|
PANORAMA
TH'pet al maar door hameren op hetzelfde aambeeld
is verdedigbaar, wanneer het ijzer,
daarop geplet, dient tot het opbouwen van
iets goeds. Wij vreezen dus niet het verwijt
van onze lezers, dat wij hun niet genoeg afwisseling
geven, wanneer wij het ook ki dit Panorama-nummer
weer over boeken en hun inhoud hebben en tot het
koopen en lezen van boeken w
aansporen.
Die vrees is des te gerin- j
ger omdat de werken, welke
wij thans gaan behandelen,
zooveel verschillen van degene, die wij vroeger bespraken.
Wij willen het dezen keer hebben over de twee in Engeland
verschenen Gedenk-albums, het King Albert’s book en Princess
Mary’s Giftbook.
Deze twee hebben hun punten van overeenkomst, zij zijn
toch beide samengesteld uit vrijwillige bijdragen in beeld en
schrift, van mannen en vrouwen van beteekenis en hebben den
oorlog als oorsprong van hun verschijnen, doch voor het overige
zijn zij zóó verschillend, dat er verder van geen vergelijking sprake is.
Koning Albert wordt in het kamp der geallieerden vereerd
als de personificatie van hooge vorstendeugden en de uitverkoren
vertegenwoordiger van een dapper volk, dat de zaak der verbondenen,
met opoffering van goed en bloed, een niet hoog genoeg
te schatten dienst heeft gedaan.
In Engeland en in Frankrijk, evengoed aR in Rusland en Servië,
erkent men, dat wanneer Koning Albert zich niet op het standpunt
had gesteld, dat een schending der neutraliteit van zijn land
onder geen voorwaarden door hem zou worden toe gelaten en
wanneer zijn raadslieden en zijn volk hem daarin niet hadden
gesteund, de toestand in Europa er nu heel anders zou uitzien,
dan deze zich thans vertoont.
Geen molhöopenstrijd in het Westen, geen verstijvingskamp
in het Oosten, geen terugtocht uit Belgrado van Oostenrijk, geen
intocht in de Boekowina door de Russen, wanneer Koning Albert,
zijn raadslieden en zijn volk „ja” hadden gezegd, inplaats van
een krachtig „neen” te doen hooren.
Koning Albert is een figuur geworden, welke boven allen
uitsteekt, niet door het dramatisch effect dat hij gezocht
heeft, neen door den eerlijken, hoogen en edelen eenvoud,
dien hij met werkelijk koninklijke waardigheid getoond heeft.
AllPmVTTSOK SXLI UVLSTOTHT OURM>>K*t wxmtsni®
Wij begroeten hen
heeft ’s werelds goedheid
met
wel
PRINCESS MARYS
GIFT BGDK
geschreven. Die brief, welken wij hier reproduceeren,
is een hoogst belangrijk stuk. Hij bevat een erkenning
en een belofte, voor de toekomst van
België van groote waarde.
De Belgen, zoo schreef immers deze Engelsche
staatsman, hebben voor zichzelf den onsterfelijken
roem gewonnen, welke een volk toehoort, dat vrijheid
boven gemakzucht,
' boven veiligheid, zelfs boven
leven verkiest. Wij (zoo
zegt de Engelschman), zijn
trotsch op hun bondgenootschap
en hun vriendschap,
respect en met eer. België
verdiend.
Het heeft ons een verplichting opgelegd, welke wij als
natie nooit zullen vergeten.
Wij verzekeren België op heden, uit naam van deze Vereenigde
Koninkrijken en van het geheele Engelsche Rijk,
dat het tot het einde toe op onzen steun, met geheel ons harten
onbeperkt te geven, kan rekenen.
Na deze bijdrage volgen in proza en versvorm, in allerhande
talen, ook in notentaal, in kleurendruk en in één
kleurige schets de uitingen van een 240 personen, wier namen
van algemeene bekendheid zijn.
Wie van het verzamelen van handteekeningen houdt, die
zai zijn hart kunnen opbnlen, want bijkans alle bijdragen zijn
van een reproductie der handteekening van den schrijver voorzien;
een aardige gedachte, waarvan de uitwerking aan het
boek meer waarde geeft.
Het boek had in Engeland een groot succes. Ook in Nederland
werden er vele van verkocht. Een importeur van Engelsche
boekwerken verzekerde ons, dat hij alleen aanvragen voor 2400
exemplaren van Nederlanders had.
En
Princess Mary’s Giftbook is een heel ander iets. Dat
zeiden wij niet zonder grond.
