Panorama

Blad 
 van 2380
Records 2146 tot 2150 van 11897
Nummer
1916, nr. 5, 17 jan. 1916
Blad
06
Tekst
6 Alleen een enkele maal kwam het „er was eens” wel aan de deur van zijn hart kloppen. Dat was op sommige van die lange winteravonden, als buiten de sneeuw valt, als de noordenwind in den schoorsteen huilt, en de houtblokken in den gonzenden haard hoog opvlammen, met knetterend vonkengespat, als het stil is in de gezelligwarme kamer, als het theewater droomerig zingt en in de verte, door de verlaten straat, het weemoedig roepen klinkt van een man, die zijn waar verkoopt langs de huizen. Dan kwam wel het verleden in hem wakker, op zulk een langen avond, als hij in een lagen, gemakkelijken stoel zat,starende in de vlammen, als het al te iaat was om nog te werken en te vroeg om naar bed te gaan. Dan kon hij langen tijd achtereen die brieven bekijken en dat portret — ’t waren maar drie of vier brieven, en in een daarvan lagen een paar verdroogde, geel geworden bloemen, ’t Waren niet eens minnebrieven — och neen. zoo ver had hij ’t in zijn leven nooit gebracht — de eene bevatte een invitatie van Marie, namens haar ouders, om te komen dineeren ; de tweede was een dankbetuiging voor een boek dat ze van hem geleend had .... maar de derde bevatte zijn geheele geschiedenis. Niemand wist die geschiedenis, niemand viel hij ooit er mee lastig, en niemand had ooit zelfs geraden of vermoed dat hij er een had. Ze bestond nu nog maar als hij een enkele maal alleen was met die verwelkte bloemen en met die brieven — en dan voelde PANORAMA DE OVERSTROOMINGEN IN DE OMGEVING VAN MEPPEL. Door middel van planken en klei, wordt het water uit de huizen geweerd. (V.F.B). hij soms wel even iets als pijn .... Maar dat gebeurde heel zelden, ’t Was nu immers al zeven jaar geleden, de tijd had het uitgewischt, het evenwicht was teruggekomen. Ja — zeven jaar was ’t nu al geleden, die dag, toen ze samen in de duinen zaten, en hij haar gevraagd had of ze zijn vrouw wilde worden. Die dag was zoo zonnig en zoo helder geweest, juist als vandaag, en hij had de vaste overtuiging gevoeld, dat toen zijn geluk moest komen. Maar het was niet gekomen ; ‘zij had het vernield, omdat ze niet zoo hield van hem als hij van haar. En toen hij thuis was, dien avond, kwam haar brief, de brief die zijn geschiedenis inhield, en waarin ze gezegd had, dat ze toch goei menden moesten blijven, dat het haar speet hem zooveel verdriet te doen, maar dat ze heusch niet anders kón. Hij had haar niet teruggezien na dien dag, en twee jaar daarna schreef Henri Hellouw, met wien hij als jongen samen op het gymnasium was geweest: ,,Wensch me geluk, kerel, ik ben geëngageerd ! Ze is het liefste meisje op de heele wereld en ze heet Marie Oudenberg. Wanneer hooren we nu eens van jou hartszaken? Heb je nog geen plannen ?” Herman had zijn vriend een kort briefje geschreven, trachtend hartelijk te zijn, en aan Marie een kaartjegezonden. Daarmee was het verleden afgesloten. Totdat vandaag opeens die brief van Hellouw kwam. Ze zaten op Scheveningen, en hij moest ze eens opzoeken ; ze hadden elkaar in vijf jaar bijna niet gezien. Was Henri nu al vijf jaar getrouwd ? Wat vloog die tijd toch ; ’t was bijna ongelooflijk. En toch was het zoo, en ze DE OVERSTROOMINGEN IN DE OMGEVING VAN MEPPEL. Op deze pagina reproduceeren wij eenige interessante kiekjes van de overstroomingen in de omgeving van Meppel, waardoor zeer veel schade is aangericht. Tuinen, landerijen, straten, alles staat blank; geen wonder dus dat het verkeer ernstige belemmeringen ondervindt en men alle mogelijke middelen aanwendt het lastige water zooveel men kan te keeren. fKF.S.) hadden al kinderen, twee jongens, waarvan Henri schreef : 7,je zult schik hebben in die twee kleine kleuters van me I” Twee kinderen ! Wanneer ze nu eens mijn vrouw geworden was, dacht