Panorama

Blad 
 van 2380
Records 1046 tot 1050 van 11897
Nummer
1914, nr.14, 2 oct. 1914
Blad
01
Tekst
piMiiiipi«ii!||||!iiH^^ 2 Oct. 1914 No. 14A 2E Jaargang DIT nummer kost (afzonderlijk gekocht) 7‘/2 CENT UITGAVE VAN A. W. SIJTHOFF'S U I TG E V E R S - M A AT S C H A P P IJ . LEIDEN Redactie en Administratie: DOEZASTRAAT 1 - Telefoonnummer 1 ABONNEMENTEN PER JAAR /5.2O FRANCO AAN HUIS BEZORGD GEREDDEN DER VERGANE ENGELSCHE KRUISERS DE ZONDER KLEEDING AANGEKOMEN ENGELSCHE MATROZEN WORDEN VAN KLEEREN VOORZIEN. (Ver. Fotobureaux). . DE IN DEN GROND GEBOORDE ENGELSCHE KRUISER „HOGUE”. , (foto L. J. v. d„ Winket. R'dam).
PDF
Nummer
1914, nr.14, 2 oct. 1914
Blad
02
Tekst
WAT DE MAAIER NIET TOT ZICH NAM t was 22 Augustus j.1. 50 jaar geleden, dat te Genève het overgrootste deel der Staten de overeenkomst teekende, welke hetwerk derliefde op de slagvelden reglementeerde. Bii de Conventie te Genève, aangevuld door de Haagsche overeenkomst, werd vastgesteld, dat de dragers van het Roode Kruis als neutralen, zoowel op het slagveld als bij den zeeslag, moesten worden beschouwd. In die 50 jaren is er heel wat veranderd. En de taak van hen, die de levens trachten te redden, welke nog niet door den grooten Maaier als zijn oogst zijn verklaard, is er zeker niet makkelijker op geworden. Met des te meer eerbied moet men dan ook de onverschrokkenheid begroeten, welke telkens weer voor dezen zwaren arbeid in dienst der menschenliefde wordt getoond. Doch met onverschrokkenheid alleen komt het Roode Kruis er niet meer, er behoort ook een organisatie toe, waarvan elk onderdeel moet kloppen. Men kan de werkzaamheden over twee groote groepen verdeelen. De eerste geformeerd door diegenen, welke de gewonden Een gunstige zijde is er bij al deze donkere punten. Het moet geconstateerd worden, dat de moderne geweerTreffend was de oproep, die Prof. Noyons van uit Leuven de wereld inzond: Komt toch ons helpen, wij kunnen niet al het werk af en er liggen op de slagvelden honderden gewonden, die anders voor altijd verloren zijn. Roode-Kruissoldaten bij de vervulling van hun plicht. van de plek, waar zij getroffen werden, weghalen, en de tweede, bestaande uit artsen en verplegers, strijdendom het gewonde menschenlichaam voor de toekomst, met zoo weinig mogelijk blijvend letsel, te bewaren. Waar veldslagen geleverd worden door legers, welker aantal in de millioenen loopt, wanneer de lijn, waarlangs dezen strijd gestreden wordt, met honderden kilometers moet worden gemeten, waar de wetenschap van de vernietiging tot op zijn hoogst is opgevoerd en met de grootste verbittering wordt toegepast, daar wordt een geweldig aantal wonden geslagen. De enkele beschrijvingen in de dagelijksche pers, welke geloofwaardige verslagen geven, doen een gevoel van overweldigende beklemdheid ons hart bevangen. Hoe zal het zelfs met de beste organisaties, met ambulances, voorzien van motoren en paardrijdende verpleegsters, mogelijk zijn om ook maar een d?el van de ellende te helpen lenigen. Hoe velen zullen onnoodig voor altijd op het slagveld blijven. De moderne oorlog is wel een vreeselijk iets. * * ♦ Bij alle legers zijn in elke afdeeling de ambulance-soldaten aanwezig, doch het is zeer te betwijfelen of hun aantal bij een verwoeden strijd voldoende zal zijn. Men denke zich eens in de toestand die er moet heerschen in de loopgraven, welke in Noord-Frankrijk aan beide zijden zijn gegraven. Daar staan de soldaten in lange rijen en van de overzijde tracht de artillerie door welgemikt schoten hun stellingen onhoudbaar te maken. Veldgeschut van zwaar kaliber doet zijn granaten met steeds kleiner tusschenpoozen ontploffen. Hoeveel gewonden zullen in deze, voor heel andere doeleinden gemaakte