Het Engelsche prinsesje, dat met haar Kerstgaven het hart
der soldaten en der matrozen, die voor haar vaderland vech-
--------------------------- ten, won, wordt ook hier weer genoemd. En feitelijk moet
men dit „Giftbook”, waarvan de opbrengst voor het „Work
for Women”-fonds bestemd is, beschouwen als een cadeautje,
dat men aan die zelfde soldaten schenkt om hun geest op te beuren en hun afleiding
te bezorgen.
De inhoud is er uiterst geschikt voor. Een typisch Engelsch boek, met al zijn
deugden en gebreken.
Maar ondanks den typisch over-chauvinistischen en melodramatischen toon, die hier
hebben wij nog zelden een verzameling verhaaltjes
Het „van alles wat” schijnt het devies bij de
samenstelling geweest te zijn.
Wie de alleraardigste humoreske, waarin het recept
wordt gegeven voor een aangename vacantie...
in bed, gelezen heeft, die zal zich er mee vermaakt
hebben, terwijl ernstige bijdragen uit den
oorlog als the Ebony Box, wetenschappelijke
bijdragen als de Mierenleeuw (the Ant-lion), kinderversjes
en wat er meer is, in hun soort goed zijn.
I
het
het
niet
wij hebben
als een niet genoeg te waardeeren teeken van onbevangen inzicht begroet, dat
Duitsche tijdschrift „die Kunstwart” zijn landgenooten er voor waarschuwde,
door te gaan met de figuren van het Belgische Koningspaar te bespotten of in
goedkoope grappen belachelijk te maken. Dit is waarlijk een juist oordeel. Want
onze bewondering moet niet alleen gaan naar den Koning, die met zijn soldaten meestrijdt
op het kleine stukje grond, dat van vijanden nog vrij bleef, doch ook naar
de Koningin, die de vrouwentaak, van leed verzachten,
onverzwakt voorzet.
Er is over die twee een boek te schrijven.........
Neen, laten wij juister zeggen : er is over die twee
een boek geschreven, niet door één auteur. Integendeel,
honderden van hoogstaande geesten en
bekende figuren hebben er aan meegewerkt. En dat
boek heeft den naam van den Koning der Belgen
tot titel gekregen. Het is ’t „King Albert’s book”.
Nu weet ge, waarde lezers, wat dit werk bevat
en hoe het is samengesteld.
Hoe het is uitgevoerd, willen wij u in korte
trekken vertellen,
want wij gaan vooral
er niet te veel
uit aanhalen. Eerlijk
gezegd, wij willen
u alleen een
prikkel aanleggen,
welke u zelf tot
koopen brengt.
Gij steunt daarmee
een goed doel,
want de netto-opbrengst
van dit
boek, dat in Holland
f 1.95 kost,
is voor het Belgische
volk bestemd. Het
uiterlijk is eenvoudig:
een band van
wit linnen, met in
groen gestempelde
versiering. Voorin
het portret van den
Koning en dan de
inleiding door Hall
Caine.
Men heeft het in
Holland den Engelschen
schrijver
kwalijk genomen, dat hij in zijn introductie den naam
van de Belgische Koningin zelfs niet heeft genoemd. Dit
verwijt is zeker niet zonder grond, doch eerlijkheidshalve
moet er aan toegevoegd worden, dat in het boek zelf,
herhaaldelijk de verdiensten dezer bijzondere Vrouwe
worden gehuldigd. Als eerste bijdrage een facsimile van
een brief, door den Engelschen eersten minister Asquith
A
o.
en daar te veel naar boven komt,
met zooveel genoegen doorgelezen.
EEN VLUCHTELING
$
ƒ
/ ' II
ojül
Uit King Albert’s Book
/Z-CuJ
k-
ƒ
A
c la
De brief van Asquith in King Albert s Book
flsCt
den gebracht. Uit boeken, als de hier speciaal genoemden,
is deze uiting zoo goed af te leiden, daar zij niet uit
één pen stammen, maar de vrucht van vele auteurs
zijn. En wanneer men daarbij dan ook de Duitsche en
Oostenrijksche gedenkboeken bewaart, dan heeft men
zeker een waardevol materiaal.
Er worden voor en door dezen oorlog heel wat
boeken uitgegeven.
Wie verstandig ggN VACANTIE IN BED
is, koopt zooveel
mogelijk hiervan,
want men sticht
zich daardoor een
herinneringsbron
van groote waarde.
Men beware de periodieken
en boeken
trouw en voege er
deze beide werken
aan toe. De prijs
zal zeker geen bezwaar
zijn.
Vooral om onze
jongeren, die na ons
de gevolgen van
dezen krijg en den te
verwachten geweldigen
omkeer niet in
zijn aanvang, doch
in zijn uitwerking
medemaken, is het
intressant en nuttig,
vooral om te kunnen
nagaan, welke
gedachten erinonzen
tijd tot uiting werOM
VOOR LATER TE BEWAREN
|