Panorama

Nummer	1916, nr. 10, 3 feb. 1916
Blad	02
Tekst	PANORAMA 10 (Vervolg) •oen zij hoorde wat het doei van zijn bezoek was, Werd zij aan merkelijk koeler. „Komt u over twee uur terug/' zeide zij. „De juffrouw is op ’t oogenblik verhinderd/’ Het scheen niet gemakkelijk om de verschillende kunstenaressen tot een repetitie over te halen. Hij bezocht juffrouw Hansi Zauner die in de Ausstellungsstrasse woonde. Juffrouw Zauner was thuis. Zij bleek de dochter van de huisjuffrouw te zijn. Heinersdorff werd zeer goed ontvangen. Juffrouw Zauner lag op den divan en las een roman, die in losse afleveringen om haar heen verstrooid was. Op den titel stond : „Keizer Jozef en de schoenmakersdochter, oorspronkelijke roman in acht boeken.” Heinersdorff stelde zich voor. Juffrouw Zauner verzocht joviaal: „Vooruit, ga maar zitten. Ik ben dadelijk klaar. Ik wou dit hoofdstuk uitlezen.” De kapelmeester nam plaats. Juffrouw Zauner, de moeder, een bovenmatig dikke en gemoedelijke dame,-zeide gastvrij : „Drink een kommetje koffie mee, kapelmeester.” De koffie was uitmuntend. Hansi rekte zich uit en stond zuchtend op. „Wat een geluk had die schoenmakersdochter,” verklaarde zij vol afgunst, „waarom overkomt ons zoo iets nooit ?” „Bezondig je niet,” zei de moeder plechtig. „Wie weet Welke grootvorst al op jou wacht !” „Dat zou zeker mooi zijn,” antwoordde de- dochter ongeloovig. „Maar dat gebeurt nu eenmaal niet.” Zij was een mooi, flink ontwikkeld meisje, dat na enkele jaren ongetwijfeld den omvang der moeder zou krijgen. Heinersdorff ging aan de piano zitten en sloeg eenige akkoorden aan. Een kanarievogel begon woedend te rollen. „Moeder, dek de kanarie toe,” riep Hansi. „Ik kan niet zingen.” De moeder spreidde gehoorzaam een zwarten doek over de kooi van den zanger, die dadelijk verstomde. „We zullen gauw klaar zijn,” verklaarde Hansi. „Ik heb geen groot repertoire. Dat is voor. Rusland ook heelemaal niet noodig.” Juffrouw Zauner hield van het primitieve in de kunst. Ze zong avond aan avond dezelfde twee deunen. De huisjuffrouw hoorde bewonderend naar de voordracht van haar dochter. „Als toegift zing ik gewoonlijk nog het, leeuwerikje van Hernals.” Dat ken je, niet ?” Heinersdorff kende het „leeuwerikje.” De repetitie was geëindigd. De kapelmeester wilde afscheid nemen. „Wacht even. Ik zal je nog mijn costuum latenzien,” zei de zangeres. „Fabuleus!” De moeder verdween uit de kamer, alsof zij een afgesproken signaal gekregen had. Juffrouw Hansi legde haar arm op zijn schouder en verklaarde zuchtend : „Zeg, je bent veel beter dan je voorganger!” Heinersdorff maakte zich voorzichtig los en toonde alleen belangstelling voor het costuum. Daarna vertrok hij. Toen hij zich aanmeldde bij juffrouw Margit Talany, was deze op het punt uit te gaan. Zij was een knappe ras-echte Hongaarsche, die aan repetities niet veel hechtte. „Kijk, waarde heer”, zeide zij, „op het oogenblik heb ik juist niet veel tijd. Weet u wat ? Neemt u mijn muziek mee en speel t alleen door. Dat gaat wel. Adieu !” Den volgenden dag zocht hij juffrouw Hertha Rohde IN DE OMGEVING VAN SALONIKI. Engelsche soldaten doen hun inkoopen bij Grieksche kooplieden. Op den achtergrond zijn de tenten zichtbaar van het kamp der Geallieerden. op. Zij woonde in een klein hotel in Leopoldstadt en was een blondine uit Zwickau die de voorjaarsstormen blijkbaar reeds achter zich had. Zij wilde thans meer door haar kunst indruk maken en bereidde Heinersdorff inspannende uren. Hij kon haar niets naar den zin maken. Zij verbeterde en hekelde voortdurend. Meer dan eens verklaarde zij categorisch : „Neen, mijn vriend, daar komt niets van terecht.” Heinersdorff gaf zich behoorlijk moeite. Hij zou zijn positie