Herman, en die kinderen waren van mij, en ze zaten op mijn knie en zeiden vader tegen me ... . Hoe wonderlijk, dat Henri nu juist met haar had moeten trouwen .... hoe en waar had hij haar leeren kennen in die twee jaar? Zou ze wezenlijk van hem houden, zou hij goed voor haar zijn, zou ze zich heelemaal gelukkig voelen ? ’t Leek hem bijna alsof dat onmogelijk was, alsof hijzelf alleen haar volkomen gelukkig had kunnen maken. Ze was zoo teer en ze had zoo’n fijngevoelige ziel — hoe kon nu iemand als Henri haar bevredigen ? Hoe wonderlijk konden die vrouwen toch soms haar keus doen .... Henri was een beste, brave kerel, maar een verstandsmensch, iemand met een practischen geest en weinig fantasie .... wat had Marie toch in hem gezien ? Die vierkante, gezonde, nuchtere Hellouw — en daar tegenover dat droomstertje I Herman trachtte zich hun samenleven voor te stellen. Hij zag Marie’s blonde hoofd gebogen over haar werk, ijverig in de weer als een gewichtig jong huismoedertje ; de twee kleine krullebollen — wat zouden ze op hun moeder lijken ! — speelden op den grond. Dan kwam Henri binnen, dankbaar dat zijn bezigheden achter den rug waren ; de twee bengels renden op hem af en hingen aan zijn jas en zijn armen ; hij schudde ze lachend van zich en ging naar Marie toe, die hem halverwege tegemoet kwam. Dan sloeg hij den arm om haar hals en gaf haar een zoen .... Bah — hij zoende haar ! Herman voelde nu bijna haat tegen hem. Hij kon het niet hebben dat Marie door hem gezoend werd. Dat had hijzelf niet eens gedaan — en hij had haar toch zoo liefgehad ! Het was bij tweeën, en tijd voor het kantoor. Hij zou even aan Hellouw den trein telegrafeeren waarmee hij kwam. Want hij had besloten te gaan. Hij wist, dat ’t heel, heel pijnlijk voor hem zijn zou, dat hij zichzelf met geweld in evenwicht zou moeten houden — maar er was ook een smartelijk genot in, iets als wilde hij zich onderwerpen aan een vuurproef. En hij telegrafeerde: Ik kom morgen 11 uur.” II. Henri was hem van den trein komen halen ; ze waren naar de Boschbrug gewandeld en de stoomtram had hen naar hun bestemming gebracht. Herman was heel stil geweest onderweg ; het was hem zoo vreemd, als leefde hij in een droom, die hem al ’t oude, langgeledene weer terugbracht. . . En toen hij de duinen zag, leek ’t hem een oogenblik alsof hij zeven jaren teruggegaan was, en telkens het lichtblauwe J. MINKMAN, t A. J. NIJLAND. t Te Arnhem is in den ouderdom van 63 jaar overleden de heer J. MINKMAN, sinds 1897 directeur-administrateur van de „Nieuwe Amhemsche Courant.” ... Te Utrecht, alwaar hij jarenlang een zeer bekende eigen school gehad heeft, is overleden de heer A. J. NIJLAND. Later was hij districtsschoolopziener. kleed verschijnen zou tusschen helmen dennengroen.. Hij hield zich tegenover Henri heel kalm, en gelukkig was deze zeer spraakzaam en bijna voortdurend alleen aan ’t woord. „Dat vind ik braaf van je, ons eens te komen opzoeken. En hoe gaat ’t je nu wel, ouwe jongen? Druk, veel zaken ? Nu, dat doet me plezier. Ja, zonder werken komen we er niet. Je zult eens zien hoe aardig we geïnstalleerd zijn daar bij de Witte Brug — wei wat klein, maar keurig, hoor, keurig! En nu zal je dan eindelijk eens met mijn vrouw kennis maken... nu, ’t werd tijd ! Maar jullie kennen elkaar eigenlijk al, hoor ik ... . is ’t niet zoo? Ja, ja, Marie vertelde me van morgen zoo iets daarvan. Die ondeugd, dat ze me nog nooit wat gezegd had van die quaestie 1 Ja, kerel, dat zijn van die souvenirs de jeunesse.... Och, die hebben we allemaal. Hoe lang is dat nu geleden — laat eens zien.........Zeven jaar? Juist . . . .” Herman zuchtte en sprak bij zichzelf : „Zeven jaar 1 Ja,— zeven jaar heb ik ermee rondgeloopen !” „Juist. . . ging Hellouw voort. „Nu, toen was je drieen-twintig —- zoo’n kalverliefdetje, hè? Maar ze moest niets van