|
PANORAMA - No. 39 - 28 SEPTEMBER
LONDEN. De Houses of Parliament, het imposante Engelsche regeeringsgebouw aan de Theems.
trekkelijkst — tuinen in het midden van de stad, midden tusschen
de raderen van handel en industrie. Kan één andere stad zich
daarop beroemen ? Deze parken zijn de lichtkrans van Londen. Zij
geven iemand het gevoel van ruimte, dat u bijna doet vergeten,
hoe onze eeuw wordt beheerscht door de machine, wordt verbijsterd door de handelsdrukte.
De illusie van het platteland midden in de stad wordt nog
verhoogd door de vele pleinen omringd door oude statige huizen.
Ik weet niet, of de Londenaars zoo gewend zijn aan hunne pleinen,
dat zij de schoonheid en bekoring niet voelen. Maar vreemdelingen
komen er zeer van onder den indruk.
Londen kan dan ook zeer gemakkelijk een stad van tuinen en
groene pleinen zijn tengevolge van zijn klimaat. O! welk een klimaat! Ieder, die afgeeft op het klimaat van Londen, moet wel
naargeestig, somber, en zonder verbeelding zijn. Het heeft een
temperament als een prima-donna, zeer wisselend, levendig, schitterend op verschillende wijzen, elk uur een nieuw uiterlijk vertoonend. Alleen menschen, die van eentonigheid houden, kunnen
beweren, dat dit heerlijke klimaat niet deugt. Het weet nooit, wat
het het volgend uur zal gaan uitvoeren, net als een ondeugend,
moedwillig kind. Dat vind ik verrukkelijk. Iets te ontmoeten dat
niet eenvormig en vervelend is. Bijv, de Londensche mist. Dat is
de poëzie van Londen, en een aansporing voor de verbeelding.
Des middags is de groengele dampkring vol geheimzinnigheid en
mysticisme, en schept een licht „droever
dan dat van de afnemende maan/’ zooals de
dichter zegt. Men keert tot zichzelve
in, gevoelt zich in een andere wereld,
verwijderd en los van alles.
Men beweegt zich in een droomwereld, bevolkt door wezens van
eigen verbeelding. Ik houd van de
Londensche mist.
Het eenige ding, dat niet past
bij het Londensche klimaat, zijn de huizen. Men dringt zich te zamen om een
klein haardvuur (waarvan de meeste
hitte in den schoorsteen verdwijnt),
verlangende spoedig weder op zijn gemak te kunnen studeeren, verlangende
naar de zon. Het is ’t ongerief der niet
centraal-verwarmde huizen, dat de
legende van Londens slechte klimaat
heeft geschapen. Wanneer de huizen
maar goed verwarmd waren (het behoeft nog niet eens centraal te zijn),
dan zou Londen niet meer inden kwaden reuk staan een slecht klimaat te
bezitten. Denk er eens aan, wat een
LONDEN. Het Cristal Palace.
plezier het is zoo’n Beiersche porseleinen kachel te bezitten (ook in
andere gedeelten van Duitschland
gebruikelijk), die somtijds zeer sierlijk kan zijn, en in ieder geval uw
teint niet bederft. Waarom blijven
de vreemdelingen maar gedurende
korten tijd in Engeland, en haasten
zij zich dan naar het vasteland ? Niet
omdat zij niet gaarne hier zouden blijven, maar omdat de huizen te slecht
verwarmd zijn. Zij zijn hier niet op
hun gemak, en daarom gaan zij daarheen, waar zij vinden, wat zij gewend
zijn, namelijk: goed verwarmde huizen.
De „Kom naar Engeland" beweging kan geen succes oogsten, tenzij
de huizen er meer comfortabel worden gemaakt. Hier moet aan één
ding herinnerd worden. De meeste
menschen dragen geen wollen ondergoed, en wenschen niet gedwongen
te worden dit te doen.
de architectuur betreft, zoo brengt
Londen een zekere inspiratie, zoowel
door zijn openbare als door zijn particuliere gebouwen. De
huisschilders hebben hier meer kunstzin dan in andere steden;
zij hebben de uitwerking der strenge gevels getemperd, door
het kunstvol opschilderen van vensterkozijnen, bloemenbakken, en
deuren, in lichte, daarmede contrasteerende kleuren. Menige ernstige
waardige, oude gevel geeft den indruk van een bijna jeugdige
vroolijkheid, door de bekoorlijke wijze, waarop hij geschilderd is.
In Chelsea hebben de schilders hun kunst in alle vrijmoedigheid
laten gaan, en het resultaat is prachtig.
Er zijn vier voorname middelpunten in Londen; White Hall
district met de Parlementsgebouwen, een der schoonste gebouwencomplexen ter wereld, Trafalgar Square, Buckingham Palace Square,
en St. James Palace. Dit laatste wordt nog omringd door een
atmosfeer als van een ouden burcht, en juist daardoor wordt zijn
positie midden in de stad zoo heerlijk ongerijmd. In den omtrek
van dit paleis voelt men zich aangegrepen door de romantiek van
het verleden; de moderne gebouwen, die het omringen, verhoogen
slechts het ongerijmde der verschijning, en de oude middeneeuwsche
schoonheid ervan. Men rilt van ontroering, wanneer men hier aan
het roemrijk verleden denkt.
Trafalgar Square met zijn Nelson-monument is de groote
schildwacht van Londen. De koortsachtige drukte van dit Square,
zijn National Gallery, zijn fontein, en zijn duiven geven het een
uiterlijk, dat geheel verschilt van ieder ander gedeelte der stad.
13
|