|
P A N O R A M A N o. 3 6 7 S E P T E M B E R
Het Duistere Rijk van Vervalsching en Namaak
DOOR DR. P. F. VAN HAMEL ROOS
☆
I
ndien ik aan de gewaardeerde uitnoodiging
van de redactie van dit blad om het een
en ander op bovengenoemd terrein mede
te deelen, gaarne voldoe, ligt het niet in
mijn bedoeling de lezers te vermoeien en
te.... vervelen door uitvoerige betoogen
betreffende de samenstelling van voedingsmiddelen, doch slechts grepen te doen uit
het zoorijke gebied van bedrog en knoeierijen.
Onwillekeurig denk ik daarbij aan een
variant op het bekende woord van Goethe:
„Greift nurhineiniris volle Falscherleben,
„ Und ivo Ihr ’s packt, da ist es interessantF
Indien wij met dit „packen" beginnen
bij het Paradijs, kunnen wij al dadelijk
constateeren, dat de oorzaak, de prima
causa van alle vervalschingen is „de vervalsching van de menschelijke natuur." En
deze heeft zich in den loop der eeuwen
niet onbetuigd gelaten. De Grieken en
Romeinen wisten reeds op geraffineerde
wijze allerlei bedrog te plegen met voedingsen genotmiddelen — de wijn b. v. mocht in
Griekenland niet te alcoholrijk zijn (men had
toen reeds droogleggingseigenschappen) —
er moest water bijgevoegd worden, én zóó
volgaarne werd aan dezen eisch der hygiëne
voldaan, dat straffen tegen wijnvervalsching
moesten ingevoerd worden, ’t Herinnert
aan een vervalschingsprocedure in onze
dagen, waarbij de advocaat van een slijter,
die zijn jenever sterk verdund had, zich
beriep op de schadelijkheid van te sterken
alcohol en den vervalschenden slijter als een
weldoener der jenever-drinkende menschheid
verdedigde !
De vervalschingen van onze voornaamste
grondstof, meel, speelden in vroeger dagen
een zeer belangrijke rol, en hoewel de
menging met gips gelukkig tot de geschiedenis
behoort, werd nog in 1886 door mij een
vermenging van niet minder dan 23°/0
marmergruis in rijstmeel uit Italië geconstateerd. Gelukkig werd spoedig door de
noodige publicatie aan deze schandelijke
praktijken een einde gemaakt en de Italianen
werden verzocht het marmer ons niet in
den vorm van vervalscht meel in de maag
te stoppen, doch als echte en fraaie (of
desnoods nagemaakte) marmer-beelden te
leveren. Dat behalve met marmerstof de
knoeiers zich niet ontzagen allerlei andere
minerale en schadelijke stoffen in de levensmiddelen te mengen, moge blijken uit het
volgende gedicht, dat te typisch is om het
te vertalen:
„Vier Dinge bringen grossen Lohn.
„Gips, Schiverspath, Kreide und der Thon
„Sie sind für viele Sachen gut
„So für des Sauglings Arrowroot
„Für Bleiweiss, Butter, Chocolade.
„Für Zuckerpulver. Moscowadc.
„Für Seife, Talg und Opium,
„Berliner Blau und auch Chinin,
„Bei jedern Pulver welches weiss.
„Dass Viergespan erhalt den Preis!"
„Der beste Reim auf Publikum
„Bleibt erstens, zweitens, drittes ....
dumm.
„Man kann es scheeren wie man will
„Kaum wundert sich 's. stets halt esstill!
„ Was man noch nicht verfalschen kann
„Sieht man als Luft und Wasser anT
Als motto voor vervalschers werd in
Duitschland het volgende schoone versje
gedicht:
„Was du nit willst dass man Dir thue
„Das füge fröhlich Anderen zul!
Dat de rassenhaat een belangrijke rol
speelde bij de beoordeeling en de bestrijding
der vervalschingen, vooral tijdens en kort na
den oorlog tusschen Duitschland en Frankrijk, moge blijken uit de volgende geestige
satyre van den beroemden Franschen tooneelcriticus Francisque Sarcey. ’t Was gewoonte in Frankrijk alles af te keuren,
wat van Duitschen oorspong was. Ziehier het scherpe verhaal: „Er waren
eens vier hongerige Russische vliegen. Een
harer ziet een pot met gekleurde confituren
en verzadigt zich met den smakelijken inhoud daarvan. Helaas 1... . De confituren
waren vervalscht met vergiftige koperkleuren .... De tweede vlieg was minder
begeerig; slechts het dagelijksch brood was
haar zoeken, doch zij bezweek, daar het
brood vervalscht was met aluin! Daar de
twee eerste vliegen alles opgegeten hadden,
en tot welken kostbaren prijs!, bleef er
voor de derde vlieg alleen wat te drinken
over, en met wellust liet zij zich vallen in
een glas schuimend bier. Doch ziet! het
bier was gebrouwen met aloë en salicylzuur
en een jammerlijke dood was deze vlieg
beschoren! De laatst overgebleven vlieg
had alles met betraande oogen aanschouwd
(en dit zegt wat met 500 vliegenoogen!)
en besloot uit droefheid over de hoedanigheid der Duitsche waren en de gebleken
onmogelijk om in Rusland vrij te leven,
’n eind aan haar droevig bestaan te maken.
Vol stervensmoed verslindt zij groote
hoeveelheid vliegenpapier waarop zij duidelijk „Vliegendood" leest, doch, vreemd
genoeg! hoe meer zij eet hoe gezonder zij
wordt. Het papier was werkeloos en vervalscht en kon geen enkele vlieg dooden!...
Het was evenals andere artikelen in
Duitschland vervaardigd." Gelukkig, dat
dergelijke vijandige uitingen niet meer voorkomen en geen zin meer hebben.
EEN TENNIS-MACHINE, In Amerika gebruikt
men tegenwoordig een instrument, dat 36 ballen
met verschillende kracht „afvaart”, om spelers te
laten trainen in den terugslag van service
10
|