je hebben, zeg, hahaha!” — dit alsof hij een onbetaalbare aardigheid had gezegd — „nou, ’t zal wel zoo diep niet bij je gezeten hebben, hè ... . die dingen zijn periodiek terugkomende ziektes, net als influenza !” „Neen, zoo diep zat ’t niet. . . .” antwoordde Herman, DE OVERSTROOMINGEN IN DE OMGEVING VAN MEPPEL. Met behulp van planken wordt de verbinding tusschen twee wegen tot stand gebracht. (V.F.B.) en hij glimlachte, werktuiglijk. Hij wist zelf niet eens dat hij dit antwoordde ; hij luisterde nauwelijks. „Hoe leuk, dat ik nu juist met een ouwe vlam van jou trouwen moest.... zou jullie mekaar nog herkennen ?” Of hij haar nog herkennen zou ! Hij zou haar nog kunnen uitteekenen. Maar hij antwoordde niet en dacht aan een lief gezichtje en mooie blonde haren. De stoomtram stopte. „We zijn er,” zei Henri, en ze stapten af. „Nog maar een pas of twintig. Laat ik je even den weg wijzen.” Hij deed de deur met den sleutel open en schoof Herman de gang in. Nog een deur open — en hij stond tegenover Marie. Het hart klopte hem in de keel. Was dit... . was dit Marie ? ! Waarachtig: Henri had nog zoo iets geks niet verondersteld, toen hij vroeg of ze elkaar dadelijk weer zouden herkennen. Een oogenblik meende hij dat heel iemand anders tegenover hem stond. Maar ook slechts een oogenblik. Toen stak ze de hand uit, en zei: „Dag Herman, hoe gaat ’t ?” „Dag.... Marie,” antwoordde hij. Bijna had hij Ria gezegd, zooals vroeger. Doch ook alleen maar om de herinnering. Want hoe was ze veranderd ! Ze was dik geworden, haar toilet was nonchalant en haar handen zagen eruit alsof ze veel werkte. Het gevoel van haat tegen Henri kwam weer in hem boven. Natuurlijk, ze had moeten sjouwen on sloven, kleeren naaien voor de kinderen, de wasch doen, eten koken .... Als ze zijn vrouw geweest was — hoe zou hij alles gedaan hebben om haar te laten
PDF
Nummer
1916, nr. 5, 17 jan. 1916
Blad
07
Tekst
7 PANORAMA blijven wat ze was toen hij haar leerde kennen : een bloem, een lelie ’ Maar nu ze had rimpels bij de oogen, en gladgestreken haar, dat achter op ’t hoofd was samengedraaid. Maar Hellouw scheen dit niet te zien en wreef vergenoegd zijn handen, en vroeg : ,.Wel, wat zeg je nu van mijn vrouwtje ? Ziet ze er niet perfect uit ?” Marie kleurde even. mompelde iets en keerde zich af. Misschien dacht ze ook aan vroeger. Aan haar jeugd. En ze was pas negen-en-twintig jaarI ’t Was over twaalven, en ze gingen aan tafel. De twee jongens, drie en vier jaar oud, kwamen „oom Herman” een hand geven. Hij had gehoopt in hen iets terug te vinden van de moeder, zooals ze eenmaal geweest was .... Maar ’t waren humeurige, lastige blagen, die het hoogste woord hadden aan tafel, met hun beenen tegen de pooten van hun stoel trapten, hun moeder brutaliseerden en elkaar bijna een blauw oog sloegen met hun vorken. Hoe was alles veranderd! Die jongens leken precies op hun vader, ze hadden allebei zijn leelijken neus — dat Marie dien man ooit had kunnen nemen 1 Wat had ze toch gezien in dien loggen, goedhartigenburgerman, met zijn dom, dik gezicht? Na de koffie zaten ze een poosje in den tuin, die uit een bleekveldje, twee grintpaden en een kippenhok bestond. Het was er nog erger dan in de kamer, waar een zwart paardenharen canapé stond met witte antimacassars, waar twee portretten van den Duitschen keizer hingen en vier reclameplaatjes — verder niets dat in het oog viel. In de veranda stond een piano. „Speel je nog wel, Marie?” vroeg Herman, zijn best doend de verschrikkelijke leegte te vergeten die in hem gekomen was. Een benauwende atmosfeer hing over alles, en Marie ergerde hem nu bijna in haar dikke, burgerlijke huismoederlijkheid. „Nee, daar heb ik geen tijd voor. Trouwens, er zijn niet eens snaren in de piano. We gebruiken ’t ding als buffet. En jij ? Trommel je nog altijd diezelfde sentimenteele wijsjes van vroeger ?” Herman dacht aan de nocturnes van Chopin, die ze indertijd tezamen hadden gespeeld, als de sterren aan den hemel stonden, en de lenteavondlucht door de openstaande tuindeur naar binnen zweefde — en hij antwoordde: „Wel neen — ja, zoo nu en dan eens, een paar vroolijke mopjes, als er kennissen op mijn kamer zijn .... de Wachtparade of zoo iets.” Hij zei het hard en met bitteren nadruk, maar Marie begreep het niet. 