niet gaarne door deze Zwickauerin verliezen. Zij had bijna geen stem en wilde toch de moeiEEN HISTORISCH OOGENBLIK. Hét bezoek van den Keizer van Duitschland en den Tsaar van Bulgarije aan het veroverde gebied in Servië. Rechts op den voorgrond der foto de Tsaar van Bulgarije in gesprek met generaal Mackensen (den opperbevelhebber der verbonden legers die den inval in Servië deden). Links op den voorgrond onderhoudt de Duitsche Keizer zich met ’n Bulgaarsch generaal. lijkste liederen zingen. De piano moest de ontbrekende tonen aanvullen. Badende in ’t zweet verliet de kapelmeester de kamer dezer kunstenares. De repetities waren blijkbaar het moeilijkste deel van zijn taak. Hij moest nu, behalve Anna Hafström nog Mirjam Gitt en Lissy Verwoort bezoeken. Lissy Verwoort speelde de groote dame. Zij ontving hem in haar zeer elegante woning in het bijzijn van een ouderen heer, die Heinersdorff van aanzien kende. Het was een rijke grootindustriëel die in schapenwol deed. Juffrouw Verwoort was welwillend en neerbuigend. Zij gaf zich uit voor Belgische en sprak slechts Fransch, hoewel zij, zooals later bleek, uit Chlumetz, in Bohemen, kwam. Zij zong chansons die tijdens de Parijsche wereldtentoonstelling nieuw waren geweest en Tschechische volksliederen die voor Russische moesten doorgaan. Bij zijn vertrek schonk zij hem met een grootsch gebaar een doosje sigaretten. Mirjam Gitt woonde in de kleine Schiffgasse. Het was een bouwvallig, vuil huis, dat naar ellende en armoede rook. Heinersdorff ging voorzichtig de halsbrekende trap op en trad de kleine, benauwde kamer binnen, waarvan de lucht hem den adem benam. Bij het raam stond een oude man en bad. Hij boog zich onophoudelijk en sloeg met gebalde vuisten op zijn ingevallen borst. In den hoek stond een armzaïïgbed, waarin een magere, wasbleeke vrouw lag. Naast de zieke zat een zeer jong meisje. Ebbenhoutzwart haar omlijstte het matte ovale van het gelaat. Zwaarmoedig en hopeloos staarden de groote, donkere oogen. Dat was Mirjam Gitt. Heinersdorff zei bezwaard en zacht : „Ik ben de kapelmeester Brugger. Directeur Süszkind heeft mij hierheen gezonden.” Mirjam ging hem haastig tegemoet en fluisterde verlegen : „Neemt u me niet kwalijk, het is hier zoo'n wanorde. Moeder is ziek.” Met jammerende stem galmde de oude- bij het venster zijn gebeden. „Wij hebben geen piano hier,” vervolgde Mirjam schuchter. Heinersdorff keek haar besluiteloos aan. „Sta me toe dat ik een eindje met u meeloop,” vroeg zij. „Ik zou gaarne met u spreken.” „Maar natuurlijk !” Zij zette een pelsmuts op en trok een dun manteltje aan. Dan ging zij naar het bed en kuste de hand der zieke. „Ik kom gauw terug, moeder.” De zieke zeide rochelend tot Heinersdorff : „Pas goed op voor mijn kind, meneer !” Zij verlieten zwijgend het vertrek. Een ijskoude wind woei door de straten. Heinersdorff blikte medelijdend op de dunne kleeding van hetjonge schepseltje dat naast hem liep, en zeide bekommerd : „ U zult kou vatten. U is zoo dun gekleed.” „Ik heb niets anders,” antwoordde zij en staarde omhoog. „Zullen wij een café binnengaan ?” „Alstublieft.” Toen zij de koffie dronk, bemerkte hij dat ze honger had. „Ik wilde u om raad vragen, kapelmeester.” „Welnu ?” Zij weifelde. „Och, ’t helpt toch niet.” „Spreekt u maar gerust. U kunt mij vertrouwen.” Zij keek hem aan. „Ik heb geen geld voor een costuum,” zeide ze hard en trotsch. „U zult dok nog andere kleederen noodig hebben. Met dit manteltje kunt u niet naar Rusland gaan.” Zij herhaalde hopeloos: „Ik zal ook andere kleederen noodig hebben.” Hij dacht na hoe hij het meisje kon helpen zonder zich te verraden. „Hoe oud bent u, juffrouw?” „Zestien.” „Waarom wilt u naar Rusland gaan ?” „Ik krijg honderd roebel per maand,” antwoordde DE OORLOG IN HET DUISTER ROMAN VAN 'LUDWIG WOLFF
