|
PANORAMA 346
SHRAPNEL!
EN HOE ZE GEMAAKT WORDEN
!n een vorig artikel gaf Panorama een uiteenzetting
van de beteekenis der Veldartillerie
in dezen oorlog. Van niet minder gewicht
is ontegenzeggelijk de shrapnel.
Telkens en telkens weer lezen wij van
de geweldige uitwerking der artilleriegevechten,
van het belang, dat deze als voorbereiding tot den
infanterie-aanval hebben.
De groote moeilijkheden, waarvoor Engeland staat, om
den aanmaak van zijn ammunitie gelijken tred te doen
houden met de reusachtige behoefte, hebben wij meer dan
eens nader toegelicht gekregen. Het spreekt dus wel vanzelf,
dat eenige mededeelingen omtrent den ,,shrapnel”
voor u, vreedzame lezers in woelige dagen, niet van belang
ontbloot zijn.
Wat is een shrapnel en
hoe komt hij aan zijn naam?
* *
♦
Laten wij beide vragen maar
tegelijk beantwoorden.
In 1784 kwam Luitenant
Henry Shrapnel op het snuggere
idee, dat het niet voldoende
was om uit een kanon
door de expansiekracht van
het kruit een projectiel te
schieten, doch dat het van nog
grootere waarde was, indien
dit projectiel Z» zichzelf weer
de kracht had, om bij de
aanraking met het doei te
explodeeren: zichzelf van één
vernieler tot vele tientallen
van vernielers te ontwikkelen.
Vermoedelijk heeft het Britsche
Gouvernement, toen het
in 1808 dit krijgstuig aankocht,
wel gedacht dat het hiermee
de zaak van den vrede kon
dienen, doordat een zoo geweldig
moorddadig wapen den
oorlog feitelijk onmogelijk zou
moeten maken.
Het is nu eenmaal de gewoonte
om de uitvindingen
van dergelijke verschrikkelijkheden
met gejuich te begroeten
en wel om bovengenoemde
redenen, hoewel al
die uitvindingen en al dat
gejuich, de Jonkvrouw met
den palmtak en het^ duifke
tot op heden nog altijd niets
zekerder in haar woning,
brachten.
♦ *
wel het koperen stuk, dat het kruit bevat, met een
slaghoed, dienende om daarmee het projectiel (het andere
deel) uit den vuurmond te drijven. Dit projectiel bestaat
nu weer uit de volgende details. Eerstens een smeedijzeren
’;'r ISifeO
«o
JÏIJhJlli
/xzzr
•LlACK
• PO'AL'ER •' '
,1
Iffltiïïn [TT
Tïïmrrr
! | sjMOK^éés'i»! poWo^Rj
11 rWFffV
Weldra na het bekend worden
van de uitvinding des
heeren Shrapnel kwamen
andere krijgskundigen die het
denkbeeld verbeterden.
De eerste, die zooiets deed,
was vermoedelijk wel Kolonel
Boxer. Zooals op bijgaande
teekening 1 is aangegeven,
maakte Shrapnel een projectiel,
gevuld met verschillende
kleinere kogels, welke tusschen
de explosie-stof lagen.
Boxer deed het beter. Hij nam looden kogels met antimonium
verhard, het projectiel werd van groeven voorzien
en wat hoofdzaak der verandering mocht heeten, de
springstof werd afzonderlijk in den shrapnel bewaard,
afgescheiden van de kogels.
Elk land van beteekenis op krijgskundig gebied, heeft
tegenwoordig zijn eigen type van shrapnels.
Toch verschillen deze onderling niet zoo heel veel als
men wel zou denken. Hoofdzakelijk ligt het onderscheid
in variaties bij de onderdeden. Onze teekening 2 geeft
naast elkaar (A) het Amerikaansche 7'l2 cM. projectiel; de
vulling hiervan bestaat uit meervoudig doorboorde ronde
korrels van nitrocellulose; (B) het Russische, dat gevuld
is met rookloos kruit in kristalvorm; (C) het Duitsche
projectiel, dat rookloos nitrocellulose in bundels van
lange stokjes samengebonden bevat. De Fransche (D)
lading bestaat uit stokjes van ]/2 mM. dik en 12,69 mM.
lang. Deze zijn in twee rijen op elkaar gestapeld. Het
Engelsche projectiel heeft evenals het Russische een
lading in kristalvorm.
* *
*
Een shrapnel bestaat, zooals de teekeningen duidelijk
laten zien, uit verschillende onderdeden.
Feitelijk zijn er twee afzonderlijke hoofdgedeelten en
BBB
■ SMOKELESS POWOER
i i|(MTROCELLULOSE) \
huls, dan de looden kleine kogels en de explosiestof,
welke zich in de huls bevinden.
In de spits van den shrapnel is de buis geschroefd,
welke tegelijkertijd als slaghoed en tijdregelaar dienst
moet doen. Want door deze inrichting kan de explosiestof,
welke zich in het projectiel bevindt, tot ontploffing
gebracht worden, terwijl een vernuftig uitgedachte samenstelling
van den kop veroorlooft den tijd waarop deze
ontploffing plaats moet vinden, te regelen.
Het zou ons te ver voeren, wanneer wij hier in details
de preciese werking van deze inrichting gingen verklaren.
Wij volstaan ermee om hier een shrapnelpunt van het
Amerikaansche type af te beelden.
Wanneer men de teekening 3 beschouwt, dan vergete
men niet, hoe dit deel een uitgewerkte detailleering is
van het stuk dat op teekening 2 bij den Amerikaanschen
shrapnel met kruisjes is aangegeven. Door het stellen
van den ring A—B is het mogelijk de werking van de
schroef X zoo te regelen dat deze na korteren of
langeren tijd meewerkt om het kruit te doen ontbranden.
• .•“cua
|