's Middags gingen ze wat in de duinen wandelen. De twee jongens moesten mee, want als ze alleen thuis bleven, voerden ze allerlei kattekwaad uit, en een kindermeisje had Marie niet meegebracht, dat begrootte te veel. Ze zorgde trouwens altijd zelf voor de kinderen, Henri vond dat veel beter. De vrouw was vrouw, om kinderen groot te brengen en voor het huishouden te zorgen. Hij had zoo zijn principes op dat punt. „Hemeltje, wat wordt een mensch lui van dat buitenleven,” zei Marie, en ze liet zich neerzakken in het helmgras ; de kleine paarse duinviooltjes knakten onder haar gewicht. Henri trok zijn jas uit, ging languit in het zand liggen en deed een zakdoek over zijn rood gezicht. Na een paar minuten snurkte hij. Herman zat naast Marie, die gaapte en zich de oogen DE ZÉGETEÊKENÉN. Een overzicht van de tentoonstelling van Duitsche overwinningsteekenen, welke gehouden wordt in den Zoölogischen tuin te Berlijn. wreef ; hij liet zijn hoofd in zijn handen leunen en keek mistroostig naar de blauwe lucht. In de nabijheid speelden een paar Scheveningsche kinderen, die er onooglijk uitzagen en met schelle stemmen schreeuwden. De twee jongens gooiden elkaar met zand in de oogen en begonnen uit volle borst te huilen. Waar warerf ze, de droomen van vroeger, die Herman gedacht had dezen middag opnieuw te zullen doorleven . . . ? Hij trachtte een gesprek met Marie te beginnen. „Mooi, hè, die blauwe luchten 1 Wat konden we vroeger soms uren daarnaar kijken I” „Ja-a-a,” antwoordde ze lui. „Toen deden we nog zoo nuchter als schoolkinderen. Heb je dien mallen brief nog altijd van me? Je hebt zeker wel om dat ding moeten lachen ? — als kinderen kun je soms toch zoo raar doen, hè !” Wel neen, hij had dien brief niet meer. Hij had hem al lang verscheurd. En ja — wat had hij om dat malle ding gelachen .... hij moest er nog om lachen als hij er aan dacht. „Je zult nu zeker wel eens aan trouwen gaan denken — zijn er nog ai veel mooie meisjes in Rotterdam ?” ,0 hé — aan eiken vinger een. Ja, ik zal er nu wel gauw een aan den haak slaan. Maar ze moet een boel geld hebben.” „Wel ja, dat zeg ik ook. Als Hellouw met een aardig fortuintje had gehad, zou ik hem misschien niet eens genomen hebben. Je moet je ten minste kunnen permitteeren er ’s zomers eens uit te gaan. Een mensch heeft anders zoo weinig aan zijn leven.” Verder ging ’t gesprek niet, en Heiman zweeg, want Marie sliep bijna in. Henri werd wakker en rekte zich uit. „Jongens — daar ben ik zoo waar in slaap gevallen ! Ja, die warmte maakt een mensch lui. Ik zeg maar, dat er niets boven het buitenleven gaat. Zeg, jullie hebben zeker je ouwe liefde eens herdacht 1 Ouwe liefde roest niet, ha, ha, ha!” „Zeker,” zei Herman, „we hebben heerlijk over den ouden tijd gebabbeld.” 'tWas vijf uur geworden, en ze moesten naar huis om te eten. Aan tafel liep ’t gesprek voornamelijk over ’t buitenleven en zijn genoegens ; Hellouw vertelde van zijn zaken in Groningen, de fabriek stond nog al fleurig ; Marie had het druk met de jongens en nam nu en dan deel aan ’t gesprek, door te vertellen dat je tegenwoordig zoo tobde met de meiden en dat’t eten in den laatsten tijd zoo duur was. Eindelijk was ook die pijniging afgeioopen. Er werd thee gedronken, en toen was het uur van vertrek gekomen. „Bonjour, de Groot,” zei Marie, „ik hoop dat je gauw eens zult terugkomen !” Zeker, hij zou gauw eens terugkomen ; hij