graven, de eeuwige ruste onder onbeschrijfelijke pijnen ingaan.... * ♦* En toch trekken de beroeps- en vrijwillige verplegers als helden uit. Zij doen wat mogelijk is. Ook zij kunnen ondanks hun ijver en hun menschenmin niet het onmogelijke doen. HOE DE GEWONDEN UIT LOOPGRAVEN WEGGEHAALD WORDEN. De vreezeis zeker groot, dat, ondanks den zoo volmaakten vorm, waarin de dienst van het Roode-Kruis werd georganiseerd, ondanks het uitstekende materiaal, deze oorlog een veel grooter percentage aan verloren gegane gewonden zal moeten aantoonen. De groote getallen vermisten, welke op de verlieslijsten van alle partijen voorkomen, spreken er helaas van mede. Een Priester, een gewonde helpend. kogels in tal van gevallen een veel minder gevaarlijke wonde dan vroeger maken. Door de groote snelheid, waarmede deze kogel door het lichaam gaat, is de blesseering niet zoo kwaadaardig.. Wanneer niet bepaald edele deelcn worden geraakt, dan geneest de wond snel en is de angst voor wondkoorts niet zoo groot. Doch granaatscherven en dergelijke doen hun vreeselijk werk nog even als vroeger. Wij hopen van harte dat onze beschouwing te pessimistisch zal blijken, ofschoon wij er aan twijfelen. En hoe vieeseliik de waarheid ook moge zijn, geen verwijt treft daarom de groote schaar van vrouwen en mannen, die het hunne deden om leed te voorkomen en te verzachten. Zij hebben in alle landen hun uiterste best gedaan, doch ook hier kwam de onverbiddelijke eisch van den oorlog, die geen kunstschatten spaarde, en toonde hoe er ook met menschenlevens niet te rekenen valt. De groote Maaier heeft zijn vreeselijke oogst wel geweldig zien toenemen. De Kathedraal te Reims verwoest een der volgende bladzijden vinden de Panorama-lezers een afbeelding van het wondermooie bouwwerk, dat nu als slachtoffer van den oorlog viel. De Kathedraal te Reimswaseen zeer bijzondervoorbeeld van Fransche Gothiek. Zij vertoonde in de rijkheid harer onderdeelen sen zoe Vrijwilligers, een gewonde dragend. groote verfijning, dat vaak het beeldhouwwerk der in steen gehouwen figuren aan het meest kunstige ivoor-snijwerk deed denken. En ondanks dezen overvloed van detail, welke den meesters van de Gothiek zoo lief was, had de bouwheer toch de schoonheid van het geheel niet uit het oog verloren. Robert de Coucy wordt als de schepper van dit werk genoemd, doch zooals bij dergelijke gebouwen meestal geschiedde, aan de voltooiing en vervolmaking werkten veel andere kunstenaars mede. Iets wat te begrijpen is als men weet dat aan deze kerk in 1212 werd begonnen en in den loop van de 14de eeuw de voltooiing pas werd bereikt. Ondanks dit feit is de eenheid van het geheel niet verloren. Een onzer beste kenners der oude architectuur, Prof. Evers, noemde het gebouw de heerlijkste, meest volkomen schepping der Fransche gothiek. Tot de merkwaardigste onderdeelen van het reusachtige gebouw behoorden de twee torens en de gebeeldhouwde portalen. De portalen van den hoofdgevel trokken wel het meest de aandacht en behoorden tot het schoonste, dat de Gothieke kunst heeft voorgebracht. Zij waren drie in getal, het middelste was het grootst, en alle drie waren overdekt met een overvloed van beeld- en lofwerk. Tot de grootste versieringen behoorde ook het aan de voorzijde der kerk aangebrachte reusachtige roosvenster, dat 12 Meter in doorsnee mat. Het inwendige van de Kathedraal was door alle eeuwen heen zoo rijk mogelijk versierd, het bevatte kostbare gobelins, schilderijen van Italiaansche, Fransche en Vlaamsche meesters. De tresorie der kerk bevatte onschatbare voortbrengselen van oude goudsmidskunst, reliquiekastjes, kelken, bekers, wierookvaten, enz.; verder ook kostbare kunstwerken in leder en ivoor. In deze kathedraal zijn alle vorsten van Frankrijk gekroond, behalve Hugo Capet die te Noyon, Hendrik IV die te Chartres, Napoleon I die te Parijs de kroning ontvingen, terwijl Lodewijk XVIII, Louis Philippe en Napoleon lil zich nimmer hebben laten kronen. Zij werd voor de kroningsplechtigheid gekozen, omdat zij in het bezit was van de heilige vaas met zalf, die, volgens de overlevering, door een engel uit den hemel was gebracht toen de heilige Remigius