PDF

Nummer	1916, nr. 10, 3 feb. 1916
Blad	03
Tekst	zij trotsch. — „Weet u welke gevaren u op zulk een tournée dreigen ?” „Wanneer ik hier blijven moet, kan het slechts erger voor mij worden.” Haar mondhoeken trilden. „Heeft u stem ?” „Ik wilde mij voor de opera oefenen en toen kwam het noodlot over ons. Nu moet ik gemeene liedjes zingen.” Zij stond plotseling op. „Het heeft geen doel langer hier te zitten. U kunt mij toch niet helpen. Zeg als ’t u blieft niet aan den directeur dat ik nog geen costuum heb, want anders verbreekt hij het contract. Ik zal wel zien dat geld te krijgen.” . Een wanhopig besluit lag in haar melancholieke oogen. Zij wilde niet hebben dat Heinersdorff haar koffie betaalde. Op de straat zeide zij : „Verontschuldig me, dat ik u zoo lang heb opgehouden.” Zij gaf hem de hand en wilde zich verwijderen. „Ik zal maken dat u het geld krijgt,” zei Heinersdorff. Zij keek hem ongeloovig aan. „Ik heb een welgestelden vriend die u dat geld zal leenen.” „U is natuurlijk aangenomen onder een valschen naam ?” „Ik ben kapelmeester Jozef Brugger.” „Uitstekend.” De ernstige Turk glimlachte „Waar gaat de reis heen ?” „Kief, Warschau, Moskau, Petersburg.” „Wanneer vertrekt u ?” „Overmorgen avond.” „Ik reis waarschijnlijk de volgende maand naar Rusland. Misschien ontmoeten wij elkaar.” „Dat zou prachtig zijn, Bey !” „Ben je overigens voldoende voorbereid ?” „Ik hoop ’t.” „Moreel ?” Heinersdorff lachte. „Niets is verboden ; alles is toegestaan.” De Turk knikte bevredigd. „Ik zal vijftig duizend roebel meenemen.” „Is dat voldoende ?” „Volkomen. Maar vooral niet in chèques. Alleen contant geld.” „Vandaag nog zal ik mijn bank daarvoor opdracht geven.” Heinersdorff stond op. „Ik dank je voor alles. Vaarwel Töschtük-Bey.” 11 Kahlenberg en de Hermanskogel lagen in diepe sneeuw. De gezegende wijnheuvels van Sievering en Grinzing glinsterden in de zon. Met dankbare oogen overschouwde Heinersdorff het schoone landschap, dat hij thans inniger liefhad dan ooit. Een angstige beklemming kneep plotseling zijn hart dicht alsof hij dit onvergelijkelijke tooneel heden voor het laatst zag. Uit een kleine herberg klonk muziek, zachte weeke muziek. Hij volgde de lokkende klanken en trad een lage, van rook zwarte kamer binnen. Een paar oude lieden zaten bij hun wijn, vroolijke, levenslustige gezichten. In een hoekje zat een korporaal met zijn meisje. Zij zongen en lachtten bij afwisseling. De zoon van den herbergier bracht wijn aan Heinersdorff. Hij was een knappe, slanke jongen en zag er als een jonge graaf uit. Zijn zuster stond aan de toonbank en bewoog haar bruine hoofd op de maat der muziek. Haar donkere oogen schitterden van levenslust en haar lippen waren zwellend rood en tot kussen bereid. Wat een mooi ras, dacht Heinersdorff vol bewondering en hij dronk haar toe. De wijn was jong en krachtig, maar verwarmde het hart. Op de tafel der drie muzikanten stonden groote gevulde wijnglazen, die nooit ledig waren, daar de jonge bruine herbergiersdochter steeds bijschonk. De muzikanten speelden daarvoor des te ijveriger en dankbaarder. Ze speelden PANORAMA Zij vroeg, bitter en met verachting : „Moet ik'persoonlijk het geld bij hem halen?” ,>Het zal u per post thuis bezorgd worden.” Haar gezicht werd week en kinderlijk.’ „Ik zal het geld terug betalen, mijnheer Brugger, als u niet met mij schertst ” „U krijgt het geld overmorgen vroeg.” Hij zeide het zoo beslist, dat zij hem geloofde. Zij greep zijn hand en bracht die aan haar lippen. „Ik dank u,” fluisterde zij, bibberende van kou. Wat voor een zeldzame menagerie voert directeur Süszkind naar Rusland, dacht Heinersdorff, toen hij • langzaam en nadenkend naar Töschtük-Bey ging, van wien hij afscheid wilde nemen. De Turk zeide vriendelijk : „Ik zie aan je gezicht dat je met goede berichten komt.” „Ja,” antwoordde Heinersdorff en zijn oogen schitterden. „Ik heb ’t juiste baantje voor mij gevonden.” „Wat dan ?” „Ik ga als pianospeler met een damescabaret naar Rusland.” Töschtük-Bey stak hem de hand toe. „Ikwenschje geluk. Dat is nog beter, dan ge thans misschien vermoedt.” Heinersdorff vertelde van directeur Süszkind en zijn kunstenaressen. AAN DEN VIJVER TE SCHEVENINGEN (Z.-H.) Hij reikte hem de hand, die de Turk een oogenblik vast hield. „Vergeet ’t niet, waarde vriend : geduld en koud bloed !” Heinersdorff antwoordde met een kloppend hart : „Geduld — ja. Koud bloed — Neen. Ik voel warm, waarde Bey, gloedwarm ; ik heb koorts, ik verbrand. Ik heb enorme schulden te delgen, voor mij en voor mijn vaderland.” XIX. Toen Heinersdorff, den dag voor het vertrek bij Anna Hafström kwam, zeide het kamermeisje : „Mevrouw is thans verhinderd. U moet over twee uur terugkomen.” Een groote bitterheid steeg in hem op. Dit vrouwspersoon dreef de nonchalance ten top. Een grof antwoord lag hem op de lippen. Maar hij bedacht zich dat het onverstandig was geen goede vrienden te blijven met de diva. Hij bedwong zich en zeide glimlachend : „Over twee uur kom ik terug.” Het meisje sloeg de deur achter hem dicht. Langzaam en in nadenken ging hij naar* Heiligenstadt. Het was een mooie winterdag met een koude zon. Op de Donau dreven groote ijsschollen. De (Foto v. d. Markt). mooie, oude walsen van Lanner en Strausz, die lichtzinnig en zwaarmoedig tegelijk over de roode gezichten der drinkers heen dansten. De muziek prikkelde in de aderen en maakte het bloed oproerig, zoodat de oudste en moeiste beenen onder de tafel de maat mee begonnen te stampen. Toen de dronk-vaste muzikanten de „Schönbrunner” speelden, was het ook met Heinersdorff gedaan. Hij stond op als in een droom, ging voor de mooie herbergiersdochter staan en noodigde haar zwijgend ten dans. Zij bloosde een beetje en veegde haar handen aan haar witte schort af. Daarna nam hij ’t meisje, het jonge, slanke meisje zachtkens in zijn armen en danste de geheele wals met haar. Toen de muziek zweeg, bracht hij zijn gelukzalige danseres naar de toonbank terug en dankte haar voor de eer. Zij reikte hem haar gloeiende hand en fluisterde stralend : ,,U kunt heerlijk dansen. Kom spoedig weer !” Hij antwoordde nadrukkelijk : „Ik kom terug.” Hij ging in de koude winterlucht naar buiten en glimlachte bij zichzelf: „Zoo ! Dat was het afscheid van Weenen.” De twee uurtjes waren als voorbij gevlucht. Hij moest zich haasten om niet te laat bij Anna Hafström te verschijnen. (Wordt vervolgd.) 10 (31b)
PDF

Nummer	1916, nr. 10, 3 feb. 1916
Blad	04
Tekst	PANORAMA 12 DE VIERING VAN DEN VERJAARDAG VAN DEN DUITSCHEN KEIZER. Den 27sten Januari herdacht de keizer van Duitschland zijn 57sten verjaardag, welk feit door de bevolking met veel ceremonieel is gevierd. — Onze foto’s, die beide te Berlijn werden genomen geven weer, links: de afgevaardigden der verschillende vereenigingen, die met hun banieren zich voor het Hindenburg-monument verzameld hebben. Rechts: de viering van ’s keizers verjaardag in een der Ziekenhuizen. EEN OUDE SCHULD DOOR P. SCHRAVESANDE ie je ze gaan, Jean ?” — Gloeiende haat flikkerde in de donkere oogen van vrouw Vaillan en de hand, die zich uitstrekte, beefde. „Ja Moeder”, zei Jean, doch hij keek slechts vluchtig naar hun rijken dorpsgenoot, boer Jerome, die met zijn zoon arm in arm hun eenvoudig huisje voorbijging. „Hij schijnt met verlof te zijn, de jonge Jerome”, vervolgde Jean. „Als