bedankte haar voor haar gastvrijheid. Henri bracht hem naar ’t station. Het was nog vroeg toen ze aankwamen ; ze konden (V.F.B.) best nog even in de wachtkamer een potje bier drinken. „Prosit,” zei Hellouw. „Op een spoedig weerzien. Je komt gauw nog eens, hè? En wat zeg je nu wel van ons buitenverblijfje ? En is Marie niet een aardig vrouwtje geworden? Ja, je zult aan haar gewonnen hebben, ze is een flink wijf, zoo heelemaal niet ziekelijk of sentimenteel als al die tegenwoordige jonge meisjes. En zoo degelijk in het huishouden 1” — Zeker, Herman feliciteerde hem met zoo’n vrouw, en hij hoopte gauw eens terug te komen. Eindelijk werd de trein aangekondigd, en Herman kon vertrekken. III. Toen hij thuis gekomen was, en nog langen tijd aan het raam zat, de eene sigaar na de andere rookend, raakte eindelijk daarbinnen in zijn hart alles weer tot rust. Hij nam de drie brieven en las ze nog eenmaal door. Hij bezag de verdroogde bloemen en ademde haar doffen geur nog eenmaal in. Toen wierp hij ze in de prullenmand en zei : „Dat ik daarvoor mijn leven verknoeid heb I” 1897, VAN EEN WERK VAN MENSCHLIEVENDHEID. Verleden week bestond de „Vereeniging tot steun aan hulpbehoevende blinden” te ’s-Gravenhage, 50 jaar. Naar aanleiding van dit jubileum hebben wij enkele foto’s genomen in het gebouw dier vereeniging, waar hulpbehoevende blinden door eenvoudigen handenarbeid in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. De foto links geeft een kijkje in een der zalen, waar de ongelukkigen bezig zijn met het vervaardigen van kurken. De foto rechts geeft hen tijdens het maken van matten uit cocosweefsel. (V,F.B.)
PDF
Nummer
1916, nr. 5, 17 jan. 1916
Blad
08
Tekst
PANORAMA 8 I k begrijp ’t niet!” Anneke’s bevende stem klonk door het groote atelier. Een morgenzon schoot dartele stralen door het groene loover van den grooten boom. wiens kruin nog hooger kwam dan de atelier-ramen. Groote plekken groen en goud dreven op de muren, grillig verschuivend, al naar mate , de wind de bladeren daar buiten bewoog. Een groote, spierwitte poes koesterde zich in een der vensterbanken. Alles was zoo lief en blij in het groote atelier, van de Oostindische kers voor de ramen, tot de kleine Japansche matjes op den grond. Als daar niet was geweest Anneke’s bevende stem en haar droef gezichtje. De schilder stond voor het raam, zijn voorhoofd tegen de zon-warme glasruit gedrukt en ‘ Anneke zag niets anders van hem dan een stukje wang en, als een lange, zwarte streep, zijn baard. „Ik begrijp het niet!” zei ze nog eens. „Dat dacht ik wel!” Zijn stem was dof, als van iemand, die na lang streven om zich begrijpelijk te maken, den moed daartoe opgegeven heeft. Anneke’s blauwe oogen stonden groot en rond in het witte gezichtje, een kinderkopje nog bijna met een effen voorhoofd en teere blauwe adertjes aan de slapen. Haar vingers speelden zenuwachtig met elkaar of gleden over het zachte poezevel. Ze zat daar zoo klein en gebogen voor het hooge raam, een arm kindje, dat gebukt gaat onder een te grooten last, in haar onschuld hemelsbreed verschillend van de gewone schildersliefjes. „Hield ik dan niet genoeg van je ? of jij van mij ? Had ik méér yoor je moeten doen ? — Ik geloof het toch niet ? — Het eenige wat je mij verwijten kunt — en dat is toch ook eigenlijk mijn schuld niet — is dat ik niet veel geleerd heb ! Maar dat had ik toch allemaal kunnen inhalen, niet ? Vooral met jouw hulp 1 Ik moet de reden ergens anders zoeken, maar kan ze niet vinden. Het is geen andere vrouw, wel Hugie ?” „Nee, o nee !” antwoordde hij, zijn wit gezicht vol naar het hare keerend. Haar angstige woorden zwierven rusteloos als vlinders door het atelier ; ze vonden nergens een steunpunt, nergens een uitweg. „Maar waarom kan ik dan niet bij je blijven ?” Hugo zuchtte. „Ik had zoo gehoopt, dat jij dat zelf zoudt