PDF
Nummer
1914, nr.14, 2 oct. 1914
Blad
03
Tekst
Telefoonnummers DE KATHEDRAAL TE REIMS VERWOEST De fraaie Kathedraal te Reims vóór de verwoesting door het Duitsche geschut. Op pagina 2 vindt de lezer een uitvoerige beschrijving. Een interieur van de Kathedraal te Reims. Onze foto geeft de rijk met beeldhouwwerken versierde graftombe van St.-Rémi. HET AFSCHIETEN VAN EEN TORPEDO. Onze foto geeft het moment weer, waarop de torpedo den loop van het geschut verlaat. BESCHUT TEGEN REGEN. De Engelsche troepen in Noord-Frankrijk bouwden zich primitieve beschuttingen om zich daardoor tegen de stortregens der laatste dagen een weinig te kunnen behoeden. Engelsche verkenners in actie op het heuvelachtig terrein waar thans de reuzenwoisteling wordt uitgevochten. Onze foto toont de groote moeilijkheden, welke het terrein aanbied.
PDF
Nummer
1914, nr.14, 2 oct. 1914
Blad
04
Tekst
EEN LAATST VAARWEL? Deze Engelsche vrijwilligers, bestemd voor het leger in Frankrijk nemen aan het Waterloo-Station te Londen afscheid van hun verwanten. Hoevelen zullen er van hen ongedeerd wederkeeren? IN DE STRATEN VAN BOULOGNE. Een regiment Schotsche Hooglanders marcheert, de traditioneele muziek, de doedelzak, voorop, door de straten van Boulogne, om zich naar het front te begeven. OORLOGS-KRONIEK. 13 Sept. Het Belgische leger trekt, na een hernieuwd offensief van 4 dagen in de richting Mechelen—Leuven, op de stelling Antwerpen terug. — De Franschen en Engelschen bezetten weer Amiens, St. Dié, Lunéville, Pont a Mousson en nog enkele kleine plaatsjes. 14 Sept. De Duitschers zetten hun terugtocht in Noord-Frankrijk voort. Reims wordt weder door de Franschen bezet; de Duitschers heffen het beleg van het fort Troyon op en gaan op Saarburg en Metz terug. — De Russen trekken over de rivier San zonder in Galicië tegenstand der Oostenrijkers te ontmoeten. — Het Duitsche leger in Oost-Pruisen staakt de vervolging van het Russische leger. — Een Japansche landings-divisie doet over Chineesch grondgebied een inval ten Noorden van Kiautsjau. De Duitsche regeering protesteert bij de Chineesche regeering, dat zeze niets heeft gedaan om haar onzijdigheid te verdedigen. 15 Sept. Het Duitsche leger in Frankrijk houdtstand op de lijn Noyon, Soissons, Reims, Varennes en noordelijk van Verdun. — De Russen zetten de vervolging der Oostenrijksche en Duitsche troepen achter de Weichsel voort; Zij maken daarbij volgens hun mededeeling veel gevangennen en buit. — De Serviërs slaan de Oostenrijkers tusschen Drina en Save; de Oostenrijkers zouden 10.000 man en 50 kanonnen verloren hebben. Het EEN KANON TEGEN LUCHTVAARTUIGEN. Sedert kort is elk Engelsch oorlogsschip in het bezit van een kanon zooals hierboven tis afgebeeld, dat dient om luchtvaartuigen te beschieten. EEN LAATSTE RIT IN HET VADERLAND. De Gordon-Hooglanders in de straten van Plymouth, onderweg naar het schip, dat hen naar het tooneel van den strijd zal voeren. Vooraan te paard de bevelhebber, kolonel W. L. Gordon. Volgens ontvangen berichten, is deze Engelsche Opperofficier gesneuveld. Belgische leger doet van Antwerpen uit uitvallen in de richting Leuven en Thienen. 16 Sept. De Belgen slaan een aanval der Duitschers op Dendermonde af. — Duitsche vliegers werpen boven Antwerpen en Parijs bommen. 