet over den drempel zetten... Luid geschrei van de kleine, die boven in haar bedje lag, deed de moeder plotseling uit haar droef gemijmer opschrikken. Ze ijlde de trap op, nam het kind in de armen, en trachtte het te sussen. Het eveneens toegeschoten dienstmeisje hadhet licht aangestoken, en bij den aanblik van het van pijn verwrongen gezichtje en de radeloos uitpuilende oogjes van Pop leek de moeder wel uitzinnig van angst te worden. Het kind trapt woest met de beenen, en gilde, gilde. De moederlegdehet kind weer op bed, en poogde het met streelen en vriendelijke woorden te sussen, doch het baatte niet. Het gillen hield aan. Hulpeloos keek zij naar de meid, doch dan eensklaps zei ze met een wilde stem : „Gauw, Jansje, gauw. Haal den dokter.” De meid ijlde weg. Heel kort daarop kwam zij al terug met den geneesheer, die in de buurt woonde. Juist was Pop stil geworden, maar bijna te stil, zoo leek het de moeder. Amechtig lag het kopje met de twee bruine vlechtjes op het hoofdkussen, de oogjes sloten zich, de kleine mond ademde snel en wild als de ^erusaiem — Ge&icht op den Via voiorosa (weg der ómarten; Jeruzalem de Heilige Stad, • hoofdplaats van het Heilige Land, van waaruit in den Kerstnacht de boodschap van het: „Vrede op Aarde” tot ons gekomen is. Vrede op aarde het lijkt in dezen tijd een bittere' bespotting, een wreede ironie, dat thans in dit land de legers zich gereedmaken om elkaar te bekampen. Maar dit mag en kan ons vertrouwen niet schokken, want toen. nu ruim 19 eeuwen geleden, dat woord van: „Vrede op aarde” verkondigd werd, was het eveneens om een nieuwe periode voor de menschheid te boodschappen: uit een tijd van onderlinge verdeeldheid moest, doör deze boodschap, een tijd van hoogeren vrede ontstaan: niet een vrede als tegenstelling van oorlog, maar een vrede die beteekent een welbehagen van de menschen in elkaar, een vrede die verdraagzaamheid beteekent. Èn zoo is het ook thans. Na deze geweldige worsteling, die in vele opzichten een verwording is, zal het „Vrede op aarde” in de diepere en hoogere beteekenis meer dan ooit vernomen en gewaardeerd worden als een tegenstelling en reactie op hetgeen thans is. Want dit vooral rnogen wij nooit vergeten dar het „Vrede op aarde,” is gegeven 'als een woord voor alle tijden. kieuw van een visch. Voor het bed zat de dokter, hij zag Pop en vroeg tegelijkertijd de moeder uit. die trouwens maar luttel te antwoorden wist. Pop had al een week lang over buikpijn geklaagd, en haar gestel was werkelijk wat in de war, maar omdat ze vroolijk en beweeglijk als altijd bleef en er heel niet slecht uitzag, meende de moeder niet, dat het ernstig wezen kon. De plotselinge aanval van pijn daareven had haar zelf nameloos doen schrikken. Na nog eenige vragen aan de moeder, onderzocht hij vluchtig het kind. Ernstig schudde hij het hoofd dan eens. „Het is mogelijk dat ik me vergis, mevrouwtje,” zei hij, „maar het is het best, dat ze direct naar het ziekenhuis wordt overgebracht. Maak u nu niet te bezorgd. Ik kan me héél wel vergissen. En ik hoop dat van harte. Maar het kan wezen, dat ze geopereerd worden moet. Misschien ook niet. Maar laat ons het gewisse voor het ongewisse nemen. . . . ” De moeder, ten prooi aan een heftige ontroering, knikte eens ten blijke dat ze den geneesheer alles overliet, in blind vertrouwen. En zoo geschiedde het, dat reeds na een kwartier een rijtuig voor de deur stond, en het zieke kind, goed toegestopt, met uiterste behoedzaamheid door den dokter en de moeder er heen gedragen werd om naar het ziekenhuis te worden gebracht. In voorzichtige bewoordingen trachtte de dokter onderweg haar, die daareven zoozeer ontdaan was, moed in te spreken, doch mevrouw Hekman had, in het aangezicht van het dreigend doodsgevaarvoor het beminde kind haar geestkracht weer hervonden, en: „ik ben kalm, dokter, ik ben op alles voorbereid” antwoordde ze met een droefernstige berusting. Teeder hield ze het op de bank liggende meisje bij de hand, en roerde niet gedurende den rit. Eensklaps zei ze: „De vader moet ook gewaarschuwdworden.” De dokter keek wat vreemd. „Wij leven gescheiden van elkaar,” deed mevrouw Hekman op nerveuzen toon, „wilt u hem laten waarschuwen, voorzichtig laten waarschuwen, want hij houdt ook heel veel van Pop.” De dokter beloofde alles te laten weten aan mijnheer Hekman, van wien hij zich door mevrouw het adres geven liet. In het ziekenhuis werd het kind al dadelijk op een kamer nabij het operatievertrek gebracht, de dokter sprak met den geneesheer-directeur eenigen tijd, en twee artsen kwamen dan binnen om Pop te onderzoeken. Hunne bevinding bleek dezelfde als die van den huisdokter ; ook hun oordeel was: „dadelijk opéreeren” De moeder hoorde bleek en zwijgend hun uitspraak aan. en knikte toen eens nauw merkbaar met het hoofd. Ze was bleek en stil, ze schreide niet, maar er was, zooals zij daar op een stoel nabij dat bed zat, iets aan haar, iets onnoembaar droevigs, iets als had zij verder reeds van alle levensgeluk afgezien. De dokter ging nu mijnheer Hekman voorbereiden, beloofde haar dadelijk, alleen of met den vader, terug te komen. Zwijgend knikte zij eens, zonder op te zien. Haar blikken waren onwrikbaar vast aldoor op het kind gericht, dat benauwd ademde, doch niet meer gilde, en als uitgeput was. Zij was alleen met Pop gelaten, en zat maar beweegloos (Zie vervolg op pag. 10).
PDF

Nummer	1915, nr. 103/104, 24 dec. 1915
Blad	08
Tekst	U C O LI V I E R M E R S O N D E V L U C H T D E RU S T I N
PDF

Nummer	1915, nr. 103/104, 24 dec. 1915
Blad	09
Tekst	»n NAAR EGYPTE N DE WOESTiJN
PDF