hij morgen naar zijn regiment teruggaat, zullen we waarschijnlijk samen reizen. Hij is ook bij het derde, niet Moeder?” „Samen reizen,” herhaalde vrouw Vaillan, zonder op de vraag van haar zoon acht te slaan. „Luister, Jean. Vóór jij weggaat wil ik je een geschiedenis vertellen, een geschiedenis uit mijn jeugd, die je eigenlijk reeds lang het recht had te weten. Misschien geef je er dan de voorkeur aan alleen te reizen.” Haar toon trof Jean en verwonderd keek hij zijn moeder aan, wier gewoonte het toch was stilzwijgend haar weg te gaan en die zich nooit had ingelaten met het vertellen van geschiedenissen, in zijn jeugd niet en thans, nu hij als vijfenveertigjarig man nog steeds voor haar zorgde, nog minder. Zij lette niet op zijn verwonderden blik en vervolgde : „Ja Jean, een geschiedenis uit mijn jeugd en een geschiedenis die je noodig hebt te weten, vóór jij met den zoon van mijn grootsten vijand zij aan zij zult strijden voor het heil van Frankrijk, Je bent van je vroegste jeugd aan een trouw zoon voor je moeder geweest en dat zegt veel, mijn jongen, vooral in dezen tijd. Je hebt de trouw en de liefde, die je vader had en daarmede heb je mij omringd, ÊEN HOOGST BELANGRIJKE FOTO. Op 17 Januari,’s morgens te 8.38 zijn de vijandelijkheden tegen Montenegro weder geopend, daar dit land zich niet onvóorwaardelijk wilde overgeven. Onze foto geeft de parlementairen van Montenegro. Van links naar rechts: Overste Lompar, minister Matanovics en Popovics. al de lange jaren, dat wij samen waren. Niets was jou te veel en altijd was je moeder de eerste in je gedachten. Ik wil je dat zeggen, Jean, op dezen avond vóór je vertrek, nu je misschien vandaag voor ’t laatst je zorgen kon wijden aan je oude moeder en jij, als man in de kracht van je leven, dat leven gaat offeren op het altaar van ’t lieve, lieve vaderland.” Haar stem beefde, doch ze herstelde zich onmiddellijk. Vrouw Vaillan was niet iemand, die haar stemmingen den vrijen loop niet. „Luister nu, jongen. Geef me je hand, je rechterhand, die zich moe gewerkt heeft voor mij, eiken dag.” Jean legde zijn hand tusschen de beide handen zijner moeder en luisterde. Een straal van het bleeke maanlicht viel juist op haar gelaat en verlichtte gedeeltelijk ook de oude bank, waarop ze beiden zaten. „Je moeder was ook jong, Jean, voor vele, vele jaren”, begon zij peinzend. „En vroolijk. Het lijkt je vreemd, jongen, dat ook ik vroolijk was. Jij hebt me nooit vroolijk gezien, hè ?” zei ze bitter. „Toen jij ook zóó oud was, dat je jezelf rekenschap ging geven van hetgeen rondom je gebeurde, was ik niet vroolijk meer. Een sombere vrouw, zóó heb jij me steeds gekend, nietwaar ? En toch heb ik gezongen, Jean, in mijn heerlijke jeugd, gezongen en gelachen en............. liefgehad. Begrijp je dat van je moeder, dat ze ook liefgehad heeft ?” „Ja, moeder,” zei Jean eenvoudig. „Dank je, jongen. Na je va* der was jij mijn gansche liefde.” „Ik weet het, moeder, en ondervond het.” „Toen kwam de dag, de heerlijke dag, dat ik je vader leerde kennen. Ik zal je niet vermoeien met een beschrijving van den zaligen tijd, dien we samen doorbrachten, van het (foto Az. Est.) DE GROOTE BRAND IN NOORWEGEN. Te Molde (gelegen in het Romsdal-district, ten Z.-O. van Trondjhem) zijn door twee hevige branden, die gelijktijdig op zeer ver verwijderde punten in de stad in houtstapelplaatsen uitbraken, tusschen de 120 en 150 huizen in de vlammen opgegaan. De totale schade beloopt drie millioen kronen. Daar er bij het uitbreken van den brand een hevige storm zonder regen stond, greep het vuur snel om zich heen, en was aan blusschen niet te denken. De hierboven gereproduceerde foto’s geven duidelijk den omvang van de ramp weer.
