|
PANORAMA No. 40 5 OCTOBER
EN VERGISSINGEN VAN DELPHI
S
edert jaren reeds is een commissie
van Fransche archaeologen werkzaam aan de zuidzijde van den berg Parnassus, waar in de oudheid het stadje
bOOR A. BERGMEIER
Delphi, bekend door zijn orakel, bestond. De werkzaamheden zijn
tweeledig: het verrichten van opgravingen en het herbouwen, in
den oorspronkelijken vorm, der tempelgebouwen, hoofdzakelijk van
den beroemden tempel van Apollo.
Thans is men reeds zoover gevorderd, dat de onmiddellijke
omgeving van de orakelplaats in den oorspronkelijken toestand is
teruggebracht, waarbij men uiterst nauwkeurig wetenschappelijke
en historische aanwijzingen heeft gevolgd. Merkwaardig was de
verklaring van den leider der opgravingen en restauraties, Theodore Homolle, dat men bij de opgravingen buitengewoon groote
hulp ondervond van de geschriften van Pausanias. Deze historicus
uit de tweede eeuw na Christus heeft als een modern journalist
het grootste gedeelte van Griekenland in zijn werken beschreven.
Van alle te Delphi bestaande gebouwen en standbeelden heeft hij
zulk een nauwkeurig verslag gegeven, dat men tot dusver nog
bijna elke blootgelegde ruïne uit zijn geschriften heeft kunnen
identificeeren.
staanden priester, die daarna de voorspellingen van Apollo interpreteerde ten
behoeve van degenen, die het orakel op deze
wijze hadden geraadpleegd. Voor hun moeite
werden zij met kostbare geschenken beloond. De priesters van
Delphi waren bijzonder handige heeren; over de geheele toenmaals
bekende wereld hadden zij hun agenten, die hen voortdurend van
het wereldgebeuren op de hoogte hielden. Hun antwoorden op de
aan het orakel gestelde vragen waren gebaseerd op deze kennis,
waardoor de priesters dikwijls in de gelegenheid geweest zijn, wijze
adviezen te geven of de naaste toekomst te voorspellen. Niet zelden
ook gaf Apollo, volgens verklaringen dezer scherpzinnige heeren,
adviezen en uitspraken, die er uitsluitend op berekend waren de
macht der priesters te versterken.
Eenmaal hebben de orakeluitleggers zich vergist, en wel zoo
geweldig, dat het prestige van het Delphisch orakel een knak heeft
gekregen, waarvan het zich nooit meer geheel heeft kunnen herstellen. Het gebeurde toen Xerxes, de koning van Perzië, zijn geweldige legers uitbracht ter verovering van Griekenland. De Grieksche staten raadpleegden het orakel betreffende de vooruitzichten
en den uitslag van den oorlog. Dat het orakel toen faalde was
meer het gevolg van pech dan van slechte kansberekening. Door
Gelijk bekend dankte Delphi zijn bekendheid en roem aan het
orakel, gewijd aan Apollo, den god der schoone kunsten, beschermer van het goede en schoone, handhaver van wet en orde.
De te Delphi vereerde Apollo droeg den bijnaam van Pytische
Apollo. Hij zou volgens de legende, toen hij een geschikte plaats
zocht voor zijn orakel, daar ter plaatse den draak Python gedood
hebben, waarna hij er zijn orakel vestigde. In de berghelling bevindt zich daar een kloof waaruit zwaveldampen opstegen. Boven
de kloof was een drievoet opgesteld, waarop een gouden zetel.
Wanneer men het orakel wenschte te raadplegen nam een priesteres, de Pythia, op den zetel plaats. Na eenige minuten raakte
zij onder invloed der opstijgende gassen en stiet allerlei onsamenhangende geluiden uit. Deze heetten te zijn geïnspireerd door
Apollo, en werden ijverig opgeteekend door een in de nabijheid
hun spionnen volkomen op de hoogte zijnde van de ontzettende
overmacht der legers van Xerxes, waren de priesters van oordeel
dat tegenstand absoluut nutteloos zou zijn, en dus luidde het
orakel-advies: vlucht of overgave aan de Perzen, daar anders de
nederlaag onvermijdelijk zou zijn. Sommige historici ook beweren,
dat Xerxes de priesters had omgekocht om den Grieken dit advies
te geven; in elk geval was de uitslag bijzonder ongelukkig voor
Delphi. De priesters hadden gerekend buiten de vaderlandsliefde
der Atheners en Spartanen en buiten hun bijna bovenmenschelijken heldenmoed; Xerxes werd verslagen, en zooals gezegd, het
orakel heeft nooit meer zijn oude gezag kunnen herwinnen.
Maar vóór deze fatale geschiedenis was de beteekenis van
het orakel van Delphi zoo groot, dat het eeuwen lang meermalen
op den gang der historische gebeurtenissen invloed heeft uitgeoefend en dien gang zelfs heeft bepaald. Ook buitenlandsche vorsten begaven zich geregeld naar Delphi
om zich door het orakel te laten adviseeren of
de toekomst te laten voorspellen.
Croesus van Lydië, naar bekend, de rijkste
der koningen, heeft het orakel bezocht; de
priesters gaven hem een aantal uitspraken, den
koning zoo aangenaam, dat zijne Majesteit er voor
betaalde, zooals men dat zelfs in Delphi niet
gewend was. Ook Alexander de Groote is zijn
weetgierigheid betreffende de toekomst te Delphi
komen bevredigen; de priesters hadden het bij
die gelegenheid aan het rechte einde, toen hem
de wereldheerschappij voorspeld werd.
llit het vorenstaande is reeds gebleken, dat
de aan het orakel verbonden priesters geen onvoordeelig bedrijf uitoefenden. Inderdaad bezaten
zij enorme rijkdommen ; Delphi was een der rijkste
en schoonste steden van Griekenland. Rijkdom
ging in het klassieke Griekenland gepaard met
artisticiteit. Een groot deel der verworven schatten
werden door de priesters aangewend tot verfraaiing der stad en het verrijken der tempels met
allerlei kunstschatten. Niet alleen ontvingen zij
rijke giften van de pelgrims, die het orakel kwamen
raadplegen, maar de Grieksche staten hadden de
OUD GRIEKENLAND. Ruïne
van een Grieksch amphitheater.
2
|