begrijpen!” zei hij, „wij beiden begrepen elkaar altijd zóó goed. dat ik dacht, dat je voelen moest, dat we scheiden moeten om alles zoo mooi en rein te houden als het tot nog toe tusschen ons was !” „Neen, dat begrijp ik niet! Ik houd zóóveel van je, dat mijn liefde voor jou geen einde kan nemen ! Moet alles dan veranderen, leelijk worden, als het nieuwe eraf is?” „Ja!” antwoordde hij onverbiddelijk. Zij staarde hem hulpeloos aan, om een verklaring van zijn gevoelens, zijn kunstenaars-denken, dat ze niet volgen kon en daarom niet begreep. Kon je dan maar een paar maanden liefhebben en was dan je levenslente voorbij ? of bedoelde hij, dat je meermalen lief kon hebben, telkens opnieuw weer weggeven je ziel ? Was het dan niet mooi met elkaar te leven en te strijden, samen te werken tot één doel, elkaarsteunend ? Ze zag heel langzaam en duidelijk de mooie kleuren van haar toekomstschilderij vervloeien tot een droevig grijs, DE OVERSTROOM! NGEN IN DE OMGEVING VAN GRONINGEN. Hierboven een tweetal foto s van de vreeselijke overstroomingen waardoor Paterswolde en omgeving geteisterd wordt. Vele bewoners dezer anders aan natuurschoon zoo rijke streken, hebben, door het water gedwongen, hun huis en ert moeten verlaten eh elders een goed heenkomen gezocht. De foto links werd genomen aan den kunstweg Haren-Paterswolde. Hier is het Paterswoldsche meer buiten zijn oevers getreden en heeft het verscheidene huizen, tuinen en landerijen overstroomd. De rechter afbeelding geeft een goed-idee, over welk een uitgestrektheid het land onder water is gezet; het staat tot aan den straatweg (zie links op de foto) geheel blank, (foto’s G. Kolbeek.} AFSCHEIDSVOORSTELLING VAN MEVROUW CHRISTINE POOLMAN. Tijdens een voorstelling van Herman Roelvink’s „Lentewolken” in den Stadsschouwburg te Amsterdam op 12 Januari, heeft mevrouw Christine Poolman, de gevierde tooneelspeelster, afscheid genomen van haar kunstbroeders en van het publiek, dat in grooten getale was opgekomen om haar in haar laatste optreden te huldigen. Een spontane ovatie viel haar ten deel: bloemen, telegrammen, adressen, speeches, alles getuigde van een warme waardeering voor hetgeen zij het kunstlievend publiek tijdens haar tooneelioopbaan heeft te genieten gegeven, en van een diepen weemoed bij de gedachte, dat zij, nog jong van hart en met haar schitterend talent, het tooneel verlaten gaat en men in haar een kracht zal moeten missen, die slechts moeilijk te vervangen zal zijn’ — Onze foto, die een fantasie weergeeft tijdens een der repetities van „Lentewolken”, geeft v.l.n.r.: Mevr. Emma Morel — Sannetje; Jac. Reule Phii; Mevr. Christ. Poolman — de Wed. de Wilde: Mevr. Rika Hopper — Do; Mevr. G. Lobo - Braakensiek — Padvinder Dolf; Mevr. L. van Korlaar - van Dam — Piet; Herman C. J. Roelvink — Schrijver en regisseur van „Lentewolken”, Hein Harms — Marcus Nieuwenburg. (foto Couvée). waarin weggevaagd waren haar beeld en het zijne tezamen. Ze kende hem genoeg om te weten, dat zijn besluit vast stond, maar toch streed ze nog. AFSCHEIDSVOORSTELLING VAN MEVROUW CHRISTINE POOLMAN, Mevrouw Christine Poolman als de Wed. De Wilde en Hein Harms als Marcus Nieuwenburg in het le bedrijf van Herman Roelvink’s „Lentewolken." (foto Couvée.) „Heb je, vóór mij, een ander meisje óók zoo weg laten gaan ?” vroeg ze. „Waarom ? Dat was niet noodig ! Jij bent de eenige, die ik ooit waarlijk heb lief gehad en daarom juist, omdat ik zóóveel van je houd, wil ik niet, dat onze omgang gaat hellen naar het alledaagsche gedoe, naar dat banale huishoudelijke gepeuter, waarin ik je niet meer zou kunnen beschouwen als mijn ideaal!” „Maar dan houd je van iets onwezenlijks, iets, dat ik niet ben en nooit ben geweest!” „O nee !” zei hij, met stralende oogen haar lief figuurtje streelend. „Ik wilde wel, dat ik je nooit gekend had !” zei Anneke, haar