PDF

Nummer	1916, nr. 10, 3 feb. 1916
Blad	05
Tekst	13 PANORAMA groote, reine geluk, dat ik tè heerlijk achtte voor mij, arm meisje, toen je vader mij zeide dat hij mij liefhad en dat het spoedig bruiloft zou zijn. Ik wil mezelf en jou dat alles besparen, omdat de haat te sterk wordt in mijn hart...........Toen kwam er weer een dag. Hoe eenvoudig klinkt dat, hè jongen, toen kwam erweer een dag... ? en toch, .... ware die dag toch nooit gekomen. Ware die dag mijn sterfdag geweest!” — „Moeder!” riep Jean. „Dat. was de dag”, vervolgde vrouw Vaillan, en lette andermaal niet op den half verschrikten uitroep van Jean, „dat was de dag toen hij, die Jerome, die duivel, in het dorp kwam, die dacht, dat hij alles kon koopen met zijn vervloekte geld. Alles! Ook mij ! Hij wist, dat ik verloofd was met je vader en toch naderde hij DE STRIJD IN HET OOSTEN. Een stemmings-oorlogsfoto uit het onherbergzame Rusland: om de paarden van drinkwater te kunnen voorzien, heeft men gaten moeten maken in het ijs van een rivier. „Toen brak de oorlog uit, in het vreeselijke jaar 1870. Je vader ging, Jean. Hij werd opgeroepen en er was niets anders te doen dan eenvoudig te gaan. Hij zou tóch gegaan zijn, want hij was een held, je vader, ofschoon hij maar een daglooner was. Ook Jerome ging, maar ik weet het, Jerome ging omdat hij moest. Want, met al zijn geld, was hij een lafaard, een ellendige lafaard.” „Geregeld ontving ik brieven. Tweemaal, soms driemaal in de week, en ik leefde zijn krijgsmansleven mee. Ik volgde hem in het veld ... ik zag hem strijden en hoorde zijn : „Vive la France”! Toen was het uit........ Ik ontving geen brief meer, ik hoorde niets meer van mijn held, doch ik vond hem ook niet op de lijsten der gesneuvelden, wat mij in een vreeselijken toestand STALEN HELMEN IN HET BELGISCHE LEGER. Evenals in bet Engelsche en Fransche leger zijn ook in het Belgische leger thans stalen helmen ingevoerd, die vooral bij den huidigen loopgravenoorlog, waarbij het hoofd vaak alleen zichtbaar is, uitstekende diensten verrichten. De foto links toont een Belgisch soldaat met zijn nieuwen helm op, op den uitkijk in een vooruitgeschoven loopgraaf. Rechts: Een bataillon Belgische soldaten, met hun nieuwe helmen op, begeven zich naar de loopgraven. mij en trachtte mij te spreken van liefde, mij voor te spiegelen wat het zijn zou, vrouwe Jerome te heeten en de groote boerderij te besturen, bevelen te geven aan talrijke knechts en meiden. Slechts verachting had ik voor hem. Doch hij hield aan. Hield zóólang aan, telkens weer, tot ik besloot het je vader te zeggen, die hem opzocht op zijn eigen erf en, na een hevige woordenwisseling, hem neersloeg. Ach, hij was driftig in dien tijd, mijn goede Gérard. Dat heeft Jerome hem nooit vergeven, Jean, en hij zon op wraak. Hij wilde daarmee blijkbaar wachten totwij getrouwd waren, wat veertien dagen daarna gebeurde. Hij dacht ons dan beter te kunnen treffen. Een helsche wraak moest het zijn, een wraak die je vader en ook mijn leven vernietigen zou zonder dat hijzelf daarbij in gevaar kwam. Dat ishem gelukt. Volkomen. Je vader is dood en mijn leven vernietigd. Dank dat hem, Jean, dank dat hèm alleen !” Er was een woeste haat in haar stem. DE VEELBESPROKEN YSER. Ook de rivier de Yser is thans buiten haar oevers getreden, waardoor de omliggende landerijen onder water zijn gezet. bracht. Toen werd jij geboren en ik was blij, o, wat was ik innig blij met jou, jongen. * * ♦ De vrede werd geteekend en ik hoopte, ik verlangde zoo hem terug te hebben en mezelf geborgen te weten onder zijn zorg, hem mèt jou tegemoet te gaan, jou in zijn armen te leggen en zonder woorden hem te zeggen : „Zie, Gérard, je zoon, die geboren werd toen jij je dierbaar leven waagde voor ons schoone Frankrijk.” ’t Heeft niet zoo mogen zijn, jongen. Eiken dag gingik met jou in mijn armen den langen weg naar het station en eiken dag kwamen er nog enkelen terug, de meesten gewond, allen boeren uit den omtrek. En ik bad, eiken nacht, dat hij toch komen mocht, dien ik verwachtte en elke nieuwe gang naar het station was een nieuwe teleurstelling voor mij. Toen kwam hij, J ean.. luister je, jongen ?” sprak ze bijna ruw en zij drukte zijn hand. „Ja moeder,” zei Jean met een snik.