17 Sept. De President van Amerika biedt Duitschland bemiddelingsvoorstellen aan, die de Rijkskanselier echter afwijst. — Levéeen-masse in Oostenrijk afgekondigd. 18 Sept. In Noord-Frankrijk ontwikkelt zich aan de Aisne een nieuwe slag; de Duitschers houden stand in versterkte stellingen; de pogingen der Duitschers om de Fransche verbindingen van Parijs naar Dieppe en naar Havre te verstoren, worden verijdeld. 19 Sept. De Duitschers nemen Grajewo, in het Noorden van Russisch Polen. 20 Sept. In Galicië rukken de Russen zegevierend voort; Jaroslauw wordt gebombardeerd. — De slag aan de Aisne in NoordFrankrijk wordt voortgezet; de Duitschers bombardeeren Reims en haar prachtige kathedraal. IN DEN STRIJD GEWOND. Uit de berichten blijkt voortdurend, dat er door de Turco’s, die aan Fransche zijde strijden, dapper wordt gevochten. \Vij geven hier twee gekwetste Turco’s, die in den slag bij Mons gewond zijn. Het zijn prachtkerels, als strijders van groote waarde. BERICHT. Door de groote overvloed van actualiteiten hebben wij in onze laatste nummers niet geregeld onzen roman „De Tunnel” kunnen voortzetten. Thans ontvangen onze abonnés hierbij 16 pagina’s tegelijk. GENERAAL. METHUEN. de bevelhebber van de Schotsche Garde, uit den Boeren-Oorlog bekend. Onze foto werd op het Waterloo-Station te Londen genomen.
PDF
Nummer
1914, nr.14, 2 oct. 1914
Blad
05
Tekst
Een Duitsche onderzeeboot van het type der U 9, welke medewerkte tot het vernielen der Engelsche kruisers. Eenige der geredde matrozen, voorloopig gekleed in de uniform van onze soldaten. VAN DE DRIE GETORPEDEERDE KRUISERS eerste slachtoffers van den oorlog in : IJmuiden! O, reeds op een der eerste dagen ; van den europeeschen oorlog, die ons wereld- • deel teistert als een schrikkelijke, alle or- ; ganen aantastende ziekte, ging als met een 1 koortsrilling gepaard het gerucht in IJmuiden: „Er is een schip met gewonden onderweg”. Het zouden Duitschers zijn, wier schip door Engelschen tot zinken was gebracht; den geheelen avond was men bezig om hen te ontvangen, den geheelen nacht heeft men gewacht; maar er is niets gekomen. Nu bijna 2 maanden later heeft zich dan toch een tooneel van de groote tragedie in onze grootste visschershaven afgespeeld, maar het lot trof dat Engelschen hierbij de tooneelspelers waren. Reeds kort na vijven Dinsdagmiddag ginghet gerucht: „De vrachtboot Flora van de Nederlandsche Stoombootmij. is op komst met een doode, met gewonden en drenkelingen. Wij kwamen juist in IJmuiden aan toen het schip gemeerd lag en zagen den positie-commandant, kolonel van Stockum, den ingenieusen, eenvoudigen hoofdofficier, op wiens bekwaamheid zooveel wordt gebouwd, zelf ©ogenschijnlijk ongewapend, met een ongewapend engelsch zeeofficier in ernstig gesprek opwahdelen naar hotel Augusta tegenover het station, het kwartier van den staf, en een eind verder in de Kanaalstraat tusschen een oploop van uit huis gevlogen burgers en begeleid door marechaussee’s en politiemannen een vreemden optocht van een paar honderd, in los omgeslagen dekens, sjaals en zakken gewikkelde mannen, sommigen hinkende, allen blootshoofds: de engelsche zeelieden, op kousen enkelen, velen op bloote voeten en in nachtgewaad, maar geen hunner geheel gekleed, optrekkend naar het gebouw van het Roode Kruis. Daar stonden nu die sterke kerels. Vanmorgen waren ze in hun slaap gestoord door geweldige schokken van een hun drijvend zeekasteel uit elkander stootend en scheurend monster. Op naar ’t dek, en voor zij nog wisten wat eigenlijk was gebeurd van alle kanten van hun schip in het water gesprongen, daar ver ergens in de Noordzee! Nu, gerukt uit hun dienstverband, weggerukt van het zoo veilig schijnende groote schip, dat trots