oogen sluitend en het blonde hoofdje tegen den stoel leggend. Hij kwam naast haar zitten en nam een harer kleine handen. Hij werd opnieuw bezield door het verlangen haar te doen begrijpen. wat hij voelde en waarom hij met haar breken wilde. Hij praatte zichzelf warm voor wat hij de ideale liefde noemde; niet bij elkaar blijven, maar scheiden op het mooiste moment, zoodat je altijd en altijd de herinnering behield. Hij liefkoosde zijn eigen gedachten en wondde daardoor wat hij zeide dat hem het liefste was. Anneke’s eenvoud werd erdoor overrompeld. Tegen zulke denkbeelden stond zij met haar groote, maar onberedeneerde liefde machteloos. Ze had hem lief, zonder die liefde te kunnen verrafelen in wijsgeerige stukjes. Ze begreep’ niets meer van Hugo en een groot gevoel van verlatenheid bekroop haar. Ze gaf hem ook haar andere hand, in een onbewust steunzoeken, en verborg haar hoofd aan zijn borst. — „Weet je héél zeker,” vroeg ze zacht, „dat je gevoelens juist zijn? dat het geen overprikkeld dwaalbegrip van je is?” Hij streek over haar blonde haren. „Héél, héél zeker !” antwoordde hij kalm. Die kalmte beleedigde haar eergevoel. Ze richtte zich op en maakte haar handen vrij uit de zijne. Er was een plotselinge stramte in haar gebogen figuurtje gekomen, terwijl ze opstond en voor hem ging staan. „Ik noem jou geen kunstenaar !” zei ze scherp, „ik noem een kunstenaar hém, die het leven aandurft, die worstelt tegen alle waanbegrippen, die in staat is tot een groote, waarachtige liefde, niet tot allerlei passies, iemand, die de vrouw, die hij beweert lief te hebben tot zich opheft, als ze lager staat! Je misbruikt het woord kunstenaar! Waarom moet een kunstenaarsziel altijd bestaan uit een opeenstapeling van wanstaltige begrippen ? Dat kan immers geen gezonde kunst geven ? Slechts hij, die in het leven is, kan het leven wéérgeven, niet iemand als jij, die er bovenuit wilt leven ! Maar een waar kunstenaar doet dat ook niet.” Haar woorden troffen hem zóó, dat hij niet in staat was zichzelf te verweren. Had ze misschien gelijk ? Waren zijn ideeën ziekelijk, te veel geïnfluenceerd door den klank van het woord „kunst” ? Hij voelde alle zekerheid van daareven wegzinken, alleen bleef héél vast in zijn hart de bekoring van haar klein blond persoontje. Ze zei niets meer ; al haar droefheid had ze uitgegooid in die luttele zinnetjes, nu was haar energie weer geknakt en dubbel groot voelde ze den angst in zich, omdat ze van hem scheiden moest. Ze nam haar hoed, deed heel stilletjes de deur open en verdween. De schilder bleef zitten in het groote atelier met de spinnende poes, de Oostindische kers en de blijde morgenzon, die groen en goud op de muren weefde. Hij had haar verspeeld, dat voelde hij. Hij had haar liefgehad en moedwillig verstooten. Hij opende zijn venster en keek naar beneden, waar op de gracht zijn ideaal ging, klein blond vrouwtje met natte oogen en een schrijnend verdriet in haar hartje . .. JULIA FRANK. NEDERL. ROTOGRAVURE-MAATSCHAPPIJ, LEIDEN. Kunstenaar
PDF
Nummer
1916, nr. 6, 20 jan. 1916
Blad
01
Tekst
In dit speciale nummer van den Watersnood bevinden zich 51 foto’s op den ramp betrekking hebbend. No. 6 (29b) 20 JAN. 1916 Dit speciale nummer kost afzonderlijk gekocht 10 CENT W _______________ VERSCHIJNT 2, MAAL. PER WEEK A . W . S I J T H O F F ' S UITGEVERS MAATSCHAPPIJ ~ LEIDEN ABONNEMENT PER KWARTAAL 26 NUMMERS f 1.30 r — DE___________________________ TEISTERING __________________________________ _______________________________________________________________________ VAN ’T EILAND ______—______________________________________ MARKEN ____________________ —______ _____________ -—S. H. M. de Koningin in gesprek met den Burgemeester van het eiland Marken bij Haar bezoek op Dinsdag 18 Januari
PDF
Nummer
1916, nr. 6, 20 jan. 1916
Blad
02
Tekst