PDF

Nummer	1916, nr. 10, 3 feb. 1916
Blad	06
Tekst	PANORAMA 14 EEN EIGENAARDIG FEEST. De herdenking van het vijftigjarig bestaan der gereformeerde kerk te Hoofddorp, waarbij alle nog in leven zijnde predikanten, die in de Haarlemmermeer gestaan hebben, tegenwoordig waren. „Toen kwam hij, Jerome, die duivel, alleen en niet gewond en hij zag mij, hoe ik wachtte, altijd wachtte op hem, dien hij wist, dat niet meer komen zou, nooit meer en hij naderde mij en ... . lachte. Hij lachte omdat hij zijn wraakplan had volvoerd. Dat voelde ik. Hij zeide : Zoo vrouw Vaillan 1 Je man heeft me gevraagd je zijn groeten over te brengen. Hij is dood.” „Je liegt, schurk, en als hij dood is heeft hij jou niet gevraagd mij van hem te groeten,” antwoordde ik. „Jerome zei niets. Als in een droom bereikte ik ons huisje. Ik wist, dat mijn held dood was ... ik voelde het. Zacht legde ik jou neer in je houten kribje en ik boog mijn hoofd en schreide, schreide tot ik geen tranen meer had en niet meer schreien kon. Dat heb ik ook niet meer gedaan na dien tijd. Ik ben verhard geworden en nog. Het is niet goed, jongen, ik weet het, maar ik heb nu slechts, behalve mijn liefde voor jou, één gevoel dat mij beheerscht: wraak te nemen op hem, die mijn levensgeluk vernietigde.” „Maar moeder. . . .,” begon Jean zacht. „Luister verder, Jean, ’t ergste heb ik nog niet verteld. Toen begon Jerome het mij weer lastig te maken. O, hoe haatte ik hem! Nooit gaf ik hem ook maar één woord ten antwoord, als hij op een eenzamen weg achter mij aanliep en mij van zijn liefde sprak. Alleen éénmaal, de laatste maal, toen, o Jean, als hij niet als een lafaard was weggeloopen was je móeder thans in de gevangenis en Jerome in de hel. ’t Was op een avond toen hij waagde de klink van dat hekje op te lichten. Wat ik zeide, ik weet het niet meer, maar één gezegde van hem weet ik en zal ik nooit vergeten. Het staat met vurig schrift in mijn harde hart gegrift. Hij had begrepen hoe ik hem haatte, anders had hij die woorden nooit gesproken, want hij verwierp daardoor zijn laatste kans. Hij zeide : Weet je wel, vrouw Vaillan, dat je man getroffen werd in den rug ? En weet je ook wat dat zeggen wil ? Dat beteekent één van beiden, öf hij is gevlucht en door een vijandelijken kogel achterhaald, óf hij was bij den stormloop, dien ook ik meemaakte, een der eersten en is bij ongeluk, hoor je, vrouw Vaillan, bij ongeluk zég ik, door een der onzen in den rug geschoten. Maar door wien ? Wie zal het zeggen ? En hij lachte, zooals de duivel moet lachen wanneer hij weer een slachtoffer maakt. Ik stond versteend en steeds lachend keerde hij terug en wierp het hek in het slot. Het was goed dat hij wegging en niet langer binnen ons hek bleef. Toen wist ik wie de moordenaar van je vader was, Jean. Ik wist het zonder dat ik bewijzen had en ik zwoer hem wraak, eeuwige wraak.” Ze zweeg.................... „Zie, mijn jongen,” vervolgde zij na enkele oogenblikken, „dat is mijn geschiedenis, die ik je vertellen wou. Ik heb je nu nog eenige korte woorden te zeggen. Weer is het oorlog. Jerome is vóór twintig jaar ook getrouwd, slechts getrouwd om een helpster op de boerderij te hebben. Hij heeft een zoon, die zijn oogappel is, en die zoon dient in jouw regiment. ...........Moet ik meer zeggen, Jean ?” „Ik zal hem dooden, moeder”, zei Jean somber, en als een gelofte herhaalde hij: „Ik zal hem dooden.” „Stil jongen, spreek zachtjes, ’t Is een oude schuld, die eindelijk vereffend zal worden .... een heel oude schuld”, fluisterde vrouw Vaillan. „Laten we nu gaan slapen, Jean. ’t Is misschien voor ’t laatst in je ouderlijk huis.” * * Daar stond hij, Pierre Jerome, met zijn vader en ze schudden elkaar de hand en omarmden elkaar, voor de jongen ,,AMSTELS GYMN ASTIEKVEREENIGING.” De bekende „Amstels Gymnastiekvereeniging’’ te Amsterdam, de grootste vereeniging op dit gebied in Nederland, herdenkt deze maand het feit van haar vijftigjarig bestaan. (V.F.B.) insteeg in den ongeduldig stampenden trein, die ook Jean wegvoerde van het kleine dorpje naar de velden der slachting. Jean volgde hem met