|
PANORAMA 98
oen ik in Berlijn was, heb ik er verschillende
vrienden gesproken, die een ..Vetter beim
Generalstab” beweerden te hebben.
Het schijnt niet alleen in Duitschland, maar
ongeveer in alle landen van de wereld, oorlogvoerend
of neutraal, zoo te zijn, dat er tal van menschen
rondloopen, die ,,neven van den opperbevelhebber’‘ onder
hun familieleden tellen.
* * *
Een van die Berlijnsche vrienden, aan wiens verwantschap
met den neef in den „Generalstab” ik wel het
meeste geloof, vertelde mij van allerlei verrassingen, welke
het Duitsche legerbestuur als een „wordt vervolgd” op
de 42 cM.-novelle, in petto hield. En bijkans alle waren
ze bestemd om Engeland te bedreigen, schaakmat te
zetten of te vernietigen. Kanonnen met overweldigende
draagkracht, springstoffen met onberekenbare uitwerking,
onderzeeërs van ongekende afmetingen ....
Aan het einde van de opsomming, die mij, vreedzaam
en vredelievend neutraal, ’t hart sneller deed kloppen,
kwam de catagorische vraag: „Nun, was denken Sie jetzt
von der Lage Englands?”
„Schlimm . . .” zei ik, m'n gezicht in de meest diplomatieke
plooi zettend en dat woordje op de meest
nietszeggende wijze betonend.
„Schlimm ?......... ah!....! viel schlimmer als Sie
denken
Dat was het antwoord van mijn vriend, aan wiens
verwantschap met den „Vetter beim Generalstab” ik wèl
geloof.
* * *
Dat „viel schlimmer als Sie denken” is mij méér dan
ee.ns voor den geest gekomen, in den tijd, verloopen tusschen
het boven geciteerde gesprek en den dag van heden.
Was ’t „bluf” of was ’t werkelijkheid?
Met de meeste kracht kwam de gedachte eraan boven
toen ik de waarschuwing der Duitsche marine-autoriteiten
aan den neutralen handel las, direct volgend op de daden
van de Duitsche onderzeeërs, die tot in de lersche wateren
wisten door te dringen.
* « *
Wethouder Wibaut zei in een toespraak, welke hij op
een vergadering van den Anti-Oorlogsraad hield, dat wetenschap
en techniek, de twee groote steuners der menschheid,
haar grootste vijanden worden, wanneer zij in dienst
gesteld zijn van den oorlog. Laat ons toch helpen, zoo
ongeveer zei deze bekende S. D. A. P.-er, den oorlog te
bestrijden, want als wij wetenschap en techniek ongestoord
in dienst van Mars laten, dan zal er op den duur
niets meer van de beschaving der wereld overblijven.
Deze uitspraak bevat een zeer behartenswaardige les. Want
hetgeen tot nu toe aan wetenschappelijk oorlogstuig door
de techniek tot hoogste volmaking werd gebracht, was,
hoe mooi het ook de belangen van de bezitters diende, zoo
vreeselijk in zijn uitwerking, dat een „halt, tot hier toe
en niet verder” uit den mond der Menschheid, uiterst
verklaarbaar zou zijn geweest.
* * *
Maar dit „halt” is tot nu toe niet gezegd.
Dies zijn de oorlogvoerenden verder gegaan en terwijl
de krijgers in de loopgraven lagen, de matrozen op en
onder zee hun plicht deden, werkten de geleerden en de
technici, in dienst van den krijg zeker ijverig verder.
Dus kan het heel wel zijn, maar al te wel helaas, dat
de bedreiging, welke elke Duitscher zoo graag een werkelijkheid
voor den Engelschen vijand zag, geen loos
woord is, maar een ernstige, in haar uitwerking vreeselijke
techniek- en wetenschap-overwinning.
Het is ook heel goed te begrijpen, dat in Engeland
onder de uiterlijke opgewektheid en naast het luchthartig
schouderophalen, benevens het glimlachend geuite „bluf”
er angst leeft. Angst voor den ongekenden geesel, waarmee
gedreigd wordt.
* * *
En nu is door den vèrstrekkenden inhoud van de waarschuwing
deze angste niet alleen het deel van den bedreigden
„combattant” toch ook van de neutralen, wier
belangen evenzeer op het spel staan.
Het is daarom te begrijpen, dat de mededeeling van
de Duitsche autoriteiten, nog meer besproken is, dan die,
welke indertijd door de Engelsche Admirality werd gelanceerd.
Men weet hoe ’n druk verkeer er ook nu tusschen
Nederland en Engeland wordt onderhouden. Hoe vele
schepen de Noordzee met verdere bestemming bevaren en
hoe lastig het is al die schuiten „om den Noord” te voeren,
zooals Duitschland dit voorstelt.
Dus is de Duitsche waarschuwing ook hier het onderwerp
van ernstige discussies.
» . ♦ »
Men verwacht in Panorama zeker niet eert diepgaande
bespreking van de kwestie zelve, geen studie in volkenrecht,
noch een verdediging van welk standpunt ook.
Evenmin zoeken onze lezers op deze bladzijde wijze
raadgevingen aan onze bewindsmannen, aan hen die het
roer van het zinnebeeldige schip van den Staat, of dat
van een heuschelijke stoomboot of zeilboot in handen
hebben.
Beide catagoriën is het self-help best toevertrouwd.
Zij hebben onze wijze raadgevingen niet van noode.
Doch onze lezers zullen een in-beeld-brengen der situatie,
dat hun bij het volgen der gebeurtenissen van dienst kan
zijn, zeker apprecieeren. En daartoe kan de kaart, hier
afgedrukt, ontegenzeggelijk meewerken.
NU DUITSCHLAND GESPROKEN HEEFT…
|