PANORAMA 10 giert de Noordwester storm ... Zwaar beukt de golfslag van Noorden Zuiderzee de duinen en dijken, die ons laaggelegen, eens aan de zee ontroofde land, beschermen.... Onheilspellend tampt de zware stormklok met sonore galmen boven het loeien van den orkaan uit, de bevolking van de bedreigde streken kond doende, dat hun huis en erf, hun have en goed, en zijzelf gevaar loopen. Hooger en hooger steigt het door den vliegenden storm opgezwiepte water; woester en woester beuken de nijdige wit-bekuifde golven de dijken, waarop de in den strijd met wind en water geharde Hollander te turen staat in * den donkeren, zwarten nacht naar de aanstormende zee en den donkeren, dreigenden hemel.... ’t Is zijn doodsvijand, de zee, die wederom een aanval waagt op wat haar eens, langgeleden, doorhem ontnomen werd. Als een helsche, woedende furie gaat zij te keer, gesteund en opgezweept door haar makker, den wind, die met een ongekende hevigheid uit het grauwe Noord-Westen komt aangebulderd. .. Maar koen 'en onversaagd staat de fiere Hollander. bekend om zijn eeuwigen strijd tegen de woedende kracht van de ontketende elementen: wind en water, niet willend en niet kunnend opgeven dien reuzen-strijd, die een strijd is van leven op dood. Want die worsteling opgeven, beteekent zijn land en zijn vee, zijn leven prijsgeven aan zijn doodsvijand. En zoo blijft het een eeuwig-durende strijd tusschen natuur en mensch: de mensch ontnam de zee het land. de zee tracht het wederom te heroveren. En beiden weten van geen toegeven, van geen pardon. Tot de mensch voor een oogenblik wijken moet en het woeste water zijn verloren gebied voor een wijle herneemt, rampspoed en ellende brengend aan de streken, die het overstroomt....... Groot en ontzettend is de ellende, teweeggebracht door het woedende water, dat als een stortvloed op verschillende plaatsen de lage landen is binnengedrongen, de menschen in hun rust komend opschrikken. De berichten in de couranten verhaalden ons reeds van de • menschenlevens, die te betreuren zijn ; van de honderden stuks vee, die ellendig in de ondergeloopen stallen zijn omgekomen, en van de groote materieele schade die overal is aangebracht. Het was, in de geteisterde streken, een ware exodus van menschen, die hun hebben en houden in veiligheid trachtten te brengen naar hooger gelegen plaatsen. Het was, evenals in de dagen van het beleg van Antwerpen, een droeve uittocht van mannen, vrouwen en kinderen, die haast bezweken onder den last van dekens en kussens, hen in allerijl door moeder toegeduwd, vrouwen en mannen, het vee met zich meevoerend of voortduwend op handkarren het dierbaarste van het huisraad, dat zij in der haast bij familie of kennissen, die door hun hooger gelegen woning veilig voor het water waren, te bergen zochten. Maar waarom in woorden het geleden leed verder geïllustreerd ? Het ligt niet op onzen weg, hier nog eens weer in woorden het vreeselijke van den ramp te gaan weergeven, nog eens weer te gaan vertellen, van al het leed, dat geleden werd of van de hulpvaardigheid, die ook nu weer werd betoond. Als geïllustreerd weekblad vervullen wij allereerst onze voornaamste plicht, door in beeld te geven, wat de pers van den ramp in woorden bracht. In dit nummer, dat in een extra uitgave verschijnt, vinden onze lezers dan ook den toestand, zooals deze in de verschillende door den watersnood geteisterde streken thans is, in beeld gebracht, terwijl het op deze pagina gereproduceerde kaartje, waarop wij de twee plaatsen, waar de doorbraak van de dijken het grootst was, met een teeken merkten, hen zeker van dienst zal zijn bij het opzoeken der in de onderschriften genoemde plaatsen. HET VERDRONKEN VEE. Een der vele verdronken schapen wordt op een kruiwagen weggevoerd. DE WATERSNOOD IN ONS LAND
PDF
Blad 
 van 2380
Records 2146 tot 2150 van 11897