oogen, waarin thans ook de haat glom, de haat, in hem overgebracht door zijn moeder. Geen mededoogen zou hij kennen en als zich de gelegenheid voordeed zou hij hem neerschieten als een dollen hond. De zoon van zulk een vader zou ook niet veel beter lot verdienen. Liever zou hij hem dooden in een eerlijk tweegevecht en hem toebuldèren de reden waaróm, hem zeggen, dat het zijn vader was, die het geluk uit hun eenvoudige woning bande en dat hij daarvoor boeten moest met zijn jonge leven. Maar dat was onmogelijk en het moest op een wijze, zooals ook zijn vader werd gedood. ONTWIKKELING EN O NTSPA N N I N G VA N GEMO BI LISEER DEN . Door het „Comité ter ontwikkeling en ontspanning van gemobiliseerden” is o.a. een cursus gehouden in landbouwvakken waarvan de door de deelnemers behaalde diploma’s onder veel belangstelling verleden week werden uitgereikt. Aanwezig waren o.a. Gen.-maj. Kleinhens; Kapt. Jhr. v.d. Mieden van Opmeeren de heer Heek, dir.-gen. v. d. Lanab. (foto's V.F.B.) Spoediger dan hij dacht bood zich de gelegenheid. Geen stormaanval was er noodig om tot het doel te geraken. Het was als begunstigde hem het lot. Bij een hevigen aanval der cavalerie streden ze beiden dapper, beiden voor ’t zelfde doel, voor hun Frankrijk, doch in het hart van den ouderen man was haat jegens den jongeren en telkens, in het verwoedste van den strijd, wierp Jean een blik op hem of hij nog daar stond en niet was neergesabeld, zoodat een ander de straf aan hem voltrokken had. Maar de jonge Jerome stond en streed met leeuwenmoed en even kwam er verwondering in Jean, wijl een zoon van zulk een vader geen lafaard bleek te zijn. „Retireeren !” klonk het signaal en langzaam, al strijdend terugtrekkend, kwamen zij onder bescherming hunner artillerie, die de vijandelijke ruiterij thans onder vuur nam en hen op hun beurt tot den terugtocht noopte. Het gevecht scheen ten einde en uitgeput zonken de mannen ter aarde, de geweren naast zich. Toen scheen het oogenblik voor Jean gekomen, want: „Vrijwilligers” klonk het uit den mond van den luitenant en als één man stond ieder weer in de houding, kaarsrecht, en meldde zich, om te volvoeren een werk, dat hen misschien in den dood voeren zou. De luitenant koos. Vier man. „Jij getrouwd?” „Neen luitenant”. „Jij en jij .... en jij?” Beiden waren naar voren getreden en beiden werden aangewezen, mét nog twee andere kameraden. „Achter dat boschje, hier zeshonderd schreden vandaan”, zei de luitenant, „staan twee kanonnen, door den vijand nog niet opgemerkt. Maak die onbruikbaar en denk eraan dat jullie op vijftig schreden afstand van hier in de vijandelijke vuurlinie staat. Wees voorzichtig.” Jeans hart bonsde. Als slangen kropen de vier mannen achter elkaar door het hooge gras. „Eerst de opdracht volvoeren”, was de gedachte van Jean. „Eerst Frankrijk, dan mijn wraak”. Honderd schreden waren ze pas verwijderd van de hunnen. Nóg waren zij niet opgemerkt. Honderdvijftig.......... tweehonderd schreden. Nóg niets werd gehoord. Zij waren eindelijk nog een goede honderd pas van het struikgewas waarachter de kanonnen, verlaten door de kanonniers, waren opgesteld, toen ze bemerkt werden. Een vreeselijk vuur braakte los. Door één gedachte bezield, hun plicht te doen, sprongen de vier mannen overeind en snelden naar het doel. Eén hunner gaf plotseling een hevigen gil, strekte hoog de armen boven het hoofd en, met een doffen smak, stortte hij ter aarde. Een oogenblik daarna viel de tweede. Jean zag om. Neen, de jonge Jerome was achter hem en moed straalde uit zijn jonge, heldere EEN ZOMERHUIS VOOR HERSTELLENDE ZIEKEN. Door de Christelijke Amsterdamsche Jongemannen-Vereeniging is te Zeist een Zomerhuis opgericht, waar haar van een ziekte herstellende leden in een gezonde en rustige omgeving een volledige genezing kunnen afwachten. In Christelijke kringen vooral heeft deze instelling, die er zeker een van de goede soort is, zeer de aandacht getrokken. — Onze foto’s geven, links: een extérieur-opname van het huis; rechts: een intérieur-opname van de gezellige, smaakvol ingerichte conversatiezaal. (V.F.B.)
PDF