en machtig dreef op de door Brittannia schoongeveegde zee. Nu voort naar de Flora om het schip te zien, dat hen allen had binnengebracht. Aan denzelfden steiger, waarop H. M. de Koningin en Prinses Juliana twee maanden geleden Prins Hendrik hadden afgehaald, die terugkwam van zijn Noorsche reis, lag nu de kleine vrachtboot. Op den steiger, dien wij betraden, een paar Engelsche scheepsartsen in onbeschrijflijk, bijna koddig kostuum. Den een werd de regenjas van den notaris te IJmuiden, den heer Dolleman, omgegooid, de andere stond in een hoog toegeknoopte zwarte jas als een geestelijke klaar om te preeken. Daar komt de brancard. Voor wien? Voor een gewonde? Neen, het is de commandant van een der thans op den bodem der zee liggende kruisers, die vlug komt aanloopen in eenvoudig négligé, maar er de voorkeur aangeeft aan wal te worden gebracht als ware hij gewond, liever dan in dit costüum door het volk te gaan. Daar komt opnieuw de ijverige notaris aan met een paar ijlings gekochte nieuwe pantoffels en de dokter in de geele regenjas, al genietend tiekkend aan een lange hollandsche sigaar, past ze en stapt er welgemoed in en in ’t gevoel gered te zijn doet hij de mededeelingen, waaraan wij onze gegevens verder ontleenen. De drie kruisers de Aboukir, de Cressy en de Hogue, schepen elk ongeveer 14 jaar oud, waren vierpijpers en elk met ongeveer 800 koppen bemand. Het zal 6 uur in den morgen zijn geweest, toen een vreeselijke schok een der schepen onder water reddeloos verbrijzelde. Dat moesten onderzeeërs doen want het schip was in de zij getroffen. Er was geen redden meer aan, ieder zorgde voor zich zelf. Alleen voor goede zwemmers was er wellicht nog uitkomst. En na het eerste schip volgde het tweede en na eenigen tijd het derde; men denke niet, lezer, dat de dokter dit gehaast of zenuwachtig mededeelde; het werd alles met de grootste zelfbeheersching in bijna gemoedelijke kalmte verteld. Daar brengt men den brancard naar het achterschip. Dr. Heslinga van Velsen was al aan boord. Men brengt een ernstig gewonde van boord. De zwaar gebouwde, gespierde man ligt met gesloten oogen bewegingloos. De politie maakt nu ruim baan en de weg naar het ziekenzaaltje van het Witte Kruis wordt afgezet. En wat doet men daar vóórop de Flora? Het lijk dat aan boord was medegevoerd wordt in een bruin doek gewikkeld en door zes man aan wal gedragen. Eerbiedig ontblooten wij het hoofd. Er drijven nu honderden in de wijde koude zee. Wat zal het einde wezen? De dokter vertelt nog dat er drie Duitsche onderzeeërs moeten zijn geweest, waarvan er zeker een ontsnapt is. De Engelsche Consul, de heer Reygersberg, loopt overhaast heen en weer om in een oogenblik van alles te bestellen, ligplaats, kleeren, eten. Daar komt een der stoombarkassen van het fort en brengt pakken werkbroeken en kielen. In het gebouw van het Roode Kruis wordt den mannen de kleeding uitgereikt en tegen half zeven gaat een tweede optocht door de Kanaalstraat. De mannen, die zich al wat thuis gevoelen, worden in groepen verdeeld. Één groep naar het hotel van den heer List, een andere naar hotel Augusta, een derde weer elders heen en te zeven uur is de IJmuidensche bevolking een paar honderd dankbare mannen rijker, een paar honderd, die wederom aan de Nederlandsche gastvrijheid zijn toevertrouwd om daar te blijven tot de oorlog uit is. Zij het kortl HET ROODE KRUIS-PERSONEEL TE IJMUIDEN. Van links naar. rechts: Dr. Kartens; Mevr. Broekmeijer; Mevr. Reigersberg ; Dr. Ruysen; Dr. H. van der Hus. De zwaargewonde Engelsche zeelieden die te IJmuiden werden binnengebracht, vonden in het Roode-Kruishospitaal aldaar een vriendelijke en zorgzame ontvangst.
PDF
Blad 
 van 2380
Records 1046 tot 1050 van 11897