|
PANORAMA 152
EEN TRIPTIEK.
ik reeds het voorrecht had, aan het
r | e|nje van mijn eerste knutselpraatje op te
.,^1 merken, verdient het wellicht aanbeveling,
LÖft Sl het paard niet achter den wagen te spannen,
in casu : de lastige zaakjes, waaronder terecht
boekenkasten zijn te rangschikken, later te
behandelen, en met gemoedelijker werkjes aan te vangen.
Wat dunkt u van een driedubbele portretlijst? Om te
specificeeren: van de triptiek, waarvan hierbij het geenszins
geflatteerd portret gaat (fig. I) en die aan een mijner
kamerwanden lang geen kwaad figuur maakt?
Laat ik beginnen met eerlijk op te biechten en te bekennen
dat de vorm niet mijn geestelijk eigendom is: ik zag,
jaren geleden — er was toen nog geen auteurswet; deze
opmerking voor omzichtige naturen — een dergelijke lijst
in een onzer fijne winkels en besloot fluks, het aardig ding
na te maken, met behulp van dik karton en hout van sigarenkistjes.
Dit laatste kan men, desgewenscht, vervangen
door dunne plankjes ebbenhout voor houtzaagwerk, hetgeen
zéér fraai staat, maar aanmerkelijk duurder uitkomt.
Ook kunt ge het prachtige, muisgrijze ahornhout gebruiken,
dat buitengemeen fraai is, steeds kleur houdt, maar
dan ook zeer duur is. Voor degenen, die dit soort figuurzaaghout
niettemin willen gebruiken, noteer ik hier even
de prijzen: Zwart ahorn kost ƒ 2.50 p. vierk. meter prima en
/ 2.— secunda kwaliteit, ter dikte van 2—4’/2 m.M. (De
laatste dikte is juist voldoende voor ons doel; dunner mag
het niet zijn). Zilvergrijs ahorn kost respectievelijk 13.—
en / 2.50 per vierkanten meter, van dezelfde dikte.
Met minder dan een derde'van een vierkanten meter
zoudt gij waarschijnlijk niet toekomen, en dan nóg zou het
zijn bezwaren hebben de lijst uit één stuk te zagen.
Trouwens kurt ge sigarenkistjes-hout fraai zwart beitsen,
en te zijner tijd zullen wij elkaar daar wel eens nader over
spreken. Ziehier de maten van onze triptiek, die gij begint met
uit te zetten op het zwaarste bordpapier dat gij kunt krijgen
(/ 0.15 per vel): grootste hoogte 44 c.M., grootste breedte
68 c.M., dikte ongeveer 1 c.M., zijnde twee lagen karton
plus de plankjes-dikte. Het vel karton kunt ge door midden
snijden, want aan de twee helften hebt ge juist genoeg.
Probeer om alles wat u lief is niet om karton van deze dikte
te knippen, want gij zoudt binnen weinige minuten
rijp voor een sanatorium zijn en wijders het grootste ongenoegen
krijgen met den eigenaar van de schaar — die menigmaal
een eigenares is, wat de zaak er nu niet bepaald
vroolijker op maakt, in vele gevallen.
Op ieder der beide halve vellen teekent gij den omtrek
van de lijst af, die uit foto I genoegzaam blijkt. Op af
beelding II is, dunkt mij, de indeeling van het eerste
vel zóó duidelijk aangegeven, dat ik mij haast schaam,
er nog eenige opheldering aan toe te voegen. Destippel-
1 ij n t j e s geven aan. waar en hoe de sigarenkistplankjes
worden opgelijmd, de volle lijnen, hoe de gaten voor de
foto’s in het karton gesneden worden. Gij krijgt, daar de
openin gen in omtrekgrootte een weinig verschillen, een
soort verzinking, die ten doel heeft, de dekglazen ter bescherming
van de foto’s, de gravures, de aquarellen of welke
andere soort afbeeldingen gij wenscht te gebruiken, op te
nemen. Deze glazen kunt ge bij iederen drogist-ruitinzetter
zeer goedkoop krijgen.
Maar fotografeert gij, of hebt gij vrienden, die deze uitnemende
kunst beoefenen, dan is er volstrekt niets tegen,
dat gij drie waardelooze negatieven 13 bij 18 tot dekglazen
promoveert door ze even in heet water te leggen, zoodat
de gelatine er afweekt, ze met schoon water na te wasschen
en ze vlekkeloos rein te poetsen met wat spiritus. Echter
bepaalt gij dan niet de grootte van de glazen naar die van de
lijst, maar brengt ge, integendeel de afmetingen der triptiek
in overeenstemming met die van de negatieven. Daar het
middelste glas iets breeder en hooger is, zoudt gij daarvoor
één gróóter negatief dan 13 bij 18, dus 18 bij 24, behoeven
en daarvan het overtollige met een glassnijdertje (langs een
liniaal s. v. p.l) afnemen, wat na eenige oefening heel gemakkelijk
gaat.
Zorg, dat alle openingen symmetrisch zijn, wat gij
bereikt door niet direct den lijstomtrek op het karton te
teekenen, maar éérst den vierhoek van 44 bij 68 c.M. en
daarin zeer nauwkeurig de lijnen af te zetten, welke de
openingen begrenzen.- Verder: gij moogt niet de openingen
en lijstmaten naardeplankjes maken, maar ge moet
juist het omgekeerde doen, wat wel zoo veilig is.
Gij legt het eerste, aldus het uitgesneden vel, vlak op
tafel voor u, en belegt het, naar mate gij ze op maat ge
zaagd hebt. achtereenvolgens met de 15 sigarenkistplankjes.
waaruit — naar gij uit fig. 11 duidelijk kunt zien — het
lijstje bestaat. Alle b u i t e nkanten der plankjes mogen
zéér weinig binnen den kartonrand blijven, die, als een
en ander is vastgelijmd, netjes wordt bijgevijld en geschuurd
met fijn schuurlinnen. Gij moet er vooral voor zorgen, dat
alle plankjes volstrekt „haaksch” zijn gesneden of gezaagd,
d. w. z. dat iedere twee aan elkaar grenzende zijden een
zuiver rechten hoek vormen. Dit is hoegenaamd geen
heksentoer, wanneer ge slechts een goeden teekenhaak
daarbij gebruikt, het liefst met een z. g. „aanslag.” Gij
legt dan het plarkje tegen dien aanslag (die een weinig
uitsteekt), zóó, dat het andere been van den haak precies
het potloodstreepje dekt, dat de maat aangeeft, en haalt
dan, zooals ik in mijn eerste praatje aangaf, met zac hten
druk het slöjdmes door het hout, zorgvuldig den haak volgend,
die stevig met de linkerhand moet worden vastgehouden,
zoodat noch haak noch plankje kunnen verschuiven. Bedenk
dat zelfs de kleinste afwijking bij het begin van uw
messtreek, aan het einde daarvan een verschil van een
halven centimeter en méér kan beteekenen!
Zijn de plankjes mooi haaksch gesneden dan moet de
onderkant van de lijst een volmaakt rechte lijn vormen,
als gij ze alle naast elkaar hebt gelegd. Eventueele kleine
afwijkingen kunnen met een „zoete” vijl — eigenaardige
term, die beduidt dat dergelijke instrumenten niet al te
vlug „afnemen” — worden vlak gemaakt en tot de orde
geroepen. Ik zal er zeker wel niet eens aan behoeven te
herinneren, dat alle symmetrische plankjes (dus de
nrs. 1 en 2, 7 en 8, 3 en 4, 14 en 15 enz.) nauwkeurig dezelfde
maat moeten hebben. Eén millimeter verschil ziet men niet
aan zulk een groote lijst, maar v ij f stellig wel.
Nu het tweede halve vel karton.
Dit is al heel gauw gemaakt: het krijgt juist denzelfden
omtrek als het eerste. Middenin wordt er een stuk uitgesneden,
iets grooter dan de drie openingen bij elkaar (zie
fig. III) welk stuk met behulp van een opgeplakten reep taf
(als kleefmiddel kan men verdunde seccotine of syndetikon,
maar ook wel krachtig plakkende stijfsel gebruiken) scharnierend
wordt bevestigd aan het vel, waarin het werd uit
gesneden. Een linnen lipje onderaan vergemakkelijkt het
oplichten, terwijl het stuk op zijn plaats wordt gehouden
door twee werveltjes. Ik maakte ze uit een stuk waardelooze
wekkerveer; beide einden rondde ik met een horlogemakers
vijltje af, daarna sloeg ik met een stalen priem een gaatje
bij ’t eene eind, vijlde de opstaande „rafels” weg, stak er
een schroefje met ronden kop door en draaide dat dóór
de twee lagen karton in het hout. Natuurlijk was de lengte
van dat schroefje zóódanig, dat het niet door het hout
heenkwam! Is u deze „metaalbewerking” voorshands te
lastig, dan doet een houten werveltje het óók.
Het doel dezer klap is duidelijk: zij veroorlooft, de foto’s
of prentjes zoo vaak te verwisse-len als men verkiest, de
glazen schoon te maken enz.
Is dit alles gereed, dan zet ge uw houtlijm maar weer
eens te vuur, thans flink verdund, en lijmt eerst de twee
lagen karton op elkaar en daarna de plankjes op het eerste
vel. Laat eer en ander onder flinken druk drogen. Een
brandkast behoeft er niet op te staan (wat bij mij overigens
slechts symbolisch zou gaan) maar een zeer zware stoel,
of zware boeken, die niet direct op de lijst maar op een
onderlaag van een paar kastplanken b. v. komen te liggen,
verrichten zeer goeden dienst.
Als alles goed droog is, neemt ge voorzichtig de lijmrestjes
weg, vijlt de randen van de lijst volmaakt glad (daarna
schuren) schuurt met zachte veegjes het sigarenkisthout
schoon, boent het met meubelwas, legt er de fotos in —
en ge zult werkelijk verbaasd staar over den indruk, dien
uw eigen werk maakt! Hobby.
A. W. DE GROOT, t
referendaris aan het Dep.
van .Marine, is op 62-jarigen
leeftijd overleden. De overledene
was Officier in de
Oranje-Nassau orde.
Mr. s. h. vening
M ElNESZ,
hoofdcomm. ter prov. griffie
van N.-Holland, is benoemd
tot griffier der Staten van
Noord-Holland.
J. VAN WESSEM. .
hoofdbestuurder d. Broederschap
van notarissen, herdenkt
5 Maart den dag, waarop
hij vóór 25 jaar tot notaris
te Sittard werd benoemd.
EEN JUBILEUM.
De heer Otten herdacht de vorige week den dag, waarop hij vóór 50 jaar in dienst trad bij
de firma Mariens en Zn., aannemers te Haarlem.
HET MIJNENGEVAAR.
Bij Terschelling liep het Zweedsche stoomschip „Swarton” op een mijn, waardoor een gat in het voorschip
geslagen werd. Het schip werd naar Amsterdam gebracht, waar het in het dok gerepareerd wordt.
NEDERL. ROTOGRAVURE-MAATSCHAPPIJ, LEIDEN.
|